장음표시 사용
221쪽
decim capita est partita; in quorum sprimo habetur summarium eorum omnium , quae in libro differuntur; Secundum agit de loco,ia extentione Ecclesiae. Tertium de Persecutionibus. Quartum de Doctrina. Quintum
de H .eresibus. Sextii de Ctremoniis,l & ritibus. Septimum de Regimine. l octavum de Schismatibus. Nonum det Conciliis. Decimum de Vitis conspicuorum Praelatorum . Undecimum de Haereticis. Duodecimum de Martyribus . D cim uni tertium de Miraculis. Decimum luartum de spectantibus ad Judaeos. Deci naum quin tuna de Religionibus ab Ecclesia separatis. Decimumsextum de Mutatione, ac politia regnorum. Hoc opus non nili mutilata, depravata , ac mendax historia potest nuncupari, utpote ab haereticis compactum contra Roma-l nam Eceleliaini ad stabiliendam prς-i tensam resermatam Synagogam; ini qua tantum abest, quod lit una Religio, & consensus in articulis credendis, ut serine quot capita,tot sint sententiae: Quat enim sunt civitates har- reli eont i ni natae in Germania, tot scimus este diversis consessionis sermulas, de quibus ibi, proprio nomine agemus; quae diversae consessionis sermula: toties consectat, desectae, &resectae sunt, ut hoc sit validius argumentum , ad probandam insubsistentiam Religionis praeten* ressirmati,& ad constituendam insallibilitatemsdei, quam Ecclesia Catholica Romana profitetur ; quandoquidem 1 praedicatione Christi, usque ad hoci momentum, semper una , R eadem l fides inconcussa , apud Orthodoxos
CEP u A LENI i. Populi sunt, qui Epiphanem in urbe Cephalenia sepultum, Carpocratis filium, tanquam
Deum adorabant; recurrente nova
luna ipsi sacrifieantes. Epiphanes licet iunior decessierit, in multa tam et imalitia consumatus, & in paterna liq- re si sustinenda pertinaci Iutius fuit. Cephalenios , Carpocratianos errores professos esse probabile est , praeter quos. Dicebant uxores debere esse com-imunes. R. verbo AdamItae.
CERDON fuit tempore Antonini lPii Magister Marcionis , & Simonis ldiscipulus: 1 5yria digressius,Romam lprosectus,sub Hyginio Papa cspit do- lcere errores, quos jam in Syria pro- lmulgaverat. Sspe, sed sese poenitens, Ide resipiscentia dedit indicia; ideo priusquam Roma discederet,sub Hyginio Papa abjuravit med vix ab urbe Isiecesserat, cum iterum ad impietatem laccessit. Romam secundo reversus l. siub Aniceto Papa , pro sui animi in- lconstantia, non religionis Ielo, ite-lrum palinodiam recantat; post quae pertinacior factus, non destitit promulgare siros errores . Strenue pugnavit contra hunc haereticum S. Apollonius Corinthiorum Episcopus,& in Orientali Synodo eum damnavit.
i. Duo introduxit principia, unii dicens e se Deum Patrem Christi, non cognitum Prophetis, aliud esse Deum universi effectorem ,& Legislatorem, hunc iustum,& severum, illum mitem, & bonum praedicabat. R. ex Euangelio Ioannis, in quo unus creator omnium asseritur. Ex Symbolo Nicino, ubi Deus Pater Iesu Christi, omnipotens creator caeli, &terrae constetur. Convincitur ex prin-eipiis i onae philosophue, quae omnia inecessario reducit ad unum principium , propter implicantias, quae deteguntur, admissis duobus principiis.
Fusius reprobatur Verbo Manes. s. Dixit Christum veram carnem non asina psisse, sed sol una apparcnter , Si omnia phantastice secisse. R. verbo Albanenses,st garent. 3. Resurrectionem animae co cedit , negatis resurrectionem corporum. R. verbo BasPidiani. . Testamentum vetus repudiat, utpote a Moyse, 8c Prophetis traditum , 3c tanquam a Deo alienum .lR. Quia Deus ipse, se locutum fuisse it per Moysen ad populum , & per os
Sanctorum,& Prophetarum, testatur
in sacris paginis neque esse potest a Deo alienum, quod Deus ipse pro
222쪽
muigari praecepit. Vide verbo εγα-
banenses. s. Solum Euangelium Lucae,nec tamen totum recipit, reliquum Scriptura: repudiat. R. verbo Albanensis.
