장음표시 사용
551쪽
88 COMMENTARI Us IN HARMONIAM. . t 7 ' 27 sicut enim sulgur exit ab oriente, & paret usque in occidentem
ita erat & adventus Filii hominis.18 28 t Ubicumque suerit corpus, illic congregabuntur & aquilae. L U C A S. r as Et ' erunt sima in sole, & Iuna, & stellis, & in terris pressura
gentium, prae confusione sonitus maris & fluctuum .eto 16 Αrescentibus hominibus prae timore, & expectatione, auae se γ
ar ao 'Statim autem post tribui, tionem dierum illorum, sol obscurabi- ta b abii: Plutatur, & luna non dabit lumen suum, & dinumendorem suum.
stellae cadent de coelo , & virtutes cc ih rum virtium coelorum m
lorum commovebuntur. H e gla εἴ-zzbu'. at ' rot Et tunc parebit signum FL . llii hominis in coelor 3c tunc plangent
L videbunt Filium hominis v nientem Mi. in nubibus coeli; MM. cum virtute multa m. de gloria, in. L&majestate. 24 m. t Et mittet Angelos
suos cum tuba, &voce magna: de congregabunt electos Mus aquatuor ventis, a summis cc lorum usque ad terminos eωrama
pientibus, respicite , & levato
capita vestra: quoniam appropinquat redemptio vestra.
nem et Videte ficulneam a Mucum jam ramus Mus tener fuerit , dc nata Mia fuerint MMElia, L Ac omnes arbores. 27 Cum producunt 'm ex se fructum , ML L scitis quo mam MN. L prope est aestas ka8 1ta & vos elim videritis haec in. omnia Me. L fieri, scitote m. quod in proximo
st in otiis, L quoniam prope est regnum Dei.
MATTHAEUS.& videbunt Filium hominis venientemia nubibus cien cum viri e multas ἔ& intestate.
's Et tunc u Hebruit set Et tunc vHebunt Falium hominis .vm Filium 2ominis v iiiemem in nubibus utentem in nubecniri cum vnetiite multa, metate mamia,
litos elim inba, & ce magna: de confre-ε ibunt electos eius a quatuor ventis, a sumntisci celorum uiaque as terminos eo.
ctos sitos a quatuor ventis, a summo ter me , usque ad simi. inum coeli.
3a Ab arbore autem A fici autem si sic, discite parabs p iat ..
mimiam ranari teluscam sam ramus Mus
vestra: quoniam arpropinquae redem piis, vestra.
militudinemi: Ubinte ficulneam ἔ . scitis sinu prope est cognoscitis quia in aestas. Proximo fit aestas.& omne arbores. 3O Cum producum iam ex se fructum ii se is quoniarn prope ea aestas isu Ita&vos est invu n Sic & Uos eam νε I-a δὲ deritis hvi omnia , Dderitis haec fieri , scitote quia prope est Hume quod in Pro' scitote in ianuis. xinio sit iii ostiis. quoniam prope est gnum Dei.
552쪽
UAER U. CAP. XIV. Susa adventus Domini. 48
29 MM. L Amen dico vobis ML L quia non praeteribit generatio haec donec omnia Mnhaec Me. L fiant. 3o MM. L ' Coelum & te
ra transibunt , verba autem mea non m L transibunt.
3I M. De die autem illa &hora nemo scit, neque Angeli coelorum , m neque Filius , . nisi ML solus se Pater.
tε Amen diectbin , quia aion Priete ribit generatio haedonee omnia haee fiant. Eltim & terra
transibunt, verba au. tem mea non pratete
ribunt. sas De die autem illa& hora nemo scit , neque Angeli coelo
nisi solus Pater. 3o Amen die bis , quoniam no Itra libit mi eratio hae donee Omnia uia fi t. lviri εe terra
transibunt. verba autem mea non transibunt
32 De die autem illovet hora nemo scit, ne ite Aligeli in c*l , neque Filius,nisi
Amen dico v bis , quia nonteribit generatio haedonec omnia fiant . 3i Coelum δe terra ' PI .a7. transibunt i verba IF. sa. autem mea non tras
aa 3 ' Videte, vilitate, &orate: nescitis enim quando tempus sit. =--. e. . .
' 34 Attendite autem vobis, ne i sertὸ graventur corda vestra in crapula, i R m. ra. a i& ebrietate, & curis hujus vitae; & superveniet in vos repentina dies illa. 3 ' 3s Tanquam laqueus enim superveniret in omnes, qui sedent super
33 36 Vigilate itaque omni tempore orantes, ut digni habeamini suge. re ista omnia, quae sutura sunt, & uare ante Filium hominis. M A T T H AE U S. 36 3 f Sicut autem in diebus Noe, ita erit & adventus Fili hominis.
3 '38 Sicut enim erant in diebus ante diluvium comedentes & bibentes; nubentes & nuptui tradentes, usque ad eum diem, quo intravit Noe in arcam. 38 ' 39 & non cognoverunt donec venit diluvium, de tulit omnes: it erit & adventus Filii hominis. ς 4o Tunc duo erunt in agror unus assumetur, & unus relinquetur. ' I Duae molentes in molat una assumetur, & una relinquetur. 4r et ' Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus velter venturus sit. 'camme s
x Illud autem scitote 4 quoniam si sciret pateriamilias qua hora fur vem , fiturus esset, vigilaret utique, & non sineret perfodi domum suam. 3 Ideo & vos estote parati: quia qua nescitis hora , Filius ho
- '4s cxiis, putas, est fidelis servus, & prudens, quem constituit dominus suus iliper familiam suam, iit det illis cibum in tempore Μ ' - .l Beatus ille servus, quem, cum venerit dominus ejus , invenerit sic facientem. 46 Amen dico vobis, quoniam super omnia bona sua constituet
eum. qς ' O Si autem dixerit malus servus ille in corde suo i Moram facie
o.& coeperit 'percutere conservos sitos, manducet autem Ae bibat cum ebriosis.
