장음표시 사용
51쪽
Domino; ex quo Textu patet libe- irasse solum sperantes in Domino; sed
inimae damnatorum non sperant in Domino. Vide verbo Dan: Praem-sraten. AD EL purus suit natione Galata,
ut refert Flavianus Episcopus Antiochenus , qui ejusdem Adelphii impietatem detexit. In Concilio Sydae habito adversus Magalianos, Adelphius non est adinissus, quia simulate lsu velle converti ad poenitentiam asi lserebat, cujus simulatio Patribus Sy- ldae congregatis optime erat comperta . Fuit autem Adelphius unus ex lPrincipibus sedis Mastalians seculo ς.
ex Nices lib. I l. cap. I . Dixit orationem stolam sufficere ad consequendam vitam aeternam, proinde docuit, eum qui orat non
posse damnari : etiam remotis Sacramentis , & spretis Dei, & Ecclesiae mandatis; quisquis ille sit, vel Judaeus, vel Infidelis, vel Haereticus , vel Peccator , ac si sola oratio haberet virtutem delendi omnia peccata. R. Matth. 39. SI vis ad suam gredi in a mandara: ergo non Q
ficit ad salutem sola oratio , sed insuper requiritur mandatorum obse
vantia , & bonorum operum positio; quod constat ex prima Petri e Sota te ut pervesra bona opera, certam pestram vocationem, ct elemonemDeisIis . Insuper certum est neminem
posse calvari sine Baptismor ergo non lsiisse it sola oratio ; & licet legatur
Luc. I S. ver. I. Oportet vos semperorare, hinc non evincitur, quod homo debeat si per orationi vacare , hoc enim est impossibile, cum plura
alia teneatur homo agere . Serm
l it que est in praesito Textu de conti-l nua oratione in affectu ; & certe s lsormo esset de oratione in re, numquam esset licitum dormire, manducare sae.
a Dixit Eucharistiam nihil prodesse, vel obesse digne , vel indignesiumentibus. R. illis omnibus rationibus , quibus evincitur Sacramenta conferre gratiam; maxime de Sacramento Eucharissiat, quantum prost lignh sumentibus, patet ex Joan. 'u' manducat meam carn m habet τJIam aeternam; quod noceat indigne sumentibus testatur Paul is . qui indignὸ
manducat judicium sibi manducat. Vide verbo Entusiosae.
ADEMEs . Vide verbo Prestitur. Ao essENARii secta sunt Lutherani
rigidi, se dicti, quia circa ann. 36O. Dixerunt Corpus Christi adesse in Eucharistia; sed diversimode: alii ex Adessenariis dixerunt esse sub pane : alii cum pane e alii circa panem ratii supra panem. R. quia nullum ex his dicendi modis consonum est ver- l
bis Christi dicentis: Hoc es Corpui l
meum, non enim vera esset haec propositio : sve Corpus esset circa panem : sive cum pane : sive sub pane rsive supra panem, ut consideranti pa- ltet. Tum quia vera fit transubstantiatio in Eucharistia , ut definierunt Concilia, Romanum sub Nieolao Secundo ; item Romanum sub Gregorio Septimo , Lateranense sub Inn centio Tertio ; sed hoc non esset quando Corpus Christi esset in Eucharistia aliquo modo ex somniatis ab Adessenariis: ergo dce. De Ade genariis agit Prateolus. A DIAPHORIsTAE sunt Lutherani
molles, iidem ae Melanctonici, dicti Adlaphori sts, quod idem significat ac indifferentes , qui consessionem Augustanam, I ut heri scripta, se ipsum linierim Cssareum multis in locis com trexerunt, mutaverunt, suppleverunt: lvel ut ipsorum Adversarii dicebant,
verterunt , converterunt, perverterunt, everterunt; quorum praecipuum
eaput suit Mathias Flaccus, qui vixit j
seculo decimo sexto. Dicebant Ceromonias , R Con- lstitutiones Ecesesiasticas fore inter indifferentias computam S, quae Vel observatae , vel v elaiae nihil nocent, luel prosunt, R possunt obfri vari, vel violari absque calutis discrimire νὴ lquapropter pro h ono pacis,quoscum- lque ritus in patria introductos, ad quos declinare contigerit, set vandos lesse Oeel ant. Didii sunt etiam Interim pae, quia Interim Augustanum lsectari
52쪽
sectari voluerunt . R. quia posito Adiaphoristarum asserto, sequitur CX-tra Ecclesiam posse hominem salutem consequi, & salvari in quacumque
Religione ; frustra igitur veni et
Christus Legem dare salutis . Tum quia standum esse Constitutionibus Ecclesiasticis , quae sundantur in traditionibus Apostolicis, probatur ex secunda ad Thessalonicenses ; Fratres tenue traitiones quas Meerisis.