6. Dicebat Christum descendisse e cςlo ab ignoto Patre, ut evorteret imperium ac tyrannidem , quam exercebat conditor mundi. R. nam
Christi Patrem non esse ignotum comprobant , quae Christus ipse de suo Patre docuit Apostolos, cunia ipsis perseph de Patre aeterno sermone instituto, quem Deum esse novit Christus ; noverunt illi, quibus ipse revelavit, & per quos universali Ecclesiae facta est revelatio. Confitemur itaque Filium Dei unigenitum destendisse de caelo a Deo, Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero,quem mundi huius conditorem esse seimus, & credimus , Sconsequenter nullum Imperium tyrannicum exercuisse, inad in solam, sericordia, δέ gratiarum abundantia, mundum gubernari a Deo quotidie
CERiNTuus Simonis magi discipulus, praedicationi suae initium dodit Antiochiae in Syria; fuit circumcisus, & ex ipsa circumcisione occasonem desumpsit excitandi turbas contra orthodoxos; unus ex illis cst, qui restiterunt S. Petro, eo quod baptietasset Cornelium . Insuper inter illos connumeratur , qui turbationem operati sunt, quando D.Jacobus scripsit in Antiochia his verbis : M- visua quosdam ad vos venisse, se turbasse Minrmonibus, quos nou narravimus. Cerinthus ille est,qui seditionem excitavit Ierosolymis , quando Paulus rediit cum Tito. Magna fiuit inter Cerinthum,& Ebionem necessitudo , ideo cum ambo semel in balneo existere, S.Ioann. Euangelista compertum habuisset, statim e balneo tanquam ab eorum impietate contaminato, egredi voluit. Cum mortuo Domitiano, S. Ioannes ab Urbe Ephesina reversius est et Ier solymam, exorantibus Cristifidelibus suum scripsit Euangelium,ad convellendos errores Cerinthi,qui Redemptoris Divinitatem negabat, & tam Antiochiae, cum Ierosolymis dissidii, excitatis, eo quod circiteisionis necessitate sustinere contenderet. Aliqui ex Cerinthianis,reserente S. Epiphanio,
resiurrectionem negantes , Ctiam
Christum nondum resurrexisse effutiebant. Philastrius asserit Cerinthia nos Iudam in honore habuisse, & inimicos illorum se probasse , qui sustinebant martyrium. Apocalypsim scripsit Cerinthus,quain cum Apocalypsi
Ioannis quidam voluerunt coniundore. Somniatae revelationes, quas Cerinthus in sua scripserat Apocalypsi ,
rum,quos propugnabant ejus sectat res;tandem in aetate decrepita obiit, cum docuisset. i. Hominem posse salvari sine Baptisino; insuper pro defuncto sine Baptismo vivum baptirans, voluit sufficere in tali casu Baptisnum a vivo vice defuncti susceptum . R. verbo Bucerus. Tanta autem stultitia est vivum pro defuncto baptizare,quanta esset medicinam vivo, ut desunctus resurgeret, exhibere. Huius erroris meminit S. Paul us I .Cor. II. 29. redarguens ad hominem eosdem resurrectionem negantes.
a. Maris Virginitatem oppugnavit. R. verbo Antimariani. 3. Unum quidem esse Deum, universerum, non tamen eundem esi
se conditorem mundi , sed ab incognitis potestatibus mundum suill e
conditum asserebat. R. ex Gen. P. . ex Euang. Ioann. ex Symbolo Nicaeno, 5 Apostolorum. Tum quia si Deus non esset conditor mundi, neque unus esset Deus univera, rum ; conditor enim mundi necessario Deus est, cum solus Deus possit creare sicut contra . Ainaidum Brixiensem ostendimus .
adultum descendisse, in cujus virtute Jesus operatus est miracula,Ecquan- ldo Jesus est passus , Jesum in terra iremansitas Christum autem ascendisi se in caelum , unde Christum facit alium a Iesu . R. verbo Nessorius. A a Item
223쪽
Item in Evangelio Matth. legitur:
voeabit Iesum , & de eodem Filius a coissimi socabitur. Ex quibus verbis evincitur Christum non ellera alium a Iesu. Item legitur: Liber g
nerationis Iesu Christi; sed si Christus esset alius a Jesu , Euangelista non dixisset Liber generationis Iesu Chrsi, sed solum generatisvis P su ,
quoniam IcDs es Chrysus Filius Dei. S. Somniavit Regnum Christi suturum post judicium universale in
oblectamentis venereis , & ventris.
R. ex ipso Christo dicente : Regnum
meum non es de hoe m udo. Mattaaa. In reserrectione, neque Nubens,neque
nubentur sed erunt sicut Angeia Dei, Tum quia Christus semper redarguit oblectamenta carnis , ergo in his oblectamentis non potest Regnum Christi constitui. Tum quia Christus promisit Apostolis se iturum parare
Regnum in casso; ergo Scc. Vide verbo ciuia . 6. Christum non esse Deum, sed
purum hominem pronunciavit . R. Luc. cap. l. me erit magnur, filios
Altissi ai sorabitur; uascetur ex te Sanctum,vocabiIurssius Dei , In super Magi Christum, inon ut purum hominem , sed etiam ut Deum adoraverunt . Tum quia Eu1ngelium aD. Paulo vocatur ad Roman. I.vers i. Euangelium Dei; Ioannis cap. IO.
vers. s. Ego , ct Pater uvam fumus, ergo Christus qui est unum cum Patre, non potest esse purus homo , sedi Deus homo; siquidem qua Deus, esti unum cum Patre; Tum quia Christus
instituit Sacramenta , hqc a Divo
Paulo , prima ad Cor. cap. q. Uers. l.
