장음표시 사용
91쪽
doctrinae Lutheri,quoad ritus, 3c cp
remonias,adhaerere gloriantur. ANTICHRis τι ANr . Hoc nomen
licet omnibus Christi inimicis conia veniat , diversis tamen, & peculiaribus sectariorum conventiculis tribuitur . Sic Lindanus vocat Antichristianos , sequaces cujusdain apostatae, cujus nomen, & Patria ignoratur Praemonstatensi dictus, de quo suo loco . Insiuper alii sectarii , qui
meretriculam quamdam Lovaniensem, nudam adorabant, ex qua Messiam naceiturum asserebant,di sti sunt etiam Antichristiani : Osius nomet Antichristianorum tribuit aliis sectariis, qui in colloquio Aldeburgensi ,
ut suos pseudo-doctores honorarent, aequiparabant Lutherum Christo . Verbum Lutheri, cum verbo Dei, Melandionem cum Paulo, Calvinum cum Marco ; sed proprium nomen Antichristiani,convenit sectatoribus, cujusdain haeretici, cuius nomen Ber- totos de Norbato, qui vixit anno II o. , SP adeo in impietate excessit, ut die ret .
Christum fuisse peccabilem, scde facto peccasse peccato desperationis, cum dixit in cruce : Deus meus, Deus meus, ut Did dereliqui si me ZReprobatur ex sacris pasinis , ubi Christi cinctitas commendatur.Christum esse impeccabilem, aperte legitur Ictiae cap. II. vers 9., & epist. I. D. Petri cap. I. vers a a. , & certe
quis arguet Christum de peccato, nonnisi impius , Sc blasphemus Z qu modo potuisset Christus mediator esse inter Deum, di peccatorem, si peccatis ipse etiam suisset obnoxius ZR pugnat in Christo peccabilitas,ratione unionis hypostaticae,ita ut idem sit dicere Christum esse peccabilem,
quam Christum non esse Deum asi rere.Carerum Verba illata Deus meus,
ut quid dereli si mei Non sunt verba desperationis,ut dicunt Antichristiani, sed potius verba Filij amantis,3t dolentis. Sicut Iegitur in psal-n.O 2I. Deus, Deus meus respice in me, FDare n e dereli isti Z Alii script inae textus,ex quibus haeretici contendunt evincere Christum de secto peccasse, ostendunt quidem Christum assumpsisse peccata nostra ex pianda , non autem peccata commi sile; hae ratione de eodem dicitur, quod apparuerit : Insimilitudinem carnis peccati, quia supra ejus dorsum sabricaverunt peccatores. Chri-
si imprecabilitas, decisa habetur quoad potentiam, &quoad actum
in Cone. Ephesino , celebrato anno II. Can. IO. ANTIDAEMONIACi prodierunt anno II I. germen Lutheranorum , dc.
Anabaptistarum , parentibus Osandro, & Georgio David .
i. Dicunt n ullos esse Doemones, nulla maleficia , nullas praestigias. R. ex sacris paginis, ubi saepe de malis Angelis, sive Doemonibus fit mentio, quibus paratum esse ignem aeternum , asserit ipsa veritas . Videri poterunt loca Scripturae ad rein Mati . cap.q. ad Eph. . epist. I. Petri cap. S. , sed etiam ex illo, quod legitur . Erat Iesus ejiciens warmonium , ct illud eret murum . Constat ope Dotmonis fieri maleficia , Scpraestigias. Vide lib. I. Reg. cap. 28. Dicunt haeretici nomine Docmoniorum intelligendos esse homines , sed salsum est, quia si nomine Doemoni rum intelligerentur homines , ille locus Scripturae e Ite in ignem a ternam paratum D abolo , ct Angelii eius, non plus fgnificaret, quam ligo propositio, ite in ignem aeternum paratum hominibus , Se hominibus ejus, quod est salsium, quia hic Christi sermo , erat directus ad homines reprobos, 8e superfluum esset dicere , ite homines in locum paratum hominibus . Adde , quod quamvis alicubi Christus nomine Daemonis intellexerit homines , ut Io: 6. vers I. Unus ex tuis Diabolus es, scilicet Judas, qui dicebatur Diabolus a Christo ratione peccati, quod suadente Diabolo erat commissi trus ;attamen in superius citatis scripturaei Testimoniis , nullatenus nomine smemonis, Diaboli, Satanae, venire
possunt homines , sed intelligendi
92쪽
est difficile; nihil enim apud ipsos icerti:sere quot capita, tot dogmata, lin sola impietate conveniunt . ANTI MARIA Ni TAE , sive Antidi- comariantiae, quod idem est , ac viri Adversarii Mariae , circa medium quarti seculi, Helvidium Duceni habuerunt . Ex S. Hieron. contra Helvid. i. Dicebant Mariam habuisse ex
Joseph alios filios, praeter Iesum , ac
proinde eam Virginem non fuisse . R. Et primo quidem Virginitas Mariae ante partum , in partu, &post partum inviolata commendatur in Conc Ephes Caeterum decuit, Dri Matrem , omnibus ornatam esse praerogativis r ergo etiam praerogativa vi ginitatis prae caeteris eminentem cO
ruscare , ut possit de ipsa asseri,quod supergressa est universas Virgines, quae congregaverunt divitias. Qua ta esset eminentia hujus virtutis, etiam ab infantia, perspectum habuit Virgo, quae gratia erat plena; quin
modo ergo cum cognoverit hujus vi tutis pretiositatem , eamdem nox,
custodierit ξ Quidquid effutiant haeretici, Maria est virgo ante partum, in partu, &post partum; quis mihi det pro defensione hujus veritatis ,
posse ponere animam meam Ex eo autem, quod legitur Mati. cap. I. Antequam eouvenirens non sequitur,
quod postea convenerint , quia vox antequam in Sacra Scriptura,non dicit semper respectum ad suturum sic Isaiae cap. 63. vers aq. legitur :-ntequam clament, ego exaudiam; ly antequam non significat , quod semper Deus praeveniat exaudiendo clamores nostros, vel quod semper
exaudiat, cum clamamus, quia cer
