장음표시 사용
161쪽
RODoL. AGRI C. DE INVENT.locos exactissime distinguendos arbitror ausimque constanter affirmare, nullis omnium crebrius, aut expeditius υὼ 'ν nire . auod non solum qui poetas oratoresque reuoluet, ve
rum esse silet sed γ qui philos hos eos excutiet, qui int
mam in abdito posita rutantur rerum naturam, nodum qui mores hominum tractant, quorum omnis exprofesso circa ista versatur labor. Namque ex iis qui in βιόμntia seunt atque ex causis, ut certissima m indubitata eruuntur argumenta, ita rarae felicitatis ea, visit eorum nobis copia parata. Cumsint enim armsi e coniuncta rebus,plorumque perinde sunt ac res is,aut cognita nobis,aut ignor ta. Locum quem ex partium enumeratione Cicero, re misius ex diuisione uocauit,non putauiponendum. Namsi partes omnes cum collegero, ad totum deinde progrediare paries, tedium,fundamenta, quas reliqua sunt measunt,tota ergo domus mea ect: apertum ect id argumentum e loco qui
apartibus dicitur duci Si sic dicam,habet iustitiam,fortis
dinem , modestiam, prudentiam,ergo omnes virtutes habete
asterie ea. Sin dixero, ect virtus, m non prudentia, iussilia, temperantia, ergo fortitudo sic etiam,s pars domus, non tectum, paries, tabulatum, ergo fundamentum a disserentibus ducita erant haec argumenta. Cumque non sit aluudiuisionis' partium enumerationis apud authores vllus usus, mihi haudquaquam necessarius videtur locus, qui existis deseriptus eae cum proprie m aptissime ad illorum quos
dixi locorum naturam accommodentur. Tum locus qui Themistiν est de generantibus, ab essicientibin nobis erit: non ea enim aliud generare rem, quam efficere. Corrumpentia ν
ro priuatiua sunt e corrumpere namque nihil in efficere oed solum id quod ea ut non sit eniti. Num etiam inter locosρο-
162쪽
suit,eum recte dicemus asine luantum enim ad uentem pertinet dem ennis rei qui usus. Descriptionem quam inter lo- eos qui in substanti unt ille numerauit, ego, quia hoc selum definiendi genus relictum nobis puto, a definitione non disere-ui quod id cum de definitione dicerem, plenius Fumproin
quutus. Praeterea quem locum Cicero a notatione, Themi- - . . Itius ab interpretatione, ego a nomine res malui dicere. Vuo lib.
niam ut docuimus) non soliιm ex interpretatione argumentum nobispraebet nomen, sed in plurespatet usin. Vuae v
rosimilia Cicero, quaei Themistius similia itidem dixit,
esse in qualitate, quantitate, maiora etiam esse minora a comparata dixi: quemadmodum Cicero. Namque
quem locum Cicero similium fecit,is in eum qui es inter comparata a paribus recidit. e t quae nos similia Arimis, Crictro ea non habet, Nemistiuε vocavit a proportione. βuam .... formam autem dixit Cicero,cum steriem maluisset, nisi quia huiuili sterierum steciebuη credidit latine non posse dici, eum
nune locum omnes recte an secus steciem appetiant. Iam con- Dehii eap.,ν
traria maluissem dicere set Cicero) ea quae opposita vocant
omnes, nisi omnes ita vocarent. Caseus autem quoniam tenuissimo a coniugatis dissimine cernuntur, estque dum rarus proinde in i rum, quoniam Cicero in coniugatis incluserit, egosecludenda nos putaui. Transsumptionem, vel ut nos) transeationem, in rei nomine ad quod pertinet, rectius pose isse videmur, quam ut proprium illi daremus locum. Orn quoque non idem est apud Ciceronem locorum , qui apud Themistium: nec ego quidem sum utrumuis horumsecutus. 'spaucis rationem ordinis mei reddam, ita iudicaui primum quemque locorum ponendum, ut esset a ctissime quisque cum reconiunctus: proinde ut longius δε-
163쪽
luxit a Fubstantia rei , posterioremposui: quo seritum est, ut
repugnantia ultima ferent, quoniam non modo non arctὸ cum re cohaereant, sed dissidentia etiam infest hue tollant ipsam, atqueseubuertant. βu acilius autem sit omnia iud
re,distonam ordine velut in tabula, Ciceronis, Themisti, nostrosque locos: eritqueprocriptus omnibus numerus, quem insevo ordine habent. Deindesubiicientur alij numeri qui ita cent, ad quem cui que locum aliorum conferri unumqueque
oportebit. At si quis apud quempiam sit locus qui non sit apud
alios, numerios proinde in aliorum ordine apud quos non est, non sit ascriptus. si qui loci etiam in plures aliorum conueniat locos eiures numero ubscriptos halebunt.
