Tractatus de Papa ubi et de Concilio Oecumenico

541쪽

TRACTATLS I Ε ΡΛP1.53, postulantes ut eam examinaret, ac si erroneam in aliquo de. prehenderet, ipsis inlimaret; secus se ad secumenicam synodum appellaturus significarunt. Non erat appollatio ab aliquo decreto Ponti scio, sed solum a denegata justitia. - Sub initium saeculi xiv Philippus Pulcher Galliarum rex, a judicio Bonifacit VHI ad concilium generale appellationem interposuit. Sed simul contendebat Bonifacium non esse verum ac legitimum Pontificem: unde appellationem hanc faciebat, non qualenus a Papa certo et indubitato, sed quatenus a Papa dubio; nec proinde valet factum istud tanquam exemplum propriae dictae appellationis a Papa ad concilium. Praeterea idem Philippus rex enixe a Boni sagii successoribus postulavit absolutionem ab excommunicatione, qua se innodalum ob praedictam appellationem merito verebatur. - Saeculo xvi appellavit Lu-lli erus a Leone X; et saeculo xviii appellarunt JanSenistae, a constitutione Unigenitus. - 0pinio quidem illa quod a Papa etiam indubitato ad concilium appellari possit, suos habuit defenSores tempore magni schismatis per concilium Constanti ense sublati. Ast eam mox scholae catholicae reiecerant. Rerum autem revixit tempore Ludovici XIV, contendentibus Gallicanis theologis multis, posse appellari a Papa ad concilium in materia disciplinari; immo et quoad fidei et morum deerela, quandiu dispersae universalis Ecclesiae laetius sallem dSSenSus non accesserit. -Jam vero vel ex facto isto

historico, quod appellationes a decrotis pontificiis apud catholicos per tot saecula inauditae fuerint, colligendum venit, prorsus erroneam ESse praelatam Gallicanorum opinionem. Enimvero si doctrina ah apostolorum tempore conStanter tradita ejusmodi appellationem a Papa ad concilium non respuisset tanquam illegitimam et divinae constitutionis Lecle- Siae Subversivam, sed econtra tanquam legitimam exhibuisset, nedum inauditast per tot saecula forent apud catholicos ejusmodi appellat Mnes, frequentissimae potius in historia egel si astica recurrerent. ei ordinariam regendae Ecclesiae formam constituerent. Posito nempe quod traditum ab ap lolis ac

542쪽

HRS TERTIA. bra primis speculis creditu in suerit, concilium esse supra Papam, debuerunt a decretis Romanorum Ponlisi cum ad generalia concilia provocationes innumerae interponi, ab iis nempe, numero tam multis, qui Sedis Ilorname decreta aegre serebant. Hoc porro in historia non videmus, Sed plane contrarium;

id eSt, perpetuo et undique appellari a synodurum judiciis ad Romanum Pontificem. Et noletur ejusmodi appellationes reperiri hac ratione landatas, quod Romani Pontificis praerogativa sit, divinitus acceptu, de tota Ecclesia judicare, de ipsius autem judicio nemini sit judicare permissum. Haec enim lolius

antiquitatis perpetua VOX.2' Appellationes a Papa ad concilium pluries a Sede apostolica reprobatae ac damnatae fuerunt. - Eas damnavit S. Jelasius, his vel his : a Cuncta per mundum novit Ecclesia

quoniam quorumlibet sententiis ligata pontificum Sedos heali Petri apostoli jus habeat resolvendi, utpote quae de omni Κωclosia fas habeat judicandi, neque cuiquam de ejus liceat judicare judicio is sLabhe, i. IV, col. 1205: edit. Parisiis, 1671 .u Ipsi sunt canones qui appellationes totius Ecclesiae ad hujus

Sedis examen voluere deferri; ab ipsa vero nuSquam prorsus

appellari debere sanxerunt v libid. , col. 1168 . Eas appella-liones damnavit Martinus V in concilio Constantiensi, anno 1418. Nimirum in publico et generali consistorio, nemine rinclamante promulgavii dictus Pontifex constitutionem, quae sic habeat: a Nulli fas est a supremo judice, videlicet apostolica Sede seu Romano Pontilico, desu Chisti vicario in terris,uppellare, aut illius judicium in causis fidei, quae tanquam majores ad ipsum et sedem apostolicam deserendae sunt, declinares iapud Vetth, de Primotu, it 47 . Cumque idem Martinus V legatorum Poloniae petilioni cuidam annuere nollet, isti legati appρllationem ad concilium sese facturus minali sunt . At Pontifex silere jussis hanc ipsam constitutionem, de non appellando a Pupa ad concilium, ostendit. 0uibus auditis, isti ab ausu destiterunt s Conser Veilli, loco citato . Appellationes quaslibet a Summo Pontifice, Sub pinna ex