Vocantur mysteria Dei,ergo Christus est Deus. Nec valet dicere Messiam in sac. pag. promitti ut purum hominem; nam sacrae paginae aliquando loquuntur de Christo ut homine: aliquando de Christo ut Deo: aliquando de Christo ut Deo , & homine; ideo ex eo quod, alicubi sac. pag. l quantur s,lum de Christo ut homine, non potest in serri , quod Christus non sit Deus. Vide verbo Ar emon, t
7. Legem Mosaycam cum Euam lgelio fore servandam , ut salutei consequamur asseruit; ideo circumcisionem, aeque ac Baptismum, nec si riam esse dicebat .R. verbo aerarius. ITum quia ii lex vetus, una sint ut cum nova seret servanda ad salutem , gravior esset hominum conditio post Incarnationem , quam ante , sed post i Incarnationem homines vivunt in lege Gratiae, quae respective ad legeni
Mosaycam, dicitur jugum leve, Aonus nave; ergo lex vetus quoad legalia non debet amplius servari, unde
Apost.ad Heb.cap. 7. vers. I 2. habet: Translato enim Sacerdotio, necfιὰ es
ut legis translatis fiat; & ad Galatas S. Fcee ego Paulus dico vobis, quoniam si Decimeidamini, Gripus v bis nihil proderat. S. Sustinuit errorem Millenari rum , idest solum mille annis clectos, suturos gloriosos, & hanc gloriam, Scgaudium reponebat in oblectamentis carnis. R. ex his que supra dicta sunt
in reprobatione quinti erroris; Item regnum Dei in sac.pag. dicitur aternum , Matth. I . legitur Christum vocaturum eleetos, ut possideant regnum paratum 1 constitutione mun-ldi, ct ibunt in vitam aeternam. Deil- initum est ab Ecclesia, euius regni noni erit finis, ergo salsum est eleetorum gaudium, solum duraturum mille an-:nis,& regnum paratum Electis, conli- .stere in oblectamentis carnis. Divem sus est autem error Crrinthi, ab eo, de quo agemus verbo Millenarii.
9. Reiecit plures Scripturae li-l bros, & maxime Epistolas D. Pauli, & Genealogiam , quae continetur in
l io. Petro, & Apostolis, hoe est Papae,& Episcopis,dixit sere res siem
l Arabiea, idem significat ac rebellis j ex hoc itaque nomine, quod in plurali dicitur Chasari es, dicti sunt ali l l qui haeretici, sectaMahometani, qui
224쪽
sisse Prophetam,qui esset insallibilis,
Fc auis oritatem haberet inter homines, condendi novam legem: quod si necesse aliquando erit mittere Pro phetas, hoc munere, dicebant, posset fungi quemcuinque hominem iustum,l & fidelem . R. quia Prophetis es DA lvisa revelario alum homini Dcta, rerum eventus tinmobili peritate de nuntians, sed plures fuerunt, qui de- nunciarunt immobili veritate ventura , quae ipsis fuerunt Divinitus revelata , ut constat ex Scripturi , ubi legimus Prophetias factas de venturo Messia , de Virgine nascituro tali tempore , tali loco&c. ergo de facto Deus ini sit Prophetas, qui fuerunt in fallibiles; quod negare non pol rit, nisi qui universam Scripturarum
i ', yςtit reiicere . Tum quia non
implicat Deum alicui revelare ventura, & hunc revelata exprimere;ergo nulla est implicantia , quod Deus possit mittere Prophetas. Verum autem est, quod solus Deus potest esse legiter noster; potest tamen per Pr phetas legem suam promulgare; sicut fecit per Moysen in lege stripta ; Sctandem per Aipsum in carne assii ni-pta, voluit explicare legem Gratiae: Llsum tamen est, quod omnis homo justus pos Isit esse Propheta, nam cum lProphetia sit donum gratis datum, potest homo sanctus esse, & non habere spiritum Prophetiae ; quod si sufficeret iustitia, & sanctitas ad habendum spiritum Propheticum, o nis qui esset in gratia, deberet prophetare. Cςterum Chavarigies Ma-hometo adhaerentes, necesse est, ut aut magistrum destruant, aut Prophetas admittant, quippe qui, licet perperam, Mahometem Prophetam fuisse gloriantur . Uide Morer. in dict. l 1L1 AsrIn Chiue est vox graeca, quae latine significat mille; ex errore itaque,quem profitebantur,dicti sunt Chilias fae, qui in loco quodam Ugypti in vestes nuncupato, QP l rut disseminare sequentem ineptiam,
i dicentes Christum, post diem judieii l li mille annis cum Beatis in hoc nuindo i ltemporaliter regnaturum, constituentes beatitudinem in deliciis corporis; qui itaque hunc profitebantur errorem, non modo CHIIas , sed etiam Milonarii sunt dicti. Advcrtendum tamen, hos Chiliastas, sive Millenarios confundendos non esse cum MiI-lenariis , de quibus siub tali nomine agemus ; diversus siquidem error est Millenariorum, de quibus infra actu-ri,ab errore prssentiumChiliastarii ni, de quibus hic disserimus: Porro Millenarii, de quibus verbo M. Penuria sermo instituitur , quorum auctor creditur Papias Hieropolytanus,non constituebant Christi regnum in deliciis corporalibus, sed dicebant animas iustas, non introducendas ad Dei visionem , nisi pust reserrectionem universalem, quando simul cum comporc glorificabuntur; δἰ haec necessario erat praemittenda notitia , ut disternerentur Millenarii. de quibus
