Lexicon polemicum, in quo potiorum haereticorum vita perstringitur, omnes contrà fidem errores colliguntur, Dei verbo scripto, vel tradito ... inserta conciliaborum omnium, schismatum, & controversiarum ... addita demum pro operis complemento Bibliot

발행: 1734년

분량: 489페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

a. Cum Manicia ς is dicebat vetus Testamentum , non esse a Deo bono ictum . R. Verbo Albanen . . Dicebat se credere in Patrem, Filium, & Spiritum sanctum, sed revera Patri haec tria nomina tribuebat; unde negabat Trinitatis mysterium . R. Nam Trinitatis mysterium

fiant qui tesimonium ΔΕ r in caelo, P ter , Verbum, O Spiritus Hus .

trii, ct Filii, ct Spiritus Iuncti.

Cum autem non possint Thnologi d monstrative probare mysterium Trinitatis,sicut nec ullum ex fidei myst riis, certum tamen est ab iis leni adhuc congruenter suaderi supposta revelatione , ex certis vestis iis, ut ex numero ternario in natura sere ubique commendato, imo fere apud omnes nationes, & barbaras religiones in speciali veneratione habitus est numerus ternarius , ita ut tacito quodam arcania naturae instinetii, servatus sit numerus ille , in quo Sanctissimae Trinitatis latet mysterium rmani seste demum in lege gratiae revelatum ; novum enim Testamentum disertis verbis Divinitatem Patris,

Filii, & Spiritus saneti commendat. Nec valet objicere contra mysterium Trinitatis illud axioma, b ni eadem uni tertio , favi idem inter se, quia naturalis rationis principia, longe inferiora sunt supcrnatiuiali veritati . Nec propterea Trinitatis mysterium cst contra illud priucipium; sed est supra illud, ut demonstrant scholastici; quia ly idem denotat ess, quod unicum est in Dii in is, sive naturam consideres, sive persimas. Similiter ubi legitur Jo: iis. I go,

'ter unum sumus , hoc velificatur omnino quia terminatio neutra et Ammdenotat essentiam , non personam; ut ex D. Augustino tradunt communiter Theologi; nempe terminatio neutra pertinet ad esse; caeterae ad modos, proprietates,sive terminal tiones essendi, aut subsistendi, quae particulares distinctionum rationes important; nempe oppositiones relativas, quae sunt inter Patrem, &Filium, sinit iter loquendo de Persiona Spiritus sancti respectu Persens Patris, & Fiiij. Vide vcrbo TDndripue.

. singebat Patrem corporea forma praeditum Esse , ex binis cerebri panniculis binos radios emittere, alterum Filium , alterum Spiritum metum esse dicebat. R. Quia Deum purum Spiritum esse proclamant sacrae paginae . Tum quia Omne corporeum est desectibile, est compositum,& est creatum, dicis que imperfecti nem maximam,ergo Pater in Divinis nequit corpus habere ; Deus autem est simplici uimus : ergo Ece. ex quo ireliquum ne sariae haeress commentum corruit.

s. Dicebat filium , & Spiri: um

indium in Patrem rursus resolvi ,&qui a multis retro seculis tres persi,ngsuerant, rursus unam saetam esse personam. R. Quia Dcus est immutabilis . Praeter alia absurda, quae ex haci ineptia sequerentur , ut patet consideranti, unde opus non est in ejus dem sacrilegae sabulae reprobatione

commorari.

6. Filium, & Spiritum sanctum , usque ad quinquies millesimum , ocquingentesimum annum exiit senegabat. R. ex D. Jo: Iuprixe s s erat Verbum, cy' Vertam crat Uud Dru, Dens erct Vertum. Similiter, &Spiritum sanctum esse Patri consubstantialem, probatum est contra ALranos; non esse creaturam, ostensum est contra Aetianos, demum Spiritum sanct uni unum cum Patre, di Filio Deum esse, perhibent sacra pagina: ; quae Spiritum sanctum creatorem omnium testantur. Sic psalm. 32. Veris Dore ni caeli moti sent, σDiritu cris ejus omnis vir ut eorum ergo si Spiritus sanctus est creator, non potuit incipere esse . Caterum non essit Deus ; sed Spiritum sanctum esse Deum, constat ex sorma

Bapii sint, a Christo praescripta; constat

172쪽

stat ex Symbolo Nicaeno, ex actibus

Apostolorum cap. S. verss. ex Mati. cap. I 2. verssa. ex prima ad Corint. Cap. 6.vers. I9. ex prima Petri cap. i. versi ia. Sapientiae i. ex psalm. I 23. Actorum a. psalm. ios. Iudit. 16. exprima ad Cor.cap. I 2. Io: Iq. versa 6. Io: IS. ad Rom. cap. 3. ex secunda Patri cap. r. Nec valet objicere ad

reprobandam Spiritus sancti Divinitatem , quod aliquando in Scriptura fit selum mentio de Patre, & Filio, non vero de Spiritu sancto , quia ab

argumento negativo nihil concluditur . Tum quia aliquando in Scriptura fit stilum mentio de Patre,aliquando de Filio,& aliquando de solo Spiritu sancto; ergo si argumentum haereticorum concluderet , sequeretur neque Patrem, neque Filium esse νDeum. Tum quia pluribi in sacris paginis fit mentio una simul de tribus Divinis personis. 7. Filium a Patre, Spiritum sanctum a Filio genitum , hunc autem Judam proditorem, & undecim Apostolos genuisse effutiebat. R. Nam Spiritum sanctum non esse genitum ,

