장음표시 사용
391쪽
ut viilere est in citato psalmor ubi illud mi quM Quaeumque caligine locum hune obdueere Dmi potest pro advivus Addit Iesus-haeretici allaborent, non impedient quominus non p.rs μιυἰsνθιura , rescindi ,lin illo clare luceat veritas orthodoxae fidei. huiere ei, di irrita fieri. Si benhoc verε haec dictalenim congruunt verba Christi, & Ingerunt ani- sunt de judieibus, an elimini dabitis mihi clubdimo identitatem naturae in patre te filio ι sive
me diritim Deum . . Ergo . inquiunt, Socini thorum unitatem quam eredimus. huic autem uinni Iesus, eo ista interprete, non alio sensu v initati Trinitas personarum, ut supta annota. rus Deus, quam quo iudices terrae qui in con-ltum est, non au versaturi sive notio Trinitatis solitum potestatis admittuntur , Deos ita J inon pugnat cum notione Dei unius squam ualis
nisi ἱpti interprete, non est natura Deus, seditatem & Trinitatem Dei praedicant scripmtae ι pati;eipatione divinae auctoritatis. Verbum enim Dei agnoscunt , sui patris s. PrImlim respondeo, Iesem . cum furentes Iu-lpientia est: Spiritum sanctum qui est Dei cati-daeos vellat eompescere, protulisse testimoniumitas. An homo non ideo minus est unus, quia seripturae, quo dc tentur non illicb accersen lintellectum habet& voluntatem, facultates dis dum hominem bl hemiae qui se Deum die istinctas inter quas unitas est qua nulla per Nret, quoniam hac appellatione ipse Deus digne-lchior. Deus non est sine sapienta& caritate. e tur judices terrae. Sie primum sapientia sua su-itra autem Deum non est sapientia ejus di spirirentes placat s postea his placidioribus sinis p itus eius. Non rapimus quidem quomodo s te saeit quis estet , quae enim iubjungit, amoventipientia, sive verbum, de Spiritus sanctus sub opinionem quae prima verba animis ingerere po-lsistant distincti vera di inctione, quam tam elaviterant, Deum nomine suisse , non natura ι utirὸ docet Evangelium, ut inde Heterodoxi Eo iudiees qui Dei nominamur, nee ideo Dei sunt .itendant etiam eos esse diversae naturae haee observa, lector. Iudaeis qui Jesum ae s imnia non biiciuntur humanae scientiae r advertabant se sacere Deo aequalem, idem fuisse se F ltimus tamen haec secum non pugnare. Dum Dei disma , Be se μενε aequatim se . Ed inertamur ad factum eodicem, in quo Reipsa elim Filiisa propriε usurpat ut , eadem apertum est Judaeos non In eam partem acrepicsententia est Filii enim δέ PMνῶν eadem na. se verba citristi, ut se dieeree Dei tantumm tuta est. Itaque Iesus ideo sollim allegaverat .do legatum, de ea istaeausa eius filium, quia iudices appellati cleos, ut eompesceret Iudaeos 1lejus rem ageret ι alioqui enim ut blasphemum eos enim poste, deflueit Ob vult, fgnificans non perrexissent arguere, de plectere: nam ni- nomen Dei sibi magis eonvenire, qui Dei filiusis ex manibus eorum exiisset, eum apprehen- demonstretur manristis operibus uitia se enimidissent illico puniendum. Cur er o Cntistiis , ratiocinat ut a Si scriptura deos dixit ad quoslchii Iudaeos docturus venerat, siriuet se abripi, verbum Dei, tanquam ad minis tos factum est siquos tam facilε re voeare poterat edens e se sui imperanti ver aures praebere dceorda su Isionem, quale in ei SoeInus subderet sed tan- ieere debuerunt , mihine blasphemiae crimenitum abest ut verbis suis non eam inesse sentenis,ute impingitis, quod me filium Dei dixerim , tiam, qua illa accipiebant, spiri fleet, quin imo qui ipse sum. ιε- Qrem flore sanct cavis , idlhane sententiam magi magurte ecti firmat . est eonsecravit , separisit ad munus quod ob. Ubi lapides sustolerunt Iudaei, quhd se unii meo, ad cipus quod non nisi a coeli Domino per-ldiceret eum Deo patre. addidit quia pater in agi potest , em quem ideo misit E coelo ιnime est ereto in starebant ergo eum inisndtim, clim ab aeverno esset arid eum, μι ,4 apprehendereo, quia eausa sufficiens videbatur ad inquam dictili mihi : Quia blinpham quia eum addicendum morti. Et tune exiiἰt de ma- AxI , filius Dεἰ sam . nibus eorum. Mandaverant publicis suis mini Non ergo Iesus abnegat se esse filium Dei , stris, ut in eum manus injicerent, quos tum; mb probat ; de ideo se aequalem Deo. 3 . Silsapientia , tum potestate sua elusit. non saeιa Uina Patria meἰ , quae me demon- o. Eν abiis iterum arana Iordanens ἰn eisis strant ejus filium, nolite eredori nisi ea saee.lIocum , ubi erat loannes bus an a primium arem , quae ita Deo sunt propria ut a nullo aliolantequam in Salim veniret. O marisia ulla alia fieri possint, permi erem vobis , ne erede te. i quot diebus. Illud Mem - ἰ inne, tra Io tis. s. Si aurem fatῖο i O si mihi, s ste verbist danem, intelligi potest de vicinis legionibus meis non vuliti erebre , operibus sue si his' Iordanis, sue eiterioribus, sive ulterioribus. eredite , ωι eertis cognaseMis O eredois id ael 1 reddi potest errea. Notum autem Ioan- quod dixi me unum es Ie eum patre, parem et inem primum baptivisse e rea Iordanem ι oc se. se nostram potestatem , quia paris in me esto leundaso in AEnnone iuxta Salim.4t. ει malaieta in patre . An haec dicere poterat homo ,lvoneruut ad eum eommoti Hus miraculis, renon alius natura quam homo, ideo soliim di-ltestimonio quod ibi fuerat illi perhibi iuni acendus Deus, quia a Deo eonstitutus iudex, di Ioanile . Et dise , t qu a Ioannes quidem μejus legaru , qui olia ratione unus eam Deo esset num feeit nullum ι nos tamen eum venerati non potest nisi consensu, sive unione voluntatis. Iumus, de prope pro Messia Labuimus, cui et
392쪽
ro non credimis Jesum esse Christum. r. Om
htine multd se esse majorem, S agnum Dei qui
voveret peceat a mundi, vera erant, ut probat
eventus, & apparet ex inctis de factis eius. Oideo inutii indid&νωne In eam , in in talem , qualem Baptista dixerat. Appendam tanquam eoronidem huicce capiti egregium ratiocinium magni Ausustini, quo ex inest catholicam fidem, quae venit de doctrina Apostolorum, veritatem tentiisse inter appo. fitas naereses Sabellianorum & Αrianarum. Patrem & filium diversa esse nomina , unam oro asse persollam dicebant Sabelliani . Atiani eonfitebantur eum, qui pater est, non esse filium ,
eum, qui filius est, non esse patrem. Confusabantur, inquam, generationem , sed negabaotaequalitatem. in errore Sabellianorum unus ea
solus, ipse est pater , qui filius r in errore Atia ianorum, alius est quidem pater, alius filius; sed ipse filius, non solum alius, sed etiam aliud est.
Utrique confutantur, dum audiunt: Ego edi poterrenum sumus. etenim, ait Augustinus . ciamati ille tumus , abscedat eo usu a Sabellianus seram audit unum, abscedat eo Mns Arianus rgnb rner cathι Leus inter xtrismque sidai su enaviqium , quoniam cavensim est utrorsa naufragium . Dis erga in quod dicit Evango Ilum , Eσo Ac pater unum sumus. non ergo diaversum , quia unum ν non nur, qu a sumu3.
TM Uai stafra intentant Domino metum Herodis , eum Oeeidendas σπHierosolymis. euius urbis miserum sortem deflet. i
. 33 T N insa die accesserunt midam Pharisaeorum, dicentes illi r Exi , RI Vade hinet quia Herodes vult te occidere . 3a Et ait illis: Ite, & dictae vulpi illi: Ecce ejicio damonia, Ac sanitates perficio hodie & eras, & tertia die consummor. 33 Verumtamen oportet me hodie δέ cras& sequenti die ambulare: quia non capit Prophetam perire extra Hierusalem. . 34 Hierusalem, Hierusalem, quae occidis Prophetas, de lapidas eos , Mimittuntur ad te, quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum avis nidum suum sub pennis, δέ noluisti λ. 33 Ecce velinquetur vobis domus vestra deserta. Idico autem vobis, quia non videbitis me, donec veniat c- dicetis: Benedictus, qui venit in no mine Domini.