tum est , quod saepe clamamus, &non exaudimur , aliquando non clamamus , & exaudimur . Inventa est ergo Maria in utero habens antequam convenirent , quia nunquam convenerunt. Neque sequitur Ma- triam, alios habuisse filios, quia Iesus lvocatur Mariae primogenitus; nam Primogenuus appellare potest supra filios , & supra matrem; prout appellat
sunt niali Angeli, qui iidem sunt, ac
Doemones, quos de facto dari, evincitur ex Conc. Bracarenti cap. S., Rex Trid. sess.1. Demum mali Angeli, quando peccarunt,non sunt anni hilati; ergo adhuc existunt, sed horum nomine intelliguntur memones, ergo de facto dantur. ANTr DrApo RisTAE initium habuerunt anno i 3 . Adia Bristis omninb adversantur, R inter I.utheranos rioidos adscribuntur . Eorum Dux Flaccus Illyricus nuncupat . Uide verbo Flacciani. r. Dicebant nullas caeremonias in EceIesia esse debere. R. Qui non admittit caeremonias Ecclesiasticas negat consequenter Dei cultum , quem potissimum promovere debet Ecclesia ergo in Ecclesia esse debent caer moniae,quarum aliquae sunt immedi, te cultus Dei, utpote sacriscium, oratio , venerationes; aliae sunt dispolitiones ad cultum Dei,scilicet habitus Religiosus, jejunia, vestes Sacerdotales . Tum quia concessiim est Sinagogae, diversas habere caeremonias: ergo hoc non est denegandum Ecclesiae . Vide verbo Adi orissae.
2. In Episcopis nullam iurisdictionem agnoscebant. R. Ex D. Pau-
Io , scimus Christum cor stituisse Episcopos regere EccIesiam, quam acquisivit sanguine suo ; sh d qui debet
regere,aliis praee minet,omnis autem praeminentia,necessario importat aliquam iurisdictionem , ergo si Episc pi munus est, regere Ecclesiam, debent habere iurisdictionem . Tum quia Episcopi sunt successores Apostolorum; sed Apostoli habebant jurisdictionem , ipsis a Christo traditam et ergo etiam Episcopi , debent habere jurisdictionem . Tum qui icontra Aetianos, probatum est, Episcopum esse eminentiorem Presbytero . Tum quia jurisdictionem Episcoporum agnoverunt ipsi Imperat res , quorum plures eorumdem judicio se submiserunt . ANT uTHERAN . Sunt illi, qui inter Lutheranos in plures sectas di- viduntur. Eorum dogmata recensere IVal
93쪽
pellit supra mire.n ut ibi accidit ) inoa dicit generationem aliorum filiorum, ex eadem matre , sed dieit primam partum ab aliqua mitre
productum, sive deinde alios producat, sive non . Onnis mater in primo partu dicitur, primue generasse, ex quo consequens est, quod primus partui, vocatur primogenitus. Hi ne bene Christus dieitur prim genitus mitris , quia primogenitus appellat supra mitrem , quod si appellaret supra fratres, deberet diei primogenitus fratrum, idest, qui interkatres fuit primogenitus. Dices: de licto aliqui in Scriptura vocantur fratres Christi; ergo Christus habuit fratres &c. sed hoc non ossi
cit, quia consuevit Scriptura voeare fratres,illos,inter quos aliqua sanguinis est necessitudo , licet ex eadem
matre non sint geniti; sic Lotb , &Abraham gen. 13. vers. 8. Vocantur fratres, cum tamen essent ex diversis, tum patre tum matre geniti, erat enim Loth filius Aram , fratris Abraae; sed commune est etiam inter Latinos, silios fratru, vocare fratres. Virginitatem maioris non esse meriti, quam conjugium . R. ex his, quae Christus ipse tu laudem virginitatis dixit, & ex his, quae D. Paulus,& caeteri SS. PP. de virginitate, supra conjugium commendabili, scripse runt ; quam etiam inter Gentiles commendatam scimus, quippe qui vestales virgines, pene tanquam deitates venerabantur. ANTI MARI A vi Novi e Novos
virginitatis Mariae hostes suscitavit seculo i6. inimicus communis P suerunt aliqui, quos secta Anal aptistas credit Lindaniis; ad gregem Lutheromanitarum spectare censet Gravina. Erant autem Littheromanitae , quaedam muliercularum congregatio , quarum petulantia illo devenit, ut easdem praerogativas soli Mariae Virgini, ex plenitudine gratiae , qua Virgo Maria assuebat peculiares ,sbimetipss etiam concessas assere
AN Ti Maus Episcopus Trapezun-
tinus,Constantinopolitanam Sedem, ope Theodorae Augustae constendit. Factus acerrimus Euthichianae sectae De sensior Propagator. In Synodo Constantinopolitana,abAgathone Pontifico, qui tunc Constantinopolim venerat , omni Dignitate
AN rINO Mi ex Io: Istebio, dicto Agricola, I. ut heri distipulo, ortum
habuerunt mitembergae anno I 338. RIGravina inter Lutheranos rigidos computantur . Dicti sunt
nomi, idest viri legi Divinae contrarii, quorum hoc erat principium dog- lmatum, quae profitebantur: sui uislibet, licet, dummosi in Chrismi ,
I. Dixerunt legem Dei esse aprorsus inutilem.R Matth. I I. Christus nos hortatur ad observantiam legis, quod superfluum Eret, quando haec esset inutilis . Tum quia hoc dato , legi contraire non imputaretur ad peccatum : constat tamen ex ipsa lege; inobservantiam legis, sacer reatum. Tum quia utilitas Divinae legis sussicienter comprobatur ex iniquitatibus , quae committuntur, ubi est eius inobservantia: Constat enim Divinam legem,non tantum non isse inutilem ad salutem, sed & ad convivendum humaniter , non modo esse utilem,imo necessariam; Si enim non observarentur praecepta,de abstine
do a furto, ab homicidiis,& similia,
non possent homines convivere.