543쪽

communicationis damnavit Pius II hulla eaeerabilis, anno 1459. - Εas pariter sub anathemale damnavit Sixtus IV, cuius bulla, teste Barnaldo iiii annalibus ecclesiasticis, ad annum 1485ὶ, jussu Ludovici XI in Galliis solemniter fuit promulgala. Item eas damnavit Iulius II, qui in constitutione suseepti regiminis approbans et amplians praedictam pii II bullam, declarat ei decernit, ipsos sappellantes j et eorum quemlibeι pro

veris et indubitatis sehismatitis ae de eatholiea fide male sen-1ientibus habendos esse et reputandos, et gravi Ssimas in eos poenas decernit. - Εas damnavit Leo X. Constitutione Murge Bomine scui et totius Ecclesiae assensus et acceptatio Supervenit utramque praedictam Pii II et Julii II bullam memorat et con- si mal : ac insuper Lutherum redarguens quod contra ejusmodi constitutionum tenorem ausus esset ad concilium generale appellare, verba haec subjungit: potuisseι Lutherus jam inde haberi tanquam haereticus utque talis puniri. - Tandem eas damnavit Benedictus XIV, constitutione sua D omnibus ehristiani orbis, qua denegandum decernit sanctissimum viaticum iis omnibus qui hullae Unigenitus adversantes, ab ea publice appellabant ad suturum concilium. Igitur appellatio a Papa ad concilium expresse a Sede apostolica pluries damnata est; accessit conditio a sIstemate Gallicano requisita ut ista decreta Pontificia irrefragabilem vim habeant, nimirum ab Episcopis seu ab Ecclesia dispersa non reclamatum est; imo universaliter a catholicis praelatae bullae receptae sunt. Certum proinde non dari appellationem a Papa ad concilium. 5' Illegitimas appellationes a Papa ad concilium demonstrant insuper plures rationes theologicae, videlicet. - Primo, communis doctorum catholicorum sententia. Exceptis enim paucis recentiorum temporum Gallicanis, omnes generaliter in hac re consentiunt. - Secundo, de fide est papam esse omnium fidelium patrem et doctorem, Supremum Omnium paSiorem, et confirma lorem fratrum. Porro talis non foret si ab

ipso ad aliud tribunal appellari posset. - Terιio, de fide est

institutam a Christo Ecclesiam cum forma monarchica, non

544쪽

pans nul1.53 et aristocratica vel democratica, seu papam esse vere ac proprie monarcham. Porro si ab ipso ad concilium appellari legitime posset, non esset monaretia, sed minister dumtaxat alicujus senatus cui suprema auctoritas competeret. ouarto, de fido est Romano pontifici a Christo traditam fuisse plenam potestatem poscendi, regendi ne gubernandi universalem Leelegiam concilium Florentinum J. Item, ex concilio Tridentino, potestas haec Papae suprema est. Porro si ab ipso ad concilium appellari posset, eius potestas nec plena soret nec 3uprema, Siquidem supra ipsum esset superior potestas, nempe concilii. Igitur a Papa non datur appellatio ad concilium, sed econtra a concilio ad Papam; ac proinde Papa est supra concilium.

a Iam omnia revocantur tandem ad examen Romani Pontificis; et quae ille probat recipiuntur, quae improbat rejiciuntur, ut testatur Gelasius in eadem opistola ad Episcopos Bardaniae a Bellarminus, de Auctoritate eoneiliorum, lihro II, capite xviij. Haec sunt sancti Gelasii verba : a Sed nec illa praeterimus, quod apostolica Sedes frequenter, ut dictum est,

more majorum, etiam sine ulla Synodo praecedente, et absol-rendi eos quos synodus inique damnarerat, et damnandi, nulla existente s Inodo, quos oportuit, habuerit facultatem. Sanctae memoriae quippe Athanasium synodus orientalis addixerat; quem lamen exceptum Sedes apostolica, quia damnationi Gra eorum non consensit, absolvit. Sanctae memoriae Joannem Constantinopolitanum synodus etiam eatholieorum praesulum eerte damnarat: quem simili modo Sedes apostoliea, etiam sola, quia non consentit, absolvis. Itemque sanctae memoriae Flavianum Graecorum congregatione damnatum, pari tenore, quoniam

