Obseruationum Gulielmi Morelii Tilliani in M.T. Ciceronis libros quinque De finibus bonorum et malorum, commentarius. ..

발행: 1546년

분량: 207페이지

출처: archive.org

분류: 철학

51쪽

l. IN II. LIB. DE FINIB.

tus quae malitia rectissimὰ dicetur. Vt enim quisque maxime ad suum eommodum

refert quaecunque abit,ita minime est vir bonust ut qui virtute praemio metiuntur, nullani virtutem nisi naalitiam putent. Habes quemadmodum vir bonus non possit reperiri,si virtutes ad utilitatem reserantur. Quρm definitionem hic tribuit modestiae siue temperantiae,ea ex Aristotelisac Platonis duabus definitionibus nata vide.

Qui ortes viri voluptatemne cui Is subdums praebum ineunt

Iam duas partes honestatis confirmauit ad voluptatem non referri,iullitiam, dc temperantiam munc agit de tertia,quae est fortitudo. qua vi reliquas,voluptatis causa non expeti,contra ea quae dixerat Torquatus lib. i. probat multorum exemplis:

docetque Torquatos non suis procomni is ossicia secutos,quod Torquatus Epicuri defensor volebat, sed lignestatis gratia . Profert Decios qui se Reipub causa morti deuouerunt Attingit Graecos, Epaminondam, de Leonidam quorum hic qua praeclara mortis contenendae.&pro patria obeundae testis nonia dederit refert Plutarc bus in Apophthegmatis Laconicis Epaminondas vero semper in ore habuisse fertur, λώ τοῦ θανατρὶ , i Misee, significas nihil esse praeclarius morte,qua quis obeat iniusto pro patria bello. Num tu ingemuisse ait alicubi Cicero, spaminondam putas,quum una cum sanguine vitam e siluere sentiret Imperantem enim patriam Lacedaemoniis relinquebat,quam acceperat seruientem.

Sic me satis tectium e tilichum. Quid enim,teipsum misimum.

In manu scripto codice est, s iis A ME satis datum est testium: ut paulis an . te dixit DAT is is T in v s. De eo autE quod ait, Consulatu P.Syllae L. Torquatum et i puisse nientio fit in ea oratione quam pro L. Sylla habuit. Te ipsum .inquit iam, Torquate, expletum huius miseriis pateat, I si nihil aliud Syllae nisi consuIatum abstulissetis,tamen eo vos contentos esse oportebat Honoris enim contenti vos ad causam, non inimicitiae deduxerunt. Locus est in extrema oratione, a Cicerone magna contentione animi calamitatis deploratione expositus.

. t quam pulchre dicere videbare, quum ex abera parte ponebas.

Repetit beati Minfelicis lib. i. explicatam comparationem ac deinde beatae itilius vitae subiecto exemplo,alteria opponit quo probat non in multitudine .aut magnitudine voluptatum beatitudinem consistere , sed in virtutis praeclaris actionibus Mossciis .etiam magno cum dolore susceptis Thorio Balbo voluptuoso homini, Ses secundum Epicurum sit iudicandum,sapientissimo, virtutis exemplar opponit, id est, M. Regulum: cuius fides&virtutis officium inprimis laudatur ine de eo plura scripta sunt libro tertio de Officiis Thori autem Balbi delicatamin voluptuosam vitam describit,no ut luxuriosi eius,quem supra negabat Epicurus,beate vivere: sed voluptuosi sapientis,qui omnibus exquisitis vitet cruditatem,mundus sit 5 elegans:

interim tamen in rosa potet,id est,in deliciis vivat, lautaque mensaviatur. In Tusculanis non tantum M os dicit sed addit i Quod si inquit, gaudere talibus bonis animi, id est,uirtutibus beatum.omnes ire sapientes gaudiis perfruuntur omnes eos coster beatos esse necesse est. A. Etiamne in cruciatu atq; tormentis M. An tu me inviola putas,aut in rosa dicere fictione I. in Verre, Reticulumque, inquit ad nares sibi admouebat tenuissimo lino minutis maculis,plenum rosae Notum est ex Plinio, Vinum fictilium quoddam ex rosae foliis contusis ferit rosarum etiam fuisse usum mensarum delitiis inungendis, xsomno facie lose dandoque capiti longa potatione graui item ex rosis corolla parari capiti circia ponendas aduersiis ebrietatis impeturn sed haud scio,an alio respexerit Cicero. Na

52쪽

OBSERVATIONES.

sitis mihi: non nest quod aiunt, Thorium rosera quaesiuisse. Ita In rota , Id est inter rose potasse,quum etiam id de viola dicat Cicero . sed quod ad verba attineti

Codex vetus aliquoties ab impressis euariat: ubi enim hi habent, via vis τώ TvM MN iv varietate, ille voLvPTAT v M omni varietate di sequitur, v N a Ro beatum ratio quidem vestra,cum impressi habeant o R- vestra Paulo post, s eu vigiliis, vetus habet, M. Haec quanquam minutiora sunt aliquando tamen plurimu orationis sensum conturbant,aut intelligentiam adiuuant. Item paulo supra pro L -

Vexu habe LANvvi Nus, quod etiam Germani ad marginem libri adnotarunt. P

Bestimat aresserat is, bis Consul fuerat.

