장음표시 사용
591쪽
Altera pars Sermonis post coenam. Christus vera vitis. Hortatio ad ciaritatem. Muudi reprebensio. Apostolorum eonsolatio. IOANNES, Cap. IS. η . I-27.
, Γ, omnem palmitem in nie non serentem studium, tollat eum: Seomnem qui sere fi uctum, purgabit eum, ut fructum plus ahrat. 3 Iam vos mundi estis propter sermonem, quem locutus sum vobis. Manete in me: & ego in vobis. Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in viter fic nec vos, nisi in me manseritis.s t Ego sum vitis, vos palmites: qui manet in nu, &ego in eo. hie servmultum: quia sine me nihil potestis iacere. 6 Si quis in me non manserit: mittetur foras sicut patam, & arescet, MeoIligent eum, & in ignem mittent, & ardet. si manseritis in me, & verba mea in vobis manserint: quodcumque volueritis petetis, & fiet vobis. 8 In hoc clarificatus est Pater meus ut fructum plurimum afferatis, Messiciamini mei discipuli. y Sicut dilexit me Pater, &egqdilexi vos. Manete in dilectione mea. io Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, sicut&ego Patris mei praecepta servavi, & maneo in eius dilectione isti Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, & gaudium . vestrum impleatur Ir ia t Hoes praeeptim meum, ut diligatis invicem, sicut diIexi vos. 13 Majorem hac dilactionem nemo habet, ut animam filam ponat quis pro amicis suis.1 Vos amici mei estis, si seceritis quae ego praecipis vobis. 3 Iam non dicam vos servos et quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos: quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota seci vobis: 16 Non vos me etesistis: sed ego elegi vos , & Posui vos ut eatis , Mfructum asseratis; & fructus vester manem et ut quo umque petieritis Pa trem in nomine meo, det vobis. I t Haec mando vobis, ut diligatis invicentor 8 Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. 1ς Si de mundo fuissetis, mundus quod tuum erat, diligeret: quia vinto de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea Ouit vos
ao Mementote sermonis mei, quem ego dixi vobis: Non est servus major domino tuo. Si me persecuti sunt, & vos persequentarer st sermonem merim servaverunt, & vestrum servabunt.
at Sed haec omnia iaci cnt vobis Propter nomen meum: quia' nesciunt eum, qui misit me.
592쪽
di 1 Si non venissem, & locutus fuissem eis, peccatum non 'aberenti nune autem exculationem non habent de peceato sito. a inii me odit: & Patrem meum odit. 14 Si opera non secissem in eis, quae nemo alius secit, peccatum non haherent et nunc autem & viderunt, de oderunt & me, Patrem meum.
as Sed ut adimpleatur sermo, qui in lege eorum scriptus est; ' ia odio 169....
habuerunt me gratis. . . 26 t Cum autem venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patr tum veritatis, qui a Patre procedit ; ille testimoni M perhibebit de mer ν.
ar & vos testimonium perhibebitis, quia ab initio meciun estis. laeutrifum vobis m. cap. ses
locis veteris Testamenti comparatur vineae , - quo nihil fieri purest ..... Una m do d-ias quam ipse Deus plantaverato eujus elo Deusipamisi cononis, an vitiι, aut ignἰεr si invia agricola . Igitur ne Apostoli dum discederet ire ποn est , in una erit r Mergo in igne non sit.
ab eis , & ipsi discederent a fide , declarat se, in vite sit.