Hoe argumeto utitur Demosthenes ipse in oratione ea quae περὶποῦ γ νου, siue pro Ctesiphote inseribitur. Verba eius si quis requirat, sic habent. νου γὰρ φω isti πολέμου ὀυ 1ὶ ἰώ.ον-δη εγωγ ν μuσοντο διἱκωθι, Iaφω Iae μὲν βουλωθα σωθῆναμ, iri περ ἡ δίκMae ποιουqας,ορῶνIM, , ωοις δ' οτιμοῦν ἰφησε παθῆσιν,οὐκ aλογως ρvδ' ἁδίκως ἀντοῖς oerilόμενοι. Ea verba hunc in modum Latina fecit Leonardus Aretinus,Phocensibus aduersius Thebas bellum gerentibus,no me quidem authore, nondum enim tunc in Republica versabar, vos Allienienses sic eratis armati, ut Phocensum quidem rebus quanquam iniuste pugnantium, studeretis: Thebanorum autem quibuscunque aduersis laetaremini. Nec vos immerito id facere videbamini. Et quae sequuntur. Non possunt sidera ali humore.)Fuere haud scio an Pythasorici,quiabus visum suit,stellas humore ali. Quorum sententiam hoc argumento refellit Arist teles,ut dicat humorem eum plane consiimptum iri, priusquam ad astra possit pertingere. Meminit res eiusdem nisi tamen memoria me sallit & Macrobius.
164쪽
Ciceronis oe Themistis cumsisis, o si os rursismeum illorum locis confert.
1 Desinitio 3 species s Totum et Coniugatas Actus 11 Efficiensis Effecta
is Locusi Connexa is Nomenii Comparata 7.16.
Adiacentia Subiectarinis Destinata I empus Contingentia Pronunciata Similia Differentia
Hamist. Partes Coniugata Forma
Disserentia Adiuncta Consequentia Efficiens Comparatio
Descriptio Genus species LSciens Finis Generatio Vsus Iudicium Proportio Casus
165쪽
E=iloqui libri se patio sint loci nobis desicripti,qproprietas cui quep natur hue explicata: intra quoru complexum quicquid usta de re dici cogitarίuepotest, venire mihi iuidetur: siue amgumentemur, m aperta diresiaque ronte certemus siue tur-bemus assectibus audimum, oe medium inter argumetationem expositionemque cursum quenda quamur orationis.