sed spiratum ; nec a solo Filio, sed a

Patre , R Filio, contra Graecos commodius probabitur. Reliquum fabulae non indiget reprobatione . S. D monem , qui a Salvatore appellatus est Satanas, Filium etiam Dei Patris esse, & vocari.Satanael, R Filio Verbo natu malorem, prae stantioremque, sed sua dignitate elatum, de defectione cogitasse , & ministras tentasse potestates somniavit. 9. Satanaelem e caedo dejectum, Angelis quos secum traxerat, audaciam injectile, & habito cum ipsis

consilio , firmamentum produxisse , terram Ornassie, plantas, animantia , ipsumque hominem procreasse blaterabat . Io. Cum homines acerbo Dce monum imperio premerentus , crudeliterque perderentur , vix paucos ex parte Patris perstitisse , R in Angelorum ordinem ascendisse, eos nimirum, qui in Genealogiis Euangelii secundum Matthaeum ,& secundurnia

Lucam recensentur . Tandem ali

quando Patrem se decipi , atque injuria assici antinadvertisse,qui cum

praestantiorem hominis partem tribuisset, majore tamen hominum numero privaretur, animaeque misertum, quam insufflarat, ad ultionem Verbum ex corde suo eructaste, idest lFilium, &Deum . Hunc esse, Michaelem Archangelum , descendisse de caelis , & per aurem Virginis dexteram influxisse , carnem induisse ,

quae specie tenus ex materia constat,& humano corpori sit smilis ; cunia

tamen revera materiae lit expers passionem, mortem , resurrectioi en

simulasse ; ac demum peracta scena, ac deposita persona, consedisse desertorem , ipsum in Tartara detrusisse , illiusque nomini ademisse sillabam ei, quae est Angelica , voluic lseque, non ut Satan cet, sed Satana deinceps nominaretur : expleto autem ministerio, reversum ad Patrem,

3c ad illius dexteram assedisse in solio , ex quo Satanael fuerat ejectus.1 i. Fingebat insuper Angelos , qui ceciderunt , cum intellexissent Satanaelem Patri esse pollieitum lo- lca ipsorum , ex hominum genere a lcompleta, in stias hominum impudi- lce conspexiste, easque in uxores ac- lcepisse , quo semen ipsorum in caelum reverteretur ad loca patrum suorum. ia. Moysen a Satanaele deceptum Iudaeorum populum eduxisse de ' gypto portentis, S signis virtute Satanaelis ejusdem patratis, & ab ipsi, legem accepisse in monte Sinai, per illamq; infinitam hominum multitudinem perdidisse . Haec omnia

figmenta esse quis non animadvertati ita quidem, ut quisquis rationis com- ros , alia reprobatione non egeat ad consutanda haec ineptissima com

menta .

II. Tos tantum Sanctos praedicabat, qui apud Matthaeum , & Lu- lcana in genealogiis commemoran rur, l& sexdecim Prophetas, Apostolos,&Martyres, qui ne idola adorarent ut ipsi dicebant) occisi sunt. Sacerdo

173쪽

r 36 LEX

idolorum cultorcs reprobos es . Cultum enim imaginum,idololatriam appellabat. R. verbo mutassii .

sepulchris Sanctorum, & sub eorum persenis miracula edere, ut deciperent homines . R. Nam Deum mirabilem eme in Sanctis suis , miraculorum operatione,sive ad eorum sepulchra, live alias orantibus, illosque invocantibus, est luce solis clarius,cum miracul, ejusnodi per intercessionein Sanctorum patrata maxime ad confirmandamEuangelicam Fidem, ad ebsint authentica , ut de illorum veritate dubitare non liceat, niti quis velit pertinaciter omnia in dubium revocare.C terum tam e1 veteri,quam ex novo Testamento miraculorum ,

veritas comprobatur; Et quidem celebre est miraculum resurrectionis hominis mortui ex contactu ossium Elissi, ut Scriptura narrat. Insuper Ecclesia tanta cautela procedit i examinandis Sanctorum miraculis, ut

semel ac proponit aliquid Christianis

pie credendum tanquam miraculosu, de rei veritate dubitare non modo Christianis non licet, sed neque rationis compoti. Doemon autem non potest operari aliquid supra naturam; id enim pertinet ad eum , qui naturae dominium habet: ideo dici nequit, quod daemon assistens sepulchris Sa ctorum faciat miracula; nam ad summum doemon iacit aliquid, quod licet videatur mir1culosum , in re tamen tale non est , quia operatur applicando activa passivis ; & cum ha-l beat peculiarem cognitionem rerum, aliqua facit quae nobis mirabilia videntur , quia tantam cognitionem rerum non habemus ; Caeterum verissimum est , quod solus Deus potest patrare miracula,quippe qui solus est

supra naturam . Uide S. Thom. a. 2.

