Tractatus de Papa ubi et de Concilio Oecumenico

551쪽

5ιι TRICT1TΓ8 DK P1PA. deercliani suu in non posse per Romam Pontificis dissensum annullari et irritum fieri, id profecto dixissent. Porro hoc nequaquam dixerunt; Sed scripserunt ad Leonem Pappiniit decretum istud probare dignaretur : a Rogamus igitur, aiunt, et tuis sententiis nostrum honora judicium; et quemadmodum nos consensum in bonis ea ti contulimus, sic et

caput siliis quod deeel adimpleat s inter epistolas S. Leonis, opist. XCVIII, alias LXXVIIJ. Γbi etiam notetur vox eaput, qua

sanctum Leonem sibi collective sumptis superiorem consitenturi et vox siliis, qua se ipsi inferiores agnoscunt. Praeterea ipse Constantinopolitanus Episcopus ad S. Leonem scripsit, Pim omnem et consirmationem auetoritati restrae beatitudiuis

fuisse reservatam ibid. , epist. LXXXII, alias CV .

Objeelio Bossuetii. - u In eo canone statuendo Patres Chalcedonensesὶ nequaquam concilii generalis auctoritate gaudebant, a quorum decretis in ea actione cum Sede apostolica universus 0ccidens recedebat η l Defensio, l. IIll, c. viiij. Respondeo: Si consensisset Romanus Pontifex, habuisset certe canon iste secumenici talis vim, licet non placuisset Episcopis 0ecidentis qui ad concilium non accesserant. Nam omnes adfuissent conditiones ad verum concilium secum enicum, videlicet : legitima convocatio, omnium invitatio, quamplurimorum adunalio, et capilis cum membris con- Sensio. Quis unquam secumenici talem repetendam duxit ah

Episcopis qui concilio non intersunt 3 In hoc inani effugio

Bossuetii sublatet enormis error, nempe quod secumenicitas a sententia absentium Episcoporum dependeat. Sicut in caeteris cecumenicum fuit concilium Chalcedonense, ita et in hoc canone suisset, Si assentientein Romanum Pontificem habuisset. Ergo canonis nullitas non aliunde provenit quam ex

denegato a Sede Romana conSensu.

Aliud non minus inane Bossuetii effugium, consulatum videa Ballorinio de Potestate ecclesiastica, cap. IV, k l . Probatur III. Ex aliis traditionis documentis. - 1' Post concilium Chalcedonense, quia innotuit supradictum canonem

552쪽

p1M TERTla. 545 a sancto Leone rejici, occasionem arripuerunt LutSchetis sequaces dictitandi et in vulgus spargendi, ipSaS quoque contra Euthychianismum desinitiones a Romano Pontifice assensum obtinere non potuisse. Unde concludebant desinitiones illas vim secum enici concilii non habere et contemni posse. Be quo sollicitus imperator Marcianus, ad Sanctum Leonem scripsit enixe petens desinitionum illarum confirmationem, tanquam necessariam ad tollendum ejusmodi de valore dubium : ouod nonnullorum animis, inquit - qui Ε4sychetis etiam nunc prudam opinionem et per Perεitalem Sectantur, ambiguitatem multum injecit, uirum tua beatitudo, quae in synodo decreta sunt, eonsirmaverit. Et ob eam rem tua pietas litteras mittere dignabitur, per quas omnibus Leelehiis et populis manifestum flat, in synodo perstela a tua beatitudine rula haberi inter epistolas S. Leonis, epist. LX, alias LXXXVIII . Nulasset nempe tota concilii Chalcedonensis auctoritas, si dubia remansisset Romani Pontificis approbatio. Necessarius ergo ab omnibus reputabatur Papae consensus, ut generalis concilii definitioncs et decreta vim haberent sconser Ballerinium, de Potestate ecci., cap. Π, n. l0 . 2' incumenica Nicaena sS nodus Secunda condemnavit et annullavit pseudosInodum episcoporum 558, ex hac ratione quod non habuerat adjutorem illius temporis Romanum Papam, vel eos qui circa ipsum sunt sacerdotes, nec etiam per vicarios ejus, neque per eneyclicam epistolum, quemadmodum LEX DicTATeonciliorum sapud Balterinium, loco citato in. Igitur ut vim incumenici concilii habeant definitiones ac decreta STnodalia, necessaria est aliqua Romani Episcopi approbatio. Et haec est Ieae eoneiliorum. Et hanc esse legem conciliorum declaravit Nicaenum concilium Secundum, quod est Septimum ex incumenicis. Probatur IV. - Εx natura generalis concilii. - Duo hic praestanda : primo scilicet determinanda vera et genuina de conciliis generalibus notio : secundo, demonstrandum ex ista notione, decreta generalis concilii, a quibus dissutilit manus Pontifex, vim non habere.