M. Attilius Regulus Cos nauali praelio Poenos vicit deinde in Africa traiicies, aliquot praeliis ad uerium Carthaginienses pugnauit, tandem accersito a Carthaei niensibus antippe Lacedaemoniorum duce,victus in prelio & captus est. Oua rem

Florus scripsit,&ante eum T. Liuius.

Stupratu per vim Lucretia ir fili refata ciuesse ipsa.

Alij, T sTATA O ME . De Lucretia, nota est ex Liuio Valerio mali malleo historia: quamin versibus persecutus est Ouidius Fasto. lib. . Exeplum ei insigne ad probandum propter se expetendam honestatem,&sine teste sine co- modis propositis, vitium omne declinandum mon quia voluptatem ipsa declinatio atterat: sed quia sua vi natura quod no est virtuti consentaneu,id turpe sit fugiecum Aliud accumulatur ex eplum Virgini j,in quo elueet voluptatu declinatio honestatis gratia Mavult filiam perdere Virgili ius castam iudicam,quam violatamo compressam retinere. Huius Virginii exemplum inter alia pudicitiae excpla re-ι tum est a Valerio lib. c. r

Vt olim nos ex innulam monimentis esses excita ud eos, qvOm.

Epicuri disciplina praeclarorum virorum commendatione destituta est: quod voluptas gloriosum non esticiat sed virtus: itaq; suis tractandis decretis Epicurus exemplis abstinet:quibus aliorum Philosophorum scatent libri,ut Platonis, Xenophotis Sc. subiicitur Rom. historiarum commendatio insuper omparatio Epicureorum' cum ceteris ilosophis, in explicandis suis dogmatibus. De Stoicorum discintina pluribus aget verbis lib. 3.&- de Peripateticorum lib. s. inlina autem pretiosum thesaurum amiserimus,dum Pomponi historiarum liber ad nos non peruenerit licet ex verbis Ciceronis colligere quae sunt in ii de Claris Oratoribus: An mihi potuit,inquam esse aut gratior vlla salutatio,aut ad hoc tempus aptior quam illius libri, quo me hic affatus,quas iacetem excitauit Tum ille, Nempe eum dicis, inquit quo iste omnem rerum memoriam breuiter, Lut mihi quidem visum est,perdiligenter compioxus est istum inlum .inquam, Brute dico librum mihi saluti fui me Paulo post Et noua inquam,mihi quidem multa,& eam utilitatem quam requirebam , ut explicatis ordinibus temporum uno in conspectu omnia viderem : quae chim studiose tractare coepissem, ipsa mihi tractatio literarum salutaris suit,admonuitq; 5- poni, ut a te ipso sumerem aliquid ad me reficiendum .ieque remunerandum, si non

pari,at grato tamen munere,&c. Cornelius Nepos,qui Atti ei vitam conscripsit, ait eum antiquitatem adeo diligenter habuisse cognitam, ut eam totam in eo volumi ne exposuerit,quo magistratiis Ornauit. Nullam enim legem. neque pacem,neq; bellum, nequorem illustrem ess e P. R. quae non in eo suo tempore ii notata in quod difficillimum fuit, si e familiariam originem subtexuisse ut ex eo clarorum virorum propagines possimus cognoscere Vbi codices excusi habent, o vos T quantos viros habere testium sat est duetus tantum habet, os quanto viIost

53쪽

η6 IN II. LIB. DE FINIB.

aede sunt quatuor illa verba H testium sat est,ut sit admiratio, in os d quantos viros suppeditabit Atticus:

Sint ista Graecorum, quanquam ab his Philosophiam, omnes.

Vanitatis & leuitatis crimine semper Romani Graecos notarunt, quod dicendi vi copia res exiguas supra fidei veritatem extulerint qu5dque, dum res gestas co- scripserunt,pleriique aut simultate externa facta eleuauerint, aut gratia amplificauerint. ex quo illud Fabii, Graecis historiis plerunq; Poeticae si silis est licentia Latinos autem vult Cicero, ne ausos quidem fuisse quid falsi dicere, ne quid veri non ausos, non gratiam in scribendo no simultatem secutos fuisse Ae notu est, omni v q, ore celebratum prouerbium. quo,cu significamus alicuius vanitaten ac leuitatem iudicij,eum esse Graeca fide dicimus.