q. 178. Posse viros sanctos in Dei vir lute operari miracula , des nitum est in Concilio Constantinop. 3. sub Agathone Papa; quae manifesta veritas etiam ad haereticorum confusionem,evincitur ex illoIo: iq. vers. I s. men Amen dico vobis,qui credit in

we opera quin ego facis, O isse faciet,

ct majora ι .prum faciet; Nec valet instare solum Deum poste efficere miracula,quia legitur psalm. 7 l .Ver. I 8. Benerinus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia flus ; ergo Sanctos

non effcere miracula r nam quando dicimus Sanctos essicere miracula , non dicimus ea effcere tanquam causa principalis, & in propria virtute , sed tanquam causi meritoria, R ii virtute Dei , quem sol sim dicimus causam principalem, & in propria virtute pota mirabilia operari. is. Singulis hominibus sngulos doemones inhabitare asserebat . R. Nam licet, permittente Deo, aliquando doemones sani hominum invasores.sicimus autem in Dei virtute, homines sic detentos per Sacerdotes liberati, sicut de facto Christum sepe liberasse mergumenos legimus in Evangelio, quod falsum esset. s singulis hominibus, singulos dueinones inhabitare verum esset . Tum quia Deus deputavit Angelos ad nostram custodiam , nullibi autem legimus contrariam facultatem dedisse in , communi doemonibus . Tum quia homines sancti imperant doemonibus ; ergo Alsium est singulis hominibus, singulos doemones inhabitare.

16. Dcemones habitare in tem

plis , R Satanam sibi elegisse celeberrimum Jeroselymorum templum, quo eversis templum S. Sophis Constantinopoli suscepisse blaterabat . R. Quia scimus doemones sugere signum Crucis, a rebus acris abscedere, sicuti sepe experientia manifesta comprobavit . Tum quia templum specialiter est domus Dei ; ergo esse nequit doemonis habitaculum . In Q- per Deum specialiter elegisse templum Ierosolvinorum, ut ibi exaudiret supplicum preces , constat ex Scripturae ergo falsum est &c. 7. Crucem Christi adorandam

esse negabat. Repr. verbo Claudius Taurmensis. I 8. Baptismum nostrum dic

bat esse Baptismum Joannis , quod

fit per aquam, sulim vero vocabat

174쪽

POLEMI CUM 1 37

Baptisinum Christi, quod si per Spi

ritum. R. ex COnc. Trid. sies S. 7. c. I.

Tuni quia noster Biptismus purgat ab originalibus, & actualibus. Unde de eo dixit Dominus: Nis gwrrenatus fuerie ex ara ct Spiritu sunm cte. quam virIutem Don habebat Bapti Linus Joannis. Noster Baptisnus est necessarius ad filutem, quod dici noquit de Baptisino Ioannis; ergo ta ster Baptisnus non est Bapti sinus Ioannis . Catholicorum Baptisnus non est a Joanne, sed a Christo institutus. Demum diversius est ritus in Baptisimo nostro, ac in Baptisino Ioannis ,

ergo &c. i9. Catholicos ad eos deficientes rebaptizabat. R. verbo Anab

stipae .

In resurrenis ne neque nubent, neque nubentur adducebat ad calitatus necessitatem adstruendam, &ad reprobandum matrimonium. R. Quia ea libatus est si luin conmilium, ut constat ex D. Paulo . Matrimonium non eli reprobandum , ut probatum est contra Adamus1;& illa verba Mati. 22. non patiuntur hanc extorsionem, ut apud Sanctos verbi Dei Interpretes videre est ; ergo &c.

tiam , & vitam Euangelicam intelli

gebat. R. Nam resurrectionem cor

porum de facto suturam , probatum est contra Basilidisnos. Esto quod poenitentes dicantur etiam resiurgere a peccatis: sed hoc moraliter dicitur; illa autem verba Symboli Camuis refurreri nem, nullatenus extorqueri possunt ad signiticandam poenitentiam , vel vitam Euangelicam. Lege Aetor. Cap. 2I-22. In Ecclesia orandum esse ne gabat : A: illa verba Matth. 6. Tu

autem cum oraveris, intra is cubicu

lum tuum, sic explicabat, ut nomineeubiculi intelligeret mentem . R. ex

his quae dieis sunt verbo Apossiti,& . Migenses. a 3. Negabat realem existe s tiam corporis Christi in Eucharistia .l R. verbo Terengarius. l

Deo piceptam,stilicet Iuti r nosor: alias precandi formulas rejiciebat . R. Exemplo Christi, qui cum piolixius oraret in horto,ccrte non iblim orationem Dominicam recitasse, sed 3e alios pios affectus habuisse erga Patrem suum , consonum est . Tum quia Psalmina,qui septies in die laudem dicebat Domino , Orabat, & tamen orationem Dominicalem recitare non poterat; ergo fusum est alias Orationes rejiciendas , & sidam Dominicalem , esse a Deo prirceptam . Tum quia Ecclesia speciades orationes vocales , praeter Domini calcm , approbavit. Tum quia nullum extat praeceptuin de recitanda sista oratione Dominicati. Tum quia plures prC candi sormulae , quibus Catholici utuntur, continent pios , & sinet Osaffectus erga Deum , Virginem, RSanctos; excitant nos ad bona opora ergo sunt bonae, ergo non sunt rejiciendae e caeteretin dicendum foret re liciendax esse laudes Dei, Virginis,&Samstorum, quae in diversis orationibus exprimuntur. Tum quia oratio Dominica, quae communis est , non excludit orationes particulares , do quibus plura exempla habemus in sa-ciis paginis ; orationes autem particulares bonas este, R Deo a cptas, lprobabitur contra Issabbatator, qui svolebant stilum orandum in communi ; ideo Dam orationem Dominicam , quae communis cst, effutiebanteste recitandam.