49 3 o veniet dominus servi illim, in diuaua non sperat, de hora qua ignor i δ
553쪽
'o COMMENTA'RIUS IN HARMONi A M. 3o ' si & dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis: illle inefletus, & stridor dentium.
MARCUS. st ' 34 Sicut homo qui peregrὶ prosectus reliquit domum suam, & dedit
servis suis potestatam cujusque operis, & janitori praecepit ut vigilet. as Vigilate ergo, nescitis enim quando dominus domus veniat; isro, an media nocte, an galli cantu, an maM;s 3 36 ue cum venerit repente, inveniat vos dormientes.
34 ' 37 Quod autem vobis dico, omuibus dico: Vigilate. ,
UT Judaeorum facinore qui occiderunt filium Dei nullum aliud atrocius cogitari potest, ita nuriae aliae poenae acerbiores sunt iis, quas Iudaei perpessi sunt divinitiis irrooatas, ut nos docet Christi praedictio. Quin etiam videtur Deus impulisse Iosephum ut scribetet historiam exci uibi Hierusalem de Templi;decebat enim rem tantam testimonio viri Iudaei comprobatam esse, ne quis diceret confictaria adistipulis Christi dum fidem divitillatis volunt adstruere magistro : quod eleganter notat Isidorus Pelusiota , lib. 4. ep. 7s., inquit ii Ie, ne
tein in urbis di Templi ruina involverentur christiani , signis eos instratere voluit Domu
sensum habet in Iosepho , lib. ia. cap. ra. eum inquitur de vastat one Templi & Uitas sub Antiocho . Quoniam vero non ita facile est effutere manus hostiles , clini jam obsidione. urbem einx rint, i quamquam non id ιυ posilibrie lit, neque enim statim arctissima estota fidio, ὶ aliud simini, quod praecederet obs-eionem, dat Dominus. a as Hr. e in ergo ΛIt. Me. vi ritis atominatἰanem desuasionis, est. εω a dicta ost a Daniele ρνο besa , MM. stan rem M. . ubi non detis, Mi. in Iaes sancto, M M. qui terit inret. Usae. id est , hone qui degit hocce valκinium jisi agat illud intelligere ; agitur enim de signo , quo quisque vitae suae cori suffere potest . Diversae iant circa istam abominationem interpretum se leutiae . pro more meo dicam id Silod uuli
probabilius videtur, Danieli praedictionem semctale eversonem Templi di Urbis , aeno Iose hvs in fine Iib. Io. Antiquit. Daniel ,
inquit, etiam de Romano imperio scripsit, requod per eos , vastabitur , nimiarum τὸ rama. natio nostra, hoe θ: Rabbi I seph Iachides in paraphrasi sua in hune proinphetam ; sed ipsum Danielem audiamus. Pota quam ille praedulit Christum oecidendum e tempore quo reipsa I. C. In N. Mettis est . ut evicimus in Chronologicis, pr inus addit
cap. s. p. 26. non erit eius popuIur , quἐerum negaιωναι est o destiet esse populus gens Iudaeorum a ut contigit I squidem , ex quo eversa est Hierusalam , non aniplius in rem.
pubIὰatu coa Iuit, sed hactςnus dispersi Iudaivitam infelicem derunt ubique sub alieno prin
nem balli statara desolatis. Hierosolymam non iretuperavere Iudaei , nec itertim Templum potuit aedificari, quod non eontigerat cli is ab Antiocho Hieruialem vastata est; nam uisbem de Templum instauravis Iudas Maehais
Restat ut quaeramus quod illud signia nisiε, quo con Dam christiani intelligere ut fugam ex .urba sancta sbi esse accelerandam : 'niam um quae esset ista abominario desolationis . Vatii varia . alii volunt esse s gάa Ro-ano.
Ium exeret tuum, nempe Aquilas , de Caelarum imagines , quas abominabantur IuZaer, nec
ultro patiebantur in Iulaeam inserti . Aliis placet viam abominationem fuisse in amnem. Caji, quam ille in Templo eo deati iusserat sed in Evangelio fit serino de labominatione quae steterit in ipso remplo, in quod pisserat quidem Caiva inferri imaginem sitam, sed non
in eo colloeata est , nec signa Romana iii ducta sunt ante ipsum excidium . pantem uba nomiabor, inquit Marcus , nempe, ut ari Matthaeu' νin Leo victo. Gun autim nomine Tein pli' si onificetur tum aede iacia, ritin & atria Ie isd*ncia quibus circumdabatur, eertum est, rem si e in aede sacra, sive in arriis ejus futuram , e ,ri
554쪽
iam ruituram urbem ι quod Daniel praevidisset. id inquam, quod Daniel vaticinans intuebatur, scrutemur in ipso Daniele . Sie loquitur propheta capite allegato , 27. Ea in dimidio h. bdomadis dolei ex hostia eth μ- e clam, postea addit iuxta vulgatum interpretem , qui versionem Graecam expressit: e, Har
minat/ones deflantis , inversone Graeca τώ ri
servavimus, ἀδεριν, esse atrium Templi, quod altis moenibus & porticibus cinctum erat. t ctum harum porticuum ex lege habebat alas,
sive pinnaculum, quod in Evangellio appellatur M. - si cise , μι --lum Tempia . Paulo autem ante obsesonem urbis , bello ei vili orto inter ipsos Iudaeos , Zelotae occupato Templomaehinas in eius pinnaeulis dispositete , unde occidebant. & occidebanturi ita saerum istum sanguine pollutum est . Iuvat rem paulo susi is
enarrare ; ut loci Evangeliia in quo versamur. expolitio clarior fiat.
