장음표시 사용
131쪽
ceps in sua ditione, Irabet at toritatem promulgandi leges pro bono regimine, ergo &c. Tum quia si Pontifices non possunt Constitutiones promulgare, neque pollant Ecclesiam regere , abusius corrigere, Ecelesiasti- eam disciplinam promovere,quq Om nia per Constitutiones suas facere νconsueverunt, utique necessario promulgandas , cum opportunum arbitrantur maxime cum decursu temporis , semper aliqua de novo emergant,quibus opus est providere. Hanc auctoritatem habent necessario lChristo Pontifices , sine qua non posisent pascere gregem, ut considerantipatet. Tum quia Deus jubet nos parere praeceptis superiorum testatum, quod super tuum esset, 'si Ponti sex , qui inter superiores Potestates primus est, non posset per siuas Constitutiones praecipere , & Ieges cor dere , qui sus tamen nos obedire inculcat Dominus, dicens per D. Paulum Apostolum : Obedite Superioriabus vestris etiam dis os , ex quibus
Verbis, argumento deducto a fortiori , patet insubsistentia sequentis asiserti, quo sustinuit.
2. Leges a Pontifice latas, nullius esse rosoris, si ille moribus,stientiaque non fulgeat . R. facile s hie conserantur quae dicta sunt verbo Albigenses, de Pontificibus, & Sacerdotibus, quantum spectat ad mores; unde etiam corruit aliud cjus figmentum, scilicet 3. Pontiscem charitate destitu- tum , & scientia inflatum esse Antichristum; si vero Ponti sex sit absque scientia, dicebat, est tanquam futua,& idolum . R. Scientia , licet sit decus in Pontifice , attamen potior scientia, qua Pont f sex regit Eccle-sam,est specialis assistentia, quam babet Spiritus saneti, ubi agitur de regimine Ecclesae, quam Spiritus canetus nunquam subtrahit a Summis Pontificibus;quorum aliqui licet suerint discoli, licet superbi, licet avari, ambitiosi, attamen ubi actum est de Religione , semper experientia constat , praestitisse quae erant ad melius
esse Ecclesiae, ex quo evincitur continuata Spiritus seneti assiilent i a supremis pontificibus,pro bono regimi- . ne Ecclesiae; & hinc optime proniurctaritatis deficientiam, vel superbiae abundantiam, nihil ossicere dignitati
Ponti sciat, in se praecise spectatae ;Pontifex enim qua talis , seu quatenus Christi Vicarius, Uintus Domini,
Sacerdos magnus, considerandus est,
cui in rebus Ecclesiae gerendis , specialiter Spiritus sanctus assistit e nec descit etiam ipsi humani studii scientia , ratione plurium virorum, qui pietate, & scientia praediti, regnanti l
Pontifici assistunt in regimine Ec- lelesiae.
q. Potius aliorum Epistoporum ljudicium subeundum,quam illius Ur-l bis, quae venalis est,& ad nummorum lquantitatem iudicia trutinat R.Nam iEcclesia non requirit aurum , aut ar- lgentum in agendis,quae ad regimen
spirituale spectant: quod autem exi-
git a fidelibus, qui propter dispensa-
l tiones ad Ecclesiam recurrunt, per- lj spicuum est hoe totum in mer Ilia,
operibus piis , & in subsidium Eccle- siarum, & pro sustentatione fidei ; lquis enim enumerare valeat, quoti mille argentea,quotannis insumuntura Camera Apostolica, pro alendis pauperibus Romae, M alibi degenti iis, qui ex toto orbe Christiano Romam ladveniunt c Quis numeret expensas, quae itidem fiunt pro subveniendo Imperatore, quando agitur bellum contra Turcas, vel pro propaganda fideὶ Porro istae sunt venalitatcs Ecclesae Romanae . Esto quod aliquiministri siit aliquando in Curia , qui
venales appareant, certe sunt Pontisci occulti, re quotiestumque contigit cos revelari , dignas poenas subeunt. Frustra ergo ex venalitate ,
quaerebat Arnulphus transserre in lalios Epistopos dominium appellationum , quod Qti Romanae Ecclesae competere, hinc setis constat, quod ab initio Ecclesiae, usque ad haec tem- lpora, selum ad Sedem Petri habuerunt Christisdeles, in causis suis ultimum refugium. Tum quia iudieiuna
132쪽
aliorum Episcoporum subest judicio Pontificis ; ergo falsinii est potius apud alios Episicopos , quam apud Romanum, quaerendum esse judicium. Tum quia Hii Epistopi, extra suain dioecesim, nullum jus habent iudieandi. Tum quia debet dari iudicium, a quo nulla amplius sit appellatio,quod
sollini est apud Romanum Pontificem, apud quem residet tota, summa, &infallibilis auctoritas cathedrae S. tri extra,& supra Concilia quaelibet, atque in totam Ecclesiam. Videatur hac de re Cardinalis de Aguirre in , opere inscripto : Drfensio Carhedra S. Petri adversus declarationem cieri Galticam , ubi ex monumento antiquitatis Christianae,& perenni doctrina, ac praxi Sedis Apostolicae, per singula secula, multiplici eruditione,