23. Plura alia haeretica figmenta somniavit Bogona ilics, cuiusnodi illud est, quod asserebat,omnes suos esse Spiritus cincti habitaculum,& Dciparentes; quod Uerbum Dei conciperent in utero , docendo parerent :&nihil amplius prae ipsis Mariam habuisse. Dicebat suos non mori , sed stilum veIuti in somno transi rutari. lSe non in si,mnis, sed revera vidiste Deum Patrem, ut senem densa barba ornatum; filium tanquam juvenem,

R Spiritum strictum tanquam actol lscentena . Monachos dicebat esse volucres in columnis, Fc domunculis S habi-

175쪽

habitantes, qui cum inertem vitaim a Deo demandatam , quos misit ii ducant, tamen a Patre caelesti nu- universum orbent praedicare Evange-triuntur Z Demum sequaces suos este lium , ex ipsius Euangelii testimonio lilia agri propter morum candorem, certo deprehendimus.Tum quia prae- ornatumque virtutum gloriabatur . dicatio Euangelica, est juris Episc

His, & confinitibus haereticalibus f palis ; siquidem Epistopi sunt Apo-buli pessinia Bogomillorum haeresis, stolorum succetares, ergo illis stilum ldeceptos homines , a via veritatis competit, quibus tale jus est ab Epi- lavertebat. scopis, vel 1 summo Romano Episco-XV. BOREMI. Ex his,qus gesta sunt in po communicatum . Τum quia s libe- lConcilio Basileensi sub Martino V. N ra esset praedicatio Euangelica , fa

Sigismundo Imperatore anno i 3 a. cile ab indoctis concionatoribus, per cum Bohemoruna causa discussa est , erroneam doctrinam propos tam,posieorumdem errores constat esse se- sent decipi auditores . Tum quiae, quentes hoc niinisterium nunquam alicui lati. Clericis dominium eivile Di- eo demandatum legitur , & los Ec- vina lege interdictum esse dicebant . clesiasticos hoc exercuisse , ab initio R. Nam licet in Ecclesia plures se- Ecclesiae,usque ad haec tempora com- quantur consilium Evangelicum re- perimus. Tum demum cum dignis delinquendi omnia , &voto ad hoc se causis Ecclesia judicet, & velit a solis adstringant: attamen potest quis vi- facerdotibus praedicari Euangelium, vere secundum prscepta Evangelica, Ecclesia autem cit habeat auctoritate& Sacerdotio initiari , etiam si tali condendi leges, hoe sitis est ad eos

voto se non adstringat, quia consilia convincendum, qui talem auctorita- Euangelica non obligant, nisi spon- tem ad alios, praeter sacerdotes, ex-

te voventem eorum observant tam . tendere contendunt.

Quod autem possit cum dominio 3. Circa cohibitionem,& corre- civili, & Sacerdotium conjungi pro- ptionem omnium peccatorum mortubatur ; nam Christus non obligavit lium , publicorumque delictorum , Apostolos,quando eos elegit, vel or- etiam proposuerunt articulum , quod inavit sacerdotes, ad renuntiandum videbatur eos contendere, quod dominio rerum, sive mobilium, silve peccata mortalia publica , non Ec-

immobilium: ergo nulla lege domi- elesia , sed secularis potestas debenium civile interdictum est clericis. ret reprimere; sed quia non semper Tum quia stimus plures ex discipulis eodem tenore sum exprimebant sen- Domini,habuisse dominium civile, sic sum Bohemorum Legati ad Conci-Laχ arum, qui Dominus erat potens lium; ideo dissicile est intelligere in ludaea, & Castellorum ditionem quid expressh in hoc tertio asserto possidebat, postmodum Massiliae Epi- contenderent. icopum constitutum, nulli bi legimus A. Comitannionem sub utraque

dominio suo renuntiasse ; imo in sac. specie necessariam esse omnibus ad pag. nullum hac de re extat praecein salutem asserebant . R. ex Concilio ium; quod si extaret, certe tot san- Constantiensi sess i 3. Coloniensi .cti sacerdotes, & Episcopi, qui do- celebrato sub Paulo III. Demum ex minia civilia a Regibus oblata acce- Trident. sessi a i. cap. i. & a. Tuir

ptarunt, utique non acceptassent, si quia Christus dixit Joannis 6. Si quis

contrarium in sac. pag. novissent ex 'manducaverit ex hoe sane, vivet is shiberi mandatum.Vide Bellarminum aeternum: non autem subiunxit, b Iib. i. de clericis cap. 26. berit ex hoc visuri, ergo ex Christi VCr-3

2. Prsdicationem Verbi Dei om- bis, aeque valet ad salutem communionibus liberam , & permistam esse ar- sub una tantum specie . Deinde si ne-bitrabantur. R. Quia praedicationem cessaria esset sumptio Eucharistis sub Euangelicam , specialiter discipulis utraque specie,hoc seret per adver-