josephus libi 4. 3. R lib. G. cap. l. de bello causam excidii Hiemsolymitani Lisse scribst dissidis Iudaeorum intra ipsam v
bem , quae coepere ali quot mensibus antequam de illa obsidenda enitarem Romani . Judari qui se dicebant zelotas. occupaverunt Templa in & verticem ejus ι unde adversus eos aruibus obsidebantur, puanabant, vibratis mi Lilibus occidentes, di ipsi occisi ab adversariis qui & tormenta bellica ad iaculanda missilia paraverant . Ita fictum est iit domicilium Dei , nempe Templum , ubique pollueretur ,
ut dicit Iosephus , smau εμωνι - - παν ἐδερὸν . ninum cadaver esse rem impuram diabominandam./ .dro locus sanctus statim aeviti mortui ossii aut eum illata elsent, pollutus
Dominus, ut puto, haec intuebatur viae paulo ante urbis ousdionem in Templo erans cha simi abominanda ι quae silere eonspicuum suum retistianis ut excederent urbe aut quam cireumvallaretur ι p. ea enim Romani
non 'per Uerant ut quis ex illa exiret. sic sis elum est ut una cum perfidis Judaeis non e retii siqt christianἱ at Isimae obsidionis eat mitates . cum Mniverse pubi sidelium Eeridiae
sus Apostpus scelera eorripuis , totamque Illam impiorum sobolem funditae a detiυit. Danielis vaticinium impletum erediderant Judaei tempore Maeciuibaeorum . Saltem illud tribuebant impio saeinori quo Antiochus Templum polluit. Sie enim loquis ut scriptor libri primi Macchab. eap. i. e. s . ad ea vis
rex Antiochus abominandum idolum desolationIs supre altame Dei. Fons Graecus habet ipsissima verba Euan elii H γμα ἰ omisine. sed quod tempore Zelotarunt factum est, initio belli, ni gis eonvenit Danielis vaticinio; neque enim antea gens excisa est; & abominatio Antiochi s cta est super altari, non super alas, nempe super pinnacula Templi, aut super porticus quae erant velut alae Templi; unde tanquam ex pro pugnaculis pugnabant qui occupaverant Tertis plum ad verius caeteros Iudaeos, a quibus oppugnabantur .
Nulla autem arctior obsidio unquam filii , nec ulli incolae obsessi ad tantas angit stias M.
calamitates redacti sierant . Deqtie enim solum laborabant fame , sed εe dis Iidiis intersei quae omnia vix invenirent fidem , nἰsi l sephum scriptorem & testem oculatum habeistent , 1 ouo .illa adinventa, aut aues esse ingratiam cnristianorum nemo dixerit. Ne a
tem christiani deprehenderent ut in ista infausta urbe , Iesiis quasi suis subsecta . oculis viis
dens omnia haec mala , promptam sitham suadet. 3 'a 6 At. Me. ar. L. Tune erui in ludaea sunt, fusior 3M. L ad Mes. L montes. videtulibi alludere ad historiam Loth, qui ereptus esti endio Sodomorum, versus molites iugiens. montes loca fiant tota, quia inaccessa. Pella quo se recepere christiani , non reniotissima erat ab
Hierosolymis , quippe in septentrionali limite
Peraeae 1 sed ut dixi titiis in Geographicis, inc lebMur a Grae eis; ita non ob xia poenis quas ubiqiae Rinnani repetiebant a Iudaeis . Pergit Dominus hotrati ad fugam, L est qui in media
ej- discedant f omnes enim in ea deprehensi cum exeugnabitur, peribunt. Ea qua In regi 'ηntie vicinis, non intrena in eam, etiam relliationis causa. 4' is Me. Ea qua stiper rectum sna omniat ia domum , id est descendens ex illo. Me domum introeas αε σιαι συid de mmo stia. vidimus supra scalas extrinsecus ape stas suisse , ut in tectum ascendens , aut inde destendens , interiores aedes non intraret pellis, quod fit in nostris aedificiis. s is. Me.