Pudebit te,inquam,illius tabula, quam Cleanthessa .

Tabellae huius licturae meminit D. Augustinus lib. de Ciuitate Dei 3 euius verba hunc locum explicant Solent,inquit. Philosophi, cui finem boni humani in ipsa virtute constituunt,ad ingerendum pudorem quibusdam Philosophis,qui virtutes quidem probant,sed eas voluptatis eorporalis fine metiuntur in illam propter se ipsam putant appetendam, istas propter ipsam, tabulam quandam verbis pingere, ubi voluptas in sella regali quasi delicata quaedam regina considat: eique virtutes famulae subiiciantur. obseruantes eius nutum; ut faciant,quod illa imperauerit. prudentiae iubeat, ut vigilanter inquirat, quomodo voluptas regnet, salua sit lustitiae iubeat, ut praestet beneficia quae potest, ad comparandas amicitias corporalib' commodis necessarias: nulli faciat iniuriam ne offensis ledibu voluptas vivere secura non possit Fortitudini iubeat, ut fi dolor eorpori acciderit,qui non compellat in mortem,teneat dominam suam, id est voluptatem sortiter in animi cogitatione,ut per pristinarum deliciarum suarum recordationem mitiget praesentis doloris aculeos: Temperantiae iii beat vitantum capiat alimentorum vi si qua delectant, ne per immoderationem noxium aliquid valetudinem turbet .& voluptas,quam etiam in corporis sanitate Epicurei maximam pon ut grauiter offendatur. Ita virtutes eurora suae loriae dignitate.quanquam imperiosae euid14 inhonestae mulierculi seruient voluptati. Nihil hae pictura dicunt esse ignominiosius,& desormius,& quod

minus bonorum serre possit aspectus:& verum dicunt. Hactenus Augustinus cuius verbis,quam meis, hunc locum explanatum malo Athenaeus ad hanc tabulam respexisse videtur clim de voluptario quodam loquεs σαφ e inquit ob aedis Eata L .ἀδρώδονke,, Mei 3απαινουρτα ιν ἔχειν . Cleanthes nobilis fuit Stoicus, successor scholae Zenonis: quem adolescentem cum pauper admodii esset,aiiat diurno tempore vacasse literis: nocturno ver5.ut inopiam sustentaret,extrahendae e puteo aquae dedisse operam. unde οἰ-ξue appellatus est. NE I iis perficeret imprudens J in veteri codicelegitur,item in Germanico, faceret.

Oct negat Epicuriis hoc enim Ῥentrum lumen est quenquam qui.

Locus est Epicuri,quo aduersus alios Philosopho maxime is cum suis gloriatur. Ea enim sententia nimirum .ini od ab honesto iucundum no separetur, imperitora oculos tanquam lumine perstringi triae, ut alio loco ait ea est,quifamiliam ducit. Nimultitudo voluptatis sibi conscia, dum audit cum ea esse honestatem coniunctam, libenter assentitur:& verum fit quod ait Aristoteles, iste ποῖ oli Masin δια ἡ πονοί-ικιγνιδε. προήρουσα ἀγαθον φανάη. is ντα, τό κηλως ἀγαθον, - λυπ- ως κα 5 φῶγουσιν Mutius autem gloriationis exemplum habemus lib., in or quato: qui hane Epicliti reserens sententiam .exultabundus aiebat, Clamat Epicurusis. quem vos nimis voluptatibus e se dedi a dicitis, Non posse iucunde vivi, die. qua de re non multo ante a Cicerone reprehensus est Torquatur.

54쪽

In manu seripto est. Q in cur Thorius,cur Chius Posthurniu eur omnium e. De sergio Orata Macrob. li.3 satum. p. ιs .ait, quod Ora rasognominatus sit,quia et pistra qui auratae voeantur, charissimi fuerinti deindes addit, Hie est Sergius Orata, qui primus balneas pcsiles habuit. primus ostrearia in Baiano collocauit. Fuit autem aetate L.Crassi illius diserti. Quae verba ex Varroniali. 3. deferust. Plin. lib. s.ca. 4. petita sunt. Qu9d aut legitur mo vis arbitror mendum ess):cur autem arbitrer, id facit locus Plinij lib. v. eap. st ubi ait Mu raenarum riuarium priuatim ante alios excreitasse C. Hirium. Itaque forsan nro Iegendum c. ut inscit litera e coniuncta sit, eis, Mi O . &duae literae praetermissae, ut fere fit. Fuerunt autem omnes isti homines taxuriosi, ciborum lautitiis addicti .se enim indicat Varronis verba: Sic nostra etas inqua, luxuria propagauit leporaria,ae piscina protulit ad mare,& in eos pelagios greges piscium reuocauit. num propter hos appellat Sergius Orata, a Murina

Niseptaefatui sincide tunsi aut plane cupiant,aut metuant.