insta, ab illis de quibus hic agimus, quorum primipilus croditur Ceri thus;deinde quidam Epistopus Egy-l ptius nomine Nepos; postremo huius hameticalis doctrinae princeps fuit
Corae Du . Hancha resim consutavit egregie Dionysiiis Episcopus Alexandrinus,qui triduo contra Millenarios disputans, eosdem cum eorum principe ad sanum Ecclesiae sensum restituit. R. igitur Chiliastae circa hoc quod dicebant, regnum Christi cum Beatis suturum mille annis in hoc mundo in deliciis corporalibus; tum ex his quς dicta sunt verbo Cerinthus tum quia regnum Christi erit aeternum, legitur enim in Symbolo: Crini lregni non erit fluis . Credimus in
taper vitani aeternana, ergo regnum lChristi non erit millenarium . Tum i
quia poena est a terna; ergo praemiunii debet esse aeternum , non millena- trium. Non autem potest Christi regnnna consistere in deliciis corporali. hus hujus mundi, quia Christus dixit lquod Beati regnaturi erunt cum ipse,
ubi ipse est; Volo Furor, ui tim ego lsem, tute At or misiser mrus, sed lChristus est in criis, ubi sedet ad dex- lterana Patris, ergo cuni Christo in A a a cados
225쪽
caelo regnaturi sunt Beati. Tum qui ait Apostolus ad Rom. im ait, quod Re-lignum D. Inon es esca , θ' sc tur e
justica, di x, ct gaudium in Spiritussum; ergo non potest consistere in deliciis corporalibus . Tum quia Christus Matth. 20. promittit electis vitam aeternam, sed vita aeterna non habetur in hoc mundo. Nec quia alie ubi Christus invitat Beatos ad coenam, deducendum est Regnum Christi consistere in deliciis corporalibus nam ibi Christus metaphorice locutus est, sicut ipse metaphorice vocatur agnus, ideo ad coenam agni dieit invitandos esse Beatos. Quod autem legitur Apocalypseos a o. v rs. q. regnaverunt eum Chryti mille anuis, non probat regnum Christi suturum millenarium, nam mIlle in sic. Script . saepe accipitur pro numero indefinito; idem itaque est ni ille annis, ac in
a. Dixerunt resurrectionem hominum non suturam pro eodem tempore , sed pro diverus , ac distinctis
temporibus homines resurrecturos, ita ut primum resurrecturi snt Ele. sti, Sc postquam ipsi regnaverint mille annis, sint resurrecturi & caeteri omnes R. ex Scriptura Matth. cap. a S. vers 3I. Cum venerit filius Θο- minis in majesate sua, congregabun-sar ante eum omnes genteI , erg5 si omnes debent congregari in universali judicio, omnes simul resurgent, non autem fiet primum resurrectio Justorum, deinde peccatorum: quod sortius suadetur etiam ex illis verbis,
quae rursus leguntur loco mox citato: Separabis eos ad invisem, i cui Diastor segregat oves ab haris, σsa et opes quidem d dextris, haedos autem a sin pris,ergo si Deus separabit Justos a peccatoribus in extremo judicio, tam iusti,quini peccatores,ab invicem discernendi resurgent . Tum quia licui in judicio universali Deus Vult prsmiare merita , aequum est ut smul, & semel castiget demerita. Tum quia scimus Christum dicturum Iustis in illa die: Venite Benedicii, &reprobis : Ite maledisti in Quem aeternum, ergo tam Electi, quam Re probi comparebunt, & resurgent simul. Demurn prima ad Cor. cap. 1 S. vers. I l. & 32. Omnes quidem refurgemus: In momenso, in VIu oculi, nee valet dicere in Apoc. cap. 2O. vers. q.
mentionem seri de duabus resurrectionibus, nam Apostolus ibi loquitur de resurrectione animae post mortem, quae,s pie homo moritur,statim ascendit ad gloriam, vel post expiatas in purgatorio sordes transfertur ad caelum, qui ascensus utiq; est quaedam species resurrectionis , & post hanc resurrectionem , quam S. Ap soliis vocat primam , regnabunt scresii rgentes in Christo mille annis,
id est usq; ad diem Judicii, & tunc
unientur Animae cum corporibus, &iterum resurgent: & haec secunda est resurrectio, de qua sermonem habet
idem Apostolus: ex quo dicendi m do nihil potest inferri in favorem Chili astarum ut patet; non enim dicit S. Apostolus quod primo resurgent Iusti, & post mille annos resurrecturi sint reproli , ut volunt Chiliastae; sed dicit animam primo resur recturam post mortem, quandoquidem resurget anima justi ad gloriam; injusti vero, morietur ad poenam ipsi
debitam ; deinde in die Judicii , una
cum corpore , Omnes animae resur.