to' eiani opus est. 5 aa L ista tiari nitionis,su seni: tit impleantur omnia qua fHpta 'n . scilicet ut veniant se per eos mala omnia quae
praedixerat Deus eventuta illis, si Filium situm
555쪽
'o COMMENTA'RI Us IN HARMON l A M., . , , & dijidet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis p illic me
MARCUS. si Sicut homo qui peregia prosectus reliquit domum sitam, & dedit
servis sitis potestatem cujusque operis, & janitori praecepit ut vigilet. sa as Vigilate ergo, nescitis enim quando dominus domus veniat; isro, an media nocte, an galli cantu, an mane; sa ' 36 ae cum venerit repente, inveniat vos dormientes.s 37 Quod autem vobis dico, omaibus dico: Vigilate. 'I
UT Iudaeorum facinore qui occiderunt filium Dei nullum aliud atrocius cogὲtari pinest , ita nullae aliae poenae acerbiores sum iis , quas Iudaei perpessi sunt divinitus irro alas, ut nos docet Christi praedictio. Quin etiam videtur Deus impulisse losephum ut scribetet hiil
riam exci uibi Hierusalem de Templi decebat enim rem tantam testimonio viri Iudaei compto. hatam esse, ne quis diceret confictam a discipuli, Cluisti dum fidem di vinitatis volunt adstruere magistro quod eleganter notat Isidorus Pelii- sota , lib. . ep. s. inquit ille, ne qων. nam denegare ipsorum eatainitatibtis, loquitur de excidio Hierosolymorum, di Iudaeorum naufera sol te, quamvrs sidamstexemplaram snter-ribus, ἰdcirco non extraneum His-m tortassia enim vol tui a nacessari. nis invenusessi m fres hominem ex eadem gente oriundum, inst pistorum patriarum serυanrufinum paraυit, σinstruxis vreisas, nνstupensa illa gestagna I. ..dais eveneνtina, δνagico Ibia deseνἱωνει. Ne au-Win in urbis de Temξli ruina involverentur christiani , signis eos instruere voluit Domu
mani, sicut praedmi vobis. vox hune sensum habet in Iosepho, lib. ι z. cap. LI. cum
laquitur de vastat one Templ. & Urbis sub Antiocho . Quoniam vero non ita facile est effugere manus hostiles , ctim jam obsidione. urbem ein xvrinr, t quamquam non id impos.librie sit, neque enim statim arci istima est o fidio, j aliud sinum, quod praecederet obsi-
uetiar , I p. ἐκ Des fans , M M. qui te is inret. Istae . id est , Hinc qui degit lioece vatκinium satagae illud intelligere ; amitur enim de signo , quo quisque vitae suae conssere potest . Diversae
lunt circa istam abominationem interpretum se
emtiae . pro more iueo dicam id quod milia. probabilius videtur, Danieli : raedit itinem Ometate eversionem Templi ci Urbis , agno Iosephus in fine lib. io. Antiquit. Daniel , inquit, etiam de Romano imperio scripsit, de quod per eos e va γέν-- , vastabitur , nimiarum τι r M. natio nostra, hoe oc Rabbi I seph Iachides in paraphrasi sua in hune pro phetam ; sed ipsam Danielem audiamus. Pomquam ille praedulit Christum Meldendum eo tempore quo reipse I. C. D. N. Occitis est , ut evicimus in Chronologicis, protinus addit
cap. s. 'st. 26. O non erit Qua punias , qui eum negatisrus est o destret esse populus gens Iudaeorum a ut contigit / siquidem , ex quo eversa est Hierusalam , non amplitis in rem
publicatu coasuit, sed tactxnus disse Iudaei
vitam infelicem derunt ubique sub alieno princ; atu . Es ei υἰ3Mem O fanatiarium di Dabir
potulu3, nempe Romanus, eum duee ventnros
Tito scilicet. Est sinis eius vasti/as, em msi senem balli statuta insuatio. Hierosolyinam no recuperavere Iudaei , nee iterum Templum potuit aedificaris quod non contigerat cimvab Antioeho Hierusalem vastata est; nam m. bem de Templum instaurauli Iutis Maeli
Restat ut quaeramus quod illud s)eniim sie, quo conspectγ christiani intelligere iit sugatreeu turbe sancta si br esse accelerandam : 'n misuri quae esset ista abominario desolatianis . Vatii .atia . alii volunt esse sigἀa Rotin an ruin exeret tuum, nempe Aquitas , &Caesari im imagines . quas abomminantur uJaei , nee ultro pallebantur in Iudaeam inserti . Aliis placet illam abominationem fuisse iii amnem
ii , quam ille in Templo eolineati iusterat; sed in Evangelio fit se tino de labominat pone quae steterit in ipso Templo, in quod pisserat quidem Caius inferri imaginem sitam, sed nomin eo colloeata est , nee signa Romana ruducta sunt ante ipsum excidium . pantem ubοῦ nomiabaa, inquit Mareus, nempe, ut ais Matthaeu . in locosaincto. Cian autem nomine Teiopi si πnificetiit tum aedes saera, rit de atria D isdiageia quibus cireumdabatur, certum est, rem sive in aede sacra, sive in atriis ejus futuram , ex et
ius coestrictu intelligere possent apostoli ista
556쪽
jam ruituram urbem ι quod Daniel praevidisset. id inquam, quod Daniel vaticinans intuebatur, scrutemur in ipso Daniele . Sie loquitur propheta capite allegato , 'st. 27. Ea in ianvdio hebdomais deficier hostia fa-er viam, postea addit iuxta vulgatum interpretem, qui versionem Grateam expressiti erit in Templo a mimitia destitisnia . brum ad verbum r supre Ham ab minationes deflantis , in versione Glaeea - ῶ
servavimus, συι ἐν, esse atrium Templi, quod altis moenibus di porticibus cinctum erata tinctum harum porticuum ex lege habebat alas,
sive pinnaculum, quod in Evangellio appellat ut .. ἰ - , μ-ientiam Tempta . Paulo autem ante obsidionem urbis, bello ei vili orto inter ipsos Iudaeos , Zelotae oecupato Templomaehinas in eius pinnaeulis disposuere , unde
occidebant. & ouidebantur 3 ita sacrum solum sanguine pia lutum est. Juvat reni paulo susiiis enarrare ut ioci Evangelici in quo versamur. expolitio clarior fiat.