2. Bona opera esse inutilia , ad quae credebant nullum Christianum obligari. R. Si Christianus non obligaretur ad bona opera, salsium esset quod legitur, quia Deus retribuet unicuique secundum opera sua, quod ait Propheta psal.61. Insuper D. PetruScap. I. vers Io. Fratres magis
flagite, ut per bona opera eerram fram vocationem faetatis , quod utique sepersuum esset dixisse , si Christianus non teneretur bene operari . Tum quia bona opera sunt digna laude r digna gloria , scut mala merentur vituperium , & poenam. Nec est rationis compos, qui hoc ne-
94쪽
ranti ; ergo si opera bona sunt digna Iaude , & Deus utpote justus Judex,
omnibus operibus bonis in genere moris, vult correspondere debitum
pramalum; sequitur quod opera bonal non sint inutilia . Deus praecipit bo-l na opera, ergo Christiani tenemur ad observantiam bonorum operum , t quae cadunt sub praecepto. Item lex Christiana obligat, sed in lege Christiana praecipiuntur bona opera, ergo Rc. Major non potest negari, nisi ab illis, qui asserunt legem Christianam non esse veram Iegem , sed esse veram legem probant testimonia Scripturae veteris,& novi Testamenti e evincunt rationes omnes, quibusi probatur Ecclesiam Romanam esse veram,& unicam Ecclesiam. Tcndem l bona opera non esse inutilia, constat ex illo, quod legitur Matth. i9. Sil vir ad vitam ingredi, serva mandata. i Vide quae dicta sunt contra Amsdo senos 3. Solam fidem suiseere ad si lutem consequendam,quare hoc erat illorum axioma Iuidquid libet, licet, dummodo In Christam credas. R. ex hoc eodem axiomate, quod contradii ctionem involvit; nam si opus est cres dere in Christum , cum Christus dicat , non licere quidquid libet; ergol credenti in Christum non Iicet quidi quid libet: eredit enim in Christuml sicut oportet ad salutem, qui obtem- li perat ejus mandatis . Tum quia s sol la fides sufficeret ad salutem, vel esti fides qua creditur , quidquid est dei fide, vel qua aliter creditur, quami credendum sit; Non secundum, quial etiam per ipsbs h:ereticos , qui aliteri credit, quam credendum sit, non pol test salvari; ergo primum, sed fidest qua creditur quidquid est de fide,
i docet credere,opera esse necessaria, ἰ non inutilia ad salutem; ergo ex ipsol hqreticorum principio,evincitur op
i ta bona non esse inutilia , sed nece Ll seria ad salutem. Vide quae dicta suntl eontra Aerian I. IV. t Aurio Mousi AsTAE Ducem habuerunt amaoy63. Valcntem Arianum Mursanorum Epistopum, qui in Concilio Ariminensi, prosessus est, se nequaquam cum Ario sentire, licet in re, Arii esset desensor, ut alios Epistopos ad Arianisnum induceret. i. Dixit abstinendum a vocibus f Nantia, essentia. R. Quae Ecclesia vomana profitetur, non omnia sunt explicitis verbis in Scriptura Sacra significata, licet implicite omnia,quae Ecclesia profitetur , in verbo Dei istripto , vel tradito contineantur . lScimus autem quod Sacra Scriptura l continet omnes interpretationes , iquas Spiritus Sanctus, Ecclesiae tria, ldies suggerit, & suggeret indesinen- lter, usque ad con seminationem secu- lli; ideo illas voces debemus recipe- ire, in explicandis mysteriis nostra lReligionis, quas recipiendas esse proponit , ipsisque utitur EccIesia , quam Spiritus Divinus illuminat, de idocet omnem veritatem; 8c certe omnia quae profitetur Ecclesia,contineri explicite in verbo Dei, sussicienter colligitur ex illis verbis : Cius uerit oraclitur, quem Ruser mi tet vobis, i e por docebit omnem v lruatem. lANTiost ANDRi prodierunt anno XVI.