Vox, non est inveteri eodice Hic autem locus supra verbis insiu Epicuri est expositus,si ea quae sunt luxuriosis eficientia voluptatum e Guod ait, Nisi LANE fatui sint, espertinet quod ille ait, scio a a,

enim habet, si magnis quicqui s fecerit obtinere 'erteque maliale existimari bonus virqquam lectionem adnotasse etiam Germanos in editione

Basiliensi reperio Apu1Platonem lib. i. de Republica disputatio est quod in ustil a fructuolior . commodior,quam iustities ad quam alludere Cirero videtur.

Illic enim ista ponuntur verba .a quibus Ciceroniana non longe absunt: ἀυχὶ,

m debet. Nisi enim eas sua sponte,sua vi latura expetendas statuamus,vmutis decus minime tuebimur. Virtutes enim ad voluptatem reserre petitide est ac in aqua, id est,in re fluidad instabili nec fixa fundamenta ponere

quid enim Fortemne possumus dicere istum eundem Torquatum'

Redit ad Torquatum: ius ut sacta sunt praeclara,ita, ad eum cu quo disputat propter cognationem pertinent maxime. Ostedit vero,nisi facta voluerit ad virtutem referri eum fortem non fuisse: quod si voluerit iam labefactari, prodi doctrinam Epicuri,&de summo bonosententia. Eius enim ex eplo illacofi mabatur licito superiore Quod aut oste sum est supra de iustitia, p ei cenae timore aut in-tamiae metiri haud debeamus: idem quoque ad temperantiam accommodatur euiri Cicer subiicit pudorem, modestiam de pudicitiam .ita quoque Graeci τοῦ σω 'Iιαρ,Uστρυ', ψω, 'λάβειαν ἰγκώroiia sublestas faciunt.

Quid illud, rquae quale tandem videtur, te Uto nomine.

Ipsius etiam oro uati,quicum rem habet testimonio docet .voluptatis Elatii mnia non esse facienda: ei studia obiiciens,cogitationes, facta,que alium scopum

55쪽

IN II. LIB. DE FINIB.

quam voluptatem prae se serunt: dum palam profiteri se voluntatis rauci hae sacere non audeat. Quod enim honestum est Drectum, idem laudabile, gloriosum Iraedicatione dignum semper est: contra quod non est rectum probisque factum, id rae turnitatem requirit desoccultationem.

Indiuidua,quum dicitis, ' intermundia, quae ecsunt viti.

Duo illa verba et , s, in vetusto scripta non sunt exemplari,nee multumatrem facere videntur. Fingunt Epicurei re μου quasdam reru esse initia fingunt mmundorum multitudinem infinitam quorum qui medi sunt ' --Gσμα appellant. Sic enim ait eorum princeps in Epistola ad pythoclem. Uu mo μιν διάσημα. Quod ergo dicut Λειους,Cicero indiuidua,&quod αετανοσμα, facto ad verbum nomine intermundia conuertit Addit postea voluptatis explicationem, ut ipsius assertori placuit: quo doceat ne se quidem ignorate, quam dicat Epicurus voluptate. Duplex ea,quo nomine Graeco dicta fuerit superius exposuimus. Ἀναι- νήσει κωὐκamsημοκη. Quod addit de varietate,supra verbis Plutarchi exposi

tum est. - . .

vero illa, quae Periparetici, quae Stoici dicunt emper tibi.

Urget eum verbis, quibus in conuentibus frequentiis hominum usus fuerit, quae non aliud sonant, quam aut virtutem aut eius attributa,atque ossicia in quibus neque illa quae in motu est neq stabilis voluptas locum habere potest. Ex quo vult est ei ut aut aliter dicat qui sentiat aut no vera sit Epicuri ratio, quae se nolit prα dicari in vulgus indicari, Momnibus communicari.

Haec quum loqueris, nos barones stupemus.

Mihi quidem hae verae videntur opiniones,quae honelia, quae MN.

Stoicae disciplinae recens ille quidem professor. sed qui certare positi cu veteribus, Arrianus,ut inquirat,sitne voluptas in bonis,ex duobus Tatis proficiscitur, uet hue pertinent.Sic autem ait, τὸ ἁγαθον δῶ V Λῶτον εφ' exerci αἰιοκ,-.μoisu f.-ῆκε αες Arei aἱιον in σοιμι. Dicam Latine ut potero Debetne quod bo num est tale esse ut ei quis merito confidere debeat certe debet. Atqui voluptas res est ne tam firma 3 Non est. Eam igitur e statera abiicito, eque bonorum statioIIope propellito. Qubd si non satis acute rem ad 'aue perspicias, tibique ea non sulticiat patera adiunge aliam Dignumne est bonum .denuo gloriariisq; extollere oporteat profecto dignum est. Atqui volupta quum adest digna ne est,de qua sit gloriadum Vide ne dicas dignam else alioqui te indignum iudicabo,qui ea latera utaris.c o .ci proserende sint vetus, PROFι TENDAE sint.

micitiae ero locum ubi esse potess,aut ouis amicus esse cuiquam.