josephus libi 4. eap. & lib. . de bello causam excidu Hierosolymitani fuisse selibit dissidia Iudaeoruni intra ipsam v
bem , quae coepere ali quot mensibus antequam
de illa obsidenda enitarent Romani . Iudaei qui se dicebant zelotas. occupaverunt Templum di verticem ejus ι unde adversiis eos aruibus obsidebant ut , puanabant, vibratis misisilibus occidentes, di ipsi occisi ab adversariis. qui de tormenta' bellica ad iaculanda missilia paraverant . Ita factum est ut domicilium Dei , nempe Templum , ubique pollueretur , tit dicit Iosephus , sνε-- --χου ἐμὸν . notum cadaver esse rem impuram diabominandam /,-daci locus sanctus statim aeviti mortui ossit aut eum illata et lenis pollutus
Dominus, ut puto, hxe intuebatur quae pwlo ante ut sis sidionem in Templo erans Oa sint abominanda ι quae silete eonspicuum signum christi adiis ut excederent urbe anteis quam cireumvallaretur ι p. ea enim Romani
non 'permiserunt ut quis ex illa exiret. siccium est ut una eum perfidis Judaeis non e
retii siv xhristiani amissimae obsidionis eat
oius Anstetis scelera orripuit , totamiae Elam impiorum sobolam unditaes delevit. Danielis vaticinium impletum erediderant Iudaei tempore Macchabaeorum . Saltem ilis
lud tribuebant impio facinori quo Antiochus Templum polluit, sie enim loqunur scriptor
libri primi Macchab. eap. i. e. 37. κῶGamigrex Antiochus abominandum idolum desoLitonia ver altare Dei. Fons Graecus habet ipsis ni a verba Evangelii 0,muine . sed quod tempore Zelota ruria factum es , luit io belli, ni gis eonvenit Danielis vaticinio; neque enim antea gens excisa et I & abominatio Antiochi s cta est super altari, non super alas, nempe super pinnacula Templi, aut super portic- οῦ quae erant velut alae Templi ι unde tanquam ex pr
pugnaculis pugnabant qui occupaverant Tenis plum adversus caeteros Judaeos, a quibus oppugnabantur.
Nulla autem arctior obsidio unquam fuit , nec ulli incolae obsessi ad tantas angit stias Mealamitates redacti fuerant . neque enim solum laborabant fame , sed Ee distidiis intersei quae omnia vix invenirent fidem, nἰti l sephum scriptorem di testem oeulatum haberent , ouo .illa adinventa, aut aucta esse ingratiam christianorum nemo dixerit . Ne --tem christiani deprehenderent ut in ista in lauis γsta urbe , Jesus quasi suis subiecta oculis viis dens omnia haec mala , promptam fugam suadet. I 'a 6 At. Me. 21. L. Tune qui in luda assunt, fusior Mi. L ad MM. L mcnm. videtve ibi alludere ad historiam Loth, qui ereptus est incendio Sodomorum , versus montes sugiens. montes loca sunt tota, quia inaccessa. Pella quo se recepere christiani , non remotissima erat ab
Hierosolymis , quippe in septentrionali limite Peraeae s sed ut diximus in Geographicis, inc lebatur a Graecis; ita non ob xia poenis quas ubiqiae Romani repetebant a Iudaeis . Pergit Dominus hortari ad fugam, L O qui In mediaeim discedant ι omnes enim in ea deprehensi clim exeugnabitur, peribunt. Ea . ni In regio nibue vacinis, non intrena in eam, etiam resiationis causa. 4 is Me. Ea qui stiper tectum ne omniat M domism , id est descendens ex illo, Me domum introeas ni reuat quid de e vidimus supra scalis extrinsecus ape sitas suisse i ut in tectum ascendens , aut in de descendens , interiores aedes non intraretptilis, quod fit in nostris aedificiis. 1 is. Me.
to eniri opus est. 5 ar L Quia lites nitionis,su μns: tit impleantur omnia quae frbia μn . scilicet ut veniant super eos mala omnia quae
praedixerat Deus eventuta illis. si Filium suum
557쪽
49 2COMMENTARI Us 1N HARMONIAM.
να, otiam londidis Deus usque nune, id est a mundo condito lasciue ad tempus it d. Io L evit pressura magna snper erram , ἀ γκη necelsitas , afflictio; O irare Dei irai sive poena, quam repetet, erit maxima : in hune populum atrociter sae
tanta tui ba populorum peritat , ut vix numerus
undecim cenium mille homines same di bello petiisse in obsidione urbis. Et qui rei M nt. quos non absumpserit serrum, caprι in dia- Iut in careetem lato conclusa erit. ver a sunt
ptivorum numerum filisse 97oo . in omnes gem est Jωυenum enim pulcherrimos Trius fer-vit triumphor aliM vinctos ad opera dam τοι
Addit Dominus i O Hierusalem eiaeabινων agentibus, donee impleantur empora populus Iudaeorum tantiu opprimetur tyrannire gentium illarum , a quibus abducetur; nee calamitates urbi & genti sua eulpa obventurae cessabunt , donec tempora de vita dominio gentium in populum Iudaicum ompleantur , & venerit tempus fa-rum. Paulus Rom. cap. II. as. ubi de induratione Iudaeorum agit , dicit donee plenitudὀ gentium nee o nibu , illis' quos ex