issi. & Osiandri doctrinam in materia iustificationis omnino aversantur; .d adhue ad invicem divisi, cem liam doctrinam non profitentur ; ma- ljor tamen eorum pars, tenet homi- lnem dici justum imputative , non re. Confutabuntur verbo Melanctonici. Vocantur etiam Os noImasiges, &
. Christum esse iustificatoren nostrum, secundum selani humanitatem , exclusa Divina natura . R. CX ι
Scriptura, ubi Christum non modo qua hominem, sed qua Deum esse ju- istiscatorem nostrum declaratur. Prima Io. 4. Misit filio uum propitia- ltionem pro mecatis nobis. Ad Ga-
ex muliere, factu Vb Lege, ut eos, ista lege erant redimereI', Ex qui- lbus locis constat Christum , non mο- l
do qua hominem, sed qua Deum, esse l
95쪽
justi aratoren nostrum; quod etiam
evincitur ex prima ad Timo t. cap. a. vers. S. ad Cor. cap. I. ad Heb. cap. 2.ve rsio.
a. Eucharistiam datam esse tanquam pignus corporis Christi. Re pr. illis omnibus rationibus,quibus evincitur realis existentia corporis Christi in Eucharistia.
ANrip Api quos Gravina recenset inter Semitu thera nos, prodierunt
1 quodam viro nomine Ioanne Papa
Dixerunt Christi corpus esse ubique , & Omnipotens . R. quoad primum , quia non minus esset adorandum in pane consecrato , quam in tabula, in carta , in calamo, in omni
pulmento . Tum quia Christi corpus esse sub speciebus panis Eucharistici, constat ex Christi institutione ; nul-j latenus autem legitur Christum di-l xisse,situm corpus esse ubique. Re pr. quoad secundum,quia corpus Christi fuit in Virgine Armatum, suit passibile; ergo non potest esse omnipotens, quia omnipotentia est Deus, &corpus Christi cspit esse in tempore.
a Gravina inter Lutheranos rigidos: l dicti fuerunt furiosi , quia nonnisi suriosi mens, potest concipere istorum sensus, qui blasphemabant per necem Pontificis, Cardinalium , Episcoporum, Sacerdotum, Monachorumque omnium, quaerendam esse veram pacem . Ducem habuerunt quemdam
hominem perditum, qui in Comitiis Augustanis, adeo furiosam propo, tionem ausus est pronunciare . ANTIPu RiTANi . Iidem mihi videntur, qui vocantur Anglocalviniani; Si enim quis conserat, quae de Anglocalvinianis habet Natalis Alex. cum his , qus de Anti puritanis refert Gaulterius , statim non diserre ani-
d eri et . Horum causa praevaluit contra Puritanos, in collatione ct a coram Rege anno i6oq. & prObabile est Auglocalvinianos, etiam Anti puritanos fuisse nuncupatos,quia Anglocalviniani in ritibus, & caeremoniis, omnino adversantur Puritanis . Anglopuritani dicti sunt etiam Calvino papistat a Puritaniu imo Simiae Catholicorum , ab iisitem Anti- puritanorum adversariis etiam vo- lcabantur, quia Anti puritani, in pluribus cum Catholicis inui ab haereticis Papistae sunt dicti) conveniunt; ubi e
converso Puritani omnino disconveniunt. In Synodo Anglicana, congregata ab Anti puritanis Londini anno i 6o3. & I6o . Canones I i. constituti sunt, quorum plures, Catholicae doctrinae adhaerent siquidem per praedictos Canones, Anti puritani crimcem venerantur ; Puritani despiciunt. Illi titulos Episcopatiis , &aliarum dignitatum Ecclesiasticarum juxta veteris Ecclesiae serinam retit nere voluerunt, isti abhorrent. Illit calices in coena adhibent, isti vulga- il ria pocula propinant. Illicamus, o gana, vestes sacras recipiunt, isti dos trectant. Illi nullos dies festos celebrant , isti aliquos observant. Caeterum Anti puritani, etiam inter Sacra- lmentarios locum habent, quia in materia Eucharisti e sentiunt cum Z uin- lglio. AN Tis RrpTu RiANi etiam ex XVI.
Calvini schola progeniti, gloriantur j
se habere eumdem spiritum , quem l habuerunt Apostoli, & Prophetae: lideo totam Scripturam contemnunt; li qua fronte, quo scindamento id asseruerint, s attendat lector , simul, Sci semel,satis per se reprobatam, horum temeritatem animadvertet I as soli repletioni omnes Spiritu San- li Ho, σε carperunt loqui, pretit Spiritus Sannus obas eloqui illis,ex actibus Apost. cap. a. Item Deus iacuius
es per or Sanctorum, ut a seculo fontProphetartim ejus. ex Luc. i. Et olim li Detis loquebatur Patribus in Protho ii iii, ut legimus ad Hebr. 3. hinc laci- Ii te erit disternere, an Novatores, eo- li dem, quo Apostoli, & Prophetae Spiritu praeditos, se jure glorientur, qui lDivini Spiritus sermonen abiiciunt,& suas versutias eidem praeserunt . X I, AN TisTAN CARIA Ni ex Musculo igeniti, anno i 373. Stancari sententiae je opposuerunt, scd in alium incide- l
96쪽
runt errorem, dum Staticari semen tiam , de Christo mediatore reda l guebant, dicentes Divinam naturam Christi, simul cum humana, mortuam esse ; ut hinc astruerent contra Stan- carum , Claristum fuisse mediatorem
secunduor utramque naturam. Repr.