Tum quia si praecepta Ecclesiastica
essent indisserentia,superfluum suisset Christum prscipere Baptismum,& illa omnia quς in Lege Euangelica observanda ordinantur . Tum quia Ll- miri est, pro bono pacis quemcumque ritum eue Observandum; nam experientia constat , quod ubi non est unitas Religionis, ibi sunt rixae, iurgia , & contentiones: sicut de facto conlisit inter ipsos Lutheri sequaces, qui in plures scistas divisi, non niodo procacibus verbis, sed citam armis, magno populorum damno, se exagitarunt. Numquam erit invenire subditos fideles Principi, qui uni-
a. Dicebant non esse licitum Christianos jurare. R. verbo Catharisae . DeAdiaphoristis agit Spond.an. I Sq8ADIL OPACI . Probabile est vixisse tempore Sancti Augustini. DLxerunt Christianum ita cibum sumere non debere, ut ab aliis videatur, &hac sela de causa se ab EccIesia separarunt. R. quia nullum hac de re
extat praeceptum in sacris paginis. Tum quia Christus discubuit in domo Pharisaei, ubi erant plures adstantes. Tum quia sequeretur,quod Christianus, qui ad plures dies semper esset hominibus circumstipatus, deberet fame perire.De Adiloiagis agit Jacobus Sirmundus. ADI MANT Ius suit unus in Schola
Manichaeorum ex praecipuis distipulis, tempore D.Augustini, qui contra disputationes Adimantii scripsit librum unum , in quo Adimantii taphisirata reprobantur . Scripserat Adimantius quasdam disputationes adversus Legem, & Prophetas , ut Isostenderet restamentum novum con. itrarium esse Testamento veteri, itaq; lDicebat in Scriptura Sacra esse contradictiones. R.quia Vertum D lmivi lucidam illuminans oculos, ut ait Psalmista, non potest continere contradictiones. Tum quia certum est
Scripturam Sacram dictatam esse a Spiritu Sancto , qui nullatenus esse potest contradictionibus obnoxius . Tum quia si quae contradictiones esse videntur in Scriptura , non sunt si, males, sed apparentes: sic in veteri Testamento permittitur aliquid ,
quod prohibetur in novo, sed haee lprohibitio non involvit contradictio. lnem; plura enim quae licebant in Le- lge veteri, nunc sunt illicita, & e converssi : sic exigente bono resim in
Ecclesiae . Nonnullos sibi apparenter lcontradicentes Sacrae Scripturae textus conciliatos exposuit Annatus in i lsuo apparatu ad Theologiam positivam, ad quam Lector remittitur, ut ex his judicium faciat de caeteris. ADRu MENTINI suerunt quidam
Monachi, sic dicti a loco quem inha- sbitabant Adrumentum nuncupato in
Africa . Sedes ibi erat Epistopalis,
suffraganea Epistopi Carthaginensis, ibique anno 39q. congregatum est Concilium . Porro Adrumentini ex epist. IOI. D.Augustini in recto sensu quo eamdem S.Augustinus scripserat, non intellecta,sed perperam accepta, in duas partes divis sunt : alii nimis tribuebant gratiae, alii totam gratiae essicaciam negabant; sed S. Augustinus auditis huiusnoὸi dissidiis statim ad sinum intellectum, & ad pristinam concordiam eos revocavit, datis
ad illos duabus epistolis, re scriptis hac de causa duobus libris, unum de
gratia, alterum de correptione, quibus acceptis in unanimi, & cano sensiudieii Monaehi acqieverunt . AERAR ius dictus Alexander, ille est Pseudo-Apostolus , quem Paulus tradidit Satanς una cum Hymenso,&Phileto; ut constat ex secunda ad I imoth. a. Aerarius recta, & sana fide abnegata , multos ad suam sequelam trahere studuit in perditionem. Di-
53쪽
I. Dixit circumcisionem, & legalia sere servanda . Repr. nam de
fuisse quoad legalia, maxime quoad
circumcisionem aperte constat ex ep. ad Galatas cap. I. ver. I. ad Hcb. c. 7. ver. I a .Tun qu ia mut alio Legis quoad legalia praedicta fuit 1 Prophetis. Tum quiaChristus est noster Legislator , bc sit Lex vetus obligaret, etiam Moyses esset promulgator Legis Christianorum. Tum quia Omnes SS. Patres, qui fuerunt in Lege veteri, annuntiabant quod Lex Mosa a in adventu Messiae cessare debebat: ergo cum Messias nunc venerit, non
debet amplius obligare; nec valet dicere, quod Sacerdotium Legis veteris, legitur in sacris paginis futurum sempiternum; nam dicitur seinp i ternum, quatenus erat figura Sacerdotii Legis novae, non quod semper durare debuisset. Uerum quidem est, quod Lex vetus, quoad praecepta moralia, quae a Christo confirmata sunt,in Lege nova semper est duratura, R ideo diei potest sempiternamon vero quoad legalia, quae abrogata sunt. Vide Ab. sui.
a. Praedicabat resurrectionem , jam esse factam. R. ex Euang. Joan. quod annunciat ressurrectionem sutu.