gent , & haec erit resurrectio univeris salis, a qua nemo excipitur. CAREsTo Loci dicebantur illi, qui eum bene loquerentur,male agerent, de his mentionem facii I aron. CHRIITιANus FRANcus secuLutheranus, qui vixit circa medium lseculi 16. lib. contra Trinitatem Cracoviae edito, Trinitatem Persinnarum adorare , dicit esse idem, ac adorare multitudinem Deorum. R. Joan: I. I. Treriunt qui testimonium dant in caris, Pater, Vertum, Isi, ritus sanctus, Ur hi trer unum sunt. In Trinitate itaque Personarum, unitatem essentis Diving adoramus,non autem multiplicitatem Deorum. It ni ex liturgia Iacobi;constat in Trinita- lte DOS unum Deum adorare; ibi enim l
226쪽
lr emus temolum visentem , G ve- l l quam dimisit ; ergo si Divinitate a - lrum Drum nostrum anctam, con- subsantialem Trinitorem, 'R Irem, RIrum, di Spiritu 2πctum. a. In eodem libro contra Trinitatem, negat Filium in Divinis esset ab aeterno. R. verbo Arius, Mel ues, Aminaei, Assuritani, Accariant, e Lehium. p. In eodem libro negat dari tertiam personam in Divinis , nempe
Calvinista, qui vixit post medium seculi i6. invehitur contra Beatis limam Virginem, negat in caelo pro nobis orare, apud Filium patrocinari , recte a nobis invocari . R. ex liturgia D. Petri Apostoli, ex qua constat
Mariam Uirginem , statiin ac suit in raelo assumpta, suisse ab Apostolis, &i Christifidelibus invocatam, ut ab linanibus malis, ejus intercessionibus, iberarentur . Item, idem constat exiturgia D. Jacobi Apostoli. Vide
ha Familia amoris, institutorem ha- luit anno IIV9. Hermannum Nico- l i. Sequitur Pelagianisimum ; alias l jicienduin e negat Christum esse l minem . Repr. ex Euangelio, ubi lhristus se nominat Filium hominis . super ex Christi operationibus ,hristum fuisse hominem comprobar; habet corpus, quod de faelo tra- idit crucifigendum, quod palparuntdiostoli, habet animam, ut ipse pro- itestatur Io: IO. v. II. Ego pono anima tmeam;ergo vere est homo. Vide ver- litho Albanenses, Anglus inuominatus. cCHRISTOLITAE . Ex eorum limi eresi sortiti sunt hoc nomen, qui sexto dcurrente seculo , somniarunt Chri- ristum apud inferos corpus, & animam es
reliquisse, & sola Divinitate caelos latri astendisse.R.ex Scriptura in psal. I S. nil Iuoniam nrar derelinques animauit set meam in inferno, nee dabis Sanctum tal tuum videre corruptionem. Tum quia i ta Uerbum, quod semel assumpsit nun- l qccendit in caelum, etiam corpore, &l anima. Tum quia Christi corpus, exanimam non remansisse in inferno, constat ex testimonio Scripturae,plu- lribi asserentis Christum resurrexisse a lmortuis, S pos resurrectionem cepe lin corpore redivivum apparuisse di- lscipulis, quibus videntibus, elevatus lest, & ascendit in caelum ; ergononia lastendit sola Divinitate, quia Divinitas nequit videri oculo corporeo; ergo si videntihus discipulis Christus ascendit in caesum, non ascendit sola Divinate, sed corpore, & anima. Vide verbo Augustiniani. De Christol.
agit S. Damascenus. CHRlsTINi reponuntur a Gra-
vina inter Antichristianos Semia- theos. Refert Rescius se esse dictos quosdam viros anno ivs. Londini, sequaces cuiusdam Lutherani, qui se sequaces cuiusdam Lutherani, qui se
Christum esse jactabat, & Apostolos
suos destinabat ad praedicandam n vana fidem, qui omnes, Hattovi Cancellarii Regis Anglicani opera, se runt siupplicio addicti, quod pertinaciter subierunt, asserentes Euange lium csse suam praedicationem . Sunt qui referunt hos dςnaonis Apostolos, jam prope centum mille homines sequaces habuisse in Anglia.
CHRrsi pus erat eunuchus, Theoe
dosii junioris cubiculi praefectus , &multae auctoritatis in aula , Flaviano Episcopo Constantinopolitano insem iis, suscepit defensioneni Euthiche- ltis: tandem abdicatus sivit,& occisus. l
tat S. Ioannes Damastenus sub hoc inomine quosdam haereticos, qui oc- ltavo currente seculo imagines sacras, l
etorum,numinis ad instar adorabant: dicti etiana Christianorum accusato res, quia Christiani in cultu imaginum cum ipsis non consentiebant. R. Quia imagines sacrae, licet sint adorandae, non tamen adorantur per se rra cise, sed respective ad id, quod representant; per se enim absolute considera
tae,sunt opera manuum hominum in in i
que prout tales sunt adorandae , sed l
227쪽
ipsis exhibemus venerationem, prout excitant ad cultum Dei, & Sancto. rum, non tanquam idola . Iri imaginibus non adoratur 1 fidelibus medium quod , hoc enim est adorare
sculptile, iubd Deus prohibuit Exod.
ad. vers. . sed imagines sunt medium ραο fideles adorant Deum, Sc Sanctos eius; ideoque non debent adorari tanquam numen, sed prout representant Deum , & Sanctos ejus , quibus debetur honor , &inquorum
CHRis To Divi. Inter illos Α tichristianos a Gravina reponuntur , qui praecipua gratiae oppugnant m steria; Auctorem habuerunt Martinum Marioratum anno II 6o. qui Salvatorem nostrum, non Iesum, sed Christum tantummodo appellandum
fore dicebat, ideo eius sequaces dicti sunt Christodini. R. Luc. I. Tariet*ium, vocabis nomen ejus Iesum. Ex Symbolo, Et in I Din Chri- suis fluum ejus. Vide Cerinibus.
