장음표시 사용
451쪽
tur a Crpriano, Firmiliano et eorum SequacibuS negatam fuisse tunc Romani Pontificis in desinienda si de inerrantiam, nihil adversarios juvaret transitoria haec dictorum praesulum opinio, siquidem et ab universali Ecclesia reprobata suit, et
ab ipsismet retractata. Sic nempe respondemus : Dieti saneli Praesides putarerunt Stephanum Papam errasse in de initione dogmatica. - Transeat. - Atqui hare eorum persuasio probat
tune temporis non admissum fuisse dogma de infallibili tuis Papae. - Distinguo: Si eorum opinio de lapsu Stephani non fuit ab Ecclesia catholica rejecta et ab ipsismet retractata, concedo ; si opinionem illam abjicere coacti sunt ut in Ecclesia catholica remanerent, nego. Porro et eos errasse tenuit cum Stephano catholicus orbis, et ipsi errorem retractarunt.
Hinc merito Cardinalis de Aguirre, qui admittit a LSpriano et aliis dictis Episcopis negatam revera fuisse Romani Ponti-1ieis insallibilitatem, ita concludit: a Unde duo colliguntur. Alterum est, quamvis tot patres Graeci, Egyptii et Africani,
in aliis atque aliis conciliis, tum provincialibus tum natio . nalibus, unanimiter docuissent, baptismum ab haereticis collatum esse irritum et iterari debere; idque consentientibus, immo et praeeuntibus auctoritate sua tribus sanctissimis et
doctissimis praesulibus Dionrsio, Firmiliano et CFpriano ;adhuc tamen eos omnes cessisse et Suam opinionem penitus
retractasse in obsequium Romanae Sedis desinitionisque Pontificite, quamvis Stephanus Papa ad illam proserendam nullum indixerit concilium generale, nec expecta erit con Sen- Sum Ecclesiae accedentem; sed potius indicto anathemate illum extorserit a tot et talibus Episcopis, dispersis per varias regiones et ingentem partem totius orbis christiani. Γnde novum robur accipit doctrina a nobis stabilita . . . Alierum est, non fuisse tanti auctoritatem tam multorum et talium Episcoporum, congrugatorum in tot conciliis, ut Stephanus non decreverit eos abscindere a corpore Ecclesiae, anathemate. . . intentato. Quod ipsum sere praeStiti SSe non sinnaei Romanos Pontifices, etiam in sanctorum album relatos
452쪽
iatque in iis sanctum Victorem Papam adversus Episcopos quartodecimanos jam alibi observatum lati v s Defensio ea-thedrae S. Petri, disputatione XLI, Sectione I, n. 5 .
Praenotanda. - Nolo nolius est quam acriter, ob istam Galilaei et Copernicani systematis condemnationem, tum in Sedom apostolicain, tum in exosum Sancti 0sscii tribunal, declamari ino dicam debaccharii solitum sit. Pullularunt hac de re scriptiones, queis et in dies aliae atque aliae accedunt. Quae lamen criminationum sSiva hisce tribus capitibus tota comprehenditur : 1' telluris motum certum omnino moderna scientia demonstrat; 2' nihilominus propositionem quae motum terrae adscribit, formaliter haeretieam pronuntiavit exeathedra Romanus Pontifex; ut adeo actum sit de praetensa Romani Pontificis ex cathedra loquentis insallibilitate: S' Sancti 0Teii seu Inquisitionis tribunal in clarissimum innocentemque Galilaeum immaniter desaeviit; ex quo merito abhorrendum ejusmodi tribunal inclamant. Quoad primum caput, nimirum quod jam telluris molummoderna scientia rigorose prorsus demonstraverit, nullum hic nos dubium movebimus. Notabimus tamen, etiam hodie non deesse rei astronomicae atque phSSicae peritos viros, qui pro rigorosa non admittant diciam demonstrationem, sed dumtaxat tanquam hypothesim, cui apte quadrant phenomena. Sed nos hic concedemus atque omnino certum Suppo-
453쪽
nemus terram moveri, ac proinde prorsus errasse sacram
inquisitionis Congregationem, quando salsam declaravit propositionem, qua motus iste asseritur. Secundum autem criminationis caput, videlicet quod a Romano Pontilice, eae eathedra loquente, damnata sit dicta propositio, salso prorSus asseri eontendimus. Praesenti scilicet disceptatione palam faciemus, decreto, quo Sacrae Congregationis Indicis et Inquisitionis cardinales dictam propositionem proscripSerunt, numquam accessisse ullius Romani Pontificis confirmationem, sive per Breve aliquod, Sive per speciale mandatum publicandi, prout salentibus omnibus omnino requiritur, ut Romanus Ponti sex ex cathedra loqui censendus sit. Unde praedicta condemnatio, non a Pontifice ex cathedra pronuntiata est, sed dumtaxat a Cardinalibus Sacrae
congregationis Indicis et Inquisitionis. Porro quod cardinales in fidei definitionibus errare possint, nisi eorum judicium suum faciat ex cathedra loquendo Summus Pontifex, in consesso est apud omnes. Γni scilicet Romano Pontifici divinitus concessa insallibilitatis praerogativa, quam nulli tribunali
delegare potest. Mirum sane non est errasse una vice tribunal saltibile. At prorsus admiratione dignum et ad manifestandam Romani Pontificis infallibili talem haud parum conserens, quod, cum soleant decreta dogmatica tribunalis Saneli 0mcii, a Romano Pontifice confirmari sive per Breve, sive saltem per speciale publicandi mandatum , illa tamen Co- pernicani systemalis condemnatio, dictae Ponti sciae confirmationis solemnitate semper caruerit.