SEellas ERAT Dominus Iudaea trans Ior-reb ἡudincsus orcis quem se uor ἐκ quia Lueatradanem, ut vidimus, in Peraeam qine erat di- l millias interpestat, exhibens seriem plutium ea, ' danem, ut vidimus, in Peraeam quae erat es, tionis Herodis. fi partieula in ex , nimatu prori πιι, si verbiis latiori significatione . senius est Jesum post sermonem in Encaeniis habitum i v nis Ie hi regionem vicinam Iordani, ubi retuliis signi; mesaruit ν quibus pilarer adducti sunt ,
ni in eum erellarent. hoe autem molestiam faeessebat Pharisaeis, quos urebat fama Domini Tune ergo, a ur alisuci post tempore, clim ver- latetur. in Tetrarchia Herodis, Pharisaei ubique eunt erigi tes,' onati me non solum extrόIudaeam , sest & exrra Galilaeam eum expellere, metum Herodis ipsi intentantes. Ad hune en in locum resero sinem capitis decimi teriir Ludae , non quidem coactus apertis argumentis r sed
nee aliquae ei unstantiae suadebant id quod' vi cto capite rescit LM ad alium locum pertineremitriis interpellat, exhibens seriem plurium capitum esus pro ut se in codice filiaequuntuν. 3r. In 3 a dia aeeesserunt isti Mam Phari, faesteam . Non aecipiendum illucs ipsa die in tiagore , quas ea quae sub scit Lueaν , tum ire principio , tum in fine eiusdem capitis non Ti- versis temporibus contigerim. interdum Evangelistae detempore indefinito soquuntur, quas de aliquo tempore definito. ti Matthaeus diiscit, cap. I. Iis diabus autem inis venit Ioannes
baptiganc quod accipi non potest de hista di bus, qui diis dicit Iosep lium redeuntem 2Eππ-pto , habitasse in urbe Nazareth. Quidam emgo ex Phariseis qui serte non poterant Iesum ita
ales magis clarescere sgnis; nec ultro patiebam tu reum at illa terra consistere, metum ei incrue
393쪽
eo, se vada Huc in terramJongi pquami quia
' H δει Tetrarcha vult te recidere. vitae tuae
illis: Ita ad ipsum Herodem . O
dieite vulpi uti, ποῦ α --ι Φαλα, ipsi Her di, vel ut alii putant , pronomm ill πα-3 sdenotat personam praesentent, ita ut non tam principis, diceret vulpem Jesus, quam Phariis os vulpinantea : dicite , inquam Herodi :Eeea eiicio daemonia , munere mm iungens quod impediri non potest, O sanitatis , livesanationes persitis hodie in eras , ad est perpaucos adhue dies s edi tertia die di pone, bre- .vi omnia quae in stri piutis fiant demes comple biintur. 33. Verumtamen me muto me hod- ω o
evas, O se αεntι Γει id est tertia die ambΡΩνε, paucis illis diebus, qui mihi restant vG tae, si bese agere, operari, lik haerere L vel in alium . incinn transiue sine metu Herodis , qui non potest iter meum , sive mun*ra mea impedite, mihi inserendo mortem, Aum in ejus distione dego , quia non capis, ωμε-s continis git , fieri non potest, noππonvenit , pro quo non inusitatum est capit, teste Erasmo . propheram me Christum nise. -ra Hierusriem.
mus. 'Morier.ego , loquituri Jesut quatenus Deus , volui eouruare fisior tuos , qkema modum avia, ea teneritudine , qua avis nidum
ue enim alibi quὶm Hierosolymis , in Syn ra - L . i. αὐ-tio, laus illius viri qui se diceret prophe*am, venat, ut patebit an contextu huiusce historiae .llui. P doprophetes , S ita gelicae, Secundum Evangelium Igmms I
agitati pbterat. Tri cerdos marinna, non nis a LXXL andievmeon. f. a iudieamur. . id est in synedrio ouod tali ρο- dieum numero constabat, iuxta Talm istas intractatu sanhedris, cap. i. Erra causa Christi uae esset ςκ his majoribus eausis, quas ad un tium nragnam referre praecipit Deus, In Devia eronomio, c. t . p. 3.dijudicanda in Sunedrio, nempe utrum ver an salsusasset propheta Idcirco huiusce urbis, i ubi occidendus erat, sitiem deflet Dominus. 3 - ειεν alem , in resalem ua oecissis , id est oeeidere soles prophetas, es iapidas eor , qui mittuntur ad te a
sus manis aliquibus diebus trans, aut circa Iordanem, nec videtur metu iniecto sita 1 Phatias sausugisset ideo aliquos sermones ejus, qu subtexit continua narratione Lucasin afferat non quδd omnino certus sim vinc habitos sed, ut nonui. non soleo in partes divellere quae apud Evangelistas conjuncta sunt , nisi aliqua causa ad id adtye me. Post illos autem sermones, quos potuit etiam habere itex faciendo , via debimus ex Matthaeo quomodo fugiens, ut co jicio Herodem, quem potuerant adversus eum concitavisse Pharisaei, venetit. Caesaraeam Phia
lippi , stili et in stetitis principis GIivn f
394쪽
λυέ iram sanat nominus in die sabbati. Parabolam proponit convivii ad quod non veniunt qui i-itati erant. Multa alia praecipit.
x a ' Τ lactum est i intraret Iesus in domum criusdam Principis
cis Pharisaeorum Sabbato manducare Panem, & ipsi observabant eum. a Ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. 3 Et respondens Iesus dixit ad Legis itos, de Pharisams, dicens. r Si liret Sabbato curare Z - 4 At illi tacuerunt. Ipse apprehensum sanavit eum, ac dimisitos Et respondens ad illos dixit: Cujus vestrum asinus, aut bos in puteum cadet, & non continuo extrahet illum die Sabbati po Et non poterant ad haec respondere illi. tacebat autem & ad invitatos parabolam, intendens quomodo primos accubitus eligerent, dicens ad illas e . 8 Cum invitatus sinis ad nuptias, non discumbas in primo Ioco, ne is i noratior te sit invitatus ab illars Ee veaiens is, qui te & illum vocavit . dieae tibi: Da huic lacum: Atunc incipias cum rubore novissimum locum tenere. Io Sed cum vocatus sueris, vade , recumbe in novissimo loco τ ut, cum
DP venerit qui te invitavit, dicat tibi r t Amice, ascende superius. Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentitas Ir Ouia omnis qui se exaltat, humiliabitur: &qui se humiliat exastabura Dicebat autem & ei, qui se lavstaverati s CG iacis prandium; aut
enam . nosi vocam amisos tuos, neque fratres tuos, c'gnaros, n
que vicinos divitest ne serie 5e ipsi reinvitent, fiat tibi retributio rI Sed cum facis convicium, voca pauperes, debiles, claudos, & caecostro Et beatus eris, quia non habent muribuoc tibi; retribuetue enim ibbi in resurrectione justorum ors Haec cum audisset quidam de si I discis emibus , dixit illi: Be tus, qui manducabit panem in regno Dei 16 At ipse dixit et: t Homo quidam fecit coenam magram, de voci
multos. γ P L O ,- I7 Et mini servum suum hora canae dicere Invitatis uz venirent , quia
p arata sunt omnia. I 8 Et eceperunt senui omnes excusare. Primus dixit ei: UitIam emi , &necesse habeo exire, & videre it Iam: rogo te habe me excusatum is Ex alter dixit: Iuga boum emi quinque, & eo probare illa: re te habe me excusatismis ao Et aIius dixi tr Uxorem dissici, ideo non possum venire. Is Et reversus serviis nuntiavit haec domito suo . Tunc iratus paters
milias dixit servo suo: Exi cito in pIateas di vicis civitati di pauperes, M.tibiles, δέ caecos , de claudos introduc huc.