553쪽

546TR1CIATES DE PAPA. Sed in antecessum recolenda sunt nonnulla principia quae ad reclam de concilii oecumenici nolionem viam sternant. Primo, constituit Christus Ecclesiam suam cum forma minciali, ita ut eius membra efficiant societatem unam, Seu co pus morale unum. - Secundo, huic societati praeposuit Christus unum caput, Seu unum supremum rectorem, videlicet

Romanum Pontificem, cum plena potestate lotam illam societatem pascendi, regendi ac gubernandi. - Teretio, in persona beati Botri ot' apostolorum contulit Christus, tum Romano Ponlisici, tum etiam eonjunctim Romano Pontifici et Episcopis, potestatem docendi et regendi caetera Ecclesiae membra. - Quarto, inde sequitur distinguendam esse Ecclesiam unam Christi, in Ecclesiam docentem et regentem, et in Ecclesiam quae doceri et regi debet; item sequitur Ecclesiam doeentem et regentem, conSi flere in Romano Pontifice et Episcopis, non autem in emeris Ecclesiae membris. - duinto, quaelibet congregatio Episcoporum in hunc sinum coadunata ut circa fidem vel regimen deliberent ac decernant, dicitur et dici debet concilium. - Seaelo, concilium dici debet, et revera dicitur generale, quando repraesentat, id eSt, praesentem hic et nunc Deit, universam moraliter Ecclesiam docentem et regentem, videlicet: illius Ecclesiae docentis et regentis caput Romanum Pontificem, et alios generaliter Episcopos. - Septimo, adessentiam generalis concilii non requiritur ut in eo repraesentetur, seu praeSens fiat, generalitas Ecclesiae quae docetur et reqitur. Cum enim voluerit Christus ista omnia societatis suae membra doceri, non docere, regi, non regere, hoc ipso illa exclusit a caelii, cui docendi et regendi ossicium exclusive

commisit. Unde licet admitti possint in generali synodo aliqui laici, nunquam lamen tanquam membra concilii. - 0ctavo, cum nocivum laret omnes omnino Episcopos dioeceses

suas derelinquere ut ad concilium pergant, nec sit ollam possibile, merito concluditur, et perpetua patrum traditione confirmatur, ad plenam auctoritatem generalis conellii sussicere, si, vocatis omnibus Episcopis, multi conveniant, cum

554쪽

p1RS URTl1.5,7 capite suo Romano Pontifice. - Νono, Romanus Pontifex, qui est caput totius Ecclesiae, est etiam caput Ecclesiae doeentis et restentis: unde ipsa Ecclesia regens ac docens est corpuS morale, .conStans Romano Pontifice tanquam capite, et Episcopis tanquam membris. - Decimo, licet concilium generale possit esse perfectum abSentibus pluribus Episcopis, non lamen perseelum esse potest sine Romano Pontifice; quia tunc deesset membrum principale corporis Ecclesiae docentis eli egentis, nempe caput. Ilinc, mortuo Vel incerio Papa, congregatio generalis Episcoporum non nisi imperseete repraesentat Ecclesiam docentem et regentem, i c est concilium generale nisi imperfecte. - Undecimo, Sit vivente Papa cujus legitimilas dubia non sit, generalis congregatio EpiScop0- rum ipso invito conveniret, vel ipso dissent iunio decerneret, et cognito ipsius dissensu nihilominus decretis suis supremam inhiaerere auctoritalem contenderet, tunc illud concilium, etiamsi omnes mundi antis lites ei interessent et unanimiter decernerent, non tantum repraesentaret imperfecte Ecclesiam docentem et regentem, Sed perfecte repraesentaret et efficeret ejusdem Ecclesiae docentis ut regeniis destructionem. Finem scilicet ex hoc ipso haberiri vera Christi Ecclesia. Nam per eiusmodi dissensum, scinderetur ac separaretur caput a corpore, et hoc ipso Ecclesia, quam Christus Dominus cum forma corporis moralis in Si ituit, existere desineret: siquidem haberetur ex una parte caput Sinc corpore, et ex alia truncus sinu capite. Et ideo nunquam contingere potest

ejusmodi inter Romanum Pontilicem et omnes concilii generalis Episcopos dissensus ac separatio, in definienda side et edicendis disciplinae decretis; ob promissam scilicet a Christo