eam in die Iudicii. Tum quia omnes resurgere habent : sed si resurrectio ljam esset sacta , qui nascentur , nos possent resurgere : ergo nondum est
AERr Axi . Reserente D. Augustino circa annum 3ψo. ab Aerio, qui co quod non potuerit Episcopatuit GSebastae in Armenia obtinere, apostat lavit a fide , suam traxerunt originem . Aerius praeter Arii errores,l quos amplexatus est , nova figmental proposuit, unde merito inter capitalia Haereticorum monstra si computandus, qui ut consolaretur de non obtento Episcopatu , quem avide nimis exoptabat . I . Dixit Presbyterum ab Episcopo nullatenus disserre . R. ex epist. ad Titum cap. I. ver. i. ubi Paulus mandat Tito Episcopo Cretens , ut constituat per Civitates Presbyteros: ergo Episcopus est major Presbytero, cum habeat potestatem constituendi Presbyteros . Caeterum si Presb*teri essent pares Episcopis, tam Presbyteri possctit constituere Episcopos, quam Episcopi Presbyteros. Tum quia Episcopi destinati sunt specialiter regere Ecclesiam Dei , quod jus per se non competit simplici PresbFlcro. Tum quia omnis Clerus ab exordio Ecclesae semper detulit honores Epistopo . Tum quia s Episcopus non esset Superior Presbytero, omnis Clerus esset sine Capite, &posset unusquisque Presbyter pro libito in Dioecesibus dominium exercere . Tum quia ipsi Apostoli majoressuerunt dignitate septuaginta duobus discipulis; caeterum erat superfluum eligere discipulum , & hunc lsubstituere in locum Iudae , s inter Apostolos, & discipulos non fuisset
disierimen dignitatis: ex quo bene arguitur Episcopum esse majorem Presbytero . Ex locis Scripturae, quae solent ab Haereticis in contrarium adduci , siqum evincitur, quod omnes Episcopi necessario sint Presbyteri, non autem quod Presbyteri sint pares Episcopis in jurisdictione , & potestate ordinandi; licet ipsis stat pares in potestate consecrandi Corpus
Christi : qua de causa saepe in sacris paginis fit mentio de Episcopis ima cum Presbyteris: & Presbyteri cum Iin primitiva Ecclesia ad solatium Episcoporum superintenderent gregi ; hinc aliquando dicti sunt Episco- lpi, quatenus nomen Episcopi sonat inomen Superintendentis . Hunc er- irorem damnavit Concilium Hispa- llense Secundum cap. 3 7. R Τridentinum sess. 23. Superest ad rem notan- dum , quod licet Episcopi primis Ec- 'elesae Leulis etiam Stiperintenden-
tes Vocarentur,cum tamen apud plu- tres novator's mos invaluerit, ut Smherintendentes suos primarios Ministros vocarent. Ecclesx relicto nova-ltoribus Superintendentis vocabulo ,
54쪽
a. Jejunia ab Ecclesia statuti damnans , ieiunabat die Dominico , dieens jejunia esse exercenda pro cu juscumque arbitrio: negans Ecclesiain habere auctoritatem praecipiendi jejunia . R. nam jejunia , quae prae eipit EceIesia sunt meritoria , non
enim Ecclesia praecipit , nisi opera
meritoria: ergo si sunt meritoria non sunt reprobanda , maxime cum plura observentur ex Institutione Apostolica: imo jejunium quadragesimale fuit
a Christo observatum : ergo qui re
probat jejunia statuta ab Ecclesia, reprobat Christi, & Apostolorum Institutionem. Quod autem Ecclesia habeat auctoritatem praecipiendi jejunia , probatur; nam Ecclesia potest praecipere omnia, quae novit expedire ad salutem animarum , hujusnodi sunt jejunia , quae commendantur in sacris paginis, & a Sanctis Patribus , ergo &e. Tuin quia si unusquisque pro libito deberet jejunare, non autem
teneretur observare praecepta Eccles astica, Christiana Religio jam esset
divisa per diversitatem rituum :Unusquisque esset sui Pastor, & Rector ; nee esset bene ordinatum Ecclesiae regimen , quod penderet ab uniuscujusque arbitrio: ergo est o dervandum jejunium , cum illud praecipit Ecclesia r quod utique est magis meritorium, quam voluntarie asi sumptum, quia Melior es obedientia, quam victima . Insuper esse observanda jejunia, constat ex illo Mail. 6. ver. II. ubi Christus docet quomodo jejunandum sit. Jejunium quadragesimale ex antiqua traditione scimus
institutum fuisse ab Apostolis, quibus sicut & Ecclesiae , dedit Christus au- letoritatem suam, ut possent constia tuere, quae magis expedire vidissent ad bonum Ecclesiae; unde Luc. I . Iegitur : mi vor audi , me audii, quivo pernit . me spernit: ergo observandum est jejunium quando ab E clesia est praeceptum, & abstinendum est a jejunio,secundum Ecclesiae Institutum : ex quo insertur nos non teneri ad jejunandum die Dominico , quandoquidem Ecclesia tali die pro-
hibet jejunium : nec valet instare, iquod cum jugum Christi suave sit, Ecclesia non debet gravare sdeles jejunio ; nam kjunare diebus ab Ec- lclesia praeceptis, non est contra sua- lvitatem Legis gratiae , in qua praeci pimur etiam sicere poenitentiam . Dicitur autem Lex gratiae onus leve, quia faciliora, & emcaciora remedia instituit Deus per Sacramenta contra
peccatuma cujus servitute per Christum liberati sumus. Contra hanc haeresim stat Concilium Gangrense c.9. Viennense celebratum sub Clemente Quint .
