장음표시 사용
261쪽
tmis hi, heterodoxis. cum E contra orthodoxae Aoctrinae sermo Evangelicus conveniat acceptus
in ptoptia sita significatione. Haee quae ibi dicit Dominus tellans non ignota loqui, prorsus eadem sunt. quibus Joannes in exordio Evangelii confirmat, quae scripserat de Verbo Deir Unige- alius filius qui est in sinis patris ipse enarraυit. Quaererem ultib ab iis qui per descensum E coelo intelligunt nativitatem coelestem , id est Christi apotheosima quo tempore illa apotheosis sat asi, scilicet Jesus prius homo metus, postea homo natus , factus sit Deus s a quo tempore potuerit se gerere ero Deo , quod ante non ei licebat. sed diutius eum ineptis non minus quam impiis haereticis confabulari non decet: repeta. mus Domini cum Nicodemo colloquium . Quoniam coeperat Dominus se cognoscendi impraebere Nie emo, declarat quae eum spectarent, dc sere omnibus Iudaeis ignota essent, sei- licet Oportere eum pati . I . Ea sicut Moyses axautavit serpentem in deserto , ira axaltari
oporret silium hominis . Ego ipse exaltandus sum, id est, in crucem agendus. Revocat in mentem Nicodemi antiquum Vpum. Olim similitudine serpentis Moyses sanaverat morsus veri serpentis . Ita similitudine peceati , sive formam peccatoris accipiens Christus sanaturus erat peccatum, cujus origo suerat Adamus laesus 1 diabolo delitescente sub sorma serpentis .is. in omnis qni credit in ipsum , non Nar , sed vitam babeas aeternam . IKaelitae a serpentibus laesi statim, ae aspexissent similitudianem serpentis, nempe tertentem aeneum, quem exaltaverat Moses, sanauantur. Hoc typo d
cebantur . qu- qui crederent in Christum , intuitu fidei eum aspicientes , non perituri eusint vulnere serpentis , qui Adamum laesit &omne hominum genus. ivi Sia enim Dens Glaxis mundum, omnes
homines, non tantiam Judaeos, ut ini stulia opinabantur, us sirium μ.-ωnigenis.m Laret . Iesis se ploste tui veth Dei filium, verε Christum, quem Judaei sciebant esse filium Dei. ni omnιενεἰ eredis in m in , non perear, sed viram h beat aeternam is Diali Deus patet filium suum Dropitiatio em pro peccatis nostiis, ut pretio
ranguinis ejus r meretur mort aeterna.
est, ut dat et natiotas, poenas exigat ab eis , quas sibi subiiciendas a Chlii o sperabant Iudaei , sed ur falυειαν mnodus pere ipsum ι ut omnes nationes , quotquot et ediderint , sine discrimine set Wentur. H.nia chr*ων, haec Augustinus ad hune loeum , ses primo μιυare , postea iudicare : eos iudicandu in 'nam , qui
salvari noluerisne 3 eos perdueendo ad uitam , MI eredendo salutem non respuerune . Prima
mia itis Aia redderet. lnia ergo virit omnes peceatores , smnino neminem esse immun- a morte peeeari r prius erat ejus msserieordia
praeraganda, ps exserendum iudἰeium .is. Qui eredit in eism , sive Iudaeus , sive Gentilis non judιeatur, non damnabitur; qaei antem non eredit, licet Judaeus, iam iudicatus s εἰ jam aequo judicio damnarus est. contra pinionem Judaeorum, apud quos celebre ectis tum erat , qtiod legere ei in tractatu fanh dris , cap. t. Universo Ista si es portionem Amundo futura r hoc est, in regno Messiae. I daeus verb jam radi atus est, inquiebat Christus, quia non eredis In nomine nnigeniti Filia Dei . Quamquam enim tot tantaque miracula edidisset Iesus , non. ei credebant major par Iudaeorum; imprimis proceres, ut ipse queri tui verbis seqtientibus. as. me est orem judiciam : id est , eausaeondemnationis , quia tax venῖν in mandis πω
Exo ipse qui illumino omnem mundum , O
eem I duces caecos 3 nempε mihi praeserunt Pharisaeos, qui me fugiunt qui ego lux sum y Dran enim eorum mala opera. scilicet non m tum est si me lueem fugiane. a . Omnia enim qui male agit, odis Iaecem, me non a grean nroprea eiuste pudet enim ess turpes videri. a x. antem facis veritatem, qui ambulat in veritate, qui sincerε agit ι veritas promtegritate, & sinceritate usurpatur ab Hebraeissita Iudaeis Graeeε loquentibus --, Letome . sunt synonima. Qui ergo in te gro corde eit iustus, Ec rectus venit ad iacemist manifestentαν vera ejωι , ut illa appareant
qualia sunt 3 quia in Deo fune facta i id em egi ejus eonsenta a , dc ideb disna laude squa laude Christus taeith eollaudat Nicode-inum, qui ad illinu venerat.