545쪽

558IR1cT1TES BΕ ΡΑΡΑ. sola Sed s apostolica non eonsensit, absolrit. Potiusque, qui illic receptus fuerat, DioScorum, secundae Sedi S praesulem, sua auctoritate damnaxit, et impiam synodum non consentiendo submovit . . . Quoniam 8icut id quod prima Sedes non probarerat conflare non potuit, sie quod illa censuit judicandum,

Ecelestu toto suscepit M l Labbe, homo IV, col. 1205, edit. Parisiis, 167 lj. u duod ad petilionem conciliorum approbaverit Pontifex multa concilia, patet ex gestis ipsi S conciliorum, praecipue, primi, Secundi, tertii, quarti et Sexti. duod autem Pontilices aliquando conciliorum decreta reprobaverint, quodeSt apertum Signum Superioritatis, ex Basilio patet, qui in epistola ad Allianasium, quae est Di, scribit videri sibi bonum ut rogetur Romanus Episcopus, ut miltut aliquos in Graeciam, qui ejus nomine irritent concilium Ariminense. Ipse etiam Dama Sus, in epistola ad Episcopos Ili Trici, reprobal concilium

illud. Similiter Leo in epistola i v ad Pulcheria in : ConsenSiones, inquit, Discoporum, canonum apud Nicaeam conditorum regulis repugnantes, in irritum mittimus, et per auctoritatZm beati Petri apostoli generali prorsus desinitione eassamus. Beatus Gregorius, libro IV epist. xxxi v : Cuneta, inquit, illius synodi, Sede contradicente apostolica, soluta sunι η bellarminus, loco citato . Certum igitur laetum approbationis et reprobationis conciliorum per Papam ; nec minus cerium, decreta Sunodalia quae Romanus Pontifex approbavit valida fuisse, quae autem reprobavit seu quibus consensum denegavit, ex hoc ipso nulla elirrita remansisse. Porro id contingere non potuit, nisi pro certo et indubitato dogmate in tota Ecclesia habita fuerit Papae auctoritas supra concilia. Alioquin enim sic ad nutum Romani Episcopi s nodalia deerela recipere vel rejicere, quid aliud suisset quam universalis Ecclesiae veSana rebellio in supremam, id est, conciliorum, auctoritatem Τ Prosecto portae inseri contra ipsam praevaluiSSeni.

546쪽

Praenotanda. - 1' Duplex intervenire potest Roinani Pontificis approbatio : Una qua decretis quidem concilii assensum suum det et sumi cienter manifestet, Sed absque declaratione publica et solemni, ad EccleSiam universalem directa, qua hanc Suam approbationem leStetur et inlimet : altera vero consistens in ejusmodi publica declarati piae, post absolutum concilium, per litteras encyclicas, aliove modo, ad omnes Ecclesias transmissa. Prior est Simplex approbatio : Posterior eontii mutionis nolniue designari Solet. Potest tamen prior etiam vocari confirmatio, dummodo intelligatur nondum universaliter Ecclesiis significata; sicut et posterior vocari pol est approbatio, dummodo intelligatur universaliter et publice rioli ligata. 2' Prior, ut mox probabitur, omnino neceSsaria est ut concilium sit cecumenicum, et ejus decreta vim intrinsecam ha- aut universaliter obligandi. Posterior vero, etsi ordinarie sit necessaria, videlicet ut decreta vim etiam ea trinsecam obligandi habeant, non tamen absolute Seu Semper necessaria est. Digitur eam esse ordinarie necessariam, quia Romani

Pontificis approbatio, nisi nolorietatis publicae fiat per authen-licam illam ad omnes Ecclesias directam declarationem, posset quandoque multis ignota vel dubia remanere. 0uo casu qui illam ignorabunt decretis concilii non constringentur. Non quidem quod per se decreta i Ila jam non habeant intrin-8eeam obligandi vim, utpote a pontifice approbata et Armata, sed quia vim illam in ignorantes exerere nequeunt, siquidem lex ignota non obligat. Sed addimus s0leninem iStam con-

547쪽

IRI TATPS DE PAPA.sirmationem non esse semper seu absolute necessariam. Nam contingere aliquando potest, ob peculiarem circumstantiarum concursum, ut universaliter nolum et certum sat decreta concilii a Pontilice approbata suisse, quamvis Pontifex hanc suam approbationem per encIclicam non declamaverit. Et tunc solemnis illa confirmatio necessaria non erit, ut SI- nodi secumenicae deerela universaliter obligent.