bilis Polonus; Electoris Brandeburgensis Constiarius, a cujus aula ejectus, quia Ariani sinum profitebatur , vixit circa medium seculi xvij. filium habuit, cui cum nomine etiam haeress communis suit , ut Arii haerelim sustineret librum edidit, cui titulus: Nucleus Historiae Delusasticae , qui liber potiuς Arianorum historiam complectitur . Collegit insuper plures auctoritates Scripturae, per quas Arii haeresim eomprobari sed ab ipso perperam intellectas) opinabatur. Auctor fuit Bibliothecae Anti trinit riorum , in qua Socinianorum Operat expendit ; decessit Amstet ami ,
cta Lutheranus, unus ex primariis dine ibus belli rusticorum,quorum exercitum ad centum millia congregave rat Monteterus, serro , & igne omniasbi obvia devastans , de quo adium verbo Anabaptis, , R iterum agetur verbo Monteterius . Scripsit I 2. articulos de Christiana libertate, in
quibus improprie docebat nullam,
Magistratibus praestandam obedien- ltiam M solvondum tributu.R Exem- plo Christi dicentis: Reddite quae sunti Caesaris Caesari . Tum quia Magistratus a Deo constituti sunt, dicente Scriptura: Per me V eges reguot ergo ipsis praestanda est obedientia, unde Apostolus et Obedire praepos- i tu vestris. Tum quia si subditus non tenetur obedire Magistratui, non posset exerceri justitia , ad quantaministranda ni Deus Magistratus con- lstituit . Vide verbo Anaburisae. lClRCuΜCELLto NEs. Sub Donatolliae res arca Orta est Circumcellionum secta, Donatistarum germen; vocabantur etiam Circelliones a Donato Agonpui,sices Sanctorum, quoniam
iactabant se esse publieat justitiae vindices ; sed potius justitiae subversores
dicendi, quantum liquet ex eorum operibus argumentari: Cum ita ne Circumcelliones ubique Vagarentur
in Astica, ex qua discursione nomen sortiti sunt; nulli licuit, iisdem debacchantibus, in propriis possessionibus securum esse . Illorum judicio mutabatur conditio servi in dominum, R domini in servuni; creditores per minas gratis dimittere debitoribus obstringebant ; ita ut nullus creditor tunc temporis habuerit libertatem exigendi. S. Augustino sa pe molliti sunt necem; Quam acriter vierint in Christianos refert idem l S. Dollior contra litteras I et tiliani,& epist. 6 S. suamque persecutionem li in LeeIesam iterum inflammarunt ianno Aio. & qia. quando Macr li bius Episcopus Donatista, Circum-li cellion uin isti palus exercitu , quot, li quantaque mala secerit deplorat S. Augustinus epist. ia . & ia8. Dicti ij sunt etiam Scoto te. Primi Circum-li cellionum duces fuerunt Maxidus , & Fas rus. Unusquisique ex hac secta baculum deserebat, quod Israelita- lrum baculum vocabant, alludentes lbaculo, cum quo Israelitae agnum p sc halem comedebant, iuxta legalia : lsalso martyrii etelo commoti, propriis li manibus sibi necem inserebant; alii se i
228쪽
praecipites dantes , alii in aqua sponte , alii in igne morientes, ita ut ad hunc comprimendum furorem , plures ex hac secta,auctoritas Magistratuum , supplicio damnaverit, quosi tanquam martyres, Circumcellionest superstites venerabantur.
per varias mortes, maxime praecipitiorum , aquarum , & ignium, & it , hune furore inducebant alios, qui eos locciderent,hoc voluntario mortis genere martyres se existimates;credebat enimad martyrium nihil aliud requiri , quam occisionem , quacumque Caecausa toleratam. R.Ex praecepto de calogi : Non oceides , exemplo Christi, qui diabolo praecipitium suggerenti, respondit: Vade retr) Satanas. Tum quia martyrem non facit pc na , sed causa. Causa autem est consesso fidei, seu eius protestatio, ad Dei gloriam,& fidei propagationem,
R exaltationem; sed hoc non invenitur in morte Circumccllionum , qui
se interimebant, vel ab aliis interimi
volebant, praecise ad hoc, ut tanquam martyres honorarentur , & sic
non quaerebant gIoriam Dei, sed prinpriam . Tum quia si sufficeret se occidere ad obtinendum martyrium , dicendum ess et Iudam, qui facti po nitens laqueo se suspendit, esse martyrem , quod neque admittunt ipsi aduersarii. Damnata fuit haec haeres; in Concilio Bracarensi primo. Nec valet dicere posse peccatorem jejuniis, ciliciis, & aliis maceratiouibus se amigere; ergo etiam posse se into irimere, ut remissionem obtineat; nam spoenitentia conceditur , sed non ad imortem: poenitentia suadetur, quan- etum opus est ad mortificandum com spus, sed non ad trucidandum; in hoc senim conveniunt Docstores,eum peccare mortaliter, qui ex intentione se noccidendi poenitentiam austeriorem si aggreditur ; ergo per voluntarium abomicidium,nemo martyrium conse- Il quitur.
l a. Dicebant in Ecclesia Dum ci contineri bonos, iustos, ac pra desti- sanatos. R. verbo A bruani. t m
id Circumcellionum secta , diversa ab a- illa de qua supra , orta est seculo II.;- l in Suetia , sic di sti eo quod circum-
,s cellas vagarentur.Ex Spond.