auctoritatein Summorum Pontificum, extra, EX supra Concilia quaelibet, insallibilem,& summam esse de-
tiscem in materia morum, & fidei ex se solo, absque Concito, diis nitivam promulgare sententiam, cum nulli possit esse errori obnoxius , quandocunaque loquitur ut Christi Vicarius,& Petri succelsor; licet qua Doctor particularis possit errori siubelle ;nihil enim plus evincunt argumenta, quae possunt in contrarium adduci, quae solvit Franciscus Leytam in libro cui titulus : SPVsis de Getesia imitatante, discept. 6.sH. 2. ARRHAsONARii illi sunt , quieirca Eucharis iam novum dogma proposuerunt in Polonia, oc Transilvania anno IIqs. t Stanc arci potissi- line propagatum. Lutheri soboles pa-
Dicebant Eueharistiam dari credentibus tanquam Arrhabonem corporis , & veluti investituram donati praedii. R. Eucharistia continet realiter Corpus Christi, ut probabitur
expresse contra Sacramentarios, ergo non potest se habere tanquam investitura . Tum quia adeo disparata est ratio investiturae, a ratione Sacramenti Eucharistici , ut satis hine appareat , quam insipienter de s
i hoc Sacramento senserint Arrha-lbanarii. ARRACONENfEs . Populi de qui- XIV. bus mentionem sicit Nicolaus Eym ricus par. a. quaest. io. Dicebant sine
peccato posse Daemones adorari la- ltria. R. Exodi ao. verss. Non habebis lDeos alienos coram me; Et certe cum ssoli Deo debeatur cultus latriae, Angelos,acDeos credere par est, qui cul- ltu latriae eosdem adorat; sed quo- lmodo Dii, qui sunt Dei ministri, qui lnec audent respicere in seciem Do- lmini Z Cultum latriae soli Deo debi- ltum esse, constat ex definitionibus Ecclesiasticis . Vide verbo si emo- i
ARTE Moru suit Theodoti Biran- III. tini coetaneus , tempore Zephirini Papae; ejusdemque Theodoti impietati aliaesit, quam resellit Anonimus apud Eusebium lib. s. histor. Ecclesi lcap.27. Vide S. Epiph. haeres sq. i. Dixit Christum esse purum lhominem ; addens insuper , quod hoe ipsium Apostoli praedicaverunt
Artemonis sequaces asseverabant, hoc esse dogma traditione firmatum,l sed a Zephirino Papa interruptum. R. Constat Ecclesiam semper docui si se Christum suille verum Deum, &hominem, ideo Zephirinus, qui caepit regnare anno a os . ab Ecclesia ejecit Theodotum Bietantinum,ab aria te sua di stum etiam Coriarium , quiad ebat Christum esse purum hominem; Deinde pene in omnibus Conciliis, Ecclesia constetur Christum esse verum Deum, & hominem; &certe non modoHumanitas, d etiam
Divinitas Christi, ex ipsi, Symbolo
Apostolorum, tam aperte innotestit, ut aperte convincatur Artemon , dicens Apostolos docuisse Christuin Jesum suis e purum hominem . Insuper ex ipsis Apostolorum epistolis, ubi firequenter Christus Dei Filius nuncupatur, de quo audierunt Di- lstipuli, voce de caelo delapsa: me es Futas meus di Hur, satis patet Amtemonis assertum, sivisse impium fgmentum , & una cuni distipulis sui,
ignorasse Scripturas , quae adeo ma-
133쪽
II. ni seste eos convincunt mendacii. Tum
quia si Christus suisset purus homo,
non potuisset esse mediator, ergo &c. Vide a Diani, Cerinthus . ARTO THYRi TAE.Dicti sent etiam Panicasastae, vel Pepuriani e circa annum 1 82. , patria Galatae, prodierunt ex secta Montani, cujus profitebantur errores , quibus sequentem addiderunt.
l I. Dixerunt materiam consecrationis Corporis Christi esse panem,& caseum . R. Christias instituit hoe Sacramentum in pane , ut patet ex Matth. 26. sed in hoc standum est Christi institutioni, quae invariabilis est. Deinde itum panem triticeum , esse materiam Corporis Christi, ac firmant Concit. Apost. Can.3. Ca thaginense sub Stricio Papa ; neque potest ratio afferri, quare Christus, potius in pane triticeo , quam in alia materia coinestibili,voluerit instituere hoc Sacramentum ; multae tamen hae de re sitnt congruentiae,quia cum Corpus Christi vere sit cibus, quo anima reficitur, voluit instituere Sacramentum Corporis sui, in pane ltriticeo , qui verus est cibus communis . Insuper panem omnes mandu- lcant: quod si in alio cibo instituisset, suissent plures, qui pra nausea naturali ad alios cibos, non potuissent sumere hoc Sacramentum , & spiritualiter refici; quod autem institutum est pro omnibus, debet ab omnibus, posse iiiiiiii. Nec valet dicere, quod primi hominos offerebant de fructibus terra, R Ovium ; ideo etiam in caseo offerendum hoc Sacramonium, quia oblatio primorum hominum , non crat Sacramentum . Esso quod aliqualiter esset figura hujus Sacramenti , maxime oblatio ficta a Melchisedech . Tum quia s teneret ratio Pepurianorum , deberet potius Osierri in simplici lacte, i et in lacte