βuinetiam seuos habebit expositio locos, quando probabilius aliud alio, atque verisimilius exponi certum est: quod nisi locis non fori, quando ex isto omnis ducitur fides, nemo Repeti quod arbitror equidem) negabit. Est autem xt initis diamum diui ximim) necesse quicquid ad faciendam ulla de residem as
β' 'ρ' ' mitur , aliqua parte ad eseam perti re: nec enim ex eo quod nihil attinet,doceri quicquampotest. Euae attinet autem,aut eorum qu intra rem sent omnia,aut extra, unde primam locorum du- 'ξ '' ae mim dissserjntiam, ut alios internos, externos alios vocaremus . Et generalia locorum velut capita exscimus. Duo internom. ea quae inhubstantia mi,stea quae circa Fubsantiam. Externorum quatuorrcognata, plicita,accidenti ropugnantia. Insiubstantiasieptemfecimus. definitionem,genus,steciem,proprium, totum,partes, coniugata. Tres circas.ό- flantiam: adiacentia,actinoubiecta. Externos cognatorum quatuor efficiens, 'nem, fiecta,desinata. Applicitorum tres: locum,tempus,connexa. uuinque accidentium contingentia, nomen rei,pronunciata, comparata, illa. 'pugnantium
duos: opposita, disserentia. Fiuntque isti insumma loci
rigintiquatuor, quibus in omnem rem quacunque erutum inuentumque ratione ducitur argumetum. Idque qua via quoque modo faciendumsit,proximo dicetur libro quoniam iusto maior huius voluminis modus excreuit. Fin qu sit, si illud
166쪽
addiderimus e Boetium, quiquepost eum siri erunt de locis,
singulis locis addidisse quandam ut vulgo loquimur) ma
ximam, id est,pronunciatum quoddam, una tentia multa complexum,cui indubitata sitfides. Vi de quocunque de Anitio dicitur,de eo desinitum. De quocunque stecies, de eo genus. auod non faciendum mihi,non ideo,quia id e rictot les ,-Cicero non ferissent, putavi sed quia in nussum id v-seumferi arbitrabar. Primum, quod utpossent ictae maximaefui illis in locis,qui necessarium praebent argumentum: :'tar si
tamen in eis qui probabilefaciunt,parum conuenientiquorum maior e pars est. Deinde, quod multisὼnt loci, in quibus Brunda. in nultam certam m satis conuenientem formam concludi hae maximae posint. Itaque videas Boetium, dum cuilibet loco maximam suam reddere cupit, in angustias quasdam detrudi ut cum locus latissimest fusiu, maxima in ars dum prorsus agatur. Et ne omnes locos persequamur, cum de essiaesentibus dixis et, subierit maximam: quorum ess cientia naturalissent, eorum essetitasunt naturalia. Sic de materia,cuius materia deess,m id quod ex ea efficitur deea. Et sic desine, cuius finis bonus est, ipsum ea bonum. Et de fomma, tantum quemque agere posse, quantum naturalis fomma permiserit. Quasi vero hi loci, quorum amplisimus
eu ambitus, intra hos conclusisin' terminos, ut pertineant omnia argumenta ex efficientibus adesse naturale, vel non naturale ex materia ad deesse, vel juppetere: exfne, ad bonum, vel malum: γ exforma, ad agere, uel non agere. dde, quodsi quis exacte oe penitus cognitum P habuerit locorum naturam, nihil erunt ei opus hae maximae, quoniam ultro fere in animum incurrunt , apertiores
sunt quam visint discendae. emisi quis tam prorsus expers
167쪽
is vij sit, tάmque a communi ense rerum abhorrens, ut apertissima illa, oe propemodum per se nota docendus sit , isti
ego nihilo magis quae de locis praecipiuntur profutura crediderim, quam Cimmeriis quos perpetua nebulam caligine opem
tos tradunt possitae)ea quae depo itiones erum, de iue ipse si