262쪽
L1gra III. CM. III. Spisa re fricta in sabbato 21 3
murisci dise His Domini dant vitio, quod in die sabbati spicas vellerent ;at legi id non esse contrarium Dominus revincit.
sabbato secundo pri reo , cum transiret per sata , et vellebant discipuli ejus ML es
rientes L spicas& manducabant confricantes manibus.
a Quidam autem Pharisaeorum , aicebant illis r Quid facitis et quod non licet in sab. batis pa Et respondens Iesus ad eos, dixit: Nec hoc testistis quod se- eit David, cum esurisset ipse ,& qui cum illo erant. c. ' Quomodo introivit in domum Dei, sub Abiathar
principe sacerdotum, L 3c PMnes propositionis sumpsit , dcnianducavit , & dedie his qui cum ipso erant, ML quos non Ibcebat ei edere , neque his qui cum eo erant, nisi solis face
r In silo tempore abiit Iesita per sata sabbato: distipuli autem eius
esurientes e erunt vellere spiras, nisi .
sPharisaei autem v dentes, dixerunt ei rEcrediscipuli tuiciunt quod non licet facere scibatis. xa Et factum est item im , eum Dom n s sabbatis ambularet nee sata, de dis- emuli eius eceperiant progredi, de vellere spicas .r Factum est amem in sabbato secutus primo , cum transiis rei per sata vellebant discipidi ei spiras , ae manda
4 Pharisaei autem dicebant vir Ecce , quid iaciunts batis quod nota licet pa Midam autem Pharisaeoriim die bant illis i Quid facitis quod non licet A M. a At ille dixit eis rNon legistis quid se. certe David quando esuriit , dc qui cum
4 Q modo intra vis in domum Dei ,& panes
quos non nectat e edere, neque his qui cum eo erant, nisi
solis su erdotibus pas Et ait illis: Nun. quam legistis quid cerit David, quando necessitatem tabuit, dc esuriit ipse, ecqui
xs Quomodo imtroivit in domi. Dei. sub Abiathar principe Leerdotum , dc Panes propositionis
manducavit , quos .cm licebat mando eare , nisi liaerdotibus, de dedit eis qui m eo erant
3 Et respondens sus ad eos, dixit: Nechoe legii is quod se.
eit Diad. eum est risset ipse de qui cum illo eraui. Quom is intra. φ . . ovit hi donium Dei, 78c panes Propositi nis sumptit, ae mal ducavit . di dedis his qui eum ipso erant. ruos non licet manis
nisi tantilim saeerdos tibia λ
s Aut non legistis in lege . t quia sabbatis sacerdotes in templo sabba. itum viniant, & sine crimine sunt ρ6 Dico autem vobis, cuia templo major est hie Si autem sciretis quia est: t Misericordiam vonunquam condemnassetis innocentes.
MARCUS. 8 27 Et dicebat eis r Sabbatum propter hominem factum est , 3e non homo propter sabbatum. a HARMONIA.
s Itaque L & dicebat illis r 3 Et virebat illas et
263쪽
Wh sentiunt S in an Mmae ego ipse sabbati domin v. h. eii. intelligenti: horum-- - possum legis labbati risorem et' μ' sericordiam seu , in non μνῶν-m , id est pio Deo summo Iesus sese gerit,
Tharisaeos qui eum arguebant molata te s. confutat
ε Factum est amem di in alio labbato,
et L N Actum est autem &ει cum inde transisset, G, i, radii ius Gom&do
traret in synagogam , α Q. togam eora a.
cum . erat arida. et observabam a tem Scribae, & PM n.'s.
nus eius dextra erat arida. α Observabant autem Scri-- , & Pharisaei, t mn sabbato
curarete ut invenirent unde a cuiarent eum. t
4 31t. Et interrogabant eum, dicentes Si licet labbatis ιμ-
tationes eorurn, dc ait homini , qui habebat mantim a dam: Surge, &sta in medium. Et surgens stetit. 6 Ait autem ad illos Iesus rInterrogo vos, si Alc. L licet sat halia benefacere, an malὸλ ammam salvam facere, an perde αλ-At illi tacebant
a Et observabinteum si sabbatis curaret
si sabbatis euraret , tuai , si in bato
ut accusareat illum. curaret e ut invenirent unde accusare 3c interrogabant eum dicentesi Sil eri stabatis curam p . ut accusarent eum. 3 Etaai Gni M. benti manum artidam: Surge in mea dium ε
& ait homini , qui habebat manum ari mi Surge, di ita in vindivin. Et fu aena stetit. 9 Ait autem. ad I los Iesint Interros vos: si ueri si acis benefacere, a malet
mam larvam facere, Mimam tavam tinan perdere λ At illi , an perdise t
264쪽
116 COMMENTARI Us IN HARMONIAM. MATTHAEUS., ir Ipse autem dixit illis : ' Quis erit ex vobis homo cui λα aeunam , & si ceciderit haec sabbatis in lavem , nonne te ebit, & c8 ia Quanto magis melior est homo ove itaque licet sabbatis bene.