Ad tertium criminationis caput quod altinet, nimirum quod inquisitionis tribunal perperam et immaniter sese gesserit, haec quatuor stabiliemus : 1' Praetensa ipsius in Galilaeum saevities, id eSt, quod eum squalore careeris, tortura, oculorum effossione, aliisve suppliciis assecerit, haud aliud ost quam segregium mendacium; 2' salsum est non potuisse aut debuisse tribunal Inquisitionis de terreni motus quaestione
inquirere ac judicare; δ' erravit in hocce judicio, si revera
454쪽
telluris molum moderna scientia rigorose demonstraverit; 4' suam potestatem excessit dictum tribunal, quando Galilaeum coegit ut ex animo juraret se salsum credere telluris motum; 5' nequaquam inde sequitur pravam essu Inquisitionis seu Sancti 0ssicii institutionem. In antecessum autem colligemus ac Iectoris oculis subjiciemus Seriem documentorum, quibus tota lure nostra disceptatio nititur.
. g l. - Praemittuntur documenta.
Doc in v I. -Decretum Saerae Congregationis Inditis, diei 5 martii 1616, quo doetrina de mobilitate terrae et immobilitate solis deelarata est salsa et Divinae Scripturae advera g. -ΙIOcce
documentum edidit clarissimus jesu ita Riccioli in opere suo Almagestum norum tomo II, pag. 496, edit. Boloniae, 1655ὶ,
sub hoc titulo: Diraetus decreti Saerae Congregationis eminentissimorum sanetae Romanae Ecelesiae Cardinalium, sub Paulo Vediti, 5 mariti 1616. Nolat autem idem Riccioli, extare textum authenticum, regetiri solio 90. Nos ex Ricciolo illud excerplum, seu illam decreti partem quam ipse edidit, fideliter
transcribimuS :u Li quia etiam ad notitiam praesalae congregationis pervenit, salsam illam doctrinam PSthagoricam, Divinaeque Scripturae omnino adversantem, de mobilitate terrae et immobilitate solis, quam Nicolaus copernicus ide Revolutionibus orbium eoelestium), et Didaeus Astunica in Iob in ollam docent, jam divulgari et a multis recipi, sicut videre est ex epistola quadam impressa cujusdam patris Carmelitae, cui litulus : Lettera dei R. P. maestro Paolo Antonio Fosedrinillὶ uocte opus lab astronomo Laplace aliisque modernis mathematicis saepius eitatum' adire potissimum debet, qui voluerit apprime compertum habere quis fuerit controversiae ac scientiae astronomicae Status, eo tempore quo damnatus est Galilaeus. Ibi nempe, sub titulo de systemate terrae molae, per 2 10 paginas in- solio disserit Riceioli de copernicana opinione; euius argumenta omnia recensetae consulare nititur.