Caput de amicitia lib. . explicatum aggreditur docens non alterius rei gratia, cui sulipsius amicitias parari:&qui aliterienserint amicitiam euertisse. In hae aurem tractatione amicitiae multa sunt, ut videtur,ab Aristotele petita: quor non nutila indicabimus. Primu sit istud de voluntate benefaciendi amicis,τω γε φοι- δειν

56쪽

Q od non sub dubia volitatis ratisne essicisolet.

Diu me torsit hic locus, qui primum mendo ea rere non videbatur nec scrupulia abstulerunt veteres codices, in quibus est eadem, quae in vulgaribus lectio Tandem incidi in Nonium Marcellum,qui nodum soluit. Docens enim ille subducere interiadum accipi pro supputare, hunc locum profert, Sciro, utilitatis ratione egit, utilitatis ratione, quae vera esse lectio videtur. Ita in Hortensio dicit, Non in ea cogitatione in eum subductis rationibus. Et Terentius in Adelphis, Nunquam ita quisquam bene subducta ratione ad vitam fuit Item 3. de Deorum natura Medea modo intreus coni memorabantur a nobis heroi personae inita subductaque ratione nefaria scelera meditantes. Qi cui sequitur de amicitiae stabilitate id Aristoteles his verbis prior scripsit u δι το συμφ)ον ῆιλιαώρεβαῖα α ἡ τ σομφέ oem μεταώHci., alio loco ita δια, ἰώ 'o οντ σαλνι,

enim de amicitia frueris, utilitatis causa expetenda.

Tria verba causa expetenda ,sunt qui superuacanea existimant sed quod sequitur,propter lectionum varietatem, est difficilius Sie enim in vulgatis codicib legitur odium veniam,si amicunt destitem tueri. 'rimu cur ista res digna odio est Nu quid est turpes, nisi quod est Si nequo incommodo afficiare.&e. In veteri ad hune modum, odium veniam,si amicum destitero tueri. Primia cur ista rei digna odio est .no quod est turpis, nil quod est .sne quo in comodo afficiare,&e Germanicus codex, R. iis, Me ista res digna odio est: nisi quod est turpis quod sine tuo incommodo, 3cc. x tam variis,iudicent alii quid verum sit, mihi placeret, si ita legeretur NE N odium veniam. si amicum destitero tueri Primum cur ista res digna odio est,nisi quod est turpis 3 Si ne quo incommodo.&e nihil tamen a Trmo.

Vadem te ad mortem Dranno dabis pro amico, ut 'thastoreus.

De Damonein Pythia, quod nobile par amicorii fuit,loquitur: de qui ζus haec refersitur lib. de Ossite. 3. Damonem, Pythiam Pythagoreos serunt hoc animo inter se fuisse ut quu eorum alteri Dionysius Tyrannua diem necis destinasset,eteris quiniorti addictus esset, paucos sibi dies commendandorum suorum causa postulauitaset,vas factus est alter iussistendi,ut si non reuertisset moriendum esset ipsi . Quieu ad diem se recepisset .admiratus eorum fidem tyrannus , petiuit, ut se in amicitia tertium adscriberent Tuscula v. s. Ruprum quum alterum vadem mortis accepi set,alter, ut vadem suum liberaret praesto fuisset ad horam morti destinatam istinam, inquit. tertius vobis amicus adscriberer De Oreste& Pylade nota est fabulat quorum eum rex te esset Orestes ignoraret, Pylades se Orestem esse dicebat, ut pro illo necaretur: Orestes autem,ita ut erat,Orestem se esse perseuerabat.

os coluit ipse amicitias,quasi quis itam neget, boni 'ν,π-ωM.

do ad id est, amesim locupletes extet mirabilis comitatis eius humanitatis testes tum patria ipsa, quae ei statuas erexit aeneas. testes quoque amici numero tam

multi, ut ne urbibus quidem totiUapi potuissent in uod Epicuri solent desen δε-

57쪽

rra praetendere. Verum id reiicit tanquam quaestione alienum in qua non de hominis moribus,sed de decretorum sententiarunt constitia eontentio estae disceptatio. Nee item officit multitudinis hominum approbatio. Non enim quae vulho

probantur, ea continuo probanda sunt omnia:& citatur sententia. ωανιον το καλον. vel ut Plato extulit, ex tetra motatλx,quum ait, τι erat iHM o m T in m , το