. s in. Et circumspiciens eos cum ira, contristatus super cincitate cordis eorum,1 o L Dixit homini: EM. L ire
ν Et e mimspicis is Et eis is is . eum ira, coturia omnibin , flatus super caecitate oordis eorum,
liniit dicit homini, dixit homini r
ni: Extende matrum Extende mans tuam: Extende manu tuam ω . o. ri tu Et en vix re Et extendit, di rei ι. Et extendit, ct resti
cati α rei tituta elic manus eius restituta est tau is inta est ruamis illi. tuis est mn .eius
L U C A S. II II Ipsi autem repleti sunt iaspientiacem quidnam sicerent Dur.
TR. a s mimi Evangelistae hane hi siculam sub vagunt spicis consti his , quod fieri
conripit , ut modo dixi nus, in primo sabbato Iost Pascha i manum autem aridam lanatamisit Luras in alio sabbato . Ex Pharisaeis qui hequentes huic adstabant miraculo colligimus, tunc lesum commoratum fuisti in ludaea ιuraeterqiram quod disitur hine discessive ex Ju--a ut videtur , cum adverteret sibi succensete Pharisiis I M L Finam est .mram o in aso baro. inlicet post si um secund primum s. m. Er m. ind. εω me, ex hoc ioco , min naritiei aevisarant disti pulos ejin vellentes cas, L in insema in lynagogam , - . Complures erant Hieroso*mis, di in vicinia eius isagogae , in vi eri , in agris. S. ergo tempore cino in terra Iudaea ruptizabat. min stria discipulis,. ut insta videbimus: quoniam pii Israelitae singulis sabbatis congregarentur in synagogis, di ipse nulli pro mune te deesset, synagogast etiam frequentabat hisce diebus , uvdoceret , de Evangeliium suum pluribus nun
oret, nam in more positum erat, ut viri consepicui, ex quacumque triba essent, rog rentur de scripturis quae in synagosa praelegeoantur adisserere. Inde saepilis occationem habuit Dominus exponendi pleraque ex scripturis loca quae eum spe bant. R Es- -- quidam ham , est' mamraria a dextra eras aνώa , emortua, ematiata excarnis . 3 I. Obsistiabant orem Serib- , in Pharisai A in sabbato orat νυ t mr invenia n , .nde a farent eum, quasi sabbati vi
tonina Sy see inaria orare ρ - - samenν: Sabbati violati si non opere, saltem suis:erbis. Eos autem sui sin tu in non servarent, fuisse extremo iapelirio addictos, docet hippi iacium hujus, qui ligna sabbato colligerat .s ' s. Lmaero Jesus sciebaι eogisarianest ovum: quo consilio eum interrogarent di er- sua 'lita sapientia eos consutandos suscipit νεν ais hamis quὼ halebo manum Midam νSurge, In medium . M snuens streis in Haec Chri tus, tum ut omnes attentos redd reta tum ut ipse hominis aspectus dura eorda emolliter . ε s. ant- ad tuos Iesus , postquam ille homo in medium prodiit: intem rogo vos , a vobis peto, si M. L Πων fauebaris farere, an malὸν sanando, vel aegrum deis serendo anonam salvam fame , vitam, sive salutem date, an predere ρ nempe non servanda vitam alterius elim possis. In codice Graeco legitur xma, ναι , ouid re 2 sed in duobus Metae exemplaribus erat x λωm p.rdere. Sie SPrus, dc Arabs laeetunt. Me. At ilia rarabano quin enun re riuissent λ religionem sabbai i prohibere opera eharitatis λConveniebat intra Judaeo periculam auisa ru', ut aiunt, HlIere sabbatum a nempe nci- tum eue serre suppetias in sabbato, elim mor tis perieulum lintriineret ι sed illieirum puta bant adhibere medicinam ea qui, iuvitae peri Hlo non arat ι 'nia quidquid possibile factu erat. vespere sa ti, non pelleret sabbatum ι seil releui non imminebat vitae periculum, poterat ante sabbatum , aut eo transacto, aecipere me dicinam , Unde , ut videre est in tractatu, d
labbato in Taluuide , di apud Halmonidem si
265쪽
- auod fieret pro anima. Ex recepta ergo doctrisna eo ludit Dominus. s. ' Ia. magas non licebat aepto lumbis ungere loeum
lariare acetum, quod exsputurus esset, an a lar te licebat , modo deglutuet 3 quia non ut medicina, sed ut Sie gutture dolens qui non poterat oleo garurietare, oleum metur ben E. imuiunt, illi erat. Haee doctrisna inepta prorsus. ut autem ostenderet Dominus non illicitum esse , eonsistim lanare aesrum , re uuam non improbabant Pharisaei , utitur . . 7 tr. Mi. Ipse aurem rixit allis e smaeris ex vobis hamis , xi haMaι ovem aenam , o si remota hae sabἷatas in foramn , nonne ovis. O ti lis eam t extrahet illam e misvea, ne illa die ei math sit. Videtur Dominus iupponere ovi periculum mortis , qu periculum , ut diximus , Sabbatum , etenim docet Maimonides in tractatu de la