5' Distinctio haec inter simplicem approbationem et solemnem confirmationem valde allendenda est, ob Sophisma, quo adversarii, id est, Gallicani systematis sequaces, incautos decipiunt. Nam quando neeessaria dicitur Papae approbatio, singunt agi de solemni eonsirmatione, quod salsum est; tum

probant solemnem istam confirmationem rigorose et absolute necessariam n ut esse, et concludunt generaliter nullam ne-eessariam esse approbationem, ut decreta concilii vim habeant. Igitur dum contendimus absolute necessariam Papae

approbationem, intelligimus approbationem simplicem, id

est, assensum saltem Romani Pontificis, quocumque modo praestitum; et ex hac necessitate inserimus Papae auctoritatem supra concilium. Quo praenotato, sit

PstoposiTio I'. - Concilium eui Papa suum assensum recusat, non est oecumenteum, nec ejus deereta rim habent.

Probatur I. - Ex Scriptura Sacra. - ' Ideo concilium generale, licet non assentiente Papa, decernendi et per decreta sua universaliter obligandi auctoritalem haberet, quia Chris-lus censendus foret hanc potestatem generali Episcoporum coadunationi contulisse quando apostolos suos, quibus Succedunt Episcopi, alloculus est his verbis : ouodcumque solveritis, etc. Mallit., capite ultimo v, xvi et seq. . Porro his ver- his supremam potestatem contulit Christus apostolis, non a Petro sejunctis, sed unitis Petro, qui jam caput seu princeps Ecclesiae constitutus fuerat. Ibi scilicet praesens erat Petrus quando e ilata verba prolata .sunt; et verba haec dicta suerunt de collegio apostolorum, non excluso sed comprehenso Petro. Nec legitur in sacris Evangeliis collegium apostolorum, qua-

548쪽

p1RS TERTl1.54ltenus a Petro sejunctum, ulla vel minima potestate donatum fuisse. Igitur vi verborum ouodcumque solveritia, etc., habet quidem Episcoporum collegium supremam decernendi potestatem, at dummodo decernat cum Petri successore Romano Pontifice. Proinde si concilium generale decernat dissentiente Romano Pontifice, ejus decreta, desciente ad Sic decernendum potestate, nulla prorsus erunt et irrita. 2ρ Certum est, ex Scriptura Sacra, Petrum, qualenus Morsim ab aliis apostolis sumptum, recepisse a Christo supremam regendae Ecclesiar potestatem. Noli scilicet textus, quibus eum constituit Christus fundamentum, ovium et agnorum, id est, omnium sine exceptione pastorem, caeli elavigerum, et fratrum eonsirmatorem; qui textus, ex obvio ac luce meridiana clariori sensu , necnon ex Subsecuta traditionis et conciliorum interpretatione, plenam ac Supremam exprimunt regendae lolius Ecclesiae potestatem. Jam vero Christus Dominus, post collatam Sic Petro supremam regiminis potestatem, non potuit eam apostolis, quatenus a Petro sejunctis, conferre. Repugnat enim et impossibilis est in una eademque Societate duplex suprema potestas. Duas siquidem supremas potestales instituere, idem est ac nullam constituero, quia sese invicem excludunt elan nihilant. Econtra optime potuit Christus supremam potestatem, jam uni Petro collatam, apostolis etiam quatenus Petro unitis et cum ipso decernentibus, conferre ; quia sic non duplex, sed una constituitur suprema potestas. Nam potest quidem duplici modo exerceri, id est, vel a Petro solo, vel a Petro simul et reliquo apostolorum collegio in unam eamdemque Senientiam convenientibus. Sed in hoc posteriori casu non alia intervenit suprema potestas, quam illa quae Petro personaliter collata est; nam, qualenus exercetur a reliquo collegio, non est suprema ; siquidem Christus collegium, quatenus a Petro capite Suo Sejunctum, nulla potestate donavit. Igitur non est Suprema nisi qualenus exercetur simul a Petro, collegii capite. Proinde suprema potestas solius Petri,

549쪽

542TRVIχTUS DE PAPA. et suprema potestas collegii apostolici unanimiter cum capite suo decernentis, non est duplex, Sed una set eadem suprema potestas. Cum ergo collegium apostolicum. quatenus a Petro sejunctum, nullam a Christo auctoritalem receperit, Sequitur concilii generalis decreta, quibus assensum suum denegat Romanus pontifex, vim secum enici concilii, id est, universaliter obligandi, non habere, imo prorsus nulla esse ac irrita.