3. Suffragia pro Defunctis irridebat , nullam tribuens virtutem Sacrificio. R. & quidem ex Sac. Scri- lpturis lib. a. Machab. cap. II. FG. I,
quod si Aerius bene,& religiose cum
Machabgo cogitaret,non improbaret
suffragia pro Defunctis ; consuetudo orandi pro Defunctis, viguit etiam tempore Apostolorum, & deducitur ex epist. ad Cor. I. cap .i s. vers a9. lTum quia Defuncti, qui sunt in Pu lgatorio, sunt membra Ecclesiae: ergo ldebent posse participare de bonis Ecclesiae, scilicet de orationibus, & Q fiagiis,quae pro illis exhibentur.Tum quia auctoritas Ecclesiae invenitur in Inserno, ubi ligat damnatos, in Par diso,ubi communicat cum Samnis, &applicat merita Samitorum , aperit
Paradisi ianuam , in fide quam docet
morientibus : ergo debet etiam inveniri in Purgatorio , ubi refrigerat Purgantes mediis orationibus, & sius
fragiis: nee valet dicere animas in alia vita non esse capaces meriti, ergo
neque sitissectioni nam ad meritum requiritur libertas, ad satisiactionem sufficit toleratio poenae inflictae a Iudice , vel ejusdem redemptio , mmdia alia sitissectione,approbata a Iudice q. Renunciationem omnium rerum praedicabat. R. Sancti Apostoli habebant loculos; nec Deus prohi- lbuit Cheistianis possessionem bonorum temporalium; prohibuit quidem erga ipsa bona inordinatum affectum. Quod s Deus praecipit eleemosynam,
55쪽
utique non praecipit renunciationem
in hac vita Sanguis Christi applica-
bonorum temporalium, cum Golum tur animabus, quae indigent meritis
ab his qui bona pollident, polsit elee- Christi, ut possint obtinere salutem rmosyna exerceri. Haec propositio, ergo debet etiam posse applicari pro quod non liceat ad consequendam sa- animabus existentibus in Purgatorio: lutem bona temporalia possidere , maximh cum si magis consonum Di- damnata suit a Bonifacio Octavo con-vinae misericordiar, quae sibi compla-tra Fraticellos. Textus autem Sac. t recipere orationes, & suffragiae , Scripturae,ex quibus deducunt haere- quae hic offeruntur prq defunctis adiici, non esse licitam possessionem bo- eorum expiationem ; 8c certh s nul-norum temporalium, sunt consilium, tum esset remedium , quo possent ad-n n praeceptum,& interpretandi sunt juvari Animae purgantes,quodammia de nimio affectu, non de honesta posido videretur Deus nimis sevire it , seisione. Animas, quas elegit suae gloriae cons. Celebrationem Paschatis re- rtes: esto quod non possint admittipmbabat dicens, quod celebrare P nisi depuratae, debebat tamen Divi- scha erat judaietaere . R. nam non cena misericordia remedium opportu lebrat Ecclesia Pascha more Iudaeonum ad illas cito depurandas provirum , neque in memoriam liberatio dere, sicut de facto providit, nempe nis a captivitate Pharaonis,ut ipsi sa- orationes, & sacrificia ad hunc esse-
ciebant , sed celebrat in memoriam ctum oblata a fidelibus . Orationes , Resurrectionis, 3: Institutionis Coe-& Sacrificia pro defunctis stabilienae Domini: ergo celebrare Pascharunt plura Concilia . Nicaenum pri- non est judaiz1re. Tum quia celebramum Canon. 63. Carthaginense tertio Paschatis instituta est ab Apostolium Canon. 29. Toletanum secun-lis , non a Iudaeis . Decretum de c dum Canon. 12. & plura alia. Vide Iebratione Paschatis die Dominico quae dicta sunt contra Aerianos anti-
promulgatum fuit a Uictore hujus
nominis Papa Primo anno I96. Ars cui NEs suit sectator Monta-
6. Damnabat nuptias,quae ex Leni, hune Aeschinem seriptis exagita-
ge sunt. R. verbo Groi. vii Tertullianus . Vixit circa finem XVI. AER1ANI Novi,sunt Lutherani ri- secundi seculi: reprobanda ejus dog-gidi, qui circa annum i 346. didic
runt a Brentio, antiqui Aerii aliquos AETiANI ab Aetio circa annum
renovare errores. De his agit Gra- Christi 333. traxerunt originem, cui vina in t b. analit.
eum satis non esset Arii praedicare si . Negant Sacrificium esse pro errores, alia figmenta divulgabat, defunctis offerendum . R. quia Sa- quaerens si posset etiam supra Arium erificia Legis scriptae , quae erant um- se extollere, &plures habere sequa-bra Legis gratiae, prosciebant illis,ces ait S, Epiph. haer. 6.) Aeliani
pro quibus offerebantur,qua de causa dicti sunt etiam Lunomis es, quia lludas Machabaeus misi offerri Sacri- cum Lunomius Aetii scriba fuerit scium pro defunctis. Item ex Apost. ejusdem potatus erroribus, illos pro-
ad Corint. I. cap. 3.versita. Cuius am
mulgare studuit . Dicti iunt etiarectoritate Concilium Florentinum, &Anomi, quia sne lege certa viventes, communiter patres tam Crsci,quam
sive ut aliis placet idest dis- Latini utuntur in praesenti materia:
similes , quia Filium in Divinis dissi-
ergo per Sacrificii oblationem remi milem Patri quoad essentiam asseretuntur peccata , ergo Sacrificium bant. Aetius naticre Syrus perspi- predest defunctis in Purgatorio exicacissimi ingenii, sed ex vili gente sentibus , qui in tantum non intrΟ- progenitus, vilibus etiam mune iliuducuntur ad gloriam,quia debent exanimum applicuit, quibus victitar dc piare sordes peccatorum. Tum quia plures Provincias peragravit . Ana.