ruto, rapas . si bestia in laveam aut in st onum ineidisset, alimenta, si id fieri posset , tune ministrata: sin minus panturi& stramenta decuisse afferte, R bestiam sussuleire, u de si posiet astendere, ascenderet I & noe 'r, uod dieit Dominus i in lavabit eam ἐπ , arister . Incesserat quidem Machabaeos suaudiebus illieitum vim armis repellere a sed illum scrupulum cito deposuerant I eonstabatque iter Iudaeos opus in sabbato prohibitum non euemelior est rima sin λVicti erant Scribae, &Pharisaei, sed mentem
non mutabante adhuc obstinata malitia Christo resistebant . Heb s ' s. Me. EI eireum pia rima res mi. ira , vultu suo praeserens indμonationem , eantristatu/ 'per caeotaro cardis e m , - κἀ-. vel duritiemeordis eorum, quod occaluerat ut saxum. .nam
LExamda manum nam I hoc non repugnabat
legi sabbati r ei 3mvir , O restituta est Lmanus eius Mi. sanitati scu3 altera. Quid ea in te eulpandum non adhibuerat medicinam Dominus, solo suo verbo essieaci usiis. ii ii. L IU avitem Scribae& Pharisaei e νuia μην insipiamia , sapientia sua conlatavit eos Dominus, di ostendit amentes, & eo ame liores, qubd non respuerint . Tantum enim abest, ut seuteos pudebat s ita di poeniteret smagis ita serebantur in Ietam; ct colloqueban-εων in-- , quidnam facer- -: nempa quo o eum e messio tollerent .
a Magdalina cum aliis piis murieribus sequebatur Iesm per cisitam,
o caselia pradicantem. et Et ire N Chusae procuratoris Itae, quae ministrabant ei de tacultatibus Iais. a TI T DR--d eops , --σ
266쪽
ronymus . Mulieres , viduae praesertim , sol bant magistris necessaria suppeditare. hunc ni rem lecuti sunt Apostoli inter Judaeos: Paulus inier Gentes omisir, ne sinistHori sermoni an. sim praeberet. maluit autem Christus hoc a mittere beneficium , quam cum Apostolorum comitatu gravis esse ignotis, ad quos adventa. rit. quaedam ex illis mulieribus curatae erant a malignis spiritibus. Sciendum autem per malitnos spiritus posse intelligi vitia , quae Iudaei
di daemonia voeant, ut intractatu Tatumdi eoloma, matas in Atia est satan t in Gittim strictara ast daemonium. εEx hisce mulieribus una erat Maria , qua etia eamν Magdauene, δε-ρptem d.mv-ra exu.vant. hanc Mariam non aliam cense eum plerisque antiquis & recentioribus interpretibus , quόm Laxari, & Marthae soporem, ipsam peccatricem quae unxit pedes Iesu i di cujus hist riae adiungit Lileas, quod nune ex illo narra-' mus de piis mulieribus quae Iesum sequebantur , de quorum numero erat Maria Magdalena. si tendum est Evangelistam loqui siboscuia a n que enim nomen peccatricis expressiti neque eo in loco in quo versamur, hanc Mariam Mavdalenam notat fuisse sororem Marthae. sed, ut supra observabam, elim peccatrix exhibenda suit, di a daemonibus obsessa, eonsuluit honori Mus , scut reticuit Matthaei nomen eum de publicani ejus munere, quod non honestum erat, serismo sitit ei talendus. Videbimus in historiad minicae resurrectionis hane Mariam quae venerat ad monumentum causa ungendi corpus Domi ni , si ita Mariam Magdalenam , de qua exieran solem daemonia.Quae autem uc ungendum codipus Domini susceptura erat, evincemus esse M aiam sororem Laetari, quae ex Joanne, cap. 1. P. a. jam unxerat piaes Domini 3 5e eapillis
suis exterserat. Clim ergo non alia quam mulier peceatrix id sererat , statuimus mulierem 'catricem , Mariam ex qua exierant septem .aemonia , sororem Laetari de Marthae unam dieandem esse mulierem . ' ' . Peccatrix autem muser, ut iam monui, non
semper est vile prostibulum, quae prysecto pr unus poenis adcina misset, si Israelitis & non enigena. Mulier peccatrix censebatur, nons tum quae violaret legem Moysis, sed quae I dat eas consuetudines negligenter servaret. Ergo
vetismilius Mariam sororem Matthae, non quἰ-dem obnoxiam suisse majoribus villis, quae poena capitis puniissent Iudaei, sed non caruisse in in ribus , & forsan numero plurimis, quibus omniubus 1 Domino sanata juxta loquendi morem Hebraeorum diei potuit liberata a septem d