395쪽
dia Et ait servus: Domine, lactum est ut imperasti, & adhuc Iocus est. α; Et ait Dominus servo: Exi in vias, de sepes: & compelle intrare , ut
2 Dico autem vobis, quod nemo virorum illorum qui vocati sunt, gustabit coenam meam. as Ibant autem turbae multae cum eor & conversus dixit ad illos 26 Si quis venit ad me, & non odit Patrem situm , & matrem, dc . --. uxorem, & filios, & fratres, & sorore mHic autem dc animam suam. - non potest meus esse discipulus - α7 Et qui non bMulat crucem suam. dc venit post me, non potest meus esse discipulus. et 8 Quis enim ex vobis volens turrim aedificare; non prius sedens computat sumptus, qui necessarii sunt, si habeat ad perficiemum; as Ne postinuam posuerit fundamentum, re non potuerit perficere, omnes qui vident incipiant illudere ei, 3o Dicentes : Quia hic homo coepit aedificare, & non tuit consum.
et Aut quis res iturus committere hellum adversus alium regem, non
sedens prius cogitat, si possit eum decem millibus occurrere ei, qui cum viginti millibus venit a se eget alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens, rogat ea quae
33 Sic ergo omnis ex vobis, qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse diseipulus. - 34 Bonum est sal. Si aurem sal evanuerit, in quo condietur 33 Neque in terraro, neque in sterquilinium utile est, sed Toras mitte , tur. Qui habet aures audiendi, audiat. . '
diu Pharisaeorum. ψν--eametavi man dura re panem, ut caperet cibum . Diximus i
nina signifieari omnem cibum . Ea si obfem emae, attenti ad omnes ejus actiones. a. δε -- -- qisidam bd Disa orire stans ante alum. 3. Et νospondens I.με dixie asLegi perisor Pharisaeos qui pariter mensae 'accumbebant, diems, interrogans, firmes fa baso rara morbos . Iam vidimus juxta doctrinam Tal dicam peritatum animarum , utimuiunt, pellere sabdatum, videt ieet licitum esse operam dare curandis morbis, qui mortem
inferre possent, nisi medicina statim adhibere ut i sed si medela disserti posset , non licitum fuisse. Iuxta hanc doctrinam quaerit Dominus, s udropicus sanati possit in die la
tendere de docti ina . Ipse viso Iesus apprehensem
complexus, vel attrectans, manu latinens, sanaυis Mum , ae dimisit, darem ,
Iussit abite, sui forte adductus, quia incedere non posset, ita abeundo se ostendit sanarum. s. Et rest dana acima ι id est iterlim allo quens eos, dixis r c 1M instr- --r, an
iarum dio sabbasi Videlicet eum perieulum
est in mora i alioqui enim pabulum ministrant , donee transeat sabbatum , non semel his dixi e Dominus ns eum Pharitaeis . G. Et nan post .ant at hee Hspondere illa, quid enim reponere potuissent λγ. meebae aurem ad inυἰtatas, qui eum eo mensae aeeumbebant, parabolam. Me vocat admonitionem sequentem: quia exemplo rei convivalis ostendit quod significatum v lebat. Inrmdens id est attendens, anini,dverintens, quomoda convivae prἰmor uerisbitisa, primas dum accumberent ecenae, sedes eligerenν, dieens ad tuos. g. c m ἐn-ataer 'reis udn-niar, ad nuptiale convivium, non dUeumbas In primo Leo, ne fert. honoratior te, vibi praeis ponendus, invisarns sit in rus a quo vocatus es. s. Et innient is qni te ultim voeavit, videns
honoratiorem in inferiori loco, dicat tibi , Da
396쪽
inam simuIdiscumbentibus . it. verum est, quod vulgo dicit solet : omnis se exaltas , humiliabiture o qui se buxmliat , exatiabιtur.