56쪽
xarbi in Cilicia grammaticae studuit, lubi ab Athanasio Ariano, praefatae Civitatis Episcopo receptus, & hinc Tarsum proscctus,posteaΑntiochiam, unde suit expulsius, se contulit; Ciliciam reversus , cum Borborianis liae- reticis disputationem habuit , postmodum Alexandriae ab Aristotelicohaeretico edoctus , contra Verbum Divinum , & Spiritum Sanctum suos evomuit errores . Galli Caesaris gratiam consequutus, 1 Leontio Episcopo Antiocheno suae Ecclesiae Diaconus ordinatus, statim fuit a Diaconatu depositus; quapropter apud Alexandrum Episcopum diversatus, ibidem Diaconi munus iterum exercuit;
sed Imperatoris Galli Caesaris jussu in cxilium pulsus, iterum in Concilio Constantinopolitano anno 36α depositus suit.Deinde a Iuliano Apo-
stata revocatus , & honoribus publicis cumulatus , inor tuo Iuliano eius protectore, iterum sub Valente Imperatore condemnationem subiit; plures errores docens , a diversitate errorum diversis nominibus in suis Sectatoribus est nuncupatus, qui non modo Aetlani, Eunomiani, Anomos
sunt dicti , sed etiam Exorantiam, Troglitae, Trogloditae, quia in locis
subterraneis conveniebant, vocabantur , sic refert Theodoretus . i. Dixit nullam omnino, ne quidem virtualem, Sc rationis ratiocin
tae distinctionem dari in Deo : quae sententia ex duplici alio illius errore
sequitur; cuna enim ille, ex una parte assereret se plenam Dei habere notitiam , & quidem tantam, quantam ipse Deus habet, & ex altera negaret Christum esse verum Deum, ad utrumque impietatis caput propugnandum , maxime opportunum cre
didit, si omnem penitus a Deo distinctionem excluderet. Repr. manis
Ita ratione;quia ea virtualiter disti guuntur, quae tametsi unam , & smplieissimam habeant entitatem , multis tamen distinctis , ob naturae suae praestantiam, & excellentiam aequiva lent, ac diuersos effectus producunt, unde menti nostrae se amentum , & causam praebent diversiorum concel ptuum : at qui essentia Dei cum at
tributis comparata , & attributa. adlse invicem , unam habent 3c quidem simplici minam entitatem , atque ob naturae suae prestantiam , & excellentiam , pluribus distinctis aequivalent: unde eadem simplex , R infinita entitas Divinae substantiae , prout abs lluta communicatur , prout relatival non communicatur λ ergo &c. Hinc
patet primo, distinctionis virtualis fundamentum duplex esse, unum ex parte Dei, scilicet summam , & infinitam ejus persectionem, alterum ex parte nostri, mentis scilicet nostrae tenuem, ac finitam capacitatem, qua fit ut uno,& simplici conceptu, omnes Dei persectiones percipere non va-l Ieanaus. Patet secundo distinctionem: virtualem , prout sundamentum ha-lbet in re ipsa , dici posse realein virtualem , quatenus vero est ex parte
intellectus, dici posse formalem per intellectum. a. Dixit Filium , & Spiritum
Sanctum esse creaturas . R. & qui- idem Divinitas Filii Dei,verbo Achi lias comprobata est. Divinitas Spirii tus Sancti etiam comprobatur a Scri-iptura ; in actibus Apostolorum s. lSpiritus Sanctus vocatur Deus: Curstentavit Satanas cor tuum , mcxtiri te Spiritui Sancto , non es mentitus hominibus , sed Des . Insuper attributa Divina immensitatis, misericordiae, aeternitatis, tribuuntur in Scriptura Spiritui Sancto , in cujus nomine etiam Baptisma consertur. Spiritus Sanctus est unum cum Patre, &
Filio, Jo: epis . l .cap.S. Tres sunt quitesimonitim dant in eclo , DIer, Verbum , di Spiritus Sanctus, ct hi tres unum sunt non in unitate Personae,ergo in unitate essentiae. Haec veritas in pluribus Conciliis est decla rata , nempe Constantinopolitano primo, & secundo . Romano sub Damas a Papa. Tum quia si Spiritus San. eius est creatura , ergo poterit desinere esse , 5c sic poterit variari mysterium Trinitatis; inio dicendum si-lret pura esse somnia, quod praei j C a
57쪽
Sacrae Scripturae lumine de tanto mysterio credit Ecclesia. Certe nonnisinius Aetius poterit similia somniari . Quomodo erit creatura , qui est Creator, de quo legitur psalm. pa.
spiritu oris ejus omnis virtus eorum .
3. Nullum scelus credebat esse peccatum . R. Deus justus irasciturhapra peccatores, minitatur ignem aeternum peccatoribus , qui non O servant suam legem: ergo inobservantia legis est peccatum. Tum quia si lnullum scelus esset peccatum , ergo nullum erit judicium pro sceleribus puniendis, ergo non debet destinare Deus flammis peccatores : stustra orabat David : ε terte faciem tuom d peccatis meis, frustra precabatur
veniam; veniam enim non precamur,
nisi propter offensam illatam . Demum s nullum scelus est peccatum , non debent constitui poenae homicidis , furibus, perjuris, quas tamen non modo justitia Divina , sed etiam humana decernit: & licitum erit sui rari, occidere &c. quia quidquid noni est peccatum, impune committitur . Hate & similia absiarda ex Acili sententia sequerentur.