455쪽
Carmelitano, Sopra l'opinione dei Pitlagorici et det Copernico della mobilitu della lerra e stabilita dei sole, o il nuovo pili agorico sistema dei monito, in Napoli per Lagraro Scorriggio, 1615 ; in qua dictus pater ostendere c0natur, praesa-
tam doctrinam de immobilitate solis in centro mundi et mobilitate terrae, consonam esse verilati, Pt non adversari Sacrae Scripturae; ideo ne ulterius hujusmodi opinio in perniciem calliolicae veritalis serpol, censuit dictos Nicolaum Copernicum de Repolutionibus orbium, et Didacum fisi unica in Iob suspendendos esse donec corrigantur; librum vero patris Pauli Antonii Foscarini Carmelilae omnino prohibendum atque damnandum; aliosque omnes libros pariter idem docentes prohibendos, prout praesenti decreto Omnes respective prohibet, damnat atque suspendit. In quorum fidem praesens decretum manu et sigillo illustrissimi et reverendissimi domini cardinalis sanctae Caeciliae Episcopi Albanonsis, signatum ei munitum fuit die 5 mariti 1616. Romae, ex t7pographia
camerae Apostolicae, anno 161 1. - P. Episcopus Albanensis, Cardinalis S. Caeciliae. - Franeiscus Magdalenus Capi serreus
ordinis Praedicatorum, Secretariu S. D .
Locus ii sigilli. Rogistri solio 90.
DocΠΗΞmdM II. - Decretum Saerae Congregationis Indieis, anni 1620, quo, antea proscriptum donee corrigeretur Copemici opus, permittitur eum nonnullis eorreetionibus; ita ut systema Copemiei poni queat tanquam hypothrais, non autem tanquam rerum et eertum propugnari. - Illud documenium transcribimus ex supra citato Riccioli opere Almagestum novum, l. II,
p. 496, edit. Boloniae, l655ὶ:
a Monitum Sacrae Congregationis ad Nicolai Copernici lec-a lorem, ejusque emendatio, permiSSio et correctio. a Quamquam scripta Nicolai Copumici, nobilis astrologi deu mundi revolutionibus prorsus prohibenda esse patres Sa- si crae Congregationis Indicis censuerunt, ea ratione, quia
si principia de situ et motu terreni globi Sacrae Seriplurae
456쪽
a ejusque verae et catholicae interpretationi repugnantia squod a in homine christiano minime tolerandum i non per hypos thesim tractare, sed ut verissima adstruere non dubitat: u nihilominus quia in iis multa sunt reipublicae utilissima, a unanimi consensu in eam iverunt sententiam, ut Copernicia opera ad hanc usque diem impressa permittenda essent, a prout permiserunt, iis lamen correctis, juxta Subjeclama emendationem, locis, in quibus non ex hSpothesi sed asse- a rendo de situ et motu terrae disputat. Qui vero deincepsa imprimendi erunt, non nisi praedictis locis ut Sequitura emendatis, et hujusmodi correctione praefixa Copernici praea salioni, permittantur. a Locorum, quae in Copernici libris visa sunt correctioneu digna, emendatio. u In praelatione circa sinem. - Ibi si fortasse dele omnia,u usque ad verbum hi nostri labores; et sic accommoda caelea rum hi nostri labores. v In capite vi, libri I, pagina 6. - Ibi si tamen attentii .u corrige si tamen altentius rem eonsideremus, nihil refert anu terram in medio mundi, an eaetra media medium Gistere quoada solvendas eoelestium motuum apparentias Gistimemus. Omnisu enim, etc.
u In capite um ejusdem libri. - Totum hoc caput possetu expungi, quia ex proseSSo tractat de veritate molus terrae, a dum solvit veterum rationes probantes ejus quietem. Cum a tamen problematice videatur loqui, ut studiosis satisfiat, u seriesque et ordo libri integer maneat, emendetur ut infra. u - Primo, pagina 6, dele verSiculum eur ergo u Sque ad veru bum provehimur, locusque ita corrigatur. Cur ergo non poSu sum mobilitatem illi formas Suae concedere, magisque quod et totus labatur mundul, cuju8 sinis ignoratur 3cirique nequit, et a quae apparent in caelo, perinde se habere, ac si diceret Viriliu lianus AEneas. - Seeundo, pagina T, VerSiculus addo cora rigatur in hunc modum : Addo etiam dispicilius non esse a contento et locato, quod eδι terra, molum adscribere, quam
457쪽
ι50TRRTATUS DE PAPA.a eontinenti. - Tertio, eadem pagina, in sine capitis, versicu-α Ιus vides delendus est usque ad finem capitis. a In capite Ix, pagina 7. - Principium hujus capitis usqueu ad versiculum quod enim, ita corrigo : Cum igitur tetrama moveri assumpserim, videndum nune arbitror, an etiam illiu plures possint convenire motus. seuod enim, etc. a In capite x, pagina 9. - Versiculum proinde corrige sic :u Proinde non pudet nos aspumere. Et paulo infra, ibi, hoc po-α tius in mobilitate terrae perifieari, corrigo: me consequentera in mobilitate terrae rerilitari. Pagina 10, in sine capitis, deleu illa verba postrema: Tanta nimirum est divina Dee Dei optimia mazimi fabrica . a In capite xi. - Titulus capitis accommodetur hoc modo :α De hypothesi triplicis motus terrae, ejusque demonstrali 0ne.