Retorquet in eum, quod de vita Epicuri, eiusque amicorun dixerat. Si enim in armcitiae fidera constantia maneant si grauitatis offici j studiosi sint prosecto aliud quam voluptatem spectare sese indieat: 3c ita vis maior honesti apparet in eis. quam voluptatis ae naturae bonitate victi melius faciunt qua ii dicunt. Sed sortassis haec praeclara officia eo pertinebit, ut no viderentur ipsi suae voluptati patrociori, decreta sua inducentes,sed quia res ita haberet. Sic enim olim comprobatione adeptas fuisse Eudoxi rationes de voluptate, docet Aristoteles, uθικίνe, ια si om a δηί e diu, ei δονῆ ἰδίκει τοί, λέγων, me eci κατ' αλ ἐειαν. Fides e ro, inquit,eius rationibus ad bibebatur ob id potius quia in moribus virtutem persequebatur, quam quod id per se ipsi efficerent: siquidem eximiae habit est homo tε Peranti xivnde non tanquam voluptatis studiosus inmator , sed quod ita rei verι- ras haberet, id dicere videbatur.

Ita enim iuunt quidam, it eorum, ita refellaizr orittio.

In aliis codicibus est, vis eorum vita probetur, refellatur oratio Epictetus apud Arrianum ad hunc modum eum quod adi putans Epicureo ,δια et δἰ inquit, μ' EU

ba in vulgatis eodicibus deprauata sunt: habent autem hune sensum , inu fau Meii. quo minus vicini uxorem .itiamus. latere quidem posiimus:& non maritu trucidamus,si garriat si verus esse Philosophus desideras, si perfectus .absolutus, si tua sequeris decreta 'sin minus non video quid a nobis disteras stoicis,qui alia dicimus,alia facimus. Praeclaras quidem resin honestas in ore habemus turpes vero a cimus. Tu contra eris affectus qui turpia loquaris, dolacias Eonesta.

Attules estudium imus horum recentiorum,nunquam δε ab ipse.

Respondet ad aliam recentiorum Epicureorum amicitiae constitutionem: q; O-rum ali voluerunt ab utilitate proficisci amicitiam rete tandem ubi ea suerit condir mala, propter se coli: quod certe huie disciplinae aduersatur Ponunt enim a confirmatam amicitiani propter se expetitat Epicurus omnia propter voluptatem fieri vult. Alij in scedere sapientum constituunt amicitias: quod fit quando sunt eorum p res in quaerendis voluptatibus voluntates. Priores dum intelligunt si amicitia en o lumentortiri voluptatis causa instituatur,eam una eum utilitates voluptate interlaturam ess nec ita firmamae stabilem lare .rem mitigant, utranque partem rex mere volentes, utratique amittunt. Posteriores, quod fieri potest , saepeque fieri vide mus adserunt.quod lib. c. etiam di xit Torquatus: sed no vident,s id voluptatis gra-ςia fiat, multo magis bonestatis causa seri deberi Adde etiam , quod dum retulen t

58쪽

idem amicitiae sundamentum quod Epicurus, nempe utilitatem te voluptatem,eo dem vitio constricti teneantur.

Si emolumentis amicitia eolenda lit,ut vult Epicurus, sequetur, a quibus fructus percipiantur maiores,ea magis amica sint. Atq; ita agros amicis anteponemus. quippe qui nobis sint fructuosiores multo , quam ulli esse possint amici. Nam amicorum arca multa largitione exhauritur: agrorum vero emolumenta in orbem redeunt. Ex quo efficitur ut ne amicitia quide amicitia sit, si utilitates sectetur, emolumentaque quaerata at si sua vi naturaque amicitia expetatur, fit ut iaceant quae de voIuptate in amicorum eongressu quaerenda docet Epicurus.

Et tamen tantis Pectio iam ad liberalitatem utens, eis sine hae m.

Codex manu scriptus habet, tantis vectigalibus ad libertatem utens,et sine hae Pyladea amicitia multorii beneuolentia praecia re tuebere, munies. Pyladeam amicitiam arctissimam intelligas, desperatis omnibus emollim εtis fructibus institutam qualis inter Orestem & Pyladem fuit, dum alterius nomine mortem alter subire contendit Ioca seriaque cum aliquo dicitur isto ferre,qui omnia sua cum alio eommunieat negocia consilia. Figura est prouerbialis exc5trariis. RAEDio R. v M, fructuosorum Jalij habent, PREC os Ru M.

tamen ne cui hc ηο idem es reDonsem,pauca tia nunc dicum.