verbo Musulas. XVI. ΑNTisTuRMiANi recensentur a Gravina inter Antilutheranos , pr dierunt anno 137o. R opponuntur Sturmio,qui maluit subscribere consessioni Augustanae,potius quam con cordiae Bernensi, proinde Sturmium maledictis prosequuntur. Ducem habuerunt Usiandrum,SturmiiAntal gonistam .
XVI. therani rigidi, oppugnant Suenksel
lium, qui viam salutis , totam reponebat in spiritu, nullo verbo scripto recepto illi e converse , omnes spiritus inpulsus secludentes, totam viani salutis constituunt in vocali verbo ministerii E eclesiastici, sine quo, n minem salute n consi qui pone asserunt. R. Christus enim dixit Joan. q. vers as. Nunc es,quando veri adora tores adorabunt Putrem in Piritu , ct veritate. Nam ct Pater tales qua ru, qui gdorent eum. Tum quia, si nomo sine vocali verbo ministerii Ecclesiastici posset salvari; omnes tenerentur tali ministerio incumbere, Rqui neseirent, essent exesuli a salute. lInsia per muti, & amentes , qui non possent verbum exprimere, & surdi, qui non possent recipere, non possent lsalvari; sed hoc salsum eis per se , li patet: Deus enim dedit media ad fa- llutem,omnibus applicabilia;quonia in vult omnes salvos fieri; ergo Sce. Uide verbo a cis m.
II. I ANTI TACTAE. Ad tantam devenerunt impietatem isti ha retici,exGno-l sticis progeniti, ut tanquam ipsius im-l pietatis idololatrae , non erubuerint asserere, peccatum non esse malum , in etiam mercede dignum . Noi eget reprobatione tanta dementia , quam vel irrationale animal, profit retur inter omnes dementias absur- dii sinam . Clemens Alexandrinus
lib. s. Stromatum , asserit haereticos lAmit actas, sic di nos , eo quod licet lassererent Deum universi Patrem,bo- lnuin esse, &justum; nihilominus ex lejus creaturis unam fuisse asserebant, quae totius mali naturam procreave rat , ex qua homines suerunt insecti: tqui error reprobatur a D. Augustin. lib. ia. de Civit. Dei cap. 7. ANTI TRINITARI 1.LicctAnti trinitarii,scilicet Trinitatis hostes possint vocari , quicumque contra Trinita- ltem blasphemant,communiter tamen
Antii rinitarii vocantur illi, qui exsecta Luthero Calviniana progeniti, ldum Trinitarios , praedictae sectae pa- li iter surculos, impugnare contendunt, & Arianismum devitare; novo errore decepti, Sabellii impietatem renovant,&subscribunt. Natalis Al xand. se C IS. art. 1 3. dicit: Michaelem
ServetumAnti trinitariorum agmen duxisse. Ejus peculiares errores ver- lbo Sersetzs commodius erit referre,& reprobare. ANTON ius ConviMus ad Euangelium Dominicae quartae post Iin scha, negat Episcopos in Conciliis le- igitime congregatos habere Spiritum tDei, & vera docere . Vixit, prout ire fert Coccius, circa annum I βῆ S. 1
R. Episcopi in Conciliis congregantur in nomine Dei, sed inter illos,qui Icongregati sunt in nomine Dei, Deus lspecialiter est assistens, ut constat ex illo Mati. cap. i8. Ubi enim sunt duo, via tres congre G in nomine meo, bitum in medio eorum, & ubi Deus lspecialiter assistit, nulla potest irrumpere falsitas, quia Deus veritas est; ergo ecc. Tum quia legitur Ioel cap. iquod Deus promisit speesalem spiritus sui assistentiam Ecclesiae congre gat , de qua prophetabat Ioel loco cit. unde sententia Apostolorum i concilio congregatorum dicta est feminutis Spiritus Som , iuxta illud Actorum i s. vers a8. Visum es S ritui Sancto,ct nobis . Tum quia E clesia non potest errare , ut suo loco probabitur; ergo neque Episcopi ii Concilio congregati, ubi represen tant universam Ecclesiam. XUI. XVI.
97쪽
ANTO Mius Poeta reus. Non alium
esse hunc quin uin,quamCoppinum lcrediderim . Vide Coninus.