montis, nempe ab innumeris pravis assectibus. septenarius enim numerus indieat multitudi nem , quamquam non repugnat vere Oliin suis- .se obsessam a totidem daemonibus. Quidam volunt Mariam dictam Magdalene ,
a quodam in Galilaea loco; quis sit ille loeus non
apparet. Conjectare autem possumus, sic e nominatam ob nimiam curam in compone
i etinibus suis in libris enim Hebraeorum R,'m , vel Magaddela , se: nificat
mulierem Hicatricem capillorum mulie um , a verbo a staddet , intortuere , implieare , unde f.nas intortis r. Inter
sera prohibita diebus rabbati recensent Iudaei iluam nimiam curam capillorum. se legimus intractatu de sabbato. e. o. mmme μοι minnir , adtreum a viris , avit drexibus
suis ι sic comam suam, sie suum mastarem , sic
ram, quam crinibus intorquendis impenderet , etiam diebus sabbati, de ideo quia ea re floccia
faceret statuta sabbatica, dicebatur peccatrix. i forsan non vacavit alio culparum genere, sed mihi constat non fuisse meretricem, cujus asetes Maria Israelitis non exercuisset impunε. 3 M Joanna .xam chusae procaeratoris Her-dia, pariter Dominum sectabatur. istisa haeeerat vidua , aut Dominum non sequebatur , nisi elim in ipsa praedicaret , ubi procurat rem Herodis Tetrarchae avebat Chusa. Nam ,
ut diximus. Evangelista ita in senere in die re videtur, mulieres aliquas Jesum sequi solutas fuisse dum praedicaret Evangelium suum . Clim ergo Ieses versatetur in Galilaea , Ioat na poterat illum sequi, M. ideo deserere m titum suum. D SHanna O aliae mulse quae ς ministrabana ei da saeuisaeritas suis ut hos pili s sius non euet molestus. e r ,
267쪽
LiAER III. CAP. VI. Paralati viri Samari .
Parabola viri Samaritani, qui hominem a lyranibus spoliatum . o His ratum curaverat, ostendit Dominus quid sit diligere
1e v Teere quidam legis ritus surrexit tentans illum, & dicens: MagLII stre, quid fixaetendo vitam aeternam Possidςb0 λ a6 At ille dixit ad eum i In lege quid scriptum est quomodo legis par Ille respondens dixit: ' Diliges Dominum Deum tuum ex toto cor-s..t
de tuo, & ex tota anima tua, Ec ex omnibus Viribus , & ex omn1 mente ii. tua: & proximum tuum sicut teipsum.
18 Diaeitque illi: Rectε re disti : hoc di γινα. . Azy Ille autem volens justincare seipium, dixit ad Ielum: Et quis eliri, ii se α autem Iesua, dixit: Homo quidam 9scendebat ab Ierus
lem in Iericho, & incidit in ureones, qui etiam 9spoliaverunt eum : dc plastis impositis abierunt, semivivo relicto . - Ἀ - ε31 Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via r & viso iuga Similiter de Levita, cum esset secus locum, & videret eum pertri siit. 33 Samaritanus autem quidam iter faciens, venit secus eum et de videns
Et appropians alligavit vulnera ejus, Intundens oleum & vinum: cc Imponens illum in aumentum suum, duxit in stabulum, & curam ejus egit. s Et altera die protulit duos denario , & dedit stabulario , & ait et Curam illius habet & quodcumque supererogaveris , ego sum rediero
a s Quis horum trium videtur tibi proximus suisse illi, qui incidit in I
'ς 'Αρ iis, dikie, Qui theie insericordiam in illum. Et ait illi Iesus: V
CUM parabolae petantur a rebus quae M lis obviae sunt i Dominita autem mem ret, Iericho, di Hiero Iymam uris non tanto intervallo dissitas , credo hune se nem ab illo habitum, elim moraretur Hier solymis; hoc potissimum argumento adductus quod . Evangelina subiiciat huie sermoni qumi relas Martia adversus Mariam sororem suam, , dum ap id eas Iesus hospitaretur : nam cem um est eas habitaile in Bethania qui vicus est iuxta Hierosolyinam. Ideitch autem hanc parabolam Samatitani refero ad tempus quod Pentecosten subsecutum est ι quia nane parabolam videtur Dominus proposuisse in synagoga occasione serIpturae quae tune ibi legeretur. Illud enim eue quιdam Lerisperitur sumxit tintans eum , indieat sedisse hunc Iaegis ritum, di de more pronosuisse qua stionem Domitio , quam ille solverit convertens animum, & oeulos legi speriti ad ipsam seripturam modb lectam ι quod indieat illud: ....do letis Oe. locus autem scripturae, ut puto, erat versus quintus capitis sexti Denteis ronomii , quod caput legebatur ultimo: abbato meni s o b uno , aut altero mense post Pentecosten . Sive ergo Iesus Hierosolymam reversus sit ex Galilaea , ut in Pentecoste appareret coram Domino. sve serius ascenderit