quomodocumque coagulato, non autem determinate in casco. Asci Tn ii deni sint,ac Ascodrogitae, dicti etiam Acodrobitae, qui ibacchanalia in Ecclesia invexerunt; lspectant ad Montani sectam , cujus lupiritu se plenos dicebant . Montanum enim tanquan Paraclytum venerabantur . Dicti siunt autem Ascitae, ut notat D. Augustinus haeresi 62. quia utrem inflatum ponebant in E clesia , illumque circumibant insanientes potibus,& bacchantes, velut pagani, aut potius insani, scut notat etiam Philastrius hqresa 8. Translato itaque nomine de graco in Iat in uni Ascitae, quasi utres dicuntur, 3c se si tanquam Euangelicos n0VOS, nova
principium seculi tertii, sic dicti ab li Asclepiadoto,Theodoti Bizantini di
l scipulo. i. Dixerunt Christum non esse Deum, sed purum hominem. I . verbo Cerinthus, Artemon, Ariani. lASCONDRi .m in omnibus seque-lbantur Archonticorum errores: qua- ire sc dicti,non constat: forte a di ver- lsa reεione quam inhabitabant: caeterum fuerunt Archonticis coaevi. Del his agit Theodoretus haeret. fabul. l lib. I AsEMONEs . Vide F ceni . Assu Ria Λ Ni ex secta Donatis larum , & Semiarianorum prodierunt
in Asrica, anno 3 18. Donatus enim is plures docuerat errores.Hinc sectum
est , ut in plures factiones divise sit
ejus secta, quarum una est Assurit norum , de quorum prroribus incntionem facit S.Augustinus lib. I. con- ltra epist. Parmeniani: qui etiam re-lfert, quod apud ipsos, solam verant lLeclesiam esse gloriabantur. i. Dixerunt Filium esse minorem Patre, di Spiritum sanctum minorem Filio . R. Eadem est natura, ac es sentia Divina in omnibus tribus Personis, ergo dici nequit, quod una si major altera rubi enim una tantum est essentia indivisibilis , non datur in jus , R minus; vel dicendum, quod diversiae sint essen. tiae, & naturae Divinae,si datur una Persona maior altera; sed admittere plures cssentias, & naturas Divinas,est idem absurdum, ac admittere plures Deos, ergo &c. Ex
Symbolo S. Athanasi evincitur quod l
134쪽
una est Divinitas, aequalis gloria, coaeterna Maiestas. Insuper Jo: .caP.S. legi tur: Derfui, qui iesimonium dant in exis , Puter, Verbum, o Spiritussannus,cthi tres unumsunt; Ergo unus non potest esse major 1lt ro,quandoquidem unum sunt.Uide verbo Arius, Agesiner, Momaei, i Aeaeeiani , Aeriani, Aebilus, contra quos de Divinitate Filii, & Spirit tus sancti agitur . a. Dixerunt esse rebaptizandos baptizatos a Catholicis. Repr. Verbo risiniani, ubi probavimus non esse rebaptizandos jam baptiZatos ab haereticis; ergo a sertiori non sunt rebaptizandi ja baptizati a Catholicis. 3 Dixerunt intra Ecclesiam Q-los bonos contineri. R. Ecclesia dicitur congregatio hominum Baptizatorum de sthismaticis , & haereticis quid sentiendum,alibi dicturi sumus)ergo&c. Tum quia si Ecclesa est et
tum congregatio hominum iust rum,cum nemo seiret, an sit justus, an non , nemo pariter seiret an esset de corpore Ecclesiae. Tum quia Mati. 22. legitur : Multiiunt voeat 4 p ei se-rὸ Hecti, ex quo patet etiam plures, qui non sunt electi,esse vocatos, idest contineri in Ecclesia, quam veritatem apertius declarat S. Paulus a. ad Tim. a. Tum quia in Ecclesia est Sacramentum Poenitentiae pro malis ,
qui continentur in Ecclesia, & vana fuisset hujus Sacramenti institutio, quod proprie dicitur Sacramentum mortuorum, scilicet peccatorum,nisi lpeccatores essent in Ecclesia. Nec valet dicere,quod Apostolus ad Eph. lcap. I. dicit : Ecelesiam non habere maculam , quia ibi Apostolus loqui- ltur, vel de Ecclesia triumphante, ut sentit S. August.lib. de persect. justitise vel de Ecclesia militante ratione si- dei , ut explicat B. Bened. Papa XI.
litante ab lute loquendo , ut clarius patet ex reliquis, quae in eodem capite continentur. Insuper falsiun est, quod boni ex communione cum malis inficiantur: nam unusquisque
non alienae. Praeterquamqirod bon rum exemplo sepe mali convertu tur, & qui honus est , modum habet devitandi malorum exempla. Damnata fuit haec haeresis in Conc. Carthag., Bracharen. , & Constantiensi contra Ioannem Hus. Vide quae dicta sunt verbo Adamisar.