Valentis Imper. , & Damasi Papae, Seleucius, Sc Hermias,anibo Galatae, censentur suilla parentes Antro pomorph itarum,qui circa annum Chri-ili 3 9o. in partibus aegypti sequentes disseminarunt errores: ab aliquibus etiam Vadiani nuncupati. Alii Audaeum Antropomorphitarum auctorena faciunt. Ex Damast. lib. de haerest. Dixerunt Deum esse corporeum. R. ex Scriptura, ubi Deus dicitur Spiritus. Joan: cap. q. vers 24. Spiritus es Deus . Tum quia si Deus csset corporrus, esset compolitus, ecset imperfectus, esset terminis inclusus, quae Omnia infinitae persectioni Divinae repugnant. Tum quia natura spiritualis, eli longh persectior corporea; ergo cum Omnis persectio, in emin pnt illino gradu Deo competat, dicendum est, Deum else Spiritum, non habere corpus . Nec obstat, quod Sacra Scriptura,pluribus in locis Deo tribuat membra humana; nam in his locis, Scriptura se accommodat humano intelligendi modo, ut homo sicilius intelligat, se ubi legitur :Manus Domini tetigit me, ligni licat Deum tribulationibus visitasIe , 3c
probasse servum suum. Reprobantur etiam aliis gravissimis rationum m mentis : & primo omne corpus moveri potest, vel motu locali, transeundo ab uno loco ad alium, vel naotu alterationis recipiendo novum ali quod accidens,quo vel minuatur,vel augeatur: at qui Deus, moveri non potest , nec nio tu locali, cum si immensus, & omnia repleat, nec motu alterationis, cum si immortalis, &immutabilis; ergo Deus non est corporeus . a. Si Deus est corporeus,
constat necessario partibus, quae posisunt a se invicem separari, atque ita Deus erit dixis bilis in varias partes, scut continuum, quod certe pugnAt cum idea entis persectissimi, qualis Deus est. 3. Deus est ens omnium nobilissimum, & tale non foret si eor- pus haberet, siquidem vel corpus illud esset vivens, vel non vivens, si secundum , ergo non est res omnium nobilissima, cum ex se longe nobiliussit vivere, quam non vivere; si est vivens , ergo Vel per formam superadditam ipsi advenientem, vel vivit per ipsam proprii corporis substantiam: si prius dicitur, ergo non estens omnium nobilissimum, quandoquidem daIur aliquid eo nobilius , videlicet anima, per quam vivit: si posteri sis, non potest vivere, nisi vita s d summum senstiva, ex quo seque
resur,Deum non esse ens omnium n
bilissimum,si dicatur esse corporeum. Vide S. Thom. I. par. q. 3. art. I. ubit praefatas rationes proponit. a. Dixerunt imaginem Dei, ad quam sicius est homo esse in corpore, It non in anima . R. Homo est imago lDei in sto, per quod assimilatur Deo, sed est similis Deo per intellectum,&voluntatem, non per corpus ; ergo imago ad quam factus est homo, non est in corpore, sed in spiritu . Tum qui a s imago Dei esset in corpore,
non in anima, etiam statua representans hominem,dici posset et se imagi- li nem Dei, R quamvis legatur Sap. p. lAd Imaginem Dei factus es homo , &homo reduplicative ut talis inclu- ldat corpus, & animam, non hinc debet inferri, imaginem, de qua agitur,ll saltem consistere in utroque, sciliceti in corpore,& anima; nam cum i Cmo potius dicatur homo ratione animae, quam corporis, licet ratio hominis utrumque dicat: hinc est, quod cum homo, quoad animam , sit ad imaginem Dei , nihilominus non dicitur quod anima hominis,sed homo est ad imaginem Dei.
3. Dixerunt Beatos videre Deum Oculo corporeo . R. ex ipsis eorum iundamento, hoc enim in tantum dicebant , quia sustinebant Deum esse corporeum; loca vero Scripturae, quae adducuntur, ad probandum Deum via deri oculis, non sunt intelligenda de
98쪽
oculis corporeis, sed spiritus, sciliceti intellestus . Nec valet paritas d signe Inserni, qui licet sit coryoreus torquet spiritus, ut hinc inferatur oculis corporeis posse Deum videri r disparitas enim est,quod ad torquenduin,non requiritur actio vitalis,idebl ignis corporeus, potest elevari ad torquendum spiritum, sed ad videndum, requiritur actio vitalis , quae protrahi non potest extra propriam ipti gram, ideo oculus corporeus, nequit elevari ad videndum id , quod est extra suam sphqram . Vide verbo
rum in lentiam repressit lingua , dccalamo N. N. Ueronensis Episcopus, deinde I.eodiensis,ut resert Sigebertus ad annum 934.quem sunt is laudibus celebrant Tritemius, Honostius,&Canilius . Ap A ME AN i. Duae sunt Apameae,
ambae sede Archiepiseopales, una in Syria, alia in Plirigia; ab Apamea Syriae, vocati sunt Apamejani, Ducet Petro illius Ecclesiae, non Episcopo , sed invasi re; quale monstrum fuerit impietatis videre est apud Baronium: Nomina Sanctorum ex albo Ecclesiae expunxit, & Dioscori, alioru nque haeretizorum nomina , 3c imagines substituit. Canones Romanae Eccle- lsiae abolero enitens ; tanta est impietate faedatus, ut vel ipsis impiis, odio fuerit, paucis admodum inventis,impietatis suae disicipulis, sere tota urbel contra eamdem ad Pontificem, ScImperatorem reclamante , ut illius violentiam comprimerent.Ex Baron. t ApELGrae Apelles Marcionis di- stipulus, a quadam virgine , cui no-l men Philomena, depravatus,cujus inventiones ,revelationes esse praedical bat , circa annum Iq6. nomen dedithule sectae . Habebat Apelles librosi Θuu forum instriptos,quibus pro-l bare contendebat, omnia de Deo 1 Moyὶ seripta, esse falsa . A commul nione Marcionis ratione impudicitiae expulsius , novae la aere sis inventor fa- letus, unum Deum , prope infinitis compositum partibus somniavit. Ρ - lter errores , quos habebant A pellitae