268쪽
In urbem sanctam ι tune in illa , vel vieinia
ejus morabat urs quod non eontendo certo re
Mus esse; at eum in Harmoniis Evangelistarum pleraque fortuit b eollocentur 3 nemo id mihi viatio vertat, si ubi verum non video , sequar quod verisimile est. as. Ex rece vitam legἰθmritus, ρομα&, qu les plurimi erant Hierosolymis magni synediuiudices s homo, inquam, exercitatus in quinsionibus legis. surrexis; credo enim rem in aliqua synagoga transactam, tentans iurum aniquid legi, aut magistrorumpidiciis eontrarium eliceret ex ore ejus, Ec inde criminandi causam haberet . Magister quid facundo, ait ille , ω νam aeternam possidebo, illam nempE , de qua tune temporis Claristus potuerat sermonem secisse . Etenim in s agogis solebant quaestiones proponi, & agitarit albernatim viti docti disse. rebant de lege. Ille ergo legi speritus surgens, quaestionem proponit, se idem Evangelissa alibi, cap. Ost. ι 6. de Chlisto loquitur: oesum
26. Da illi Lait ad eum : In Me quidscripι- est λ id de tota lege Jesus non quaerebat, sed de
illa parte legis, quae tunc prae omnium manibus erat, sive quae tunc in syliagoga legebatur ι neque tum apte respondisset legi speritus locum Deuteronomii potius recitans, quam pleraque alia legis loca, 'tiomedo legis p hane iplam scrupturam , quae tuis oculis suriecta esset. a . Illo legi eritus ν.spondens dixis, id est, excipiens, sive in loquendi vicem succedens, re citavit illa vel ba legis, quae oeulis ejus obversa
bantiir: Diliges Dominum Deum tuum ex isti ω de tuo i ex tota anima tua, er ex omnibωι viribus1uis, O ex omni mente tua, ρνoximum tuum
sicut reqlum. 28. Gxitque illi: Recte respondidit Pene pronunciasti verba Moysis ι restat ut reipsa inpleas. me fae, o vives, hoc opere praes non enim sufficit scire . 29. titi auxem volens iust care si iam, osten de re scilicet se non rem vulgarem sibi de aliis notam proposuisse, sed quaestionem dissicilem ια quae iniet summos legis doctores versaretur , ipsis verbis legis quae recitaverat , magnam subesse dissicultatem probare conatur s
dedeeori enim sibi esse putabat id quod suaesie
rat , tam citb solutum ; ideo nodum in sei po quaerit, ut videatur non ξ vulgo doctor. Es uir est, inquit, metis proximus λ Ambigeb tur enim quam lath ea vox spectaret . Tune temporis magistri Iudaeorum putabant proximum esse quem vi Israeli tam , nee alium praeterea quemquam . Illud ergo Levitici eap. as. P. 3 3. Si habitaverit ad υena in domo vestra, moratiis fuerit inter vos , non exprobretis
ei, sed H inter vos quasi indigena r edi dilis sti eum quasi v mctipsos. Illud , inquam , quod
de:vito, qui ec. gentili sectus pro trius linees Moysis servaret, vox enim proselytas, res M,
det Hebraeae Iber, Latinis indisma: eaeteros omnes qui Israelitae non essent, odio habebant, de si impune possent, occidebant, aut saltem mi-1eros sublevare non noverant, ut videre est in libris eorum. HHeriei Israintiri, id est aut id la ni ex Israin, aut 'qui transgreditinrur u ιννιιens, ex praesta sunt o Hodi, si fieri ν re', palam ι sin , elam , astut de machIneri eιν mortem. Hie unus est ex canonibus Iudai. eae doctrinae, sicut .di ille . Gentilibus vero qui bissemm non est bulum, non mortem machinanistisr, o prohibitum es eos . marte liberare, si de morte periclitantων . His consona statute
Maimonios, imuitur de Gentilibus. Si quisb m ereidaris in mare, ne eripias eum, nam
dicit' i inan insurges in sanguinem pro χλί ni, M talis non est proximus. Ideo idem Maimonides observat quod Israelitatu ,' qui a
venam inquilinum oecidisset , non occiaeretur
a synedrio, licet dieat ut et si quis iaperbierit in proximum suum dic. dam Gentilas non aestia
Tam impiam doctrinam si prima stonte imis petiisset Dominus, clamitasset legi speritus eum