4. Dixit fidem sine oneribus salvare . Repr. Deus in sacris paginis praeter fidem, vult, & praecipit opera,
unde Apostolus ait : Docete ιmuel genses baptizantes e. docentes eos femore omnia quaereremque mandavi
Oobis; sed si sola fides salvaret, sufficiebat Christum praecipere Apostolis
ut docerent omnes servare solam fidem; sed satis clamant sacrae paginae contra Aetiuin, quod fides sine operibus mortua est: unde prima ad Corinth. cap. II. ait Apostolus : Si habuero omnem fidem , charitaIrm autem non habuero, nihil m. Necessi talem operum ad salutena suadet D vid psum. 14. Domine quis habitabit c. Certe si opera non essent necessaria ad salutem, dicendum foret, quod illam aequaliter consequeretur Christianus, qui scelerate viveret, quam qui esset exercitiis pietatis addictus,quod patet quam sit erroneum dicere. Unde Christus adolescenti petenti quid faciendum esset ad obtinendam salutem, respondit Mati. I9. Si τIs ad vitam Ingrediserva manda Ia . Non autem dixit simpliciter o de. Textus Scripturae, ex quibus intendunt evincere haeretici, sola fide
hominem iustificari , quia in dictis textibus de sola fide fit mentio, fgniscant quidem fidem esse necessariam ad justificationem, non autem pr hant solam fidem sufficere ; qui enim dicit Architectum construxisse domum , non negat etiam alios Artifices concurrisse ad sabricam domus;&certe si sola fides iustificaret cum pec- 1 cator habeat fidem , frustra ad jussi- scationem peccatorum Christus i n-stituisset Sacramentum Poenitentiae . 13. Baptizabat in nomine Dei in- lcreati, Filii creati, & Spiritus Samst ilcreativi . Repr. Forma Sacramenti Baptismi expressit verbis habetur in Evangelio , ubi Christus praecepit Apostolis baptizare In nomine matris , ct Filii , cr Spiritus Sancti.
Sanctus Bernardus epist. Igo. ostendit Baptismum absolute conserendum sub forma praescripta ab Ecclesia, reprobans illos, qui a temerxtate contra formam Ecclesiae novum baptizandi vellent inducere morem . Insuper Baptismum esse conserendum sub hac forma: Ego te baptizo in no
mine putris, ct Hlii, Spiritus GD, definitum est in Concilio Lateranensi cap. firmiter . Demum Fi- llius in Divinis non est creatura , sed
Deus: ergo non tenet Baptismus collatus in nomine Filii creati. 6. Antiquitati, Christianorum que multitudini nihil conserebat. R. Si nihil conserendum esset antiquitati Ecclesiasticae r ergo nihil a sortiori antiquitati seculari, & sic corruerent omnes historiae, & nulla erit fides rerum praeteritarum . Adde, quod antiquitas Ecclesiastica innititur verbo Dei insallibili, de aure in aurem per Apostolos ad nos derivato . Demum temeritas est nihil conferre multitudini Christianorum , &velle dissentire ab illis principiis , in quibus
58쪽
'iquibus ab adventu Christi , usque ad
haec tempora consentit Ecclesa, in lqua suerunt tot Sancti, tot Reges , tot Do stores, tot Uiri omni exceptione majores, qui sine ulla contrarietate antiquitati Christianae adla
hispana, & ab illius viro Elphidio
circa finem seculi quarti originem habuerunt. De his agit D. Hier. lib. decust .virg. i. Connubia abhorrebant. R. a suis Institutoribus,isti siquidem erant conjugati. Vide verbo Adamuae . a. Jejunia contemnebant. Repr. Matth. 6. vers 1 . ubi Christus docuit quomodo ieiunandum sit: Tu autem eum jejunas unge caput tuum . . ct Pater tutis, qui videt in abscondito,reddet IIbi ,ex quo insertur, quod
si jejunium ecti contemptibile , nec Christus docuisset modum jejunandi, nec promisisset retributionem ieiunantibus . Insuper jejunium producit sanctos, & mirabiles effectus , ejicit squidem doeinonia,unde Christus ad
Apostolos: H e genus daemoniorum
junium est res Gncta, cujus mirabiles effectus commendant S S. Patres, &de quo Psalmista ait: operuI in j junio an am meam, R exemplo Nini vitarum , constat jejunium placare iram Dei. 3. Abescis abstinebant. R. Uerisbo Absunentes. AGApEτα alii. Dicti fuerunt Agapetae quidam falsi Monachi, qui cum virginibus habitabant sub specie purae
dilectionis, unde Agapetae nuncupati sunt, contra quos multa carmina stripsit Nazianetenus, quorum execrandum contubernium damnavit S. Cyprianus: prope haec tempora servebat
hic execrabilis usus. Ex S. Epiphan. haeres 78. Dicebant itaque posse libere Monachum cum virgine cohabitare, abcque continentiae detrimento, & siuam
'pihiqnem firmabant illis verbis pri