In beatae vitae miserae constitutione: illius quidem in voluptate, huius in do- λαὶ τα 'ρ --s rei πικοῖς, οπι δει τήνω διαμονα τί; Hό, misi Mi νι ce δέον, τέλειον est τελειω sa iacita ερι πί Quorum sensureit Igitur eum vita beata in bonis sit persectis.& rerum expete darum extremum, nodubium eli quin sit in eo ponenda homine,qui sit perfectus atque absolutus. Non enim in puero inesse possit, qui beatam degere vitam nequit sed in viro qui absolutus est. Non item est temporis inchoati .sed persecti, perfectum autem illud est,quo tota hominis vita continetur. Illud enim recte a multis dicitur, Beatu non esse que-piam iudicandum quin longissimum vitae tempus confecerit. Itaque vitam beatam quiddam suis numeris omnibus absolutum,temporis perfecti, Lin homine ite per- tecto esse debere. omnem infelicitatem Jalisco dices, es QT, A. omnem miseriam Jquod familiarius verbum est Ciceroni, ut etiam potius beatum Zemiserum dies t. quam felicemin infelicem. In veteri,quo usus sum, exemplari locus

ille mancus eri.

Neque expediat bimam tempus aetatis quod Croes scribit Herod.

Herodotus id scribit lib. suarum historiaru primo solo peregre prosectus partim contemplandi gratia partim ne legein aliquam earum , quas scripserat,abroga re cogeretur,eontulit sese sardis ad Croesum. cui clim ostendisset thesauros,om seuemagnas Croetus, Eeque m. inquit,vidisti omnium beatissimum Tellum Allieniensem,inquit Solon,cui prster liberos bene institutos obitus praeclarus datus est. QuΘnam secundum ab illo, inquit ille,vidisti Cleobin respondit ratione, quibus preter victum honestum roburin vincendi industria contigit, indem optimus vitae exitus successit Croesus conturbatus, Adeone inquit, hospes P nulla tibi conteni tu nostra beatitudo,ut ne priuatis quideunos rares ducas at Solon, Eoniam

59쪽

quit ultae hominum plurimae interuenire solent calamitates et quantum v I maenis praeditus sis opibus, non est quod te appellem beatum. Expectandum enim est viii-mum aetatis tempus,vitum denique iudiceris,beatus ne fueris. quum extremum vitae diem confeceris. Huius rei meminit Aristoteles 1.de Moribus ad Eudemum, leprimo ad Nicomachum: itemq; Cic. extremo tertio huiusce operis.

Etenim auemadmodum tute dice ,negat Epicurus diutumitatem.

Epicuri verba sunt,o incies talis ἔχει - μδονυ, Uas mino: σμά oe, ouae etiam lib. I. protulimus. De Deo. ouae paulo post dicit, sunt in eodem Selectarum

sententiarum libro, τομα- ιον Muἄφθαεγον Οἴritare max et i, si,&c quod etiaIib. i. de Deorum natura est expositum Argumentatur itaque Cicero a contrario:

Si dolorem temporis diuturnitas auget,itidem, voluptatem. Sut enim LM in re paria contraria, ut in uno Meodem aeque possint vicisiim inesse. Praeterea si aeternitas non maiorem efficiet voluptatem, nihil Deu meli ut est habiturus quam homo: nisi dicas in Deum nullum cadere dolorem. At Epicurus ait, Καί λινος G, Ω λδαι να Argumentatur tertio ab efficientibus voluptatis quae auia non sunt in potestate hominis sita. ne vitam quidem beatam esse ho ni sperandi quod ad Eudemum scribit Aristoteles, ut alio loco dicemus . Huc refer etiam ipsi u Epicuri sententiam. quae 'lib. .recitata est .seαὐασος τύχη me, meses.

Negat enim tentus . vi IL,id est,contempti fimis escis potionib.

Epistola, quam scripsit - βιωπικοῦν Me,oiκci,hςc verba posita sunt Sed melius est,ut totum locum adscribam ut: est enim elegan ad hunc locum illustrat, Και λυ λειμα μου Πν,οι κις ταυτve δεομοι Πρκυον μανοριφον. ριτ λιτζι μισι, πολ αλει δι iam, L MoνU Q Γώουσιν,οτο απο τ κληι- κατ, ανι αράξοῦ. μάζα Ουδι' ' μυ--ὰ δίδωθινωδον προδαδγAωνώς ωτα rem γκητα. Eorum verbor v. sensus hic est. Magnuvero bonum esse putamus, si quis contentus frugaliterque vivat: non quide ideo ut semper rebus paucis ac tenuibus utamur, sed ut paucis si multa no liceat habere, fruamur. illud in animum vere inducentes,quod i mauissime cibis fruatur preciosis qui eorum minime indigent quodqii id sit omne parabile.quod est naturale: quod ve romaniter expetitur, id vix ulla opera A impensa expleatur. Atque teli ines escae 6 potiones non nainorem, quam victus ad epulandum exquisitis imus, adferunt voluptate . quippe quum omnis, que inedia excitauit, dolor amoueatur. Accerte λ lenta de aqua voluptas summa percipitur,cia eis quis esuriens ac sitiens vescitur. Sed audiamus. quid ille voluptuosus homo concludat, mi Oέθί ἄνδε

melcere tenuibus e non pretiosis cibis ac potionibus. id & valetudinem absolutam efficit, hominem ad obeudas vitae necessarias functiones inii ignim reddit,i ad percipiendas vicissim res ad epulandum exquisitas aptiorem ae melius affectum hominem facit, denique animum confirmat,ac impavidum reddit aduersus fortunae

impetum.