AsTATI, dicti etiam Instabiles. Fuerunt sectatores Sergii , qui se Pauli distipulum jactitabat, & Manichaeorum errores profitebatur , de quo sub nomine Serdius agetur . Michael Imperator coactus suit severis legibus, horum haereticorum inselemtiam compestere, quae sub auctoritate praedecessoris Nicephori, multum
AsTERius. Adhaest haeresi Arianae, negansverbum Divinum esse Dei lFilium circa annum 3 o. sub Impe- ltio Constantii . Fuit Sophista , ge- lnere Cappadox , plura stripsit con- ltra Divinitatem Uerbi, ut occiden- tales Ecclesias in Arianam haeresin pertraheret. Impugnatorem habuit S. Alexandrum Alexandrinum Epistopum , qui valide seripsi contra lAsterii litteras, in quibus etiam eia lsutiebat Iesum Christum esse virtu- ltem Dei, eo pacto , quo dixit Moyses,locusta, & bruchum esse magnam Dei virtutem; aliasque similes nugas promulgavit. Sub Maximiano Herculeo sacrificavit Idolis, qua de re, li- leet Arii defenλr acerrimus,ab Arianis dignitates Ecclesiasticas obtinere nunquam potuit. A' Divo Athanasio
Arianorum advocatus dicebatur Resert D. Hieronymus Asterium stripsisse commentaria in Psalmos, i , Euangelia, in Epistolam ad Romanos, lquae opera ab Arianis seria lectione
ATHALOcns . De Athaloco sieloquiturBaronius ad annum383. Erat
enim tunc Arianae sectae Episcopus Athalocus, qui ita per propositiones varias,& interpretationes talias Scripturarum, Ecclesias Dei conturbabat, ut putaretur quδd ipὰ esset Arius. l
135쪽
Fuit ex pr.ecipuis Arii fautoribus, ut asserit S. Athanasius: Dastus est Ana-zai benus,quia ejusdem urbis Episcopatum obtinuit. Scripsit ad S. Alexandrum Episcopum Alexandrinum pro defensione Arianae haeresis. Ex
ATHANAsius, dii tus Herniosiua, fuit Patriarcholexandrinus,& Petri Moggi succellar in haereti. Ex Baron. t Aa Meus . Cognomine Atheus suit quidam Diagoras Atheniensis philosophus, qui hoc cognomen s
titus est, quia negabat dari Deum.
Ab hoe Atheo diei i sunt Atheistae,
quotquot in Deum non credunt.Cum quinque seculis ante Christi adventum viguerit Atheismus, in ordine chronologico haereticorum, in primo seculo Atheum constituimus. R. ab
ipso lumine naturali , quod indicat debere dari primam causam, cum dari nequeat processus in infinitum; &certc adeo evidens est haec ratio, adprobandam necessiriain Dei existemtiam , ut unusquisque , solo luminis naturae ductu, cum symbolo Apostolorum subscribere debeate Credo in Deum, ita ut nonnisi insisIens Aceressfit in corde suo, non es Deus. Profligat Atheismum Concilium Nicaenum, celebratum anno 323. sub Sylvestro Papa. Constantinopolitanum
primum sub Damase Papa, & deinde omnia Concilia quotquot fuerunt, in lquibus semper consesso fidei prςmit
titur. Nec valet dicere quod ii daretur Deus, daretur sumnaum bonum excludens omne malum, & summa providentia providens omnia necessaria; nam utique Deus, qui est enseontinens in se omne honum, excludit omne malum a se, licet non ex- lcludat ab alio , scilicet a creaturis, quatenus permittit causas secundas agere motus mos . Prosecto pertinet ad Dei bonitatem, permittere causis secundis, exercitium facultatis, ipsis collatae. Insuper Deus, quatenus est summa providentia, utique providet omnia necessaria omnibus in communi,quod si desiit alicui in particus lari, deficiunt ratione humana mali latiae , quatenus unus subtrahit alteri necessaria, ut faciunt divites,qui non subveniunt pauperibus.
Hic opportunC notandum, plures nunc temporis ex Novatoribus,inter Atticos cile merito recensendos. Tales sunt, qui Boam sequuntur in CO, quod docuit licitum esse dubitar ian Deus sit. Sic Ochimus Deum . . esse negavit. In quodam libro inseri-
l pto Simonis Religio , qui prodiit l
anno I 388. legebatur: Credo in tricit caelum, algae terram, in c. Ium 2'-l trem, in terram Matrem, in eri
l formom omnia sentientem , in L ll ligentem ; ede itaque, bibe , inde, li μω Deus umentum es. Caeterum
ut contra Atheos Dei existentia , comprobetur,melius suaderi nequit, quam proponendo cum D. Thomaquinque rationum momenta ad persuadendum esseacissima , quibus veluti quinque limpidissimis lapidibus frons Atheisini seritur. Sit igitur
Admittendus est unus primus inotor omnino immobilis ; sed ille est Deus, ergo existit Deus. Minor constat, nomine enim Dei intelligimus ens persectissimum , & actum purum , quae puritas actus persectissisimi, non convenit nisi cnti omnino immobili : nam quod imperfectum est, potest moveri acquirendo novam persectionem; subindeque quod omnis mutationis est incapax, per-lsectissimum esse necesse cil. Major
vero probatur : Videmus multa mo-Veri , ut patet experientia; sed illa lomnia debent moveri a motore om- in inb immobili, seu qui moveat, Anon moveatur , ergo admittendus lest unus primus motor immobilis . lProbatur minor ; omne quod inc ve- ltur , ab alio movetur , oso vel ab lagente immobili, vel moto; si ab im- mobili , habemus moror m immo-
bilem , quem quaerimus; si ab agente imoto , hic rursuiu ab alio , S: da- bitur processus in ins nitum , nisi
perveniatur tandem Ed unum in torem immobilem . Antecedens scollen-
136쪽
ostenditur: omne quod movetur, est in potentia ad id quod movetur omne quod movet eis in actu; moveri