Haee Pharisaeos potissimum spectabant. quorum si rbia causi filii, ut in regno Dei novissimi
ra. Dicebat autem o ei, qui se invitaverax convivatori sito, qui erat Pharistius ι omnes enim ex illa secta non patiter Christo insessς tant. cum Deis prandium, ans e - , noli vocare amicos tuos, neque f-res tuos, id e st e
gnatos 3 neque vicinos divirer, si tibi viι acquisere non interituram gratiam; n fort. reo itsi
reinvisent se vocem ad convivium . O Hi tibi νεινibntia illa peritura. a 3. Sed eώm saris eo=1vivium, voea pauperes, debitis, enudos, in caras, omnes qui opis indigent. ιη. Ea be ποι-Is, hos vocans , quia non habrer, unde possint roribuere lib. a retribuetur enim tibi in alimra vita, m resnrrinime iustorum; tam retiar. sent Iusti s quae retributio non temporanea est. sed aeterna. II. Hae eηm ιε-dist quidan deceml discuret,bentibus mentionem fieri regni Dei dixit illi, nempe christo a Beatus qui mandnea. biatanem in regno Dei. Sententia crebra apud Ra in os, qui res inconsplauas imagine aliqua rerum conspicuarum pingebant . Unde toties divitant Iautissimo de opiparo convivio . excipiendos esse Iudaeos omnes a Messia in tempore' regni Dei, quod plerique Judaeorum ad litteram accipiebant. Iuxta illam opiniorim, sive receptam imaginem felicitatis , qua sibi iiii erant sub Messa , Dominus protonit parabolam convivii, quas repraesentat Iudaeos, a quibus repudiatus est, ita ut coactus sit . neficia sua
conferre in gentes . iis. μι ipse dixit ei Dominus ; immo quuam 'cit eanam magnam; O vocaυit mutios . Mira
sunt quae Rabbini dicunt de celebritate hujus convivii, quod facturus erat Messias. II. Gmisit Ierυum suum. Deus est convivator, Jesus
ille servus, hora coena disere invitatis με veni. rent, quia parata suns omnιa . Jesus venit in mundum tempore statuto. is. Et caeperunx μmni' ἡ μιῆς, ad unum omnes excusare, diversi diversa causantes , παρ-πει a , e usare se.
Primi l diait ei, . viιlam emi, O necessa haria exire civitate , ct vitare tuam, igitur rogo
I s. Et alti r dixis ι iesa boum emi quinque, Id ei Giique boum patia ι eo in agrum probare alta , s. a. rarao idonea sint. Rogo te hahe me caensatum . zo. Et alias dixis et uxorem duxi, est' ideo non puram eam relinquendo et, divella sit ni rei ponsa. Illud Gracic distis aeni μια e , ouod Latinus interpres teddit si nul, gli in t rpr tantur ad nnum , huasi subi tellig nθtim ieet γ,ωμῆι, aut. βουλὴ3s aut φωναι,
pretanturestaeo, statim , subintelligeutes s , Τ
quae vox interdum reticetur, ut rasa quod Syri dicunt κη no stasim iuies. ai. Et reventis servus nuntiaviι hac iamiano suo. In ista imagine videre est Iudaeos rerum. terrenarum sollicitudine impeditos, qu
minus vocantem Deum sequerentur. Tnne ira
tua paterfamilias, dia a fervo suo: Exi cisa in
triaue hue, id est plebeios, idiotas, publica nos , et scatores ι imo Ec isceminas vitae. anteae impurimis .ia p. M ais 'si si rum; Dinctum est μι ιmperasti, ct assime Lensis plubribus convivis . id pst numerus electorum non est completus ex Iudaeis. as. Et ais Donismis μνυ. r Exi In vias, sepes. Persepeι autem , -- ἐt, intelligit hortos & via nera, in quibuι operarii paupertimi merces: operam locabant, horti di vineae sepibus cla debantur, φυγμοὶ a φει - , sepio, munis. Exi, inquam, ait c Dominus se tuum compellans, excra civitatem; nempe dicita Judaeam, lib. .Samaritani, Gentes rempesti inιν extraneos, qui hactenus a Deo alieni su
rant, ut impleatur domn3 mea, coelum certo electorum numero. 24. mco 'autem vobis quo nemo virorum illorum qui vocati sunt, gusta- bia eo ra meis., non admittam in regnum coeliorum, Iudaeos, quos vocaveram . Hac νώ
rabola doceba Iesus, Judaeos propter am ni huius laniindi , fidem Evangelio, habere te fantes, i Bisse occasonem gentium re