Sive areumentetur. Quid intersit inter argumentationes te expositionem, de ea re dictum est nonnihil, primo capite libri huius, & plenissime explicabitur libri sequctis eipite duodecimo, ac deinceps per compluscula capita. Sive turbemus assectibus audi εtem. An in moue dis affectibus etiam siri argumentandum. de eo differetur libri securi ea ite quarto. Idque qua via quoque modo iacienda. Facessiant ergo, qui totum hune locum in teritum reiecerant librum . qua de re poli quoque semel iterumque dicem M. Quia id Aristoteles Sc Cieero no secissent. Ciceronem non addidi me istas Ut vocat maxima .eertum est. Quὀd aute eas ne ab Aristotele quidem additas ait, id o uim fit v rum. secum expendat diligens lector. Ego hoc scid,& si no omnibus, at quAusdam erte locis ab Aristot. eas adiectas esse,licet nunquam maximae sit usus vocabulo .Sed quia in nullum id usum fieri arbitrabar. Quod si quis locis singulis suas quasdam maximas velit adiicere, atque his ita astringere locos quasi aliter tractari non possint talia Lindi
id solet. 8e perniciosum magis quam utile qua do incertae interim maximae illae sunt, atuue loci serὰ multo latius patet,quam quae subiectae eis sunt maximae. Non video tametat sit improbadum, si in hunc usum aidatur pronunciatum,seu axioma unum aut ait rum, ut iis, qui harum rerum adhuc rudes impervique sunt, via qualiscunque tractadi loci cuiusque aperiatur. quam initio ingressi, plures deinde vias rationesque tractandorii Ioeorum suo ipsi mane inueniant. Caeterum hodie in gymnasiis ita instituitur uaet'. ut nihil praeter maximas eas, quas in suo Petro Hispano scriptas inuenit, putet quaer dum ereditque nullum alium en locota usum, quam qui iis maximis exprimitur: qtra
docendi ratione equidem haud sicio an quid possit esse infudiis pestilentius. Atque hoc nimiru illud est,cur in nullum usum maximas litas Hispanienses adiici locis, dicat Rodolphus. Aut si quis tam prorsus expers ingenis sit. Hoc ipsum primo instituti num his verbis docet intilianus: Illud tame in primi testandum est, nihil pretcepta
rique artes valere,nisi adiuuante natura.quapropter ei cui deerit ingemum,non maga
hae e scripta sunt,quam de agrorum eultu sterilibus terris. Quam Cimmerus.)Horum mentionem iacit Homerus Odynae libro undecimo, euius verba hoc ita modum uintinitate donauit Erasimus. Ast ille Oceani peruenit summa profundi, Illic sunt populique & moenia Cimmeriorum. Nubibus ti exea assidue caligine tecta. Illos haud unquam radiis sol aspicit ardens, Nee quando altri serum eurru petit arduus axem. Nec rursum ad terras magno deuectus olympo: Sed nox incumbit miseris mortalibus atra. Meminit de ii sidem Herodotus,Cicuo, Lactantius,Hieronymus. Strabo.
168쪽
Rodolphi Agricolae Phrisij de In
libre secundus, de locorum 86.
G , quo modo positione argumentationinue & partibus orationis dicuntur. Postremo locis superioti libro descriptis,parari possit facultas ac copia differendi. η .am ρυρseridiatiaici atatu uo a. c -m deincepι de lorarism Um des se. ramla ex eis rapia,esse agendism. Cap. I.
I inceps Graecae facundiae vir Demosthenes, cum ad bellum cotra Philippum, Macedonum regem,maiori apparatu atque cura gerendum Populum hortaretur Atheniensem: doceretque,quicquid incrementi magnitudians que Philippi rebus accessistet, non ta illius esse viribus, quam desidia . inanibus Atheniensium concionibus esse tum. in hanc inter caetera tetiam locutus es, Solere reliquos homines, cum consuluissent, agere: contra vero theniensis,ubi res acitas acciperent,tum demum consulere.