enim est recipere motum , mou reest illud producere, iuxti definitio-l nem Aristotelicam motus : LIO Di actus entis in potentis, prout in tentia : atqui repugnat idem esse νl in actu , & in potentia respectu ejus dem; ergo necesse est , quod omnet quod movetur, ab alio moveatur; nec potest idem esse movens, & in tum respectu ejusdem. Si omne quod movetur debet moveri ab alio , certe deveniendum est tandem ad aliquod immobile , quod moveat, &ipsum non moveatur; caeterum,ut dixi, daretur processus in infinitum. Illud autem immobile est Deus ipse
Admittenda est aliqua causi prima , cui caeterae omnes subordinentur: namque vel existit causa illa prima, vel admitti debet aut progressus in infinitum in causis producentibus , aut saltem mutuus quidam circulus inter causas sese invicem producentes; atqui nec progressus ille
in infinitum defendi potest , nec ci
culus: non circulus, qui absurdus est, quandoquidem res eadem Qimet ipsius causa foret, saltem mediata , quod implicat et non progressus lin infinitum ; quia in caulis, necesi lsario debet admitti ordo secundum
l prius , & posterius; at progressus il- l
le hunc Ordinem tolleret. Si enim nulla supponatur causa prima, omnes lcause mediae forent , quae semper causam aliquam se superiorem agnoscerent . Imo, & nulla esset caua, quae infinitas ante se causas non supponeret, quod certe perabsurdum est . Si enim ante omnes, & singulas causas, infinitae causae serent. Sequeretur primo ante totam causarum
multitudinem , & colle 'ionem, esse infinitas causas ; & ita collectionem illam totam non esse, quod implicat: qui enim totam collectionem dicit, inihil supponit extra illam , quod sit
ejusdem ordinis . Sequeretur secun- li
d movetur, est i do,effectum nunquam produci posse, movetur; - l quia produci non potest, nisi percu actu; moveri l)ratur infinita causarum series , actum, movere t multitudo; at quod infinitum est per-axta definiti curri non potest. tus e 2 dAEI Praeterea esto demus hoc Athe , prout D - rum pervicaciae, fingi posse progresit idem ess , sum in infinitum in causis uni vocis, respectu ejus - nec ullum v. g. primum hominem, quod omne posse assignari, a quo caeteri via ge-O moveatur; nerationis procreati sint : at saltem vens,&m in causis aequivocis, ac diversi gensii omne quod ris , quae nullam ad se invicem de- ab alio, cer- pendentiam, ac siti hordinationem ha-dem ad ali- beant, quales sunt v. g. caeli, qualia imoveat, & sunt astra &c. neces Iario recurrendum l terum,ut di- est ad aliquam primam , & univer- infinitum. Il- salem causam i qua sint. Neque si Deus ipse enim sunt a seipsis, cum nulla res sibi fexistentiam dare possit; ergo sunt ab INDuM . aliqua causa superiori, intelligente , lua causia pri- eaque infinita; causa illa Deus est ,
subordinen- ergo existit Deus. ausa illa pri- MOMEN TuM TERTIu M.
tui progres- Existit ens necessarium,sed Deus producenti- est illudens necessarium , ergo exi- lquidam cir- ssit Deus. Maior propositio probatur, i vicem pro- quia vel existit ens necessarium, vel logressus ille omnia simi contingentia , sed omniali , nec cir- non sunt contingentia; quia si forent lai absurdus contingentia , supponi possent nor eadem se i- esse , quod enim contingens est, po- ltem media- testesse, vel non esse . At si suppo-i progressi is nerentur non esse, impossibile foret lilis, necesi l ea esse: quod enim est , vel est a se , lecundu tria ves ab alio; sed illa entia , neque ab gressus il- l alio , neque a seipsis eise possent: lt. Si enim non ab alto,quia in hypothesi Athe lima, omnes rinia, nihil est a quo entia illa possint luae semper esse: non a seipss , quia nihil potest
rem agno- l sibimet ipsi existentiam dare, alias esi isset caua, set seipso prius , & posterius, quod lis non sup- mani ste contradidi ionem implicat; rabsurduna ergo illa entia esse non possent; erg0& singulas non essent contingentia; ergo admi at. Seque- tendum est aliquod ens supremum ,
ausarum increatum, necessarium , a quo cae imem, esse tera omnia, tanquam a prima causa
lectionem dependeant, ac jeriventur. I implicat: Probatur minor propositio . No-iem dieit, mire 'ei,intelligimus ens infinitum, , qund sit intelligens, stannae persectum , quo itur seeun- l nihil melius est, aut cogitari potest . l
137쪽
Haee est ipsi si ira Dei idea, ac notio, de qua consentiunt omnes Theologi, ae Sancti Patres: Cressimus ait Sanctus Anselmus in protologio cap. a. γ Deum esse aliquid, quo nihil majus cogitari ρdites. Atqui tale ens estens necessarium , quod necessitate suae naturae existit: ergo eras necessarium , seu quod necessitate suae naturae existit, est Deus. Probatur minor, nempe ens illud , quod necessitate sue naturae existit , esse infinitum, ac
persectissimum , ideoque Deum i sum ; quia scilicet ens, quod a nullo ad certas quasilam persectiones limitari potest, ex se infinitum est in omni genere periectionis : atqui tale
est ens necessarium , quod ex naturae suae necessitate existit . A' quo enim
limit 1ri potest Z Non a se , sui enim causa non est: quod si esset,haud dubie eam omnem persectionem sibi conserret, quae posset excogitari poς sibilis. Non ab alio, quia nullan agnostit se superiorem causam; ergo coarctari, & ad certas quasilam persectiones limitari non potest: ergo
cas Omnes in se continet, quae pollibiles sunt. Quemadmodum enim si corpus aliquod in spatio institio , in
quo nullum aliud corpus esse supponitur, moveretur, in infinitum moveretur , quod nullo alio corpore re tineri , & retardari posset : ita scrvata proportione eras necessariunt , quod a nulla causa neque interna , neque externa limitatur, tantum est in omni genere persectissimum,quan tum esse potest. NOMEN Tu M QuARTu Μ .