Ecclesiae suae usque ad finem mundi durationem : Et ortae inseri non praevalebuut adrer/us eam. Ecce esso robi3eum sumusque ad consummationem saeculi. Hinc pariter, licet possit Papa hanc vel illam Sedem episcopalim Supprimere, nun- quum tamen contingere poluSt ut omnes Sedes epi Scopales, omnes scilicet Episcopos qualenus ordinarioS dioeceseon pas-

555쪽

548 TRACTATIS DE PAPA.toreS, Supprimat. Quia tunc in Ecclesia docente et regenteremaneret solum caput, nec proinde jam esset integrum corpus, qua desiiciente sorma constitutiva, jam non subsisteret Ecclesia a Christo instituta. - Duodeeimo, quod concilium generale, mortuo vel dubio Papa coadunatum, licet assensu Papae careat, non sit Ecclesiae destructio, sed dumtaxat concilium generale imperfectum, ex eo provenit, quod tunc non fiat nec fieri possit scissio moralis caput inter et corpus. Nimirum Papae certo et indubitato contradicere lunc nequit generalis EpiScoporum congregatio, cum ex hypothesi talis Papa tunc non existat, sed expectetur. Econtra vero, Si, vivente Papa certo et indubitalo, adesset ipsum inter et concilium generale dissensus, oriretur caput inter et corpus scissio

socialis; id est, ipsa societas, qualem instituit Christus, scinderetur ei perimeretur. - Quibus memoralis principiis, dicimus :1' Ad essentiam perseeli ae legitimi eoneilii generalis pertinet,

ut tonstet Romano Pontifice tanquam capite, et generali congressatione Diiscoporum tanquam corpore. Dicimus persecti ac legitimi, quia, Vacante Romana Sede, concilium generale sine Papa poterit quidem esse legitimum, at non erit perfectum, nec pollens plena concilii cecumenici auctoritate. Vivente aulem Papa certo et indubilato, generale concilium sine ipso tanquam capite, plane illegitimum erit. Sequitur ex modo expositis principiis. Proinde ulterius: 2' ta generalis eoncilii deoreta ivivente certo et indu hi talo Papa j xiiii oecumentei concilii habeant, necesse est ut edantur consentientibus simul cupite, id est, Papa; et corpore, id est, pluralitate praesentium Diseoporum. Nam si ederentur a Papa, dissentiente concilio, non essent decreta concilii, sed decreta Pontilicia. Si vero ederentur a concilio, adversante Papa, non oderentur ab integro illo corpore morali, quo verum et legitimum concilium secumenicum essentialiter constituitur, sed ab una ejus parte tantum, id est, a trunco hujus cor-p0ris, qui sese abcidisset a capite. Cumque Christus Episco

556쪽

HRs TERTIA.549porum collegium quatenus a capite suo Romano pontifice sejunctum, nulla prorsus auctoritate donaverit, ejusmodi decreta essent de se illegitima et irrita. Cum igitur genuina de s3 nodo secumenica notio ad vim secumenici talis requirat mutuam Papae et patrum concilii eonsensionem, sequitur decreta concilii generalis quibus suum Romanos Ponti sex assensum denegat, vim cecumenici concilii non habere, sed esse prorsus nulla el irrita. Nota. - Praemissam de essentia concilii generalis notionem admisit Bossuetius, libro VII alias XJ Defensionis, c. xin,

n. 9 : Me ergo, inquit, gumma auctoritaS, Summa vis, quod membra et inter se, et Romano Pontisici, ut capiti, conjungantur : quod eae eonsensione inpletum etalesiastici judieii robur.

Et similiter libro IIII, c. ix, dicit: stuare haud immerito affli

mamus, ultimum quo synodi oecumenteae asserantur, esse Ecclesiae universalis eonsensum eum apostolieae Sedis eonfirmatione

eonjunctum. Igitur ex ipso eliam Bossuetio, vim secum enici concilii habere nequeunt decreta concilii generalis, si edantur dissentiente Romano Pontifice. Tunc siquidem non adest eo unetio nec eonsensio Patrum concilii eum Romano Pontisiee;

non adest eorum eonsensus eum apostolicae Sedis eonfirmatione eonjunctus; proinde nec adest summa auctoritas, summavis, nec id quo sInodus Oecumentea efficitur. Probatur ν. - Εx constanti Ecclesiae praxi ac traditione circa ejusmodi approbationem seu confirmationem : 1' Besacto concilia secumenica Romani Pontificis approbationem postularunt; ei omnibus quae pro Oecumenicis habita sunt approbatio haec accessit; et quibus denegata est, vim cecumenicitatis non obtinuerunt; et quae approbationem istam receperunt quoad aliqua decreta tantum, non quoad alia, oecumenici talis vim habuerunt solummodo quoad priora, non quoad posteriora. Facta haec monumentis probata reperies

apud Murgarelli de guetoritate Romani Ponti ieis . P Approbatio Romani Pontificis habita est tanquam necessaria ut concilia vim cecumenicitatis haberent. - Testan-