cum M arcione communes, peculiariter sequentes prosiebantur . Ex
i. Duos Deos admittebant,ununa bonum, alium malum . R. verbo
Inlothei sis. a. Dixerunt Chrissum corpus ex elementis accepisse , quod iterum lsi lutum in elementa, reddidit naun- ldo , cum surrexit a mortuis; negantes astendisse corporaliter in cauum. lR. ex ipsb Christo, qui veritatis L jus testimonium perhibuit D. Th mae Apostolo , cum dixit : Infer ae gitum tuum huc ere. Deinde corpus Christi non ex elementis, sed ex carne constare, scut ca tera hominian corpora, probatur ex eo quod, certum est, suisse a Virgine conceptum. Luc. i. Concipies in utero , oporterssium . Veritatem hanc testantur lConcilia , Nicen uni in Symbolo , Rom. sub Damaso. Qua de re vide, lquae dicta sunt contra Albanenses, scAnglum innominatum. Insuper Christus post resurrectionem apparuit per quadraginta dies in corpore suo l
visibili, & tangibili, Apostolis: cum l
quibus conversabatur , ergo post resurrectionem non fuit solutum Christi corpus in elementa : viderunt lApostoli Christum astendentem in caesum : in corpore visibili venturus est judicare vivos , 5c mortuos , er- go Fcc. Item ex his, quae dicemur contra Hermiam , negantem Christum sedere a dextris Dei, evincitur Christum assiendisse eorporaliter in
caenum, quod confirmatur ex verbis iIO 2O. Λωι me tangere,nondum enim ascendi ad patrem. D. Thomas, prae- icipiente Domino,tetigit ejus corpus,& cicatrices, ergo Christus surrexit lde sidio in corpore , non autem red- ldidit corpus mundo, solutum in ele- tmenta, cum surrexit, ut blaterant i
Apellitae . Christum ascendisse cor- lporaliter in caesum,& sedere ad dextram Patris , constat ex Euangelio l
99쪽
Mare. I 6. vers 39., dc ex iat. Apost. cap. i. quam Veritatem asserit Paulus ad Rotia .crp. 8. vers. 2 .,& ad Heb. I.
vers r. Nec valet objicere , quod legitur ad Eph. . versio. Et descendit, ipse es, ct qui ascendi vero nues caelos. Nam licet verbum Di vinum non descenderit cum corpore dec xlo, sed descenderit assiumendo corpus , nondum enim prius corpus
assumpserat, idem tamen est , qui ascendit quoad suppositum , de quo
loquitur Apostolus loco cit., qui tamen non negat Christum ascendisse corporaliter in caelum, cum hoc alibi expresse alserat. Vide verbo Hem
3. Prophetas fuisse salsos, Sc malos , & falsa vaticinatos . R. ex ipsissendamento sitae assertionis, in tantum enim dicebant Prophetas sui Iesalsi,s , & malos , quia duos Deos Apellitae admittebant, unum bonum,1 quo bona saeta essent, alium malum, a quo omnia mala, & a Deo malo diceb1nt esse factos Prophetas; sed cum contradictionem involvat, ex intrinsecis principiis, live admittere plures Deos, sive admittere Deum malum ratio enim Divinitatis excludit a se Omne malum, hinc corruit Apellitarum affertio. Prophetas autem salsa, non esse vaticinatos , constat ex eventu : quandoquidem , quae praedixerunt verificata , sunt : ut patet legentibus ; & licet in aliquibus Textibus,aliquando contrariari videantur Prophetae attamen in re nulla est contradictio, sicut apud Sacros Expositores videre est. Sanctitatem Prophetarum testatur ipsemet Deus Mati. I s. Vers. 23. Luc. cap. l. Uers o.Tum quia si Deus locutus est per os Prophetarum , ut constat Luc. cap. 1., & Deus est ipsa Veritas , non potuerunt falsa vaticinari . q. Nullam suturam carnis resurrectionei . R. verbo Tasilidiani. I. Unumquemque in ea , quam semel amplexatus est lege debere
perseverare. R. Deus enim, non mindo ad peccatores , qui sunt in lege Euangelica , sed etiam ad cor haereticorum loquitur dicens e Conmeritimisi ad me, derelinquite viai usos,
ct suis etestra die. Tum quia Deus
misit Praedicatores Euangelicos ad omnes gentes , ad quas iam direxerat Apostolos, ut per eorum praedi-eationem,ueram fidem gentes omnes amplecterentur, & obtinerent salutem; sed hoc fuisset super suum si unxi siquisque teneretur inqui legem, quam semel professus est ; ex quo etiam sequeretur, quod plures, qui leo quod cognoverint falsitatem suae legis, & conversi de saeto sunt ad veram fidem, obligati fuissent nihilominus ad prostendum salsuria, contra mentem, & contra rationem , quod nemo rationis capax afferat , sicut enim intellectus non potest non amplecti verum ; cognitum ut Verum , ita non potest obligari ad credendum , tanquam verum salsum, cognitum ut tale , & tamen luκ sequeretur , si unusquisque , deberet in se a llege persistere, cum una tantum sit vera lex , in qua potest homo salvari . A pHRONLTus suit unus ex pertinacitanis Manichsi sui sectatoribus, qui Episparim, vicum quemdam in Phrigia adveniens, ibi ab aliis
Manetis Isseclis honorifice receptus, i affrinabat se esse Epaphroditum
i Pauli discipulum , ab eoque ad ipsiss
missum,cum quibus,postquain ad Io.l annos coriverasset praedicans impia Manetis dogmata , tandem in loco cui nomen crat Eseucopiam vivere desit: ex Bar.
