장음표시 사용
231쪽
phiae partem appellat eam, quae ver satur circa res incorporeas, Zc ea quae sola mete no eudo Iibro iaetiam sensu cognosci possunt,ut est anima, deus,& quas vocant inrelligentias. Verum somnium Sciis haec non ita multum faciunt ad institutum nostrum, quibus in pra sentia satis est Gram pionis eap.v Imaticam, Dialecticam,& Rhetoricam, idcirco Mii κας dictas esse a Graecis quod oratii timo. nis, sermoni que artificium doceant. quocunque tandem nomine eas donent Latini. Quarum radix orig6que propius ad cognitienis vim accedit. Hinc clamosissima illa disputatio apud nostros, sitne Dialectica i peculativa, an practica. in qua eousque hodie deludat quidam,ut posteaquam diem totum colentissimis voci rationibus absumpsi rint,tum post sudores tantos. qua aries speculativae, aut practicae sint dicendae, ipsi ctia- ω . dum ignorent. Nam deliberativam breui quaestione, an expediat, absoluerunt.) Tri g ης dunt Rhetores tria esse genera causarum, demonstrati usi, deliberativum, iudiciale. DN ostrativum est, quo laudamus,aut reprehendimus. De liberativum, quod in sui dedo, O q*υε aedissuadendo cosistit. Iudiciale,quo accusatur qui , aut defenditur. Ergo in genere deis p 'L
liberauuo Aristoteles illud modo quaeredum putat, expediat necne id quod in delibe- , ci rationem venit: Quintilianus tria, hine utile, sitne honestum,& num fieti possit. ponὐ in μή qui de sola utilitate aiunt quaerendu esse, ii ex sententia Stoico , nihil utile esse ditat quin sit idem honestum. Quod & Fabius attingit, di Cicero in critiis probat. Quod Duo autem Ciceio in Topicis. Nom Topicis solum sed in tertio etiam de Oratore Gbet hum,hhoe Cicero. Quo aut o paratius sit,tolum hunc locum plenius assequi, ascribam hue ipsa unumhristi Ciceronis verba, quae super hac re habet in Topicis: Quaestionu autem quac lique de re tionii ,l es sint, duo, inquit,sunt genera: unum cognitionis, altera actionis. Cognitioni, sunt hae quarum finis est ieientia. Vt si quaeratur,a naturane ius prosectum sit, an ab aliqua quasi conti actione hominum de paci ione. Actionis autem huiusmodi exempla sunt: sine si pientis ad Rempub. accedere. Cognitionis quaestiones tripartitae siunt, csi aut sitne, aut quid sit,aut quale sit quaeritur. Harum prima coniectura secuda, des nitione: tertia iuia iaris & iniuriae distinctione explicatur. Et interpositis pauci , De cognitionis, inquit,questionibus hactenus. Aetionis relique sunt ἰ quarum duo sunt genera, unum ad ossicium: alterum ad motum animi, vel gignendum, vel sedandum planeve tollendum. Ad ossi cium sie: cum quaeritur, suscipiendine sint liberi. Ad mouendos animos, eum sunt coahortationes ad defendedam Rempublicam, ad gloriam, rc ad laudem &e. Ex his par tum est colligere illud,tam Ciceronem, quam Rodolphum, suo utrunque modo vera sentire te quicquid hoc inter eos est controuersis, id in solii verbis,don re ipsa eo siste Ouaestiore. Etenim Cicero eas quet stiones vocat cognitioni quarum ea est facies, ea natura ut enitioni ' quantum in ipsis est, finis earum sit cognitio. Actionis autem, que ex natura sua non Aetioni, tam ad res cognoscendas, quam ad ossicia actionesque pertinent, in quacunque tandem arte tractentur. Rodolphus contra discernit quaestiones istas finibus artium