557쪽

550 TRACTATES DE PUA.tibus Socrate, Soromeno et Nicephoro, ad 0rientales Episcopos scripsit S. Iulius papa, irrita esse acta synodi in qua

sanolum Athanasium deposuerant, eo quod ipse ad eam sInodum vocatus non fuisset; et addidit: duin irrita sunt quasteumque praeter sententiam Roma ui Pontisti eis et fletuntur. Ergo irrita sunt oliam decreta concilii generalis, si fiant praeter gententiam, id est, sine consensu Romani Pontificis. - Iam supra citavimus Marciani imporatoris epistolam, circa dubium anhela Chalcedonensis concilii a Leone Papa suissent approbala; quo stante dubio, negabatur a nonnulli S eorum auctoritas. Et ideo enixe postulabat imperator litteras quibus manifesta sierol Leonis approbatio. Et in epistola CXVII, ad totius synodi Patres directa, dicit sanctus Leo se scribere,

ne haberentur insirma aut dubia, quae nulla Sunt consensus mei sententia roborata. - Item citavimus Septimum concilium secumenicum, a quo lanquam illegitima reiecta est quaedam sJnodus, ex ea ratione, quod non habuerat adjutorem illius temporis Romanum Papam ..., quemudmodum leaedietat eonciliorum. Ergo Ieae est eonciliorum, ut valida et legitima esse nequeat ulla generalis s7nodus, nisi sibi habeat adjutorem, id est, consentientem Papam. Probatur VI. - Εx ipsomel Gallicano sIsiemale. - Nam Gallicani theologi, infausto quidem contendere audent ne-eessariam non esse illam papae confirmationem Seu approbationem, ut generale concilium plenum robur habeat. Ad quam conclusionem eos adigit erroneum ab ipsis receptum principium, nempe concilium esse supra Papam. At nihilominus, extra casum extraordinarium Papae dubii, seu quando vivit Papa certus et indubitatus, latentur necesSariam esse ipsius confirmationem ut concilium sit eerto incumenicum,ot de si de sint diis dos nitiones. Ergo, ipsis latentibus, absque approbatione Papae, concilia generalia sunt saltem dubie

Oecumenica. Porro concilium dubie oetumenteum hoc ipso nequit Obligare, ac proinde nullius est roboris; et illud plenum robur quod Gallicani tribuunt concilio a papa non approbalo,

558쪽

p1RS TERTII. 55 etiam ex ipsorum systemate, nulli robori persecto aequivalet. Seu, aliis terminis, etiam ipsi admittunt, licet sibi contradicondo, rigorosam Pontificiae approbationis necessitatem, ut concilium vim secumenicae Srnodi habeat. Igitur certa omnino est propositio I id est, eonei Iium eui

Papo assensum suum denegat non erae oecumenicum, eι ejus decreta vim non habere. Piloposmo IP.-ra eo quod sine approbatione Papae eonestium non possit esse secum enteum, nee vim. habere, sequitur Papam esse supra concilium-sine-Papa. - Posito enim quod

ad valorem decretorum concilii generalis, omnino, juxta praecedentem propositionem, requiratur Papae consensus, Papa et concilium-sineJapa sic sese habent ad invicem : concilium generato nihil potest valide statuere nisi dependenter ab assensu pupae: et econtra Papa, extra concilium, plenam habet potestatem pascendi, regensti et gubernandi universalem Ecclesiam. Quis porro non videat Papalem auctoritatem, quae plena est Sine assensu concilii, superare concilii generalis auctoritatem, quae nulla est sino assensu papae Τ0 ieies. - Sicut concilii decreta vim non habent sine consensu Papae, ita Papae de rela vim non habent sine consensu vel concilii vel Ecclesiae dispersae. Summa scilicet et irrefragabilis auctoritas, ut tradit Bossuel, in utriusque consensione reposita est. Proinde ex necessario Papae assensu colligi nequit ejus supra concilium auctoritas, sed dumtaxat ejus cum concilio aequalitas. Respondeo: 1' Etiam sic rueret Gallicanum SISlema, quo contenditur concilium esse supra Papam; et deserendus esset secundus e quatuor famosis articulis anni 1682, hanc concilio superiori talem vindicans. - 2' Falsum est Romano Pontifici non compelere plenam regiminis ecclesiastici potestalem sine assensu concilii aut Ecclesiae dispersae. Nam haec plena potestas a concilio Florentino expresse desinita est. praeterea quoad leges disciplinam spectantes, certum est omnes Romano Pontifici obedientiam debere antequam etiam