u In libro IV, capite x, pagina 122. In titulo capitis delea verba, horum trium siderum, quia terra non est sidus, ut a facit cam CopernicUS. u Frater Franciscus Magdalenus capi ferreus, ordinis Prae-udicatorum, Sacrae Congregationis secretarius. - Romae ex K typographia reverendae camerae ApoStolicae, 1620. nNolet lector, hisce duobus decretis doctrinam de lolluris motu ei solis immobilitate damnatam fuisse dumtaxat lan- quam falsam et Scripturae Divinae adderSantem, non autem tanquam haeresistam. Item nolet, permissum fuisse Copernicanum systema; dummodo lanquam livpothesis proponeretur ae edoceretur, non autem tanquam certum et in se verum
propugnaretur. Notei tandem ac potissimum, hisce decretis non subjungi formulam de superaddita Romani Pontificis eonfirmatione aut speetali mandato; quae formula his aut similibus verbis exprimi solet: u et sacta per me intra scriptum secretarium ad Sanctissimum relatione, Sanctissimus confirmavit et publicari mandarit . . Doc ΕΝΙΠΗ III. - Litterae Cardinalis saneti mustii ad iu-quisitorem Venetum, quibus ei denuntiat eondemnatum fuisse Galilaeum. - Η0c etiam documenium transcribimus ex opero
458쪽
Riccioli Almagestum novum, t. II, p. 497, edit. Boloniae, 1655 .u Admodum reverende pater. - Quamvis a Congregatione Indicis suspensus sit tractatus Nicolai Copernici de Revolutionibus orbium eoelestium, eo quod in illo sustineatur terram moveri, non Vero Solem, sed hunc Stare in centro mundi
quae opinio contraria est Sacrae Scripturae , et ab hac Sacra congregatione Sancti 0ificii, multis abhinc annis prohibilum fuerit Galileo Galilaei Florentino, lenere, defendere ac docere quovis modo, voce aut Scriptis, dictam opinionem; nihilominus idem Galilaeus ausus est componero librum inscriptum Galilaeus Galilaei Lineeus; et non manifestans dictam prohibitionem, extorsit licentiam illum typis exponendi sicut de facio exposui l); et supponens in principio, medio et sine illius, velle se tractare hypothetice de praedicta opinione fo- pernici, tamen squamvis non posset de illa ullo modo ira tarei tractavit de illa tali modo, ut se reddiderit vehementer
suspectum adhaesionis ad talem opinionem Quamobrem inquisitus et in carcerem Sancti 0ssicii inclusus per sententiam horum Eminentissimorum Dominorum meorum damnatus est ad abjurandam dictam opinionem, et manendum in carcere formali ad arbitrium Eminentiae illorum, et ad peragendas alias paenitentias salutares; veluti reverentia vestra videbit in infra scripto exemplari sententiae et abjurationis, quod ipsi mittitur, ut illud noti ficet suis vicariis, eleius notitia perveniat ad eos et ad omnes professores philosophiae ac mathematicae : quo Scienim qua ratione actum sit eum dicto Galilaeo, gravitalem erroris ab ipso commissi comprehendant, ut illum devilent, necnon poenas quas incidendo. in illum passuri essent. Pro sine, Dominus Deus reverentiam vestram conservet. Romae, 2 julii 1655. - Tanquam frater. Cardinalis sancti onuisti. nBocvMENTuM IV. - Sententia tribunalis Inquisitionis in Gulilaeum, et Galilaei abjuratio, 22 junii 1655. - Documentum istud edidit Biot MEIunges seientiliques et litteratres, tome III, page 45, Paris, 1858 . Habetur eliam in opere supra citato
459쪽
Riccioli AIniugestum novum, homo II, pagina 497, edit. Boloniae, s655 ex quo illud excripsit dictus Biol, et ex quo etiam
u Nos Gaspar, tituli S. Crucis Hierosolrmae, Borgia; frater Felix Lentinus, lituli S. Anastasiae, dictus de Asculo. u Guidus, tituli S. Mariae Populi, Mnlivolus; frater Desiderius Scaglia, tituli S. Caroli, dictus de Cremona. u Frater Antonius Barberinus, dictus Sancti 0nusrii; Laudivivus Zacchia, tituli S. Petri in Vinculis, dictus sancti Sixti. a Bertingerius, tituli sancti Augustini, Gupsius; Fabricius S. Laurentii in Pane et Perna, Verospius dictus presbrter.