176쪽

POLEMI CUM

orios , quia per sumptionem Sacramenti Eucharistici sub una tantum

specie, non consequeretur communi

cans esseelus hujus Sacramenti , sed ex verbis ipsius Christi, constat hoc esse falsum: Iegitur enim I. ad Cor.

hune, vel biberis calicemiomini induxὰ : reus erit eorporis, ctsangu nis LMm1ini; ubi notanda est illa particula disjunetiva pes, ex qua mani sel ste evincitur, quod sicut est reus qui sumit indigne panem, vel calicem, ita consequitur effectum Sacramenti , qui sumit stilum panem, veI soluin calicem . Insii per notandum in citato textu , quod qui sumpserit solum panem indigne, reus erit corporis , R, Languinis Domini: sicut qui sumpserit solum calicem : ex quo evidenter deducitur, quod qui semit solum panem, aeque sumit corpus,& sanguinem

Christi , similiter ae qui sumit solum calicem ; quomodo enim esset reus singuinis Domini, qui solum panem sumit, nisi quia sub speciebus panis non modo est corpus, sed etiam sanguis Domini,simili proportionali in do loquendo de calice Z Ini per in primitiva Ecclesia Discipulos congregatos, saltem aliquando sumpsisse Eueharistiam sub sola specie panis,

constat ex illo Actorum a. Erant se sperantes in doctrina A suorum, commuvicationestamonis panis.Luc. a . Discipuli euntes in Elnaus cognoverunt Christum in fractione panis; ex quo communis sensus est,Christum in hoc casu, se dedisse in cibum Discipulis sub sola specie panis ergo communio sub utraque specie non est de necessitate praecepti, quod in tali cassi dii sculter postet adimpleri ab abstemiis.Ex illis aute verbis Jo:6.Nisi manducaveritis carnem filii hominis, ct biberitis ejus sanguinem , non habebitis sitam in vobis; non potest in- serri necessias communionis sub utraque specie, ut volunt haeretici ; sed

deducitur tantum, quod necesse est manducare corpus,& sumere sanguinem Christi, quod exequitur semendo Eucharistiam sub una specie, sub

qua cum sit corpus vivum,necessario

etiam est sanguis Christi; ex quo sequitur, quod qui sumit corpus, smul& semel bibat sanguinem , & consequenter satisfaciat praecepto , quod extenditur solum ad communionem sub una specie, ut supra probatum est. Neque potest deduci, quod extendatur ad communionem sub utraque specie, ex illis verbis Mati .a . tabia te ex hoc omnes; nam satis constat illa verba dicta a Christo in ultima cena , directa suisse ad Qtos Apostolos,

non autem ad omnes Discipulose caeterum fissum esset , quod subjungit

Euangelium, fitaberunt ex illo omnes: non enim omnes Discipuli erant in

caenaculo , & consequenter non

omnes biberunt e quapropter ex lillis verbis , quae dicta sunt ad Qtos Apostolos,non potest probari praec plum universale sumendi corpus, & lsangumem sub utraque specie: Nec linde sequitur, qu bd superflua fuerit linstitutio Sacramenti Eucharistici I

sub specie vini, nam cum hoc Sacra- lmentum rationem habeat etiam sa- icrificii, luit Christus per instituti nem Sacramenti sub specie vini, fieri expresse mentionem de effusione se guinis. Costat ex hactenus dictis,nullum esse praeceptum de sumenda Eucharistia sub utraq; specie: imo usum sumendi sub una tantum specie,Christum & verbis,& facto comprobasse: qui usus , etiam tempore Apostolor rum viguit nemine usq; ad I 3.seculia contra reclamante ) ut constat Act. a. a. Act.2o. 7. R deinde silccessi ve semper data est laicis communio sub una specie . Hae de retractatum edidit

lectu dignum Joannes Hosnan Episcopus Misnen. ann. IIII.

BONO NAI us suit natione Cata- Iaunus , inter Beguar.orum duces a Sandero hqreciso. adscribitur.Porro lcu Beguardorum errores, nimis pcr- ltinaciter,non Obstante eorum codemnatione, promulgaret,vivus in erroris,& pertinacis poenam combustus suit. lBo Nos IANi a Bonoso Sardicensi l

177쪽

Coneis io Capuano anno 389. Cum delegata esset Anisio Episcopo Thesi salonicensi, ab eodem damnatus sitit Bonosus, tanquana Photinianae haeresisseetator quare etiam a Gelasio Papa, una cum Photino proscriptus: demum Capuana Synodus anno IS9. eidem Bono i anathema dixit. i. Senserunt Bonosiani Christum purum hominem et se. R. verbo Am

a. Duos in Salvatore filios agnoscebant, unum naturaIem, & aetertilina, alterum adoptivum, & temporalem. R. Si essent duae filiationes in Christo, etiam necessario est eniduae Personae; sed in Cliristo unica est Persona, ut probabitur contra Nest rium , ergo una filiatio ; & quidem naturalis, & aetcrna esse debet, non vero dari potest in Cliristo filiatio adoptiva,quia ad adoptionem rcquiritur, quod per ita adoptata sit totaliter extranea respectit adoptantis; sed Persena Christi,cum sit eadem,ac Per a a Verbi, non potest esse cxtranea respectu Patris ; ergo neque

Christus, qua homo, potest dici si ius adoptivus; quia adoptio principaliter

respicit persionam, & cum Per in Claristi non pollit adoptari, est enim si lius naturalis; ergo neque Christus dici potest si ius adoptivus; sicut defiusto des nivit Concilium Franco- sordiense, contra Felicem , & Elli- pandum, qui duas filiationes admittebant in Christo, unam naturalem , aliam adoptivam; qua de re damnatituerunt, quia cum, ut dixi, si latio resipietat persisnam, impollibile est duasi admittere filiationes adeo diversas , t nisi etiam multiplicitas per narum ad iniit κtur in Christo, quod est cuna Nestorio sentire.