Agnosti necessario debet seprema quaedam , & incommutabilis vctitas , quae si norma, N regula cuiustumque veri; supremum quoddam lR absolutum bonum : atqui suprei Maveritas, supremum bonum, Deus est, ergo necessario existi Deus. Major j proposito probatur . Primo , vcl admittenda est suprema quaedam, & in-l
commutabilis veritas, quae si norma,& regula cujutcunque veri: vel mens humana ex sese regula est veritatis,
atqui postremum istud plane absur- ldum est; cum experientia quotidiana unicuique nostrum compertum sit, humanam mentem tenebris obscuratam,*pissime a vero aberrare. Secun do,dantur hona alia, aliis majora,aut minora; sunt creaturae aliae, aliis perseditores; sed illa majoris, vel minoris bonitatis participatio non aestimatur, nis pro majori, vel minoriaecessit ad ens sunt me honum , &summe persectum. Creaturae quippe a seipsis persectiones illas non habent , alias omnes omnino haberent, cum suppon reatur esse a seipsis , adeoque a nulla causa essent limita is, 8: ad certum persectionis gradum restrictae . Ergo necesse est agnostere ens supremum, infinite bonum,
ac persectum , a quo, & sint , &suam persectionem mutuentur creaturae a MOMEN Turi Qui NTu Μ .
Admittendus est supremus Pro visior, & Gubernator : ergo & Deus, quo intelligimus supremum aliquod Numen , quod cuncta regat. Probatur antecedens , videmus ea, quae cognitione carent, dirigi ad certum finem boni universi , & eodem atque uniformi modo operari; ergo diriguntur ab aliquo intelligente , sicut sagitta dirigitur ad scopum a sagiti rio. Et licet quaelibet res habeat certam propensionem , qua veluti pondere , sertur ad centrum , hoc tamen dirigentis necessitatem non excludit, cum Ope appareat inanimata , contra proprias inclinationes, pro bono universi, sui oblita operari, ut cum gravia ascendunt, decendunt levia, ad vacuum propulsandum , vel servandum aequilibrium ; quod argumento est, id non esscere ex suae sormae propensone, sed ex directione supremae intelligentiae, cui parent.Et hoc sane confirmat sermosa illa, Romnium quantumvis rusticorum limminum oculis, sese ingerens naturae pulchritudo, decor, harmonia, coniistentia, quae in tanto rerum fluxu , diuturna esse non possent, nisi resonanos, in aliquod commune bonum, tanquam in finem , non a sc quidem,
138쪽
t sed a suprema intelligentia in lentum conspirarent.
Stupidus sit opportet, quzm in 1dmirationem etiam invitum, non rapiat eximia mundi pulchritudo ;s innaa rerum, quae in eo sunt, multitudo , & varietas; aequalis temporum series ; fixa tempestatum victi studo , immensa caelorum nroles ;0derum definitae conversiones; constans denique n.iturae totius ordo . Quis porro sanae mentis tua quam cogitaverit, haec omnia casu, ac ibrtuito contingere, non autem suprema
quadam intelligentii , ac sapientissimo Dei consilio regi , ac ordinari ZPerinde est,ac si quis ordinatissima n, suisque legibus bene temperatam Rempublicam cogitaret, line Rectore , ac Moderatore : vel exercitum
ad pugnam apte dispositum, sine Duce ; vcI aedificium ad gratam, Sc commodam habitationem, sind Architecto.
Homo ipse solus, Ac si caetera deessent, invictum suppeditarct cxistentis supremi Numinis testiin nium , & argumentum: qu i de cause Metuum miraculuis app ellatur a Divo Augustino lib. io. de Civit. Dei
cap. I 2. Unde enim corpus tam admirabile , ac plani: stup2ndo extru-l istum artificio Unde tot dispari , membra, mutuo intextu coucreta, R iam apte ad propria cuique naunia
disposita, nisi ab inamentis spiritu Θmens vero hominis, tot saeuitatibus instructa ad intelligendum, & gnoscendum; tot dotibus Ornata ad bene,beateque vivendum. Undeὶ nisia mprema intelligentia: Nusio qu Iure in utero meo apparu sis dicebat Machabgorum Mater ) neque
enim et siritum, di culinam BumtI vobis , o visam, O FUιlo uta, membra, uego Vs eo em. Ergo necessie omnino est agnoscere supremam aliquam mentem, R intelligentiam: haec autem Deus ipse est. ATRLErae , seu Athletrita: , sievocabantur ab Aetio ejus So dales,ut perhibet Petavius in animadversione super Epiph. lib. I. tit. I.