dia Euthichiano, circa initium siccu-li 6. originem habuerunt . Diversus est hie Gainas,ab illo,qui secta Aria-lnus,subArcadio Imperatore, suit prς- sectus exercitus,cui S. Chrisostomus is lentiu imposuit. Porro Aphtari o-
citarum causa, praevaluit contra comrupticolas, sub Justiniano Imperatore , ut refert Baronius in suis annalibus anno IJS. Dixit Gainas Christum assumpsisse corpus alienum a corruptione l
100쪽
l mortis, & impassibile . R. Christumi plura passum effective, non appare ter, constat ex historia Euangelica ejus passionis, R ex faeto Christi eum D. Thoma, probatur Christi corpus suisse passibile, de quo legitur: Nomtuu , Chrisum pari, ε, ita intrare in gloriam suam . In per corpus Christi erat ejusdem speciei cunia nostro, ergo quantum est ex se , erat corruptibile . Estb quod divinitas secerit , ut caro Christi, non videret corruptionem, sicut de facto omnes Christiani constentur. Deinde s corpus Christi non erat passibile , ergo lcorruit tota historia Ecclesiastiea de lChristi passione. Ad hoc argumen tum respondent Adversarii, dicendo quod sponte sua passus est Christus , caeterum quod ejus corpus erat impassibile ; sed contra est , quia licet Christus sponte sit pasisus , tamen vere , & realiter est passus, & certe sponte pati non potuisset,n ili corpus habuisset passibile, scut qui sponte se offert Tyranno, licet sponte patiatur , tamen vere patitur: ergo stat quod corpus Christi vere suerit passibile, ut declarant Conc. Toletanum primum , & plura
alia. Apo ARlTAg. Prodierunt anno 278. a Manichaeis propagati. In multis sentiebant cum Gnosticis. Ex Pra-teolo. Dixerunt animam rationalem esse substantiam increatam , & aeternam , & era ex Dei substantia . R. Anima in sacris paginis, a Deo creata dicitur, ec certe si quae anima esset ab aeterno, sorte illa Adae, sed de hac,praecipue legitur,suisse creatam;
in Gen. enim habetur . Formavit
Deus hominem , ct Inoiravit infaciem ejusspiraculum visac. Tum quia si anima esset aeterna , vel ex substantia Dei, esset Deus, & substantia Dei esset divisa in tot partes, quot animae , quae omnia implicλnis ergo Sec. Animas creari communis est SS. PP. consensus, R definitum est in Conciliis , Lateranensi sub Innocentio III., Braccarensi sub Ioanne Palpa III. anathemate percutiuntur,
i qui dixerint animam substantiam
APOCRIPHI vocantur illi , qui selum Prophetas, & Apostolos recipiunt , de reliquo rejiciunt vetus, &novum a estamentum . Quicumque canonicas scripturas contemnunt, &scripturam reconditam , & ab Ecclesia non approbatam , vel ab haereticis depravatam legunt, Apocriphi dicendi sunt; quapropter, omnes No vatores, inter Apocriphos recensendos esse crediderim: de his agit Philastrius. Vide etiam C anum de locis Theologicis.
buerunt Apollinarium Seniorem, ut aliqui sentiunt, Laodiceae in Syriai
professione grammaticum, ex Ale- lxandria oriundum , mortua uxore
Sacerdotio initiatum, dinum Senim trem, ut distingueretur a Filio, cui letiam nomen erat Apollinarius, qui fuit Laodiceς Presbyter,& excellenti donatus ingenio , hic plura scientiae suae monumenta reliquit; ejusdem ingenii persipicacia pluribus sanctis viris , utpote Baslio , Athanaso , Gregorio N1χianeteno , aliisque sanctis Episcopis, quibus familiaris sui tinnotuit; hed cum eumdem in haeresim illapsum animadverterent , cUntra ipsum, quem laudibus prius pro-
sequebantur , coacti suerunt cala- mum acuere. Hinc colligitur Apol- ilinarium Iuniorem,suisse Apollinari- istarum primipillum , de quo sere
omnes antiqui Scriptores , mentionem faciunt, & de eodem nouissime seripsit diserte Natalis Alex. iec lo . cap. 3. art. Iq. Episcopum La diceae in Syria electum fuisse, sunt, qui asserant. Vir fuit litterarum , lscientia celeberrimus , qui omnem lvim ,&conatum adhibuit, ut contra lJuliani Imperatoris edictum qui lChristianos humanioribus litteris lvacare prohibuerat litterarum scientia inter Catholicos divulgaretur, editis hac de re eruditissimis libris ,