Christi Matrem , post partum rginem non permansisse , sed alios filios

habuisse . R. verbo sentimariam . BouuJN1ANI prodierunt a quodam ministro Sacramentario, cui ninmen Boquinus. Petrus surgis in Belgio institutum religiosilia proscisus, doctoratus lauream ibidem asti in a-

psit,& Resigiosis sui ordinis aliquandiu in suo Conventu praesiuit. Deinde Basileam prosectus, mox Nitembergam, cum I ut hero amicitiae fedus pepigit, & Melanctone,quorum hortatu apostatavit a Religione,& Fide; Siras burgi minister constitutus, apud Margaritam de ValOis gratiam in v nit , aqua vitalitium stipendium obtinuit . Deinde Heildebergae , r

gante Ela store Palatino anno I SIT.

Theologiam docuit; sed aliquos post

annos hinc ejeetus, Ibausianam sic contulit, ubi in suis erroribus decessit. Potisium errores sunt duo sequentes, quos certum est a Boquino non fuisse adinventos, sed renovatos; jam enim ex Concilio Arelatensi s. celebrato circa annum Christi 433. constat in eodem errore sui Ile quemdam Lucidum Presbyterum, de quo suo Ioco. I. Docuerunt Boquiniani, Cluillum non esse pro omnibus peccatoribus crucifixum, sed tantum pro fidelibus , & probis. R. verbo Pans-

a. Dixerunt seiuni fideles in Eucharistia manducare corpus Christi, scilicet sol uni electos, non autem in pios , 5c reprobos. R. Ex verbis D. Pauli: mi indignὰ manducat, jud cum sibi man cat, ex quibus verbis

aperte constat etiam reprobos man- ,

ducare corpus Christi. Tum quia si limpius non manducaret corpus Christi in Lucharistia , sed Qtum si delis,& electus; sequeretur corpus Christi non esse in Eucharsita ex vi contecrationis , sed ex vi commestionis laeta a fideli, & esecto : in qtio casii omnis Electus, etiam laiciis, consceret hoc Sacramentum , quod neque admittunt ipsi adversarii. Demum Christus sicut pro omnibus mortuus est , sic etiam pro omnibus Sacramenta instituit. Esto quod aliquando impii abutantur hoc Sacramento; hoc tamen non ossicit, quin accedentes ad mensam, & recipientes Eucharistiam,vere recipiant corpus Christi.

coruna propagine prodierunt, seculo secundo XI.

178쪽

POLE MI CD M

praeter errores Gnosticis communes ,

reserente Philastrio . Negabant futurum esse universale judicium. Repr. ex Symbolo Apostoloruit , & Nic eno, in quibus Cliritium venturum judicare vivos,& mortuos alseritur: Concilio Nicaeno subseripsit, Toletanum φ.3c Late ranense A. sub Innocentio III. Aperte veritas Ii .ec legitur in suangelio

bonum,spe malum , qui textus stant pro manifestatione generali in idi ioculi, in novissina tuba, ab omnibus simul facienda , non vero stant pro manifestatione particulari, quae sequetur etiam post uniuQujusque mortem, ut illos extorquere conantur liς- retici. Demum Christum iudicaturum orbem in aequitate, constat ex psalm. 9S. &97. Insuper ex Actibus Apost. cap. II. vers I 2. Nec valet instare, quod Io: ia. legitur e mane jussicium es muni, & Io: I. 297 eredit in eum uoujudicatur , qtai autem nouererit, jamjudicraus est, a d excludendum universale judicium; nam in primo textu sensus est, quod diabolus a mundi possessone in Christi moriesuit ejectus ; unde statim legitur :Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras; In secundo autem textu, sensus est, quod qui vivet infidelis Christo, insallibiliter condemnabitur in extremo judicio; ideo de eo dicitur Jum Ddicarus ese, sicut statim ac aliquis, enorme delictum, quod poena mortis punitur, commini, dicimus de eo, mortuus est, quia stimus infallibiliter a judice morte damnandum. Nec valet dicere superfluum csse iudicium universale, cum statim post liuortem sequatur particulare, quia licet homo statim post mortena iuste judicetur, attamen adhuc ad judicium universale vocabitur, ut omni

bus appareat, quam iuste suerit unus. quisque a supremo Judice judicatus, in judicio particulari. Boet Rus Author fuit in Asia seliis imatis, quod postea vocatum siuit a lDonato sthisina Donatistarum, quia lcum Epistopatum ambiret Carthaginensem , &in illo siui sectum cile reperiisset CFili an um , se ab Ecclesia teparavit, schismate sust itato , adjuvante etiam Celelio, & quadam . stamina, potenti quidem, sed cie Iosit, nomine Lucilla , quam sape Csellia-

nus correxerat; sed cum Csciliani lcorrectionem aegre terret, occasione larrepta, Botro contra Crcilianum se ladjunxit: de haeresi autem Botri in , fRhisina commutata , agetur verbo

BRAc Mi TAE prodierunt ineunte seculo I. R in multis sentiebant cum Gnosticis, in multis vero cum Manicha is .