mal ad Cor. cap. 9. Num id non habemus pote sem mulierem sororem l c ircumducendI,fleui ct reliqui Apo- sui . Ex quibus verbis perperam imtellectis,deducebant licitum esse comtinentiam profitenti, habitare cum virgine non tamquam muliere, sed tamquam sorore, ad Quendam charitatem animorum. R. ex Euangelio Luc. cap.9. ubi Christus cum dixisset ad aliquem Sequere me,ille dixit,m-m ne permitte mihi primὰm ire , ct sepelire patrem meum , dixit ei I sus, Sine ut mortui peliant mortuos stios . Item ibidem Christus alicui ipsum sic allocuto: Sequar te Domine, fedpermutemu prim renuntiare this quae domui sunt, ait ad eum Iesus
Nemo mittens manam suam ad aratrum , c - ref eiens retr), aptus est regno Dei. Si ergo Christus ad sui sequelam , dc ad regnum Dei consequendum ineptos judicavit, volentes prius sepelire patrem , rebusque sa- miliaribus providere, quanto magis illicitum erit Monacho, qui mundo lvaledixit, habitare cum virgine tamquam cum serore, quod esset pericu- Ium evidens violandae castitatis Τ fui lenim amat periculum peribit in illo, ut ait Ecclesiasticus cap. I. Quod si
quaeras cur Apostoli habuerint potestatem circumducendi mulieres tamquam sorores, ut ait D. Paulus Z re-l spondeo cum D. Hieronymo lib. I. contra Iovinianum cap. Iq. Apost 'lum loqui de sanctis quibusilam mul lieribus, quae iuxta morem judaicum Apostolis de sua substantia minis rabant, scut legimus ipsi Domino factitatum Matth. 27. Erant autem ibi
mulieres, quesecutae erant Iesum dGalilaea , mini anter ei; quod nulli potuit esse occaso standali, maxime cum ab Apostolis, viris persectioni addictis , assumptae suerint ad hujusmodi ministerium mulieres,quarum castitas cum pietate conjuncta , adeb nota esset,ac probata,ut omnem ex Iuderent incontinentiae suspici n in . Certum est cordatiores viros habere tamquam purum figmentum , dari posse inter perQnas utriusque sexus cum frequenti, similiari, ac I bera conviventia amorem platoni
59쪽
Cum , quomodo ergo sine periculo incontinentiae posset homo cohabitare cum virgineὶ sed in morali canone lex
est irrefra gabilis, omnino fugiendam
proximam occasionem peccati. AGARENi sic voluerunt nominari, desumpto nomine ab Agar ancill ta,
Abrahae , circa medium seculi septumi, teste S. Petro Paschasio lib.contra sectam Maum. cap. 8. Isti repudiato Euangelio , quod eorum patres jam per aliqua secula profitet antur, secuti sunt Alcoranum ; aliqui sentiunt non ab Agar ancilla Abrahae dictos esse Agarenos, sed potius hos Haereticos residuum germen Agarenorum fuisse, de quibus etiam David in psalmis mentionem facit. i. Dicebant Deum non posse habere filium quoniam uxorem non habet. R. ex sacris paginis, ubi generatio aeterna Uerbi aperte innotescit :item ex Symbolo Nicaeno; & utique habere nequit filium corporeum, qui purus spiritus est, aeternus, immutabilis, incomprehens bilis, immensus. Generatio autem aeterna Verbi, quae est a Deo incomprehensibili, percipi non potest ab imbecillitate intellectus humani , qui neque suam generationem distincte novit discernere, neque valet discutere tot mirabilia , quae quotidie videt & palpat; qu modo ergo audeat scrutari mysterium incomprehensibile t Generarit nem Vern quis enarrabu ὶ Habet tergo Deus Filium , qui dat omnibus f eunditatem e sed Deum de Des , tamen de lamine , eo ubstantiao norei. Et si Deus non generaret esset sne tacunditate,& consequenter esset imperfectus; nec esset Deus, qui omnes persectiones in se continet depuratas; ideo generat, sed sine adminiculo corporis , per solam sui intellectus tacunditatem , in unico Filio persectissimo ab aeterno generato abserptam, per sacras paginas revelatum in lege gratiae, cui solunt hoc privilegium concessum. a. Dicunt Christum non sui se crucifixum, sed alium hominem Christo simillimum. R. a Concilio Nicaeno, ubi legimus Christum crucifixum pro nobis, a Concilio Ephes can. II. In
super Judaei , interrogante Pilato, Ius Deum de Pes t Responderunt
crucifigatur ; non autem alium petierunt, qui vice Christi crucifigeretur . Paulus Christum, non alium pro Christo fuisse crucifixum exprecse asserit,ad Cor. cap. a. & a. Praed camur Chrisum erucifixum . Nihil judicari mescire aliqvid inter vos,
nisi Ie m Christum, di hunc Crue sisum . Nec valet dicere , quod cum legatur Deutor. a i. Maleaesus a Deo lqui pendet In ligno. Christus non po-ltuit a Deo maledici , ergo non fuit crucifixus; quia utique Christus suit