ne laosus Iudaici Deus vocare Sc lervare consititit inoressis viam salutis per fidem 6c obe. i-ni iam 'reliquorum salus desperata ac interprete, non tam est tempus dominia earum,nu,tu fidei, qubd scilicet te meus eis datum estri Meuoent locum ecclesiae Dei, vacuum propter Iudaeorum apostasiam . .' ia et o Me. Et nisi breυiasser Domnus 'er, nisi divinitus detreiiim esset tempora
lim extra , tum intra urbem decurtare, non
fuisset salsa omnis eaνοι nullus homo aris set vate ivt. Praeterquam enim Romani, si diutius pugnate coacti 'Mnx tum otia dispersos ludaeos , antequam urbs obs deretur in diversas iactitnes scissi fuerant Judaei, ut diximus. Qui dicebamur sicarii quos lubebat, tructoa s . Zelotae iamptis in Romanos ' lbello avecos obtruncabant. His adde Zelota- ιl rum duces tam in Galilara quant ἱn Iudaea, dei principatu inter se armis eertantes , populumlin partes, mutuasque caedes rapuisse. Itaquel nisi accelerata esset obfdio urbis , in quaml eonfluxit non ex Iudaea tam iam , sed de ex Galilaea dc Idumaea quidquid erat pessimorumi hominum, ae sie bellum omne conclusum suis i set intra semestre tempus, haud dubiε quot-l quot in Judaea erant, concidissent, aut latrocianio, aut mutuis caedibus. Sed propter eIector quas Aegis, vel Iudaeos eredentes, quos Deus ab illa clade servare deer
verat, vel christianorum causa, qui sparsi per Judaeam di Galilaeam, pecudum ritu caesi suis. sent 1 seatiis , Zelotis, & tyrannis, ut pote aversi a belli consiliis r brevitatis Deus dies illos, sapienti dispensatione , quae conspieitur in historia. nam Romanis placebat in aliud tempus disse tre Hierosolymorum obsidionem . Uespasianus enim senecta tardus , di operie dum censens ut Tacitus scribit , dum mutuis vulneribus Iuda A conciderent. Sed admonitus est succutere urbi , dc populi reliquias serra. re, quia plurimi, quod Roma s saverent, in te rempia essent. Ita accingebat se ad obsidium e sed mox ipse versus ad capessendum firmanis dumque imperium , a coepto destitit, de Tito
tradidit copias; cujus ante oculos Roma , ut idem Tacitus notat, dc nisi statim Hierosolyma conciderent, voluptates de 'opes morari videbantur, ideo urgere coepἰt obsidionem, cum interim qui in urbe erant latrociniis, rapinis, libidinibusque indulgerent, quasi Deo exprobrari tes tarditatem supplicii, ut Iosephus loquitur. Quapropter coepta obsidio spe omni celerius finem liauuit, dum ipsi obselli ambustis flumen. tis samem accelerarunt, Se munitissima praetadiorum satali vecordia desac re. His de sutura Hierosolymorinia eversione seriamonibus Domini ea Evangelistae subtexunt, quo tum pars pertinet ad extremum iudicium. plurira autem hic habet Matthaeus, quae quasi alio tempore dicta praemIlimus ex Luca : sed potuit haec iterum inculeare Dominus ea die , . quaeonstat de extreri' iudicio locutum , se ilicet de glorioso suo adventu ad gentes judicandas, de q'uo quaesierant Apostoli, Ec his multa adis
sti appatituri sunt ante & post excidium Hierou lyn Orunt. Si quis igitur bic aut illic alium Chri- iiiiiii nuntiet,nolit fidem adhibere. ι 24 . . a I. Me. Surgent enim pseMdacbristi Opseudopropn , quorum alii titulu Christi , alii prophetarum ejus salso assument, aut alios similes titulo' ut bas, qui se dicebat Baseeotabas, idest filium iteliae,
de quo jam diximum, Ea dabunt signa
558쪽
L 1 AER V. CAP. XIV. Signa adventus Domini. 'et
in prodigia, ope artium ma learum , ist
iam electi s quos praestigiis eorum abduci non
patietur Deus. is 23 Me. ris ergo videt Omentem advertite as ΜM. Eces varixι vobis Me. Omnia ista, ut vobis improvisa non sint .a 6 ' ao Me. Si erga dixerint vobis r Eera in deserto est, latitans, nolite exires e ein mn tratibus, in cubiculo, naΠιe eredare. '27. Sieus enim fulgur exit ab oriente, in paret Uue in ocelaentem a Da erit adinnisa Filii
Omior, nempe gloriosus ille in nubibus, vel regnum quo regnaturus est in Ecclesia , quae non latitatat ia aliquo terrae angulo e sed non minus conspicua erit sulgere quini brevi temore plurima loca pervadit, di insolito sple ore oculos in se eonvertit . Iaee spectant ad regnum quo regnat in E
Jesia sua Christus aόnuc gloriosus regnatu. tus in fine saeuiorum , sed pleraque ex illis quae hic dieuntur, intellἰgenta sunt de proximiori tempore quod subseeutum est passionem ejus, paulo ante exeidium Hierosolymorum . convenit enim huic tempori quod Iosephus
lib. ac. Antiq. cap. 6. narrat tunc contigisse, caterum Iudaea res prelabebantuν usque in deterius. Tua enim referta erear latronum recepta.