Anno 1614. mense Februario Elector Brandebi argentis, cum assiduis contentionibus Lutheranos, Fc Caluin, stas ditionis sitae digladiari cerneret, jussit, cunctos sibi subditos ministros juxta Augustaniae Conseissionis , cjusit que Apologiae correctionem , Euangelium pr aedicare, constitutis sequentibus articulis i. Imagines e suis Templis exterminandas. 2. Altaria demolienda, & in eorum locum die Coenae inienses ligneas sebui tuendas , eas quidem panno nigrobalbaque insupermappa coopertas. 3. Statuas,& Cruces rejiciendas . q. In locum hostia- lrum die Cςne, tortis panis utendum, lin longiora frusta disterptis, quae ista, pelvi, disti ve majori, nam sust pluris offerantur; hi vcro panemo lsiuis manibus sumant, frangant, & cO- lmedant. 1. In Coena calicibus ut n- dum non cise, sed patenis, aut stipitis. 6. Nullas preces ante collectam sundendas . 7- Superpelliceis utendum non Esso. 8. Noque candelis. 9. Nullum linteum,aut umbellam iis,qui se ad sumendam CVnam ollarret,siiper poncndam . Io. Coenam sumendo nequaquam sectenda genua, tam etsin ca Christus existeret . II. Nullum

Crucis signum post benedictionenti, l

III. XVI.

179쪽

faciendum . ia. Terga Ministris minime vertenda. I s. Nec preces, nec epistolas cantu recitandas, sed legi. 14. Abjiciendam esse Consessionem auricularem. II. Prece 3 alta voce sendendas, non submissa. i 6. Coenam aegrotis minime tribuendam cl- se, praeὰrtim tempore pestis, ob periculum, quod imminere posset deserenti. I7. Amovendos a Templis sontes Baptis iis,& in eorum locum subroganda esse vasa,manibus abluendis apposita . I 8. Nullum in Templis epitaphium tolerandum esse , nullum Crucifixum . I9. Resermandum esse Decalogum, & Cathechismum. 2D. S. Trinitatem, nec sculptura, nec pictura repraesentandam . ai. Verba Coenae recte exponi,intelligique debere. 22. Solitam diebus Dominicis Epistolarum, & Euangeliorum anni explicationem abrogandat legendum vero aliquem Bibliorum textum, & de eo praedicandunt . Horum errorum reprobationes hic non inseruntur, quia jam sparsim sub aliis haereticis adductae exhibentur. BRENT1us Joannes, natione SVe-vus, ex Sacerdote, di Canonico Ni-tembergens, factus apostat .i, uxorem duxit. Sectam Semitu theran γ-rum amplexatus, etiam novae sectae vexillum erigere studuit, novos diseseminando errores,maxime circa existentiam corporis Christi in Eucharistia, quod cum ratione unionis hypostaticae, ubique esse adstrueret , Ω-ctum est ut ejus sectatores Ubiqui nuncuparentur . Scripsit IIo milias in Evangelium Luc. pluribus resertas erroribus.Vix duodecim annos natus una cum Melanctone, & Bucero He-ildebergam se contulit; ibi studiis addictus, magisterii gradum aetatis suae anno II. obtinuit ; sed cum Lutheri scriptis , plus quam par esset ins si ret, & eidem se nimis secisset sodalelia, ejusdem Lutheri doctrinae propagandae se addixit, licet non omnes Lutheri novitates sibi arriderent; Missam enim quamvis Luth

ranus factus, semper celebravit,quam tamen selum pro vivis offerebat, nonico N ----

pro destinctis, quippe qui illis nihil l

prodesse assereret . Contra Zuin- lglium praesentiam realem corporis lChristi in Eucharistia sustinuit. Ma- xinae cum Tubinges Theologiam , lexplanaret . Bis uxoratus, a prima 'uxore sex, a secunda duodecim filio lsustepit . Brentio imputatum filii bellum Germanicum , quod anno I Sq6. commissum fuit; quare ab Im- lperatore Carolo V. ad punitionem lquaesitus, sub protectione Ducis Ui- ltembergensis fugam arripiens ; defuncto Luthero , Lutheranae synago- lgae antesignanus constituitur : variis ltamen editis suae sdei consessionibus

anno IIIo. aetatis suae 72. hominem exuit: ejus errores sunt sequentes I. Homilia 73., & 7 q. in I. uc. a firmat in corpore Christi glorificato, nullas amplius apparere vulnerum cicatrices. R. Luc. cap. 26 Verc. 39-Videte manus meas , ct pedes meos, quis ego itffuni. . Et eam haec diussit. sendit eis manuI, Aeder,in quibus cu D. Thomas detegisset vulneril cicatriccs, statim exclamavit: Domi

re maxum tuam, mitte in Ictus metim, ct usti esse incredulus ed His , quae omnia contigisse post gloriosam Christi resurrectionem, negari non potest;ergo in corpore Christi remanserunt vulnerum cicatrices, lcum quibus iterum apparebit in ex-ltremo judicio; legitur siquidem , in actibus Apost. cap. ι .vers II. Dic P Di, qui inremptus es d et οἶδε in ea Ium , sic veniet, quemadmodὰω NI sis eam euntem in curtam . Nec valet objicere illud ad Cor. cap. I S. Mo tui resirgent incorrupti, ta lignum praeteritae passibilitatis , nullatenus ossicit corporum incorruptioni, nec fcicatrices dicent imperiectionem in icorpore Christi, quin imo tanquam gemmae splendidissimae erunt orna

mento .