traditionibus doctorum adversati, vertam oculis subjieiens exemplum eximiae charitatis, quam legi eritus non poterat non Iaudate 3 sie eum constringit, ut teneat ut contrariam, εc sani rem doctrinam sito ealculo comprobare. 3O. Suscipiena, λαεων antem Jesus, id est excipiens sermonem legi speriti cave ne legassus eisna quod in quibusdam eodicibus Latianis olim Oeeurrebat dixis, parabola utens,
vel veram historiam enarrans r Homo qnidam deseendabat ab Hyreusalem. in Ieν ebo. Homo ille non erat Samaritanus 3 etenim hanc u
bem Samari ni . non frequentabant , ita aliosuἰs Judaeus civitatis sanctae accola , vel qui in illam venerat religionis causa , O inridie in lareanes, qui etiam despoliaverunt eum; c plagis impositis abiertina semivivo relicto. Inritet Hierosolymam 5e Iericho Ioeus erat I
trociniis infamis, momin dictus a viatorumetuote ibi essitis, ut notat B. Hieronyiiuis. 3 i. Accidit autem vi facerdos quidam dese-ὐνet eadem viat oviso im praetreiit. ἀ-- .λειν, coram illo praeteriit, vel contra illum praeteriit, miseria esus haud commotus. 32. Similiser edi Leυita, eum esset se s locum et clim appropinquasset ad Ioeum ubi lauis eius erat s etenim nee ad hune saucium saceriados dignatus erat accedere , ex adverse praeinterierat, ut non tantum non accesserit , sed etiam de via deflexerit. Clim, inquam, Lα- vita propius appropinquasset, O vaderer eum ope indigentems pertransiit tamen . ratus se
indicabat omnem hominem homini esse pro. l haud ulla teneri religione serre suppetias vi ximum, se interpretabantur, ut intelligerent i ro ignoto.
269쪽
venia seetis eum : in videm eism , -hemoris dia motus est; ita non pertransit . N. M a' propians, aceedens ad illum , vulnerae vir, ne vitam cum sano uine effinderet, prius in iandens otium, O vinum, oleum cum vino mixtum , Et imp nens uiam an inmisistim
divellatium, sive hospitium 3 neque enim l lam aut malium stationem nomen illud stabulum sinificat, ct euram eser evn D. Eν M.tera die ἐπὶ εἰν δευον, id est, sequenti die ad matutinum crepusculum abiturus, prataetie duos denarios, o devir flai aeris , O arat a cis ramiuisa hab. i O quo eumqua sepererogawπιν , ego cum rediero , reddam tibi , ut ab omnina ite sublevetur aeger ille . - .
dotiιν ilii proximus 'is tui , qαι. incidia iniatrones, stilicet quod debetur proximo implevisse omelum s sive quis ex illis tribus pro pro. ximo hune aegrum habuit. 37. At ιua legii peia ritus dixia r Qui seris misiste rviam an illis nemph Samaritanus, se exibuit proximum I daeo viro qui animum ab eo gerebat alienum. quid hoe est nisi fai eri quemque hominem alteri homini proximum esse. Ita Dominus adisinitabili sapientia verum extorquet. si Samaria anum vulneratum proposuillat, dixistit sa: legi speritus negligendum fuisse hominem in purum, & a sacras alienum. at beneficium eollatum in Iudaeum tam gravi easu amictum non potuit non laudare. Ita eositur fateri quod videbatiit nepa: urus. nam si ille samaritanus reisera seeit, cui a opem tulit Iudaeo, cui odio erat, certe di Iudaeus recth saciet, si in east simili opem tulerit Samaritano 3 nam par est utrinque
vinculum naturae, quae nos omnes H mutuum
adiutorium genuit. ideo Samaritanus judice legi sperito laudabiliter movebatur. Ea aἰι illi Iesu a Vade, t. De similisεν. Merito eollieit neminem hominum 1 nobis ali num ella censendum. Fae similiter, id e 1 que citmque qui tua ope indigeat, sive Israelita ,sive.Gentilis, aut Sama litanus tuerit , si bleva , nee quasi alienigenam despice, ut solent qui te. eeptam a vobis doctrinam sequuntur. Haec omnia non exprimit Chi istus, sed relinquit eos-tanda legi sperito, qui elim factum Samarita ui non poss et intra se non multisaeere, simul de quam hactenus multifecerat doctrinam compeialebatur improbare.
DAm christus bospitaretur apud Martham ct Mariam , queritur Martia quia sola misistraret. dum Maria soror eius verbis
LUCA s, Cap. Io. 38 2. g Actum est autem, dum irent, & ipse intravit inqiuoddam easte, v Iumi & mulier quaedam Martha nomine, excepit illum In domum . huic erat soror nomine Maria , t quae etiam sedens secus pedes t . . s.