candarum. as. Ibant autem turbae mutia eum eo I pleronque enim hos sermoves potuit habere is ciςqM, O conversus ad turbas sequentes, diaxisti d pilus , materiam sermonis , ut ibi bat, e re sumens. 25. Si qnis venis ad me, ut meam doctrinam profiteatur, O non odis, comparati vh scilicet prae me , pagrem suum , in matrem, O Mxorem, in silus, O framea, O sorores, a Me autem o animam Dam , uia haec omnia, cum impedimenta sunt mauinatis meis servandis , non est paratus deserere . non ' est meu 3 esse discipatas. a . Et qui nun baiulaι crucem Dam , O venis psmo , id est multa mala pro nomine me perpeti non paratus est , non potes meras. eridis piatas. i a1. .is enim ex vobis vilens tωrrim assis care, opus magnae impensae, nan prius sedens ad mensana, sive abacum, rempuro fre, ut, qui necessarii sunt quae necessaria sunt ad coiciendum opus quod aggreditur. Ilue tendit 'aec de sequens comparatio , nempe aggrediem
professiquem Chri manismi bene prius expendenda incommoda sic pelicula quae talem pr sessonem comitari solent, offensas propinquo rum, bo uiri jacturam, itae discrimen, ne
'magis scitant improvis. icla, atque ita, q' a quia
397쪽
nuu aggressus est remeth , magno suo malo deis
serae λ quod hacee comparatione luculenter de laratur.as. ρομerie fundamen-νum , o' non pMiserit prefiem, omnes qui via dens a erepto desistentetri , iaci ane illa re ei. Io. Dicenteν t 3isia hie homo evis adi is
possidet , non perui meus esse discipultis. Quasi dieat Christus r hine iniel, igite 'quae sit conditio vitae Christianae , eui nullus nomen potest dare , quin idoneum se sentiat eruci
34. Bonum se sat s II orem sal e Au adiresus Mitim rigem, nan sedens, domi co tri . insipidum fiat , in qua condietων , ut si silia rapiens e regitat, si possit erum deeres mi p rei testituatur. 3s. Veque In terram, aeritiatibns Oeeurrere et , qui etim viginti millibis3 in sterquiliniis- ωxile est , sed δενώ -ιενων .monia ad se. Hae comparatione eandini sesten-i Quisquis duriat sententiam quae subest his veristiam inculeat Dominus, mulia incommoda esse , bis I sui abes aωνει atidiendi , audias . Sim spectanda his qui Christianam religionem amplectuntur. II. Aliri.In rex ille , adtae illa , eum quo sibi confligendum est. lov. agenιe , quis ex discipalis meis amore mundi caetus a perdat saporem gratiae , de sapientiae Dei quambutus fuerat, non faeith restituetur. Videae Letationem mittens ad eum, roga ea qtia pacis ergo qui se vult addicere meae disciplinae , an suas. id est legatos de pace mittit. l possit constans perseverare.
D parabolis omis recuperata, drachma reperta, σ filii prodigi ad patrem revertentis, demonstrat Dominus quantum sex gaudium in eoelo , eum peccator respiscit. L U C. A s Cap. I . Φ.I-32. ' U Rant autem appropinquantes ei publicani , & peccatores, ut aik t IL direre illum. di Et murmurabant Pharisaei, Scribae, .dicentes: quia hic peccatores rocipit, & manducat cum illis . Et ait ad illos parabolam istam, dicensi 4 Quis ex vobis homo, qui habet centum oves: & si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, re vadit ad illam quae porterat, donec inveniat eam 3 Eicdm invenerit emi imponit in humeros suos gaudens r-6 Et veniens domum convocat amicos & vicinos, dicens illis r Congri. tulamini mihi, quia inveni ovem meam, riuae perierat. 7 Dico vobis, quod ita gaudiusta erit in coelo super uno pareatore Fen, tentiam agente, quam super nonaginta novem iustis, qui non indigent μει
8 Λut quae mulier habens drachmas decem , si perdiderit drachmam m
nam, nonne accendit lucernam , dc evruit domum , de quaerit diligenter ,
' Et cum invenerit, convocat amicos & vscinos, dicens: Congratulamini mihi, quia iis veni drachmam, quam perdideram Io Ita dico. vobis, gaudium erit coram Angelis Dei saper uno peccat re poenitentiam agente. ε
II aut es: t Homo quidam habuit duos fili .