2. In recognitione suae doctrinae de Christi majestate , negat Christuna aseendisse corporaliter in caelum. R. verbo se Ursiis aui. 3. Erravit in explicatione unionis

180쪽

- POL E

nis hypoliaticae. Repr. verbo Smi.

gis rationem non habere , & Christum in Evangelio nihil nobis praecipere, sed soluin enunciare ea, quae speranda sunt, quia Euangelium βο- num nuntium significat. R. ex Concilio Trid. sess. 6. Can. 2I. ubi aperte dicit anathema negantibus Christum esse Legislatorem, de quo vaticinatus est Isaias cap. II. vers 22. Dominus legirier noser , & Ieremias cap.3I. Dabo legem meam in visern has eorum. Insuper ex Euangelio constat Christum instituisse praecepta , ad quorum observantiana nos obligat; ergo Euangelium vere habet vim legis . Antecedens patet

ex illo Mati. Euntes ergo docete Om nes genus , docentes eosservare omnia, furcumque mandavi vobi Io: i q.

Si diligitis me, mandata mea semate, i Mati. i9. Si vis ad uuam ingredisse va mandata. Tum quia si Euangelium non haberet vim legis , non peccaret qui baptismina non susciperet; quod tamen neque admittunti pii haeretici, qui ideo baptietant suos parvulos, quia hoc asserunt esse in Evangelio praeceptum . Si Euangelium non haberet vim Iegis, cum cessaverit lex Mosayca, nulli legi homo teneretur, quod falsum est, cum Joannis i 3. Christus dicat : Novum mandatum dedi vobis . Nec valet dicere, ad probandum quod Christiani non lint sub lege, illud ad Rom. 6.

Non esis sub lege, sed estis sub gratio,&ad Cornith. I. Ubis tritus Dom ni , ibi libertas, vel ad Galatas 3. Chrsus nos redemis de maledicta I xii ; nam per hos, &simiIes textus, probatur Christum nos liberasse a gravi lege Mosayca, quoad caeremo nialia; itaui non teneamur amplisis circumcisionem pati, abstinere a ce

tis cibis, & similia; sed non probatur

Christum legem gratia: non promulgasse, cui omnes parere t nemur,

iuxta illud : SI OB ad vitam ingressi, serva mandata , 8e aliud : ΝΗρHirenatus fuerit oee. Si Euangelium

t non haberet vim legis,stiperfluu erat Christum Evangelii observantiam pHcipere:non ergo Christis nos liberavit a lege,sed 1 peccato,& a damnatione ςterna; in quo sensu intelligendisiunt alii Scripturae textus, qui contra adduci solent ab hqreticis. Celsiorem hujus eius leni rei considerationein, si qufras, facile invenies apud S. Augustinum passim explicantem , quomodo antiquus populus timore legis, propter ejus duram cervicem, duc batur;Christianus autem amore finis. Unde illis lex per Moysen , nobis autem specialiter gratia per Christum lait Apostol. 3. Ecclesiam non posse praecipere jejunium. R. verbo Aeriani. l6. In sao cathocliisno cap. dei lBaptisino, dixit Bapti simina esse vali- ldum, si Minister post reeitatum 1 CD ithecumeno symbolum , baptizet in lhac forma : Audivi jam ex te consis lsione dei tuae, u)d credas in Deum iratrem , ct Filium, ct Spiriturilsanctum, in hane Igitur confessionem, intingo te in aquam, ut Me signaculo terrai sis Ie in Gripum inserium e se; ex quo sequitur per Brentium, virtutem Baptismi, non esse alliga

tam ad certam sormam. R. ex Conc. Later. cap. Firmiter : ex florem in

in Decreto Eugenii, & ex Trid. sess.

lam, & non aliam esse veram formam lBaptisini: Ego te baptizo In nomine

Pureis, ct HLI , ct Spiritui sancti:

quam nimirum docuerat Christus, iuxta Euangelium Mati. cap. ultimo. Nec valet dicere , quod Christus quando contulit Discipulis potestatem ejiciendi doemonia, dicens Mar- lci ultimo : In nomine meo dormcnis 1

ejicient, non praescripsit Apostolis, ut dicerent, ejicio te in nomine Christi; ergo neque Praecepi sic ut bapti- letarent sub dicta forma , quando prς- cepit eis ut baptirarent; nam disparitas est, quod in casu de Lapiis ino, agitur de institiitione Sacramen ii , circa quam standum est Christi ver- lbis, cum solus Christus habeat au-lctoritatem instituendi Sacramenta ζ i

SEARCH

MENU NAVIGATION