'S I. Dicebant Papam esse haereticum. R.Quia Papa est caput Eccleii ς, i l mecessor Petri, Uicarius Christi;ergo qui ascendit ad Papatum, non incur, rit in haeresim . Tum quia Pontifexs curat propagare Ecclesiam , confun-- dere, Sc destrucre haereses, ergo Rc. t Tum quia si Papa ei et haereticus, Acephalam imaginaremur Ecclesiam. a. Dicebant omnes Episcopos ecse simoniacos . R. Quia simonia est venditio rei sacrae, sed Episcopi hoc non peragunt, nullamque pro administratione sui ossicii mercedem exigunt . Tum quia si omnes Episcopi essent sinoniaci, cum Christus posuerit Episcopos regere Ecclesiam Dei, dicendum foret ipsium commisisse Ecclesiam suam regendam s-moniacis, quos ab Ecclesa arcere semper studuerunt Pontifices,& p cipue D. Petrus, qui Simonem Magum, a quo simoniaci, tradidi i in ii
3. Nullum Sacerdotem in peccato mortali habere auctoritatem consecrandi, vel ministrandi alia Sacramenta effutiebant. R. verbo ab Lis enses. q. Blaterabant religiosos Prsdicatores mundum pervertere salsis prςdicationibus. Indulgentiam quam ipsi darent,vere essi a Deo concessam, non esse habendam memoriam Pa p.r,
sed Friderici, & Conradi, qua de re erant ab ipso Conrado protecti; haec l&similia effutiebant, quorum falsias cum sit per se satis perspecta , ampliori reprobatione non indiget.
nit interAntichristianos judai γ ames, sunt I. ut horanismi germen : orti sunt anno i 37o. in Saxonia, propagati in Lit tuania , & Rustia. Pradicabant neminem fine circumcisone posse consequi aeternam l
229쪽
CLANCuLARii progeniti fiunt de-, cimo sexto currente seculo , dictisum etinim : Fratres hortenses, quia in hortis conveniunt ,& Clanculoria quia secrete docent. Illorum sequaces sensum circa Scripturam amplectuntur,quem ex veteri testamento Pater familias , & e novo Mater familias exponunt. Ex Anabaptistis progeniti , a Lindano inter Antilutheranos reponuntur ; a Staphilo inter Ana-haptistas Lutheranos, quorum patersuit Bernurdus Rotmcnnus ; homo laicus,sc indoctus, a quo plures Ana- baptistarum sectae prodierunt , quas in sua tabesa an alitica recenset Staphilus . Clancularii, cun in hortis, vel in abditis doceant, Ecclesias non introeunt : multum dilatata est haec secta, ex qua multi ita vivunt secreti,
ut Oeeulti oecultorum nominentur.
Dicunt suiscere unicuique scire quid credat , non autem teneri, si interrogetur, resipodere quid credat, ita posse contrarium asserere; ideos Clancularii interrogentur an sint Anabaptist e , tales se esse libere negant , cum de facto Anabaptistis ad- hqreant. R. Nam si susticeret ad fi dem habendam,scire unicuique quid intra se credat, tot ellant fides, quot diversi diversa crederent , sed una tantum est fides,quam ubi se exhibeat opportunitas, debemus etiam palam profiteri , non autem negare postumus; hinc Christus: Lui me consis sfuerit coram hominibus onfitebor, t ego eum coram Patre meo; & D. Paul lus: Corde creditur ad jusicium, ore
i quia cum fides, luantum est de se, siti invisibilis , manifestatur sol una peri professionem externam, quam unus i quisque tenetur emittere,cum urget occasio. Est autem Ecclesia Christi congregatio visibilis, a qua qui docet licitum esse occultare fidem,manifeste
recedit. Demum non licet mentiri, ergo neque aliud intus credere, aliud exterius profiteri. CLAu Dius TAuRINE N sis Ha-giOmacus, natione Ili sipanus, alii di- eunt suisse Angluin, & certe cogno-
men Hispanum non est, fuit discipu- lius Felicis Urge litani, in Cone. Frac- lsordiens damnati. Hunc Claudium lcum Lodovicus Imperator, in cujns lauta aliquandiu presbyter vixerat orthodoxum crederet, ad EpiscopatumTaurinens in promoveri curavit, lut ibi evangelicam explanaret doctrinam; sed cum nun citet Orthodo- I
xus, sed Arii, Nestorii, Vigilantii, l
x Eustatii erroribus imbutus , prC-lpinavit pro medicina venenum. Scripsit Apologeticum adversiis Theodo- lmirum Abbatem , qui Claudium ad isanam frugem reducere studuerat, Irundemque consutavit Ionas Aure- llianens s Episcopus in tribus libris, quos erudite adversiis Claudium conscripsit , qui praeter Nestorii errores, reserente Baronio.