uorsum haec'inquies. No rideor equidem mihi magis apta propinquaque imagine,quiistici ,posse nostrorum temporii dialecitico gurare. Cumsit enim tum istudpropriami zzι '
dialedtices munus,posse de qualibet reprobabiliter, quantum ψ p - ' ipsius natura patitur argumentari quod totum ut praedixi) I I duabus comprehensum est partibus quarum una excogitandi parieti argumenti viam docet, quam inueniendi vocant, cui parti omnis de locis destinatur distulatio: altera cum inuentum est
169쪽
argumentu forma quanda argumctandi,hoc est, certa explorari argumenti tradit regula, qua veluti numi monet om probsine sit au 'nequaqua, fallax dignoscatur. ea dicitur iudicandipars. Cums prior illa cosiiij teneat vicem, oe, deliberet quidsit de re quas dicedum. altera quod a sumere ad probandam rem placuit eis argumentationem tanquam in expeditionem ad conficiendam fidem audienti deducat: noster dialecticus contra,cum oblata temere, o undecunque dederit cassis, essedZam iam formatam habuerit argumetationem. tu si forte addubitet aduersarius,dicats vel no cohaerere eam, vel res si e nou consequi, tum ad iii quod consilij erat, poct rem factam reuertitur, m inueniendipartem transfert ad iudicandum,conatur ostendere,benes argumetatum esse quonia sit argumentu vel a maiori, vel simili,genere,i claue
deductu. Me intelligunt doctissimi viri sic enim modestis
simu mihi erit ipsos vacar nu am argumentationem,quia asterie, Agenere, vel quouis aliorum locorum ducatur, necessario cohaerere. quonia ex omnibus istis ineptae minime cohaerentes duci queantsed tum demum cohaerere argumentationem,cum ea ea rerum inter se conditio, ut psint coniici iu stetimi, vel aliam quampliformam argumentadiprobatam , per quam cohaerentes inter se res, ei necessario connexas esse colligatur. Scio vero quid a nonnullis mihipsis r T Jeqqiddi 'underi. Minus hac dialectices iacturam indigneseredam, ritur darim in lata omnium studiorum colluuis: cu cuncta,velumerae ca- 'ε ' ' - - .sactis, in proximorum rus msines irruerint, nec quis qua reme disiatur hoc temporesso loco . Sic iuri consulti,
perplexa inuoluta distulandi praecepta balbutiunt. Sis medicinae studia magna ex parte redacta sent adseverua cuis institutosso pusica quaestiones. Sic phusice mathema-
170쪽
fieri arripuit. Inde verbose ista est de maximo, minimo, secalculandi ut aiunt latione ictatio. NEmathema
tice ipsa veluti quae minime ad inanes faciat contentiones circulorum,neque clamorum sit capax, puluere radio co- tenta,mutam potius oculorum,quam loquace durium sequatusdem, diserta est: idcirco etiam tanquam non accessa prophanis mysteria, minime contaminata. De theologia vero quid dicere oportetncus metaph cen physicen,sidialecticen hodie demas. nudamporro desitutam, . quae no- menseum tueri nequeat,reddas. Ergo cum docendus erit populus, ad religionem,iustitiam,continentiam adhortatas, ex istis artibus inextricabilis aliqua eruitur distulatio, quae tempus extrahat, inanistrepitu audientium feriat aures. Docent itaque, quemadmodum pMeri lent in aenigmate proponere, quae ne i m i idem quum docuerint, veli met quidorent, vel illi qui didicerint Dant. Has ego persaepe querelas audiuigrauissimorum dotitissmorumque hominum,quos vel gradior aetas, vel acrior ingenii vis, meliorum admonebat qui ferebantgrauiter pulcherrimarum artium ordinem turbari, membra cofundi quae vera esse quemadmodum affirmare noaudeam ,sic essese a vel maxime optauerim. Mihi utique committendum non ess, ut cὐm videar veste aliorum diorum crimini culpam dialecticorum codonare erouocegrauiorem viribus meis aducVarium. auis agi perpulchre mecum putabo,si cum contuli pedem, contingat sine periculo mihi luctari.Si quem ergo eorum quos dosiores artium vocant,arri- Doctore, m
illam vel lam vel maxime omnium artium, quas vos numerati, liberales, videris prae teferre cui usui disiendam putas' Cum enim degenere nosit principium artiit, . quae iii