sve Ecclesiam suam esse veram vineam plan. E. Diti me non mosin e , non adhaeserittatam a. Deo. , qua non debeant separari, similii, miserinν foras, abiiciet extra vineam. velint veros fiuctus sacera. -- , insuit ,lsicut palmes, in amesen et iis, separatus 1 vite, miris vera genuina , non spiuia , non infru-lo mustem oram, O In unaem mustena,qardorietuosa: sive competit mihi quod vetae viti a. de ita ut ardeat. ista sors erit malorum . qui nem pia rem ire ma non sisntem sensam ibunt in ignem Hernum. ν. Si manseristia mouea --ι σν -- .ἰ μνι fiuctum , p.rg- - , verba mea in visis mansisint, non inbit enm 4 Μι sensum pro Q. r. vitis sylv memoria rani sim haereant . sed di is assectu .stit, nisi puteturr ita etiam honis, cujus ain et nodeum me inueritia , pereris promissis mei petitiones luxuriantes gratia non coercet , &Ιueti, in φι vobis. Eeleeat malas. s. In hoc Marisieatrus est Pater moωρ, ωρ θω-3. Iam vos maenvi sis , νυ resermonem mi m piarimnm asseratia , o essesamini mia
eruirus sem vobis. quia id purus Iudas exiit,lῶρθωα id est si asseratis fructum 6c perse-
nunquam rediturus . vel propter sermonem veretis mei esse discipuli. ex operibus enti. meum quem audistis & coepistis servare. 4. sanctis suorum inelareicit Dei oloria. s. Sisma Manete in me, perseverate ut coepistis a mihildilexis me Pater . er ego dilexi vos a Mausea adhaerentes in charitate ae fide , o ego in v d In dilectione mea. studete , vel operam date his maneis. Si t palmas non potest ferre sen- ut maneatis in dilectione mea qua ego diae- aiam a semerina nisi manseria in vire t sie neeixi vos I id est . favorem meum retineatis , et os nisi in me manseritis, a me ut palmes athunc autem retinebitis , si praecepta mea ob vite, vim frustiseram aeeipietis. Inde elitistia-lservaverit. s. to. Si praemia mea servaveritia. nos eleganter appellat sarmenta christi Pau- manebitis in dilectisnec mea , sicut o ego Palinus scribens ad Severum , ep. a. Si in ema G-itris mei praecepta servavi, o manes in eois e d Lectione mora aes, inquit ille, nor arescemus .ltictione.
vivensas Dera raditas aeternaea nec ad ignem am- - Hee uenent stam vobis . excitans vos
593쪽
R semper habui amicorum loco : , non vilis : P est fervus maior iamliis L. i fonamplius, deinceps non dicam servos , quia Ier-isulet servus pluris fieri. si me pejseeuti μαι omui neseie quid faeiat dominus ejus. non sistent i vo persequentur , pariter contemnent de odio heri servis sua eonsilia patefacere . VM rentemibabebunt. si sermonem meum serυaυerunt . edidixi amisοι ι & ut tales tracto, quia omnia quae-ivestrΜm servabΜnt. si meis dictis paruere, pare. eiamque audivi a Patre mea, nota fiet vobis . pa-lbunt & vobis ι sed doctrinam vestram quae mea iii seonsilia de mea resurrectione , ascensione, de est, non probabunt, nec servabunt. Alius selisias missione Spiritus sancti , de vocatione gentium. esse potest horum verborum: si sermon/m meum 16. Hon vos in amicum, in cominum servaverunt : M Mν-.Ψ0-M , insidi in praeceptorem. commendat amorem suu sauhd Fh observaverum , quae species persecutionis ,
, se amicitiae fastum sit initium , clim nullis ledi vestrum servabunι ι etiam vobis laqueo si ps ,1 .m in se benefactis provocatus esset, sed i ponent. ea si nificatione usiirpatum ess illud motus a sola Lia gratuita benevolentia. Quid i verbum a Josepho. scribit enim lib. ι 6. eap. ii. enim eramιιι , verba sint D. Augustini, quando lab Herode Pheroram iussum , obseriare
ch=siam nondum elegeramur, se ideo non da - Salome a quomodo sese gereret. ipse Philo a. ybanms p riam qui eum non etigit - , quomodo lib. allegor. expendens verba it a Graeco tui rissiluis ρ Ergo situm amorem praevium esse Do- l interpretum, αἰάς - προέσει κε λω, - Q. minus sonificat. non priores me amastis, ait ι εὐ-t asia Genes. cap. I. p. a s. annotat sed ego et egi vos, O posui vos ut eatis, O fm-svocem σηρήσει , duo significare : unum quasictum afferat , a id est, plantavi ut vineam, me-leustodire de reponere t alterum , ae si aleas observare , ut per dolum interimas . ar. Sed
hae omnia facient vobἰs propter nomen meum ,