I. Nullum adorationis signum S. Cruci deserendum esse praedic Dbat. R. Quia in ara Crucis, Christus operatus est nostram redemptionem, unde qaod psilm. 98. vers. 3. legitur: Adorate scabellum pedum ejus: qu
. Adcrabimus in loco, ubi steterunt pedes ejus , a pluribus Expositoribus
interpretatur de Cruce, quain esse adorandam constat ex traditione E lesiae. Hanc Andreas Apostolus, hanc Costantinus Imperator adoraverunt. Plura miracula per virtutem Crucis lDeus operatur : ad eius praesentiam icontremiscunt dἴ mones; cst ergo singului titulo adoranda, ut statim ex-l ponam , idque profitentur omnes S, .PP. Proseelo Crux summam ex-li cellentiam obtinuit a Christo, qui lcipus redemptionis nostrae in ea con- lsum avit; unde non consideratur tan- lquam instrum euium mortis, quando ladoratur; sed tanquam instrumentum redemptionis. Nec valet dicere squod si deberent adorari omnes Cru-l ces, quia Crux fuit instrumentum re demptionis, etiam deberent adorarit omnes clavi, lanceae, senes, flagella, i ut enim probe docuit S. Thom. 2.2.i q. IOI. art. q. ad ., & s. p. q. a I. art. . Crux propria Christi aduraturl adoratione latriae, non siciliaria ex con-
230쪽
POL Etactu , & sanguine ; sed quia ipsima
Christum reprssentat ; aliae autem Cruces, quae sunt illius Crucis imagi nes , adorantur eadem adoratione, in quantum roprςsentant Christum tantum. Sed alia passionis instrumenta, Cum non reprςsentent Christum, adorantur solum ratione contactus; ut ipse docet 3. p. q. a I. ar. 3. Unde instrumenta eis similia , vel ipsa r prpsentantia,non adorantur; quia nec Christum reprςsentant , nec contactu ejus sunt nobilitata. Ideo propter illam reprςsentationem, omnis Crux bene colitur, se solum clavi, ct lancea adorantur propter contactum, quem habuerunt cum corpore Christi.Cum autem, ut dixi, non omnes clavi, &lanceae tetigerint corpus Christi; illi soli elavi, Sc illa lancea adorantur, quae Christum tetigerunt. Neque est fetus idololatriae adoratio Crucis,sed actus justitiae, & religionis; nam Crucem adoramuς respective ad Christutia, quatenus in ea Christus viata mitra pependit , Sc cum quoties Crucem videmus, toties de mysterio redemptionis nostrae , in Cruce fi Christo oblato recordamur , ideo
omnes Cruces Veneramur; non quatenus sunt ex ligno, vel auro, vel argento, vel aere, sed quatenus reprς- sentant nobis Dei filium , pro nostra salute patientem; hinc est, quod cum Apostolo gloriamur in Cruce Domini nostri . a. Sanctas Imagines eiecit e templo. R. verbo Ico istae. 3. Peregrinationes ad loca sancta damnabat . R. Quia peregrinorum cura plurimum commendatur in fac. Script. ut patet Exod. 23. vers9.
Levit. a I. versa a Deuter. Iq. verca I.
Ergo si peregrinorum cura adeo comendatur, hinc evidenter colligitur bonum elle ad loca sancta peregrinari; circa quod legimus Deuter. I S.
Deum instituisse ut omnes filii Israel ad templum mini peregrinarentur, quod ipsuin Christum fecisse legimus f Luc. a. Neque est tollere honorem l Deo, peregrinari ad invisendas San- l ctorum reliquias, ut asserunt haereti-
ci, quia omnis peregrinatio prim5 stin honorem I et , quem mirabilem pudicamus in Sanctis suis; ad quorum reliquias invisendas peregrinamur, ut earum prae sim tia magis excitetur fides , & devotio. Vide verbo
4. Bapti sinum censebat irritum, ac nullum, nili fronti signum Crueis imprimeretur. R. Quia Christusvicinpraecepit ut in Baptismo fieret Crucis signum in fronte baptirati; esto la dabiliter suerit ab Ecclesia institutum ut in baptizato Crucis signum
xprimeretur, non tamen essentia
Baptisini consistit in signo Crucis ,
sed in in ateria,& forma, a Cristo praecepta;& in mater1a Sacramenti,quosdessentiam spectat,standum est Christi institutioni.
CLAuoius Gu IOAMDus Patria Bellovacensis,haereticus Lutheranus, in commentario ab ipsi, edito super ultimum caput Epistolae a. ad Tina. docet cum Lut hero hominem teneri credere se esse in gratia . R. verbo
ster Carentoniensis, qui vixit initio seculi 17. ut ad religionem Cali Mnianam profitendam ignaros alliceret, ostCndere nisus est; quod Calvi nistae circa fidem sentii in t hoc ipsium, quod Orientali, sentit Ecclesa,quod quam sit sum sit , evincit synodus Bethlemitica , habita sub Dolitheo Ierosolyniorum Patriarcha adversus Calvin illas anno i o 72. iinprecta Parisis, anno i 676., in qua videre est, quam longe a doctrina Graecae Ecclesiae recedunt; immo hodie Angli quia dam in Syria errores Calvini disseminare stud int, magna etiam schisinati-cCrum contradictione , oc illarum gentium turbatione. Contra Clau-δium doctissime scripsi Benignus fluet Episcopus Meldensis, scut &ali: Catholici viri
CLAuoi A Nisa in Quidam nomi-lne Claudius suit auctor sectae Clau- idianistartim , quae a Donatistis propagata est; Siquidem cum primo Donai in arb Ecclesia sunt separati, inter