ut actioni. quaestiones dicantur, quae ad artes activas pertinent. cognitionis,quae ad cogniti uas EGgo eum quaerit quid sit virtus, si Rodolpbi finitionem accipias, actionis nimirum quae sito erit: sin vero Ciceronis, cognitionis dicetur. Qua uis enim ad morale pertinet phi Iosephiam, ae proinde actionis etiam dici potest. tamen quod in natura ipsius est nunouam alio quam ad cognitionem spectat, ideoque non minus recter dicitur cotnitioni Seeus habeat, si quaeratur an boni viri sit procreare liberos, Haec enim quaestio, etiam quantum in ipsa est praeter cognitionem, etiam ctionem spectat. Ita recte uterque. sed viuerso modo. Contemplantur enim, ut inquit Aristotele Contemplantur, inquit
mari in conteplatione cognitioneque gradum sitiant, sed progrediantur ad litiuae,
232쪽
.Vaudo igitur omni disserenti proposita est quaestio, non
eis modo qui distulationibita res ambiguas iactant, aut qui tradendis artibus, vel certiorem, vel quod disientiabus p rinde est) miliorem fidem facere conantur sed γ hia floria, poema quoque quaestionem explicant. Si quis enim interroget,quo modo Iectum sit bestum Pelopon facum,nihil poteris rectius restondere,q am quae Thuydides ea de re conseripsit . Nec quomodo pugnatum sit cum Iugurtha, quam
quae Salluvius monumentis earum rerum reuiuit. Sic, mquomodo Graecia ad Troiam bellauerit, AEneas venerit in Italiam , nussus melius quam Homerus, Virgilius explicaris. Cum haec ergo ita sit, diligenter est nobis etia atque etiam intuendum,quae sit quaestio,hoc est,quod sit capulsummaque rerum omnium, ad quam dicenti sint cuncta referemda. Nec enim abs re credendus es admonuisse Plinius ' G-
mensis siriptorem, ut legat subinde titulumsuum, m plane exacteque pessiciat,quidsicribendi uni erit. Et M. Antoniim itidem putauit,nihil aeque iuuare dicturum,quam restiacere qua creberrime ad id, de quo sis dicturus. auod nedu in Uprodect,dit quae latet in eo,facilius acriori mentu intentione
eruassed obstrues quod plerisque difficissimu ea) ut nee plu
ra,quam op s est,nec pauciora,nec quae nihil ad. re attinet,dicas. Hoc autem facere nemopotest,qui non antefixam explo
ratam , quaestionem habuerit,de qua sibi sit dicendum . quod
εο acilius fieri possit, quomodocuque poterimus, conabimur explicare. Omnis dictio, aut aduersarium habet, inter duaru partium certamina consistit: aut univolum ea paritis.Duarum partiu unt,ut cotentiones,vel olasticae, vel ciuiles,quae inter dissidentessiunt. Visa iam parte habent, suae fit ad obsequentem auditorem: qualessint cohortationes,
233쪽
DIALECT. LIB. II. sci Volationes, laudationes, conciliationes, quaei reliqua huiussuntgeneris. Non quod nequeat in his in ambas dissiri partes: neque enim aliter quaestio introgi possit sta quia eum istis fere negotium est,qui ultro vinci se cupiunt non modo non repugnant,sed laxissimas reii quod dici let) habenas Iequuntur. In his ergo HEtionibus,quae positae siunt in
contentione, expeditisimam rationem inueniendae quaestonis stio in dicti
aduersurius dabit. auoniam semperpetitur aliquid ab alte- ό. Iuisse'
ro,cui alter contradicit. auaVdiu enim consientanea dicunt, --