semper benedictus a Patre, sed fa- ictus estina Iedictus non iii se,sed quia pro maladictis poenam sustinuit. De- lnium Ccnturio, & qui cum eo erant, lviso terraemotu exclamaverunt, Matth. 26. Verὸ sitius Dei erat istra, si vere istius Dei, ergo Christus erat. AcsLANEs secti Arianus , mi Lias a Leovigildo Rege Legatus EdChilpericum , in via Sanctum Gregorium Turonensem ad disputandum pro ocavit, a quo confunditur . Hujus disputationis seriem refert Baronius anno 38 a. sed Deo dante, cum in Hispaniam reversus suisset, infirmitate percussus ad verae Religionis gremium iterum rediit, extra quod Dicebat suisse iniquam Episeopo, rum sententiam illam , qua Filius iaqualis Patri afferebatur. R. nam si liniqua esset haec sententia, etiam iniqua essent illa Christi verba, quae le- lguntur Io: Io. Ego ct Tater unum fumus; sed hoc asserere iniquum est :ergo est aequalis Patri . Antecedens
consat tum ex allato textu, tum ex
va eoI in nemine tuo , quos dedim mibi, ursini unum sicut o nos, tum ex illo Jo:cap. l . vers 19. fui videt me, lpidet di putrem meum. Tum quia lsentcntia in qua Filius declaratur aequalis Patri, promulpata est a Concilio Nicaeno, in quo fuerunt Sancti sint Viri: ergo non potest esse nisi Sanctissima. Dicunt Ha retici, ex al-l
60쪽
latis textibus evinci quidem, Filium
esse unum cum Patre in concordia voluntatum, non autem evinci et se unum in natura cum Patre:quod probant ex eo quod legitur FIIIum facere voluntatem Putrit , ex quo arguunt : si Filius esset unus in natura i pum Patre, diceret se facere volunt tem suam , non voluntatem Patris et
sed nihil valet hic ratiocinandi modus haereticorum , quandoquidem
eonstat, quod ubi Christus dixit f
facere voluntarem P tris , loquebatur de voluntate humana, secundum quam obtemperabat Divinae; sed de his fusius verbo Arius: Praeterea, quae jam dicta sunt contra Acacianos,& Aerianos. AGEcius, sed a Novatianus, sedit in Episcopatu Constantinopolitano ad annos sexaginta; gravi utique illius Eeelesiae detrimento, quo tanto tempore Patriarcham haereticum sustinuit, currente seculo quarto. Ex
tus Sanctorum, dicti suerunt Agi machi, quos reprobat S. Epiphanius, ubi agit de vita Sanctorum Prophetarum . R. verbo Beza .
AC NENfEs , circa finem seeuli sexti, renovarunt errorem Adamit rum , quoad reprobandum matrimonium. Verbo adamiae satis reprobati . ouoad abstinentiam a cibis conveniebant cum Abstinentibus . Vide verbo Absinentes . Habebant insuper alios errores desumptos a Tatianitis, Encratitis, Sc Manichaeis, quorum salsa dogmata sequebantur. AGIONI CHITAE suerunt haeretici octavi seculi. Hoc nomen est privativum,& exprimit repugnantiam,quam habebant dicti haeretici, ad incIinationes, & genu flexiones siciendas, quare semper stantes, nunquam vero genuflexi orabant. R. ex D. Paulo ad
Rom. . vers. I I. ad Epllec .vers. q. ad Philip . a. vers. Io. R. tiam exemplo Christi, qui orans in horto, procidit in faciem suam. Tum quia nullibi
legitur, quod stantes orare debeamus: licet etiam stando bonum sit orare , imo Nisedendo, cum genu fiectere non possumis; cadierum si in signum submissionis, ante Reges,cum illos supplices alloquimuraenufleoimus ; hoc obsequium a sertiori praestandum est, cum Deum alloquimur, qui est Rex Regum,& Dominus D minantium. Agit de Agionichil. S.Io:
Ac NOETAE sunt in duplici genere, nee confundendi , sicut facit Baronius, diverssi enim tempore , sub diverso Duce,diverses professi sunt errores . Primi, de quibus hic agimus, Ophronii Capadocis sequebantur placita, qui Teophronius Eunomio se comitem adjunxerat. Isti Agnoetae insurrexerunt circa annum 37o. sub Imperio Valentis, & Pontificatu D i maii. Ab Eunomianis, Teophronii novam doctrinam indigne serentibus,
fuit Teophronius expulsus, ex quo nomine,iectae se Caput constituit, cujus sectatores, etiam Eunomiophrcnenses dicti fuerunt , quia partim Eunomii, partim Teophronii sequebantur errores; inter quos Teophronius multiplicem in Deo scientiam asserebat, mutationi obnoxiam : at
quomodo poterit mutationi subesse scientia necessario infinita, qua Deus expers esse nullatenus potest tDicebant Baptismum conferri debere in solo nomine Jesu Christi, non in nomine Trinitatis, stilicet excluso nomine Patris , & Spiritus Sancti . R. ex Euang. in quo serniam baptita mi expresse Christus tradidit Ap stolis : Euntes docete; baptizantes in nomine Putris, ct Filii, ct Spiritui Sancti, 8c ubi habetur expressa soriama Saeramenti tradita a Christo, de
bet inviolatus littenae tenor Observari, mim nemo, praeter Christum, auctoritatem habeat instituendi Sacra
menta ; & licet Ahostoli initio Ecel sae baptiraverint in nomine Christi,
ut Christi nomen magis innotesteret; mentionem tamen expressa in facie bant Sanctistiniae Trinitatis. Condit. Florentin. & Trident in. sfatuerunt in Baptismo fieri debe re explessam mentionem Sanctissimae Trinitatis. IV