559쪽

TRACTA 8 re pu1.552 necesserit concilii aut Ecclesiae dispersae consensus. Item eius dogmaticis desinitionibus tenentur omnes obsequi, ei quidem, non obsequioso Silentio, sed eae animo, ante omnem etiam concilii aut Ecclesiae dispersae consensum, prout contra Ian- senistas definitum est. Insuper Si suprema et plena potestas Ecclesiam docendi et regendi non Sit, nec in Papa solo nec in solo corpore Episcoporum, Sed in utriusque conjunctioneae consensione, negandus primatus iurisdictionis Romani Pontificis. Quando enim suprema jurisdictio est penes duas personas, ita ut neutri Seorsim sumptae competat, salso et ah-

sono diceretur unam ex duabus illis personis primatu jurisdictionis poliri. Haeretica porro est negatio primatus jurisdictionalis Romani Pontificis, prout ipsi etiam Gallicani

systematis sequaces salentur. Fluerent et alia plurima ex objectione consectaria haeretica et absona. Verbi gratia, Romanus Pontifex non esset pater et doctor universalis Eccle- Siae; nec Supremus omnium Pastor; nec centrum uni latis; nec cum verilate de Ecclesia Romana dixisset sanctus Irenaeus Saeculo Secundo : Ad quam, propter potiorem ejus principalitatem, necesse est omnem eonvenire Ecclesiam, id est, qui sunt

undeque sideles, etc.

Praenotandum. - Hac famosa distinctione, qua Romano Pontifici tribuitur suprema potestas in Episcopos Singulos, non in Episcopos eollective sumptos, potissimum nititur Gallicanum S Slema.

Novam esse, id est, nullo antiquitatis monumento sussultam, sidenter asserit rei occlesiasticae peritissimus Ba lerinius : Velim adversarios, ait, qui antiquitate gloriantur, hanc

560쪽

p1M TERTIA. 555 distinetionem aIliquo antiquo tratu probare. Vetus terte EeeIesia traditio eontraria est ide Potestate ecclesiaStica, cap. iv, ἶ 5, n. 7 . Insuper adeo manifeste absona est, ut inter ipsos etiam heterodoxos non desint qui eam tanquam quid absurdum et ridiculum suggillaverint. Sic, verbi gratia, Moshemius, indissertatione de gullorum appellationibus ad conellium universae Eeelesiae, unitatem Ecelesiae visibilem tollentibus : a Quod unia versis sive singulis Leelesiis praeesse Pontificem dicunt, nona universae Beelesiae, id iam mihi scitum videtur ac si quisu assii maret, membra quidem a capite regi, non vero quodu ex membris constat corpus; aut urbes quidem omnes, a villas et praedia subesse regi, non vero quae his continetur et provinciam v inter Moshemii dissertationes ad historiameeelesiasticam pertinentes, edit. Allonaviae, l755, t. I, p. 612 . Similiter Sarnuel Pulandorllius de habitu religionis ehristianae ad ritum eisileml: a Concilium esse supra Papam theSis eSt...u Sed quod isti quoque hanc propositionem asserere velint, u qui Sedem Romanam omnium Ecclesiarum centrum, acu Papam secumenicum Episcopum agnoscunt, id quidema non parum absurditalis habet, cum status Ecclesiae Ro-

a manae monarchicus sit, illa autem thesis meram aristocra- aliam oleat. BRevera manifeste absonam esse illam Gallicanorum theologorum opinionem, Probatur I. - Εx melaphTsica impossibilitate, quod Episcopi ut singuli Papae subjiciantur ac obedire debeant, et simul quatenus collective sumpti auctoritatem in Papam habeant. - l' Enimvero de fide est singulos Episcopos subesse Romano Pontifici ac ei obedientiam debere : Dogma eatholicum est, ait Pius VI ... subesse plenitudini potestatis Romani Pontilieis omnes Episcopos sin responsione super Nuntiaturis, cap. m, Seet. I . Veritas e dogmatis fonte profecta, primulum

summi Ponlisit eis divinitus institutum. . . aueloritatem secum ferre Stubilem, perpetuam, numeris omnibus absolutam pascendi, re-