certum es quaestionem esse non posse. Vbi carperint consi stere, ita ut alter non progredi longius alterum patiatur, quasiserit .Sed haec quae sit, insicholasticis quidem dubium esse non potest: quia expositu emper certumque est, de imo dubit tur. In ciuilibus vero quaestio quide, hoc est,caput certaminis I per est apertum. Neque enim deliberat quisquam, qui non certam habeat debberandisummam, nes qui in iudiciti v eat aliquem,ignorat qua lege reum faciat, hoc est, quid petat ab eo, vel quad exposcat parnas. Sed deflatu quastionis ms e ambigitur, n iudiciis praesertim . Status aute quaestionis QSμ ει M. id s, quo vel probato vel confutato, in hanc vel istam partem de quaestionepronunciari oportet. Vt Laterensis ait,am- ς μόisti assecutus es aedilitatem Plancius: Plancius negat: quaestio s, an assecutust Plancius aedilitatem ambitu. Hoc senim de quo pronunciare iudices oportebit. Non potest aurem istud exse probari. Dicit igitur Laterensis, Dignitate senim a me vincebatur. Euodsidet id Plancius,videbimus an
idcirco necesse sit, imum ambitu superiorem fuisse. uod si est,
his erit tim hinc enim tota pendebit quaestis,siverit ne dignitate Laterensi superior, Si vero poterit Placius cedere digni- πtaui Lateresis, in ca am tame tenere,non erit hic flatus. M
234쪽
RODO L. AGRI C. DE INVENT.dicat,non utiquesi Laterensis dignitate perauit me, idcirco ego ambitu illii vici in petitione. Nosolum enim populus a terum horumsequitur Iedstudio diligentiaque candidatorsi, sed amicorum precibus, ed ossiciorum commetatione perm uetur. Ergo iam ab eoflatu quem Laterensi erit, detorta ea a Cicerone quaestio: m huc delata: an soleat his rebus moueri populus, m an fuerit Planesin icti verior: hic satis
huius quaestionis. Sic etiam aduersarius dicit, Milo tenetur lege Cornelia de Sicariis. Milo negat. auectio an teneatur. Probat aduersarius, Occidit enim Clodium. βοοd si Milo negat,hic erit flatus quaectionis,an occiderit fatetur,octendat oportet, non teneri ea lege, qui uis aliquem occiderit, ut insidiatorem,aut latronem. Id ergo quoniamgrauius ab ad- uersariis presum erat, Cicero dissutandum etiamsibi ered
dis deinde Clodisi insidiatum fuisse: qui praecipuus eius quae
stioni sit satin t , adeo perfectui I rogismus: βω uis
insidiatus ea, iure occiditur: Clodiin insidiatus H, iure ergo In eide tuae- Clodius occiditur. auemadmodum contingit autem ures
quidoque in- quaestiones eodem peragi iudicio, ut in ciuetj causea, quaeλος - ' iis eorrupti, m venefici, e ita contingit unius quaestionis plures esse status. Vr in eadem iudicis corrupti causa, nee id iudicium a Cluentis corruptu es,nec si esset, idcirco tamen lete corrupti iudicj Cluentium teneri. Sed in Verris repetundarum iudicio quaestio, vim in legem repetundarum admi rit Verres satu unt toti quomunt crimina: quodlibet enim perse d endendu est,quemadmota O probΞdum. Et diuersa ea interim defenderi ratio,cum aliud negatur am,aliud in legem repetundarum non venire, aliud recte sudium dioe-
tur. Status ergo H ut diximus) id, quo dato, necesse ea de causea in hae vel illa parte decerni.a si ura erunt, quoru
235쪽
unum probando alteri non adhibetur, psitque quodlibe mmamentum esse quaestionis,plures erunt etiam eriatus. At in negotiis istis, suae unius tatu ut parati,nonnunqua plus stio in dictio- aliquanto curae habet inuenire quaectionem. Idcirco quatenus urigi ii, h.