398쪽
' ra Et dixit adolescendior ex illis patri δ' Pater, da. mihi portionem substat quae me contingit. Et divisit illis substantiam. Et non post multos dies, congregatis omnibus, adolascent or filius p regrὶ profectus est in regionem iunginquam, &ibi dissipaviesu antiam suam
. IAE Et postquam omnia confiimmasset, facta est funes valida in regione iL
as Et abiit, & haesit uni civium regionis illius. Et misit iIIum in villam
6 Et cupiebat implare ventrem suum ala siliquis, quas porci mandireabant: R nemo iIli dabat. Ir In se autem reversus, dixit : Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic sime pereolr8 Surgam , & ibo ad patrem meum , di dicam ei t Pater , peccavi incretum, ot coram terio Iam non sum dignus vocari filius tumet sac me sicut unum de mereonariis tuis. aci Et largens umit ad pati em suum. Cum autem adhuc lange esset, viadit illam patet ipsius, & misericordia motus est, & accurrenseecidit super collum ejus, & obculatus est eum. ax Dixitque ei filius: Pater, peccavi iv cceIam, S coram is, jam nota sim dignus vocari filius tuus. . - ax Pixit autem pater ad servos sitos: Cito proferte stolam prunam, & smduite ilium . & date annulum in manum edus, & calceamenta in pedes ejus: at Et adducite vitulam saginatum, di Occidite , & maducemus, dc
u Quia hic filius mensmoninis erat, S revixit perierae, & inventus est. Et coeperunt ePulari- as. Erat autem filius ejus senior in agro: ' cam vestret, & aparopinqua rei domui, audivit symphoniam&ehorum. 26 Et vocavit unum de servis. x interrogavit haec essent. 27 Isque dixit illi: Frater in venit, di occidit Patev tuus vitulum s in tum, quia saIvum illum recepiz- - 28 Indigitares est autem, re nolebaz mxwim- PMGergo illius egressus , crepit rogare illam - ας Αx illa respondens , dixit patri suo: Ecce tot anniis semio tibi, ε nun quam mandatum tuum praeterivi, & numquam dedisti mihi hcedim, ut crura
Sed potauam filius tuushis , qui devpravit substantiam seriacum min, Ietricibus, vaet, occidisti illi vitulium saginatum at Αt ipse dixit illi: Vir, ut semper mecum es, & omnia amae sunζτ ἐ' 32 Epulari autem & gauderτ QPortebat , quia fiater tuus hic , mortuus Mati, & revixit; perierat, α iuventuS esto
399쪽
--H--. viam super .ang.ura iustis. - ωon in gens paenumιia, quium non opus aliter vitam instituere. Similitudo si ta est ab eo , quod inter homines fieri videmus ,-i ni mri gaudio assctuntur , cum rem per
ditam recuperarunt, quam ex reliquis suis omnis lim pretii malueris , quod de co tingit
in conversione pereatorum. Habet enim nocvera pietas , ut cariores etiam illos habeat ,
sui , mastiis eliminibus ad studium vitae me itotis resipascunt ι in his stappe magis elucet divina bonitas , viam in iis qui numquam ingrave aliquod crimen prolapsi sunt. g. Ant qa a mulier hab-s drasthmaa deum, fi prediderie drachmam in m. iliat iit modiciva lotis ι drachma aenim non ultra octo asses vostrates valere potest , κει-o aerendit In mans , συσrrie domum , 'merie dilix- - , Mnec inverraM ecm . deseriptio hujus mulieris nativa est . Cave ne legas ewmis
quod olim irrepserat ἰn vulgatam , ic Graecae linguae imperitis Uccasionem prae, erat multat' nunc locum par apposith comminisce diis in Graeco enim est . .. ,.everiis , quod legentes lapsum Seribae cito deprehendissent .
s. ει -- invenerit , eonvoeat amis.1 via nos , diems τ congra amini mihi , qaira rninveni dr-mam, qmram perdideram ρ magis la latur Ob recuperatam drachmam , quam de eam teris novem luis drachmis . to. Iradi vobis, sandrum erit coram angatia Dei in aula caelesti,h per ν in μαπισυ meiatentiam agentes i.
In tertia parabola similέtet ostendit , quis benignus sit Deus erga peccatores resipiscen
duos silior, ra. O- vixis adotistentiar ex illἐs, ut Blent Iuniores minus sapere. Halet puer aia Imraeentiam, inquit B. Ambrosus , sin pra doriam , iuventus verrerendiam δε - qnenia r Matiscantia sola est invalida et ινι bur, infirma consiliis, viato earenas 'Misso monauearibus, trucebrosa desistis . adolestentior , i quam, dixit ν Patre da mihἰ portionem sis iam-tis, id est bonorum, quae me eensin ῖν, raram meam partem, quae ex bonis tuis aJ me redire debet: diυφε inis s. antiam ι βω , sa- cultates . tiam vitam , tum illud ipsum fgruficat, quo vitam alimus .. s. non malisos post dies . servet enim Iuventus in pessiciendis animi conceptibus , congregarati omnιλιε , quae a patre acceperat , collectis sarcinis , adaescintiis ille φι -- ν invia est in regioνω. Am
'Misiam suam, bona saa , invenia taxurnae. ε . G postruam o .a consimmasses . D. cta est fames valida in rume illa o ipso estis re V e. ita ut careret rebus necessaris .iuae non isi inulto pretio tunc comparari poterant. an Ea abiit , fessan nen ausus manere ubi eum aliquo splendore dilapidaverat opes s er adia sir reni rivmmmio ras iura . ad civem et
dam se applicuit . operam saram ultro offerens. - . it in in viliam βι- aes ρ -- paresa. ita degebat inter Gentiles legi Mosa con subditos i unde dicitur quod abierit ia
a quo ipsi quore certa, sed modica mensura dispensa me, loco omnis panis AE cibi . Di. cuntur quidems liquae leguminum legumina; sed de illis tegumentisnon inrelligendus illei mn, vertim de huma earum arborum . quae propriε filiquisera dicuntur . quia earum fruictus orientis populi H- -Vocant. qua voce usi sunt interpres Syrus di Arabs . vertentes hune loeum . Plinius notat siliquam in Suria plurimam vasti r nee novum fliqum vest , ut ι uel ex Horatior Hvia fuirata pane secunda . Graeca tara est, ut aliquibus via detur , dicta Italis ci Massiliensibus nostiis
earm i vel λ-σω. I . in se anteis rex ara ad cor, ad me tem, dixi: Usania pro quot nismenam. in . - patris mei abisndant penibus. τε 6is fina aveo. haee sames inopiam spiritualis alimoniae fgnificat . animus sola Dei immensitate impleti potest . Me erro anima andata , qua speravit . inquit Augustorus Deum alloquens . Fatere. e. FH. se atqωM -Gωs habistivam. Mersa, o Foersa - regum , in lare se in innerem . ra suns ovistia , o tis solisa requies. t . Inetam, inquit ille juvenis , ibo ad par rem metim, EF Lea ei: Paser, preeaυι in caelism, id est in Deum, cujus caelum sedes est, o coram te . Non in aetatem , non in rarat consultores culpam rejicit , sed nudam parae sine excelsatimin consessionem . Clim coeperit
tibi displicere quod secisti, inde incipiunt Dona
spera tira , quin acetusas mala opera tua, ait Gregorius magnus . Initium bonorum operum, consessio est operum nisi Oriam . t Iam non ἴ- dignisa voeari Mim ναουι. excidi meo iure, fac si in unum de mercenarsis uia. agemeeum quasi eum mercellario, sua in loco mesecenatii habe me. 28. Ea μνννην, itineri se, accingens venis. coepit profici iui ad patrem suum . tam ante ad e tinge esset a domo paterna, vidit iliam patre in . o statim inferisordia nistaea est .