Id ue Socratem, qui, oluptatem nasto loco numerat,audio dicententa

60쪽

OBSERVATIO NES.

quanto iucunde se vesci sentiebat: ad idque ita institutus erat Ze assuefactus, ut ibi appetitione pro condimento uteretur crat etiam potio omnis ei iucunda, quia nisi sitis adesset, non potabat Resert praeterea de eodem Athenaeus, Σακώoege Mauri 3o os 2 sea τινι κάδι, εγω,οψον δυάγρον πο -δωπνον, id est. Socrates autesub noctem profundam saepe ante domum suam deambulare visus est rin rogatus, Qv id tum ageret, Obsonium, inquit, in coena colligo. Cuius rei fit mentio in stionibus Tusculanis.

Sed qui ad Ῥοluptatem omnia referens, nstiuit,t Gastonius, liquisuri

Gallonius inter pula proceres numeratur a Plinio diciturque vir quaestuosus, sumntuosus fuisse Euante ex Lucilio miseria honi inedixit, quin unu in vita bene. id est honeste, recte frugaliter coenaverit Contra fuit affectus L. Pilo, cui cogno' uen Frugi propter fiugalitatem datum est. Sic enim ait M. Tullius in Oratione pro M. Fonteio de C. Graccho loquens eius inimico, qui in quadam oratione permulta in ipsum Pisonem turpia dixisset. At,inquit in quem virum Qui tanta virtute atq; integritate fuit, ut etiam illi optimis temporibus clim hominem inuenire nequam neminein posses,solus tamen frugi nominaretur, quem clim in cocionem Gracchus vocari iuberet,& viator quaereret, Quem Pisonem Cogis me, inquit, dicere inimici meum frugi Tuscul. . ait frugalitatis nomine viri utes omnes contineri, ex quo vulgatum illud tit, quod prouerbi locum iam obtineat, Hominem frugi Omnia re cite facere.

Qui enim voluptatem ipsum contemnunt./is licet diceres acipensere.

Nonius Marcellus Maenam inter genera ciborum iotuum annumerat: cititq; hunc locum, ubi scribitur, vox vpTA TR ipsas contemnunt eis licet dicere. J De acipenseris nobilitate superius est dictum Maenam linius inter pisces eo IOcat,qui variis temporibus colorem mutat apparet ex hoe loco vilem esse pisceni prae acipensere isto modo consequatur, Tali j v esto con sequatur, Jut etiam habet vetus.

Sit voluptas non mmor in nasturcio illo, quo ν est Persis esse.

Xenophon, eo τω παι Aea Κυρου. - , μηπι σιφντο ρ παῖδε e,ἀμὰ παρα id διδασκαλω,οται o zρχον me σημιίωσιν. φωinna et Gera σι- uti ἄρτους , οἰον 'κ'δαυον. Sunt tamen qui aiunt, non frugalitatis omnino causa eos nasturcio uti, sed ne saepius meiendi necessitate urgeantur, quod apud ipsos probri loco ducitur: quia id infirnaae corporis constitutionis,& noxiorum signum sit humorum nullum autem praesentius remedium esse ad sedandam meiendi intemperiem,quan nasturrium. Ex quo ait Mnesilochus apud Aristophanem, κήουριωγα ,ελ'iςῖς χν κο--

quam vi ora fanis mensis,quae a PIGoninauiter.

Syracusanae menta in prouerbium abierunt de lauta mensa sumptuosa opipara Reprehensio Platonis exposita est Tuscula usst. lib. s. Estir clara inquit. cpistola Platonis ad Dionis propinquos in qua scriptii est his fere verbis: Quo quuvenissem,vita illa beata, quae serebatur plena Italicarum Syracusanarumque m clarum,nullo modo niihi placuit.bis in die saturum fieri: nee en quam pernoctare solii, caeteraque quae comitantur huic vitae,in qua sapiens ne ino efficitur unquam moderatus vero multo minus. Haec epistola inter Platonicas septima est. Reprehenditur quoque ista τρυφὴ lib. de Rep. 3. o κουαιι, A ε, ο - αι, σικελικlu: πιπιλ αποψev de ἴρικα,ὐκ σύνεις.cii octo τα τα δοκcῖ Archestratus apud Athena H.

SEARCH

MENU NAVIGATION