possumus, iuuemus m hac in parte quaerentis curam. Mihi h'h quidem videtur quaesis omnis, in huiusmodi causistria istarum rerum consideratione inueniri expeditissime posse: per nuru,re ut ita dicam, natus. Personaου dico nuc eas, Peribvae. inter quas agitur,visint beneuolae aut infens, alienae aut co- iunctae, pares aut dignitate disiratae, quae , aliae maxime incongressu hominum perstici solent. aut perferunt aute mandata,personam semper inent mandantis. Res consideran- Rmda est quae euenit,autfutura est,cuius causea dicerestatuimus.' in consolatione, vel propinqui, vel amici, vel opes amisi sae. Ingratulatione,honores accepti. Ingratiarum actione,b neficuι collatum.Conatus deinde est id, quod ob hane rem limus dicendo coficere. Vt in consolatione, videmus hune d sideratae rei iactura dolere . haec quidem res est. Persenae δε- inde sunt his nobis,nos huic amici,quosis, ut spendamur eius dolore. Conatus ergosequitur, quo domu operam, ne huic cohiis . doleat,ias dicendo consequi laboramus. Ergosi conatum atque rem coniungas,quaestionem habebis. Ea essetne huis δε-liudum huius rei amissae causea. Ingratulatione personis primum necesse est beneuotas esse. Res vero erit, ut aliquid eius cui gratulamur commodis aut dignitati accesserit. Conatus autem, quoniam ob beneuolentiam suemus rebus istius, visendamus nos laetari. βuaestio ergo erit, an illiuspraesenti commodo laetemur. Ingratiarum actione,persenae sunt itide amicae. Res,es meritum vel munus ab eo cui aguntur gratiae tributum. Conatus , ut grato ob id animo doceatur esse qui
236쪽
aecepit. 2 aestio erit, sitne hic illi huius meriti carusgratus. Agendarum autem gratiarum, cum multa apud Ciceronem , tum pulchrum mihi proprium videtur esse apud Ausonium exemplum,in ea oratione, qua Gratiano ob consitatu agit eratias. Sunt aute diligenter expendedaepersonae ad quas habetur oratio . Ut enim quadoque certaesunt singulares, sicut in his exemplis quae proposuimus: ita nonnunquam vel qui dicit multorumsustinet persona, ut qui populi nomine tu principe vel magistratu agit: vel cum multis unam agit, ut Cicero qui Senatu qui P. R. gratias de reditu so agit. H-sides,qui Rhodo terrae motusibues, ciues conseolatur. Eridiligenter enim personam vel eius qui dicit, uel cuius nomine
dicitur, m eius cuisunt verba, perstexerit sue singulae sint haesiue plures deinde recit persona contulerit,m uiderit quid ea persenae intersit,uel qua parte cotingat eam, facile id quod diximus conatum explicabit.' qui in nuptiis dicit humilibus enim oportet utamur exemplis quoniam in huiusicemodi rebus, quae ad more magis quam ad usum stediat, eo facilius erratur,quo habentur negligentius. Necessimpersticax est, neque, quod dicisset, docenda es ames. auid petet is ergo qui dicit in nuptiis Si nuptias quaesiunt conserat nubentibus, hoc , Oratione prosequi velit, quiasint eis expetendae nuptiae,
quemadmodum'expetuntur: in hortationem flectet oratis,ersique quae iis, ansint istis expetendae nuptiae. Sin turbae amicorum circunstantium nuptiae conferatur,nihil ad eos pertinebit eraeterquam ex nubentibus gaudium: conabitur
ostendere gaudendum eis esse , siet quaestio ,sitne ta eliciter nubentium matrimonio gaudendum. unde est in promptu videre, quomodo in eadem re,eodem in loco, mutatis perasenis,mutari oportebit etiam quotionem. In funebri lauda-
237쪽
DIALECT. LIB. II. Io otione, plerosque videas orationem ad constitionem confr-
re quae primum oratiosola cum propinquis haberi pote i. G-tia ridetur laudatio magis ad alienos qui adsimi funeri per
tinere. Deinde intempestiuum videtur,tam recentem dolorem
o in ipse ut dicitur ritu veste consolando mulcere. Mut ni ustra tetabimus ibisiccare lachrymas, aut si quis tum
conseiationis est capax,is consolatione no eget. Mihi videtur, quia res quae in manibus est, mors es praestantis viri, ex qua ad praesentem hominum numerum honor tatum funeris pertinet,seniadum id esse, merito tam laudato viro huc honore
hab ri. Fit tam m ut in fine ad coselationem aliquam res diu qui dicit, quemadmodum apud Thucydidem Pericles, cum eos qui primi in eo bello ceciderant laudaret, infine constitionem seu biecit quod quidem agrauitatepersenae Periclis
temporis interuentu,quoprimus doloris impetus deferbuerat,haud erat alienum. uuinetiam cum mors eorum qui laudabantur ad exemplum pertineret audientium, quaestionem a laude ad hortationem deflexit. Itaque omnis vis ingenium- dicentis eo tendit, ut ostendat tam fortes , ros, qui tam consanter pro tam insignipatria ceciderunt, rivis esse sentandus. Sed de his satis. Nec enim omnia exempla complenti in animo est,necpossem. Sufficiet hocpatiis quaerere volentibus aperuisse viam.