400쪽
tuis, O eoram te. Ex teneritudine patris sui magis magisque intelligit , quantum fuerit peta tum quod admisit. iam non sism dignωι eari filius inus. Hae eonsessione augetur tenetiat udo patris. 22. Dixit autem paι- ad se νυυμοι omnes, qyasi um' non sussiceret, ut serviarent filio; ciiόmferte stoiam. Uestis haec erat talaris, quae caeteris vestimentis honoris eausa indueebatur, primam, id est priorem ι qualem antea habebat , o indisite illum, in dare annuis
ιωm in manum eius, ct catieamosa in pedes sua , quae omnia decoxerat .as. Et adducite visurum saginatis , O Mincidite, manducemus, epulemur . LM M laetemur. 24. Qia his quem recuperavi, sitius mens, erat mihi, O -υixit . restitutus est ι perieras, est in-iua ast . Et nulla interposta mora crepemni epis lari. as. Eras aωιem filius ejus senior in agro sinde revertens e m veniret in a prepinqua rerdomui, audivis θ-boniam , O ehorum, coe tum cantantium . 26. G voeaυiι tinum deservis ,'inserrogavit quid hae essent. 27. IF que dixit illi: fratre inus venis, O areidis p ver νωus visurum faetinatum ἰ di magnum eoninvivium eelebrat in sgnum laetitiae, quia salvum Alum rerepit. '. a . Indignaruis autem , Onolebas introire.' In hae imagine filii senioris videre est Iudaeos aegre serentes, quod in Ecclesiam reciperemur Gentiles & peccarores. Patre ergo illim egresesur, c pir roga re itiam , ut introiret ad comvivium , ad commune gaudium . as. At ille νιspondens , dixit pori sus t Eeea tot annis
servia tibi, numquam manda-m num prae
revivi , contempsi , O numquam vidisti mihi
vel hadum unum , Μν enm amisia mala
larer. 3'. Sed postquam silina tuus bie, egregius scilicet ι tam perdita a te amatus i Latenim verba indignabundi, nee dignantis qui indem fratrem appellare , qui devoravist , peti auriem abismpsit celeritet μυ-tiam mam, τὸν βδε. , Omnes facultates , quibus alinar via
ta ι cum merraritabus, reversus venis domum,
.ceidsi illi , in gratiam ejus , viturum se
ι- caeri ea , O omnia mea ima suus , tibi in cum communia . 32. μιανῶ -rem , O gaudere φρονι ebaι , quia fratre tuns hie mor sistis eras , O revixis i perieraι , in inυemens est.
Inter omnes Christi parabolas haec sanὲ exumia est , plena affectuum ι & pulcherrimis piacta coloribus ι Quid illa simititudinrum rimiani rum argis mensa nobis voluna a loquitur Tertulianus, lib. de poenit. cap. s. quod mistio drachmam perdidiν, rex kiris, O νeperit, o amicas ad gaudi.m λυisat, nonne restrinιῶ pec eatoris exemplism est ρ Errat una pastoris oviaenia , sed grex una carior non erat a mna ilia conquῖri r , aena pro omnἰbres Esdreaiων , e tandem invenitur, est humeria pastoris ipsius reis ferrων t mistitim enim errando lisaraverat. Q lum etiam misi mism patrem non aena , qvi
prodigum filium revocas, in post inopiam pani
Filii saeculi prudentiores . Faciendi amici de mammona . Parabola divitis epulonis , O Laacari pauperis.
L U C A S, Cap. I 6. Φ.I-3I. ' D- ,πιν r o Icebat autem & ad discipulos suos: ' Homo quidam erat dives. Lia qui laabebat villicum: &nic diffamatus est apud illum quasi dissipasset bona ipsius. a Et vocavit illum, & ait illi: Quid hoc audio de te redde rationem viblicationis tuae e ram enim iton poteris villicare. Ait autem villicus intra se: Quid faciam: quia dominus meus aufert a meetillicatione iii scdere non va eo , mendicare erubesco.