I ATTiciis Presbyter dubiae fidei, tempore S. Leonis , ambiguis verbis subscripsit damnationi Euthychetis, ex quo insertur suisse secta Euthychianum . Ex Natal. Alex. Arri No Aui in Phrigia , R Licaonia constituti anno Sio. iidem sunt qui Pauliciant,sub hoc verbo r probandi . Ex Baron. Alio Bus, ex quo Audiani, sive odiani, aut Vadiani, genere Syrus, de Me potamia oriundus, post multos exant latos pro vera sile labores, laboribus victu iam prope senio consectus, a fide declinavit: plura de eodem scribit D. Epiphanius haeres l o. ubi colligitur;hunc Audeunt suis. lse in Ecclesia pluribus annis virum lceleberrimum, Ecclesiasticae disciplinae etelantiissimum. Tanti viri deplo- li rabilior casus fuit , cum siquidem in lopinione sanctitatis vixisset, quando la fide declinavit; plures ejus sanctita- ltis fama jam antea permoti, eumdem secuti sunt , & haereticum . Audeum Antropomorphitarum ducem aliqui constituunt Ab Imperatore Con-st .vitio in Scithiam relegatus, plures ibi promulgavit e rrores, inter quos, praeter sequentes infra reprobandos,hunt qui asserant, etiam in illo fuisse sensu, ut crederet tenebras , ignem , R aquam ab aeterno extitisse,sivosique sectatores nulla imposita poenitentia absolvebat, iniungens s,lum poeia, tentibus, ut inter sacros libros, quos hinc inde apponebat, pertransirCnt, confitentes peccata sua . Audet di- seipuli , vitam omnino Glitariam agebant,fugientes Catholicorum Ecclesias , quia in ipsis peecatores admittebantur . Mortuo Audeo circa medium seculi quarti, eius sectat O- res prope Euphratem , & Mesepotamiam, in duabus villis convenerunt, i& quinto ineunte seculo Audean lrum secta, o nnino jam erat extincta . li. Dixit Deum esse corporeum . lit. verbo Autropsmormitae. 2. Novum iuvexit absolvendi i modun, divisis enim hinc inde sacris libris, iubebat, ut dixi, inter ipsos peccatorem transire, & sic absolutum ldimit
139쪽
XII. di inittebat. R. Quia cum solus Christus post instituere Sacramenta, &nulli bi constet de Ii.ic institutione, ab Audeo 1bmni .ua, satis patet insubsistentia liniusnodi ab Llutionis. Tum quia si hoc sucideret ad absolutionem , quisquis cicros libros seeum-serret, continuum absolutionis beneficium reciperet. Adeo ridiculus hie absolvendi modus videtur, ut ex sel setis reprobatus appareat. 3. Imaginem Dei, ad quam sal eius est homo, dixit esse in corpore ,
q. Pasclia cum Judaeis celebrabat. R. verbo GFrtodec sui. S. Damnabat Epistopos , quia hasebant temporales facultates. R. verbo ues lici, & ver etiani. Aut RROLs suit Gentilis. Corduba in Hispania sub Maurorum iugo , hunc vitum insignem Aristotelis
interpretem genuit Ia. currente seculo, decessitque ineunte I 3. In Regno Valentiae Judicis primarii in nus exercuit, patri in honorisco mi nere substitutus, & in jurisprudentia celeberrimus, scientiae phylicae addictissimus, no minus quam astrologiae,& mathematicae, a Rege Marochii, etiam in toto Regno Judex suit et c-ctus . Interim tanquam haereticus a cusatus, officiis, & facultatibus expoliatus, etiam carceri mancipatur; sed iterum libertati restitutus, celeserrima commentaria super Aristotelem edidit. Religionem Catholicam vOcabat V eligionem in sileni, Judaicam Religunem insontium, Ma-
homelanam vero Resimonem reorum. Sunt qui asserant, quod negaverit Deum esse proVisorena universalem. R. ex Apostolo dicente: In isse Cisimus,movcmtir, δεμοι, ex psalmo: Dat escam tulias corporum Ap carissus eum. Matili. io. Nonne duo posscrer c d et euendit, G uxti: ex illis
non cadet super terraia Isuὰ Ire v sro . Singularem Dei providentiam
proclamat creaturae omnes;quis enimi no videat,quod in virtute Dei, ejusq; l providentia germinat terra,stecundae sunt aquae, sisl oritur super bonos, Ac malosῖ Quis non disicernit, quod Dei providentia attingit a fine, usque ad finem sertiter, & disponit omnia su viter Z Deus omnia dirigit in finein ,
ergo Deus est proviser omnium. Certum enim est, ut ait Apostolus ad Rom. II . quod Pube autem dDe uni ordinata sunt, & ut ait S. Bernardus lib. de gratia cap. io. Nuta horum . evenit, quod non prout vult, potenti ordine, 'οωdentia. Providentia Dei evincitur illis omnibus rationibus, quibus necessariam esse Dei existentiam comprobatur .Nec valet dicere,
quod si Deus provideret circa haec
inferiora, utpote summum bonum, in ullum permitteret malum; quia ma- luni permittit ad emendationem nostram, & sinit causas secundas agere motus suos, accomodans se causis secundis , siubministrans illis media secundum exigentiam naturae Carum ,