Quomodo sit gestum bellum Peloponesiacum. Peloponessus ετd πιλοψ -i Pelopones Mnome habet ut si dicas, insula Pelopis. Est autem peninsula inter mare Aegaeum Et toniu.ubi nobilissima quonda urbs fuit C rinthus: quae initiu dedit bello illi, quod .. . grauissimum aduersus Lacedaemonios ac Siculos gessere Athenienses,quod bellu iecit --pς' ratis,ime octo libris descripsit Thucydides. Nee enim abs re credodus est admonuisse ponς, ιες Pliniui Comesis seriptore. Extat inter epistolas Plinii libro quinto epistola multo puleherrima ad Apollinare. In ea reposteaqua copiosissime descripsisset villa sua in usti, deinde prope ealce epistolae haec adiecit:Vitasserri inqui0 ain dudsi,ne viderer ar--utior nisi oposuissem omnes angulos te epistola circumire. Neq; enim verebar,neliboriosa esset legeti tibi,quod visetino suisset:presertim eu interquiescere. si liberetidbposta hepistola, quasi resideros p 'posses. Pri terea indulsi amori meo. amo. n. quet-isi in ex parte ipse inchoaui, aut inchoatὸ percolui. In summa, cur. n. no aperia isti
238쪽
Scriptor titu. vel iudieium meum vel errorem )Pmmim ego osscium scriptoris existimo, ut titulumlum imum sub suam legi :& idetidem interroget sequd coeperit scribere: sciatque si materiae imm in de legit. Drusinoa esse longum. 15gissimum, si aliquid accersit atque attrahit 3c quae sequuntur.
Guis in seri- Et M. Antonius itidem putauit. latellige M. illum Antonium oratorem, auum eius bendo logus. Antonii, qui poli dictus sati Trium Wir. is porro Antonia, apud Cicerone de oratore. utilissimurn lare ccset, si lubinde mente reii iamuς ad id, de quo dicturi sumus: ita enim suturum e Te, ut & causae sati satiamus: se ni bit quod vel obsit illi, vel certe non prosit afferamus. Sed laxissimiseria quod dici solet habenas sequuxur.) Ductum ab equi , facile sessiori parentibus. Quanqui allus Te videri potest se ad Herculem illum Galliis eum, de quo multa Lucianus. ut Laterensis ait, ambitu affecutus est edilitatem Plan- Ambitus. eiusa Exemplum sumptum ex oratione,quam pro Plancio habuit Cicero. Ambitus, ut quidem hie loquimur,est illicita honorum leu magistratuu adeptio. videlicet cum quis largitione, aut aliis quibusvis modis illicitis, magistratum adeptus est. A duersus hue le- Lex Calphur ge tulerat C. Calphurni' Piso, quae primu Calphurnia, deinde dicta suit Se Iulia deamma de ambitu bitu. In ea lege prster alias poenas, pecuniaria quoq, ut Pediam verbis viar poena erat adiecta. Dignitate enim a me vincebatur. Laterensis argumentario, id quod ex Cia ceronis oratione facile intelligi potest, suit eiusmodi. Dignitate a me in pete da edilitate Plaetus vincebatur,ergo ambitu vicit. Hanc bifaria refellere reus potest . primum, ut , neget se dignitate inferiorem fuisse deinde ut illo datomeget tame inde sequi, se ambitu assecutum e Te edilitatem. Quod si priore defensione utatur, status cotrouei siae eritisueritne Placius dignitate inferior. sin autem illo altero,tu ilatus hic erit, sine hoe n cessirium. Ut qui dignitate in magistratu petendo vincatur, is eum non nisi ambitu obtir - Λrneli, neat: id quod ita non eme copiosissime Cicero docet. Milo tenetur lege Cornelia de si A ch, cariis, ex Cornelia de sicariis erat, gladio ultorem persequedum e Te quisqui; hominia*ς sed ieiuneta telo inambularet. Elia si me no latet, bac pretierea lege teneri ac alios