Irim rii audiebat verbum illius. o Martha autem satagebat circa stequens ministeritin t quae stetit.&aut: Domine , non est tibi curae, quod soror mea reliqmt me solam mnis
que elim ille vicus proximus ei et IIQUIOIrimis. verisimile est parabolam samaritana cus
270쪽
111 COMMENTARIUS IN HARMONIAM.
positam a Domino, dum Hierosolymis versar tur , aut in huiusce urbis vicinia . Ea misiare Martha nomine exeσῶν tum m iis Gmum 'am. Jam observatum eth Dominum cum Hierosolymam veniret, solitiam cubare in Reis thallia , ubi saeptiis hospitio Marthae & Matiae exrepitim credimus , & arcta amicitia eum it iis devinctum ab hae die qua Maria mulier antea re atrix. abluerat pedes eius in domo pharisaei. Non aliam enim esse qliam Mariam Marthae sororem eoutendimus . Sed quidquid sit de illa peecatrice , ex iis quae passim o currunt in iva Nelio apertum eu, diutina eo suetudine, di familiaritate itinctum fuisse D minum eum Maria, de Martha, & Lmaro sta re earum x quapropter verisimile est , statim cum praedicare eoepit Dominus, duas illas s soles sibi innotuisse. 39 Ea huic Marthae erat soror nominia -- via , quae etiam sedens seeus podas Domini , quieth 8c attenth, audiabat verbism Iuina, mois te discipulorum s ut Paulus eruditas fuerat ad pedes Gamalielis, Act .cap. 22. p. s. se ad D mini pedes sedebat homo ille quo daemoni rum legio exierat. Luri cap.2. 9'. 3s. Maria , inquam, si illa est, ex qua Dominus eleeerat septem daemonia , hoe est quam sanaverat multis vitiis, sana facta sic mutaverat mores, ut cujus animus antea I Deo prorsus aversus est et , jam in ἐllum omnis converteret ,
nullius alterius rei satinns. o Martha autem satagebo rarea strinam missisium di distrahςbatiit , laborabat circa multam ministrationem πα -- ον - . Eleui m Bethaniam venerat Dominus non istus. cyna stetis , O ait Thesea ream . Quae superveniens dixit a vel sie dicere institit a Domἰne, non est tibi μνα, Μόd soror mea relicinis ma suam ministrara ρ Maria enim sollim intenta erat verbis Domini audiendis. die area ilia aes me adiuυer. ut una mecum manus admoveat Neri. t Ea is pondena Lxit illi Domintis r Maris tha, Martha, amica compellatio, foliacisa es . O e.νbaris erga plurima , distraheris , de inquieta es, varie de sollicith discursas, parans v ria serrulorum genera. dc variam sisellectilem disponens. a. 2 orro unum est necissaritim. a 'me A unum ferculum tantum necessarium est. sic non pauet interpretantur. Malim Dominum signifieasse id unum Matthae satagendum fuisse, ut verba ejus audiret, quod saelibat s ror ejus . Maria optimam parrem elegis . Qitae illa optima. pars δ si illud unum neeessariam .aeeipiatur pto ano ferculo, sic loquitur Dominus quia Maria optimum ferculum elegisset a
quod procul dubio Dominus non dicit , sed ideo optimam partem electam a Maria , quod praeferret studium eqgnoscendi doctrinam salutis.
pars non auferetur ab ea . Maria enim a
studio doctrinae meae non uliris patiatur avelli , ut alia curet, quam qitae Dei sunt. Generalis autem sententia est; varias esse ae multiplices hujus sitae euras , sed tinam esse rem quae η si salvi esse velimus, omnino sit nobis necessaria , curam sciliret pietatis . Laburisses est hujus mundi amars aiebat Augustinus ι cuius Fe illa sunt adversus hujus mundi amatores. 2 Urism
otiam magnum negotium est : vestraem negetum magnuno ostium est.
ni s dissipulos docet modum quo debeant Deum orare . . L U C A S Cap. II. Φ.I-I r U T laetum est et cum esset in quodam loco orans , ut cessavit , dixit Alo unus ex discipulis ejus adcum: Domine , doce nos orare, sicut domit & Ioannes discipulos suos. a Et ait illis: Cum oratis, dicite: Pater, sanctificetur nomen tuum: Adveniat regnum tuum.
3 Panem nostrum quotidianum da nobis hodie is . Et dimitte nobis peccata nostra, siquidem de ipsi dimittimus omai d
benes nobis. Et ne nos inducas in tentationem.
Mnicit in . s Et ait ad illos: Quis vestrum habebit amicum , & ibit ad illum uxordia nocte, de diuet illi: Amice, commoda mihi tres panes. Dis tiroo by COOste