06ietes. - Sequeretur per verba duodeumque ligareritis, etc., nihil p6lestatis a Christo collatum fuisse apostolis, quod est

absurdum.

Respondeo : Sequeretur nihil potestatis collatum fuisse apostolis, qualenus sine Petro et seorsim a Petro ligantibus et solventilius, concedo : quatenus cum Petro ligantibus et solventinus, nego. Absurditas in eo esset quod Christus supremam potestatem constitui SSet Simul, luna penes Petrum, luna penes reliquos npostolos quatenus a Petro sejunctos. Id quippe non minus vesanum foret quam duos constituere reges, qui cum suprema p0lesiale unum eumdemque populum, et quidem sub eodem respectu gubernent. Mia. Aliam quae seri solet objectionem, de inutili lato conciliorum si suprema potestas Sit penes solum Romanum Pontificem, vide solutam supra sparte II, Secl. V, c. vu). Probatur II. - Ex gestis concilii Chalcedonensis, anno 45l. Hujus cecuinenici concilii patres, actione xv, decretum

ediderant, quo Sedi Constantinopolitanae digni latis locum secundum, id est, primum post Romanam Sedom, vindicabant. Qua dispositione subvertebant Nicdenos canones, qui Romanae Sedi primum, Alexandrina: Secundum, Antiochenae tertium, urerolymitanae quartum dignitalis loeum assignant; constantinopoli lunae autem nullum. Dusmodi decreto suam leguli pontificii oppositionem interposuerunt; et frustra Chalcedonenses patres a sancto Leone Papa emo larunt ut illud

suo assensu consirmaret. II ee decretum sanctus Leo roj cil, si que nullum ei irritum reman Sil. Unde Chalcedononge con-

550쪽

cilium fuit quidem cecuriaenicum et vim concilii incumenici habuit quoad caelera, non autem quoad decretum istud, cui assensum suum Sedes Romana denegaverat. Ex quo saelo sic argu montari licet: si valerent generalis concilii decreta quibus Romanus Pontifex suum asson sum denegat, validum suisset praefatum Chalcedonensis conpilii decretum: atqui invalidum fuit ob donogalum Leonis Papae conSensum: ergo nulla et irrita sunt conciliorum generalium decreta, eis dissentiente Romano Pontifice. Dicimus irritam suisso Chalcedonensem dispositionem ob denegatum sancti Leonis consentum, et Iadn alia de causa. Non enim repeti potest invaliditas ex eo quod praefatum decretum Nicaenis canonibus adversaretur. Equidem adversabalur, sed in maleria disciplinari. Quod nempe Sedes Alexandrina secundum locum oblinuerit, et Antiochena tertium, non ad jus divinum perlinoi, sed suit dispositio juris mere ecclesiastici. Ita scilicet a Sede Romana, ante primam cecumenicam ST nodum Nicaenam statutum fuerat. Et generatim quod utiqua Sedos, praeter Romanam, super alias praecedentiam et auctoritatem,

sive Patriarchalem, sive Archiepiscopalem, habuerit, non repoli potest a divino, sed solum ab ecclesiastico jure. Iam vero quae ad disciplinam pertinent et sunt iuris mere ecclesiastici possunt valide a suprema Ecclesiae potes late, id est, a Papa et a concilio secum enico mulari. Igitur synodus Chalcedonensis, ut polo aecumenica, potestatem habuit praelatam dispositionem, licet a Nicaenis patribus confirmatam, immulandi, et secundum digni latis locum Constantinopolitanae Sedi tribuendi, Alexandrinam dejiciendo nil fertium locum. Ergo quod ejus decretum invalidum fuerit, non proxenit ex eo quod Nicaenorum Patrum canones non p0luerit immulare: ergo provenit dumtaxat ex eo quod Papa huic decreto non

consenserit.

Confirmutur conclusio ex ipsa Chalcedonensium patrum agendi ratione. Quando nempe Legati Sedis apostolidae oppositionem suam interposuerunt, si existimassent Patres