quosda, ut videre est apud iurecos altos, Pandectam libro duodequinquagesino. ad lege Cornelia de sicariis, de qua dicemus&librotcrtio. Occidit enim Clodi i. Monuisiperius.tres a Rhetoribus enumerari causatust tu ,eoniecturale, finitivit, qualitatis. Ergo si neget Milo Clodium I se occisum e Te, status eriIcoiecturalis. num occiderit: sin vero sateatur quidem occisum esse .caeterum id iure se suci me contendat, ac proinde noteneri lege Cornelia de sicariis, status qualitatis erit .nempe rare ne au imum occisus sie Clodius. 8c ecquis ita occidi possit,Vt is qui caedc fecit, lege ea no teneatur. V t in Cluetii causa quaestiones iudicis corrupi i lc veneficii Duo enim cum primis obiecta erae Cluetio, alterv. quod iudicium id.quo Oppianicus damna us fuit, corruptiset pecunia: alterum quod C. vibium Capacem, & ipsum elii Oppianicum iam exul et veneno su- Lex repetun- stulisset Sed in Verris repetundarum iudicio. De causa verris dicemus libri tertii ca. dirum pite duodecimo. Quod attinet ad legem repetundarum, ea tulit Manlius Acilius Gla-urio adeo seuerim, ut ne eo perendinari quidem sineret reum. Postulabatur ea lege m ximi ii,qui magistratum geretes,a prouincialibus fecunias, signa. tabulas . nauigia, preistiosa τι sa aut vestes,aliiq; eiusmodi, seu vi seu dolo per iniuria abstulissent. Marcellus iurecosultus: Lex lulia inquit)repetundarum pertinet ad eas pecunias, quas quis in magistratu, potestate, curatione, legatione, vel quo alio Ossicio, munere, ministerio ge pu.blico acceperit, vel cum ex cohorte cuius eorum est. Mad legem Iulii de repet sido. Lex Iulia. Porro ne quem coturbet, quod dixi legem repetundarum latam eTe i M inlio Acilio Glabrione, eum apud iureconsultos dicatur lex Iulia: fuit is mos Romam ut legraeae de innovari apud eos solerent nonnunqu ira, atque ita nome quoque accipere illius. a quo secundo aut tertio latet ement. Cuius rei & Maaobi' meminit libro Saturnali orii tertio, rapite decimo septimo. C5 perendinari autem qua do in eius etiam uerbi mertio Comperςdia nemineidi mut)Rstonius Pedianus sic explicat. Coperedinatio vero, inquit. utriusque n. io. pinis recitatio est. Alii se annotat:Coperendinatio est secunda actio. Ite, Coperendi. natio est ab utrasque litigatoribus i nuice sibi denunciatio in peredinum diem. Hacteanus ille. Apud Ausonium. Extat hodiequet ea oratio, ut si epistola dicere mauis, qua
239쪽
gratiat agit Romano princi i Gratiano, pro demindato sibi eonsulatu. Vt Cieero qui S. P. t. gratia de reditu suo. Pulcherrimae duae hae de re Ciceronis extant orationes, quarum altera senatui.altera vii ritibus gratias apit, quod se ab exilio reuocassent. Aristides qui Rhodo te rae motu subuersia,ciues eo solatur.) Hune Aristiden Rhetore,emphistam fuisse tradunt Adrianopolitanum: usumque esse praeceptoribus, primum Polemone illo Laodicensi Smyrnae, deinde Athenis Herode, qui St ipsi una cum hoedi tendi arte clari suerunt,circa tempora imperatorum M. A ntonis & Commodi. Multa dicitur scripsisse Aristides, sed quorum mihi nihil adhue videre contigit, praeter duas orationes, quarum alteri πανM.νa mi: nomen est, alteriiωuue ἰγκί. . Qua autem oratione consolatus est Rhodios,eam non modo ipse non vidi, sed ne apud alios quidem qui equa de ea legisse memini. Necessitas perspicax est. Quos enim premit necessitas, diligentes perspicacesque esse solent paradis iis, quibus necessitati atque indigetiae suae saccurrant. unde illud vergili3. Tum variae venere artes. labor omnia vincit Improbus,& duris urgens in rebus egestas. Et apud Persium, Quis expediust psittaco situm Corvos quis olim eoneauum salutare Picasque docuit nostra verba conari' Nagiiter artis ingenique largitor Venter,negatas artifex sequi voces. Nee docenda est tame . Nemo inquit docendus est quando esuriat: siquidem sames ipsi sese in occulto esse non sinit. unde&hodie in prouerbi est, aeutissimum gladissesse same. Et Gr senarius. λι--; S.IL ἰδεν νrci κοῦνικος Et in ipso ut dicitur ictu. Pericles. Statim post qua aeceptus est dolor. Dactum a Laueris seu vulneratis. Aut si quis tum eo- solationis est capax Simulat enim dolorem. eum re vera non doleat, quod qui iaciunt. ad tumulum nouercae flere dicuntur. A Iud Thucydidem pericles Extat he e Peraesis oratio apud rhucydidem belli Peloponesiaci libros udo. Porro hic est Pericles ille Atheniensis, de euius eloquentia tam multa passim apudauthores leguntur qui fulgere, tonare,ac permiscere Graeciam diastus est.