vulgi seductoribus . di paulo post addit , O
urbs quidem talibus mees abatur latrociniis 3 ἰ-postores autem EP magi turbas iliami post strahebana in solitudines, pollicenter se divititius stensuros eis elaνisma una se prodisias per-nafaiue multitudo mox sanas luto dementiae .etractos enim eos Felix neci dedis . Eodem remore quidam ex AEgypto venit Hierosolyma, va-
m se esa prasitens, O plebi suadens tit secuta. In montem Oliveti ascenderet, cini e regione irbis adquIntum abest stadiam di illie enim visu ar με iussu eadera κεν solymorum moenia eme. Innuit Dominus non omnes seducturos iri ueno complurimos advolatii ros in veram E lesiam . is ' as Ubἰenmqtie fiseris corpuι ,ἀοδμα, cadaver illie eongregabuntur edi inlisia ae . pariter omnes pii ad me advocabuntur , idducti odore unguentorum meorum s ut aqui in odore cadaverum . Dominus videtur alludete ad id quod de aquila dieitur Iob. cap. 39, p. 3o. Pisui eius Iamb.nρ favisinem : , o bisumque eadaver Deνit, flatim adest sive ut sons Hebraeus habet, O tibi sunι eonfossi , ιbies. Sunt qui conten/ant aquilas nunquam vel ci cadaveribus ι ideo volunt aquilam quam describit Job, di de qua Dominus triuitur esse γπαπιν, quasi dieas vulturam Moitanum 3 id est aliquam speciem aquilae degeneris . Pleri.ue contendunt haec verba de piis ad Chrium confugientibus non posse intelligi. Intelligunt pr mi, eadaver, statuin Iudaeorum me uructam ua: osolymam, di ροί- ,
Romanos 3 ut Abacue cap. I. g. Iudam escae , Chaldaeos aquilis ecimparat 1 se ergo con nectunt illa verba cum praecedentibus . subita nea vindicta Christum revelabit ε nam cum urinbem gentemque have impiam, quam per i tum eaput Dominus depinxerat eadaveris i star projecti tradiderit Deus, advolabunt illiin Romani, aquilarum instar notum Roman pro vexillis aquilas habuisse in atque eam dii cerabunt. Ita hocce proverbiali dieendi genere ibi uias est Dominus. ι quod non omnino diaversiam est ab illo proverbio Latinorumica
ro ' H L Ea eruna signa in sua O lana Ossalos, quamquam nollet Dominus tempus do. finire extremi judicii, tamen illud distinguit, ne inani timore huius tertibilis diei nimiii imehristiani commoverentur. Cavendum dixeratii pseudochiiliis , sed nee eredendum omni h ta adesse diem , quo verus Christus venturus est ad judicandas gentes a praecedent conspicua signa hujus adventus in coelo i ct in toris pressura, σ-Q. , anxietas , coarctatio gentium sprae est usiana, - resa: dum ambigui erum
quid vitare, quid petere debeant. II id geni
tivum sonitus maris er fructuism , in Latins codice regitur a praecedente substantivo ea . 'ne s juxta vero sontem haee absoluth dicti lur, δύσις Θαλώνιε es σάλη, maνι resonan/i agitato. Nimirum signa erunt terribilia tum ita coelo , tum in mali quod insolitis tempe statibus coniurbabitur. Io 16. Arescentibus ideo hominibus pra timare, o expectatune aut cujus calati itatis extraordinariae, qua DIetv nieι .Hυerso orbi .
at 'as Me. Statim post tribulaιἰοnem dierum tu,rum Ρι obscurabitαν ι his malis addetur, quodo luna non dabit Linon sisti mi Ostella cadenade esto, o υἰνtutes caeloriam commovebun uro concluso tot calamitarum erit totius natura subverso. Virtutes coeli δυνάμεω, exeg. itus, mulitia coeli , nempe omnis ornatus , dispositici coeli perturbabitur. Sunt qui liaee metaphorichdicta putent. aa ' se. Et tune parebit signum Filii hominia in coelo, crux, aut aliqua fgura visibilis, qua constabit quoὸ ego ipse venturus sum ad judicandas gentes. Es tune planges stm
nes tribris terra, omnes nationes judicandae. .
mnlia, Me. O gloria Mi. L o ma sate . de scribit Dominus adventum situm glorio iam . 24. s i Mi. Es mittet Angelos suos; ergo Jesus Deus est, cui mini litant Angeli, eum tuba O voce magna ε er eon retabunt electos eius aquatuor ventis, ab omnibus orbis plagis, a Ium-
los intelligit texiones eo lo subjectas, a plagis orientali ubi otiuntur sidera, usque ad c cci . de t
559쪽
dentales ubi terminatur eurias eorum. as vag
M. L quia non nauribis hae generatio, donee omnia M/. hae M. L fiant. certa sunt haec quae vobis denuntio futura antectuam haee generatio
Haeterea οῦ antequam muncius novam formam
. --nt, mutabuntur , esse desinent, vinia a Mem mea nam Me. L ινα--nν. non fallent, aut
inania erunt, quae dico sive de iudieio Hier solymorum, fixe de postremo dc universali omnium gentium iudieio. 33 ' 36 Ma. D. dia a. em Ilia hora ad entiis Christi ad iudicium nisis sciν , neque
Angeia eslaram, 3 2 Me. neque sitins MM. ni-F μι. μιώι MM. Paris. Ham dixit πυ-An-resi, repressit discipulos Dominus , ut B. Chrysostomus observat . ne discere vellent quod Anyeli .nesciunt . Ea vero uuod dixit neque Alina , non sol ivra a disceneto , sed etiam .uaerendo prohibuit a eodem autem sensu idicit Dominus quo post resurrectionem curi s ias lueremibus respondit r Non est vestrum esse stemtrea vel momenta . Ergo dieebat senestire diem illum, quia nolebat eum notum Beere 3 u Apostolus: indigavime cire at id ναιον vos ρνarer Iosom christum; id est, Aeete ut seἰatis aliud quid praeter Iesum Christum. Verba in conjugatione Hebraea HV kiι tlim actionem , libra auctorem actionis significant i quam eonjugationem non ex priaraunt Iudaei Graece loquentes, quia Graecati uua eatet illa conjugatione . Sic apud Matis
quod juxta vim conjugationis Hi hil Latinus interpres benε reddidit δε sui solem suum oriri Deit. Christus , inquam, nesciebat diem rudia eii, quia non faciebaa seire , id est , non d