a Franciscus, sancti Laurentii in Damaso, Barberinus: Mar-lius, S. Mariae Novae Ginelius; diaconi, per misericordiam Dei sanctae Romanae Ecclesiae cardinales, in universa republica christiana contra haereticam pravitatem inquisitores generales a sancta Sede apostolica specialiter depulati.
u Cum tu, Galilaee, fili quondam Vincentii Galilaei Florentini, aetatis tuae annorum 70, denuntiatus fueris anno 1615 in hoc Sancto 0ssicio, quod teneres tanquam veram salsam doctrinam a multis traditam, Solem videlicet osse in centro mundi et immobilem, et terram moveri motu eliam diurno; item quod haberes quosdam discipulos, quos docebas eamdem doctrinum; item quod circa eamdem servareS CorreSpondentiam cum quibusdam Germaniae mathematicis; item quod in lucem dedisses quasdam epistolas inscriptas de maculis Solaribus, in quibus explicabas eamdem doctrinam tanquam veram; et quod objectionibus, quae identidem fiebant contra te, Sumptis ex Sacra Scriptura, respondebas glossando di tam Scripturam juxta tuum Sensum; cumque deincepS ram exhibitum fuerit exemplar Scriptionis in forma epistolae, lude perhibebatur a le scripta ad quemdam discipulum olim
luum, et in ea sectatus copernici hSpotheses conlineas nonnullas propositiones contra verum Sensum et auctoritatem Sacrae Seripturae.
460쪽
α Volens proinde hoc sacruin tribunal prospicere inconvenientibus ac damnis quae hinc proveniebant et increbrescebant in perniciem sanctae fidei; de mandato Domini Nostri, et eminentissimorum dominorum cardinalium hujus supremae ac universalis Inquisitionis, a qualificatoribus theologis qualiscatae fuerunt duae propositiones de stabilitate solis et de motu ter , ut infra :u Solem esse in centro mundi, et immobilem motu locali, est propositio absurda et salsa in philosophia; et sormaliter
haeretica, quia est expresse contraria Sacm Scripturae. a Terram non esse centrum mundi, nec immobilem, Sed
moveri m0tu etiam diurno, est item propositio absurda, salsa in philosophia, et theologice considerata ad minus erronea inside a Sed cum placeret interim lum nobis tecum benigne procedere, decretum fuit in Sacra Congregatione, habita coram Domino nostro, die 25 februarii anni 16l6, ut cardinalis Bellarminus tibi injungeret, ut omnino recederes a praedicta salsa doctrina; et recusanti tibi, a commissario Sancti officii praeciperetur, ut desereres dictam doctrinam, neve illam posses alios docere nec defendere, nec de illa tractare; cui praecepto si non acquiesceres, conjicere in carcerem. Et ad executionem ejusdem decreti, die sequenti in palatio coram supradicto Eminentissimo cardinati Bellamino, postquam ab eodem domino Cardinali henigne admonitus fueras, tibi a domino Commissario Sancti 0llicii eo tempore langente praeceptum fuit, praesentibus notario et lestibus, ut omnino desisteres a dicta salsa opinione, et ut in posterum non liceret tibi eam defendere aut docere quovis modo, neque voee, neque Scriptis; cumque promisisses obedientiam, dimissus suisti. v Et ut prorsus lolleretur tam perniciosa doctrina, neque ulterius serperet in grave detrimentum catholicae veritatis, emanavit decretum a Sacra Congregatione Indicis, quo suerunt prohibiti libri qui tractant de hujusmodi doctrina; et