Veis ad n dum autem, sicuti modo osseudimis , quae '. h. nia qualido latet , ratione quadam eruenda in plures di-
ea sic alius est labor propositam iam quaectionem in multas quae boves quas ivtras pleruntue complectitur) diducere. Persaepe evim quae ctio quae in steciem simplex est, riatque effectu in Multas dilabitur quaestiones. Id quom dolat T l:
dicemus . Giuiditur igitur quae aio in plures quaestiones quae trahuntur, set ex verbis quae positasunt in quaestione: vel hoc viae e. 8.ex eis quae verbis continentur. Ex verbis i qui quaerit, an Cato recte tradiderit Martiam Hortensio. auaestis,est ex quisti omisi
tribus quaestions eneribus illis quae prima posuimussecundi ην - - teneris, iis est,an hoc sit illud. Praecedat ergo oportet, an ea
240쪽
quaectio, quam per omnia verba propositae quaectionis duc re possumus, hoc pacto: an fuerit Cato, an fuerit Hortensius, an fuerit Martia, an sit etiam rectum. Nanque non defuerunt philosophi, qui nihil neque rectum nequeprauum esse per se dicerent in rebus. De verbo autem, tradiderit, non ea quod formetu ortasse quaestio an ecte quia ea uerbum, quod quidemsemper pronuntiati praedicatum est: de quocunque autem dicetur,semper faciet quaestionem,an hoc illud.
Neque tamen credat qui uam, per omnes has eundum esse quaestiones. Sed admonemus in praesentia, qua multae ex υnapsint elici quaesiones. Iudici, autem est videre deinde, quae quaesionum illarum habeat aliquid,quodHproposito noctro conueniens. auemadmodum enim in hac quaestione,ista quae diximus,inquirere ineptum sit, e uperuacuum. ita est alias dare quaestiones in quibus plurimum loci sibi vendicent. Visi
quaeratur , uicer ine macimas Hercules. Primὐm quaeras an fuerint metrones, ansuerit Hercules. Sic etiam,
an pugnent cum gruibus Pygmaeis no absurdum erit primum quaereresintne Pygmaei. Vbi ergo quaestione an es, explicuerimus proximum est, utpartes quaectioni propolae coniungamus. Primu est ergo,an Cato tradiderit Martia Deinde, an Hortem tradiderit ei. Postremum,id quo umma quaestio-
pluralitisquet nis complectitur,an recte tradiderit. Hae quaestiones ergo ha- qu .. bii 5 ctenus omnes positaesunt in verbis. uuae continentur autem ,' verbis, duplicis fere unigeneris. βuaedam enim necessario continentur in verbis, quemadmodum genus streis contianentur , aut alioquin quae certum definitumque est inesse diem bis. Alia continentur velut ex conditione quadam, m non Cotenta ψερ cessariδ. Ea cui modisint,facilius exembi nςcessario, tonis ergo nomium, quoniam nihil aliud ej a senderint. Ca-