elarabat . ut ex eo ipso loco probat Anabi'sus; qui enim sina novit suturi judicii , utique novit ec finem i ergo Echoram novit, sed novit sibi , mihi n. it i in eo enim omnes thesauri lapientiae di scientiae , ut scribit Pa λει quin per eum tempora Deus stet . Omia
Aia ergo ejus eoinitioni patebant , sed Φ re
erat christianorum , ut pendulae expectatiost sincerti, se loquitur B. Hieronymus , semper erederent diem esse venturum , quem ignor
rent , quando venturus esset . Hane eonci
sionem elicit ex eo quod ignotus etiam Amuli, ille dies esset. Ia 33 Me. 1Vota , a tendite vobis, vigilare O arare, nesitis enim quando rempus M. 33 ' 34 L Arrendite aurem πιεῖν in primis ne sera. graventur eo Mave a ta reapula, crebrieta , euria huj.ι vita , ne vaeui sitis omni metu judiciorum Dei r O si 'meniae in vos sumtina dias ἐua ι aderit vobis haud paratis , 34 s. Tanquam laqueaes enim suis perveniet ex improvise in omnesqisi fed/nιμ- ρονμchim rere . hm die tanquam laqueo igno. to capientur omnes mortales. Is 36. Ag
iate ιtaque , omni tempore reantea e pretamini
Deam, tit digni habeamini . ut det effugereissa omnia, qisa suis νε sene , stari ι hoc
est, ut possitis stare, & non causa eadete -- ιν Fuium iamInia, ante tribunal meum , climvos iudieaturus vener . 36 38 Mν. Sisur orem In diebus Noe , Ita inig edi adυenena Filii hominia. sicut dili vium temporibus Noe , ita ipse improvisus
hensa manu. Allusio ad historiam Loth, Hem
flammis eripuerunt Angeli , eum manu ed eentes Sodomis r edi tinrua retinquetuν: fiet adisinitanda discretio . - r. Dua malentes In inua, id est, e duabus mulieribus molentibus
in eodem pristino una assismetur , una reistin πι/ur, deseretur peritura e cum ergo omnium non sors eadem sutura sit, invenda ea quae acerbior eris. I a. mitate ergo, qnia neseisis qua b ra Do--s vester mensurus sit a incertus dies adventus epi . a r. Iliad autem seitore ,
ver prefodi domnm suam , scilicet parietes domus. 43 ' 44. Ideo o Lina, id est, s militer
- s. , puras, est sidens servus O ρν dans , quem constituit dom ωι super familiam suam, medet illis ei,nm in tempore λ iterum haeparabola in leat Dominus q.:od semper sit via gilandum: quasi diem, eum dominus suae s miliae, sive .caeterIssamulis aliouem prirno it .
560쪽
eonstituens oreonomam: quandonam ille plicii genus I vel portionem ei dabit, sed qu sendus fidelis Recta res,sio erat, cum ni-llem pariamque ejus pano eωm υροeritii. id millini, quacumque hora veniat dominus, eumle' , litem partem quae convenit malis servis repetit recth administrantem bona illi com-lnimirum compinget in vincula: νcie - fleam . invia . Cum haec responsio subintelligi poLIin frins dantium iset, exclamat Dominust 4s, ' 46. MMus .iis Flui e parabolae non dissimilis est . quam 'Dν-ι , talas enim rati sunt, euem, cum v lMarcus in eadem occasione icti bit Domia liserit dominisa Misa , inveneris sic facientem ΟLino sitisse propositam. st Me. Si e h. fietum boni dispensatoris. 46 ' 47. Amen asi ima sui Prhr. prefectui ruiquis domam βι-. j 1 ιε, qtismam super sumia bona Da eonstitnulin Gina suis morarem eminis. -- 'ε- , ut ea omnia administret. s. Sitri4 , cuique assignavit opus , osneium , in aiatam dixeris mώωa servias ιue in corde sua liani ori exempli causa , i copia ἀν υἰνitie . Misam I viis dominus metia tismis. describitiHoc vobis dicium purate. sa ss. Guare
malum servam , ei sus mala sorte volebat ergo nesci is enim quando domιntis damna inia Christus revocate dilaipulor a similibus mo-lutat et sm, an media nocte, an raru --ω. a. o. o. Eo evisis ν----- --.. in qua scilicet parte noctis vecturus fusa , -- εο --ν, O ὶUM o Hasia, sit. 33 3λω - -σιν θειὲ, vanivivas ideo quia eogitat dominum absentem, nec ci.ldormiorer, haud cogitantes de adventu eius. tib rei iturum ι 4s so. Pisaea dominaia femi iti s. ' II. Quando avitem -bis dira i discipulis Diss. In die, ma non spereat, hora qua νιαμ meis , omnibaea dies I Vigilate. veritas ista non ι t ex improviso aderit. so' si. Et dividetitotest nimium inculeari , ideo & aliis par, lis . -- , δν. ἀμ- , dissecabis , quod erat sap-lillam inculcaturus est oristus seque iti rapite.
Tarabolis decem Virginum . talentdimm iterism incaleat Dominus diem au ratus eius incertum esse, re praemiis alios donaturum. alios mulctaturum . MATTHAEUs Capas. 'ν. I s. et πUMc t simile erit regnum coelorum decem virgini,ur P aecipiem - - Για . I tes lampades suas, exierunt o iam sponso & sponsae. a Quinque autem ex eis erant fatuae, & quinque prudentes: 3 seu quinque fatuae acceptis lampψibus, non sumpserunt oleum secum. 4 prudentes vero acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus.. s Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, & dormierunt. 6 Media autem nocte clamor factus est e tace sponsus venit, exite o, viam ei. Tunc surre runt omnes virgines illae, & ornaverunt lampades Baa. 8 Fatuae autem sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo veltro; quia
9 Responderunt prudentes, dicentes r Ne laria non sumiat nobis &vobis.
ite potitis ad uendentes, de emite vobis. Io Dum autem irent emere, venit sponius: & quae paratae erant , intra Puunt eum eo ad nuttias, & clauta est ianua. II Novissime vero veniunt di religi virgines, dicentes: Domine, dinm' e, aperi nobis. ii At ille respondens ait: Amen dico Ub., nescio. m. . .