ut suos producant effectus. Hinc est, quod providentia, non tollit liberi tem humanam , ut volunt Ethnici. vide Athem. Aucu REs . Auguriorum inventio 1 primo ex AEgyptiis prosecta est. A gures sunt, qui rerum eventus inquirunt ex motu caelorum, ex garrituavium, ex intestinis victimarum,& ex
similibus superstitionibus , ad quλs declinarunt aliquando, etiam aliquit Christiani, qui, ut ventura praedic rent, sinitisus superstitionibus se
contaminarunt, & a fide, quae vera les ,recesserunt,ut ad salsa doemonum oracula accederent, prohibente Do- imino Deuter. i 6. Non inveniatur in te qui olfervet auguria. Aucius Tl Ni ANI,ex Lindiso,a qum XVII. dam Sacramentario, cui nomen erat
Aligustinus, dicti fuerunt, qui nouis lsectariorum erroribus, hunc addidit lI. Dixit cadum nondum esse aper- tum, & illud hominibu usque ad ultimum diem, clausium esse futurum . R. Quia Christus in corpore ascendit in caelum, ubi Abraham esse, & plures SS. PP. ex Scriptura colligitur; non quidem in corpore sola eniis
Virgo post Christuna,ex speciali prae
140쪽
rogativa fuit in cael uni cum corpor
assumpta) sed in anima; suturi etiam in corpore post diem judicii. Insuper
apertum esse cauum animabus ii gratia decedentibus , asserunt omnes
SS. PP. sed Sc Christus dixit latronii poenitenti Hodie meta eris in parsae so ; ergo caelum est apertum, & t il
l sum est , quod usque ad diem judicii
t futurum sit clausum . Vide verbo Mil naris . AuGusTINO BOALMi orti fiunt in hemia , Duce Augustino Boliem anno I Fqq. partim cum Sacramenta- lriis, partim cum Ana baptistis conveniunt , novis dogmatibus etiam propositis i. Dicunt seres Paradisi nondum
reseratas . R. verbo Augusiniania Dicunt animas justorum , ante reserreetionem corporum, non videre Deum. R. verbo MVIenarii. I. Dicunt non dari Purgatorium R. verbo Albanenses. 4. Docent suffragia non prodesse defunctis. R. verbo Aeriani. t Aucus vi Nus DE ROMA regularii militiae nomen dederat, circa initium i seculi 11. deinde ob suam scientiam ad Archiepiscopatum Nazarenum evectus, librum edidit, qui damnatus suit in Concilio Basileensi sess. et a illaesis tamen authore , quia scrip ta in lia, Ronianae Sed is judicio siubmiserat, propositiones autem , ratione quarum, prςfatus liber damnatus suit, sunt sequentes . Vide Natal. Ale
i. Christiis quotidie peccat, &ex quo fuit, quotidie peccavit, Squamvis Augustinus de Roma nonia intelligeret hoc de persbna Christi ,
sed de illius membris, quae cum capite unum Christum esse dicebat, nihilominus R.haec propositio,quia membra Christi, quorum Christus est caput , non ita faciunt unum cum capi te , ut actiones deficientiae membro-l rum,possint etiam praedicari de capi- te, ergo neque ratione unionis mem-l brorum cum capite, se ilicet fidelium cum Christo, dici potest, quod Christus peccat; quia peccata sunt defectiones. Vide S. Augustin. lib. ia. de lCivit. Dei Cap. 7. 2. Dixit selos electos esse inem- lbra Christi. R.Nam quia Christus est j
caput Ecclesiae, omnes qui sunt in , i Ecclesia , quatenus moraliter uniti
sunt cum Christo capite, & ab ipso lhabent influxum , dicuntur illius lmembra: & certe cum Ecclesia sit caetus vocatorum , quorum Christus lest caput, legitur autem Matth. 2 a. lMulti sunt vocari , saura ver) Hem, sequitur non selos electos este inembra Christi. Tum quia Iudas, quam ldo suit aggregatus Collegio Aposto- , IOrum,utique est e debebat membrum lChristi, R tamen non erat praedestinatus . Tum quia si Gli praedestinati sunt membra Christi, sequitur aliquem Turcam , aut Gentilem, qui persequeretur membra Christi,dum- lmodo esset praedestinatus, dici debere membrum Christi; illum vero qui manet in charitate , de quo dicitur: Lui manet is cbaruate in Deo manet, o Deus in eo, si non perseverat in charitate, dici non possc membrum Christi . Uide verbo As iseruaui. l3. Dixit, quod secundum insal- llibilem pra scientiam Dei, sui nuntur membra Christi, ex quibus constat iEcclesia, quae tamen non constat, nisi lex illis , qui secundum propositum 1 electionis, vocati sunt. R. Quia cum s Ecelesia sit vilibilis , ejus inenabra debent etiam esse vitibilia, S: Loci si .e cognita , sed si membra Ecclesiae lsumerentur secundum in fallibilem praescientiam Dei, secundum quam quis est electus , Ecclesia non posset disternere sua membra : quis Cnim se ire potest an sit electusZ ergo membra Ecclesiae non debent sumi secun- ldum in allibilem praescientiam Dei, sed semi debent ex aliquo signos cnsibili, euiusnodi est Baptismus: Omnes ergo qui sub regimine Romani Pontificis, in una fide perseverant, re- lete inter Eccletiae membra debent
q. Dixit non sufficere uniri Chri- isto vinculo charitatis, ut aliqui ess- JDiqilia