propter me , quia neseiunt eum qui misit me. non considerant a quo missus sim , excaecatinamine meo, det vobis. δύ, dra, in tertia pe iambitione aliisque mundanis assectibus . Te sona, ut legunt Syrus, dc Latinus, Fc Graec itullianus inter causas odii , quo christianos tum nonnulli, imo probatiores εc plures codi-lprosequebantur et lintei , numerat ignorantiamees Greci . At Chrysostomus , & Nonnus i leorum , quia scilicet nolebant audite quod gunt δέ, absque Libscripto tota, in prima per- auditum damnare non potuissent . cum amner,sona d. ι indeque colligunt filii eum Patre aequa-linquit, qui retra Oderant, quia unorabant, selitatem. mul desinunt gnorare , cessant er odisse. Apol. II. Hae mando vobIs , praecipio tit diligatis ea p. r. inviam, non haec dico , quasi beneficia expro- 22. Si non venissem, scilicet in mundum, ad bransi sed ut meo exemplo provocat i , diligati leos , prout promisIum erat, instructus eertis alii alios. 38. Si mulidns vos odit, scitote, ani-imissionis meae testimoniis p nisi publiee metrio recolite, quia me priorem ve,.s odio habuit. ostendissem, O locutus fuissem Hs , docti Minhaee odia prior excepi. Ethnici quidem dice-leos, palam me a Patre milium dictis ae factis bant a enti .lianis odio haberi , de in ipsos comprobans, peceatum non haberent, essent evinomnia mala regerebant. Ita cum latetur Ta-itra culpam, nune autem exeu ationem non ha-
citus Neronem abolendo rumori quod iussi Libens de meeato suo. nihil est quod praetexant. fiet ipse incendium urbis , subdidiste reos chri-i23. Qui me odit , O Patrem meum odit. cumstianos e addit , haud perinde in erimine in-lscire potuerint ae debuerint me a patre mi Leendii quam odio humani generis convictosissim, quid cli id contuimeliosum in me faeiunt, sitisse. sed ut respondebat Tertullianus in Α- id pater in sui contumeliam factum interpre-
pologetico, cap. II. si inimicοι ... jubemur diaitatur. 24. Si opera non fiet em in Hr, quae ne- istere quem halemMi odus p Κοs es iudiearo mainimo alius fecit, ρ..catum non haberent, ea enim Iusti , qui sumus plane , non generis humani potuissent ascribere virtuti ordinariae. nurie auis eamen, sed potius erroris . Gentiles ob dissimi- ι .m 9 viderunt, vel opera illa eximia . vel, litudinem motum vitia sbi a chiistianis ex- me Ac Patrem meum , utrumque ex operibus
probrati di ita odio Laberi putabant ι cum ipsi demonstratum ι oderunt me o Patrem me- odio haberent thiistianos. oderunt enim hila-ium , qui per me loquutus est , de virtutem rem tristes, nec qiiidquam magis dissociat quamlsuam exercuit. dissimile studium ι quod indieat Dominus se- as. Sed id saeiunt, sive ut fieret oportebat, uenti semio te. Io. Si de mundo fuistis, et Line adimpleatur μνmo qui in lete eorum fripturem studiis a flecti , similibus moribus , similiis di quia odio hibuerunt me grati , sine It ista vita, mundus quad-Μm erat diligeret sui sini-icaiisa. partieula Hebraea PIri redditur a Grae-les. Vnia nyn est , sed ego er icis interpretibus 1νatis, Ec ἀδίκωe, in-sI ωοι , separavi a mundo , prρον - νῶι voaliaste. quasi dicat Dominus, hinc evenit ut hoc munduro modo in me in leretur , quod olim David ,
taphoram enim continuat , ut Crelcatis, dic pro.
ducatis fructus, o fris estis vester maneam hebraismus pro , qui fructus maneat , nunquam periturus . Ut quodcumque petieritis Patrem in
594쪽
LigER V. CAP. XXIV. Sermo III. post Coenam. 629
. psalmo 24. & 34. sed eausa mea licet tantis odiis obnoxia , iton carebit defensoribus, etiam me absente . spiritiis enim descendens in teriatas visibili specie aget causam meam.
26. cum antem venerit Paraclitur, ille consolator , quem mittam vobis a et atre , id est, emeiam , receptus ad Patrem ut veniat , Dirlanm veri ratia, quo veritas malui festabitur,
Qui a Patre, id est, ex natura et iis, vel suta stantia praeedῖι , siti restimonium perhibebit de me. si Angelus aliquis testimonium praeberet mihi, credere deberent. at nune pernibiturus est testimonium mihi, causamque meam acturus, non creatus aliquis spiritus , sed qui de
Patris ipsius substantia procedit. Qui per spiritum Dei intelligi volunt tantummodb Dei donum, revincuntur verbis illis quibus Spiri
tus sanctus declaratur persona neque enim
dono convenit nomen testis . qui vero θιή- irim μι , a Deo non distinguunts pariter arguuntur 1 menim Pater a Atre non procedit frustra Christus eandem petisnam sub du bus nominibus in duo distincta testimonia allegaret. Denique qui & naturae distinctionem inter Patrem Deum dc Spiritum eius admittunt , consutant ut . illud enim procedie , eam Cinas, indicat emanationem ut rivi a sonistes ita eamdem naturam . quod autem Domin non dicat eo in loco , & Spiritum fanctam ex se procedere, id fecit ne arrogantius de se loqui videretur , tum ne suspectum se redderet spἰritus de se testimonium. 27. Et vos resimonium perhibebitis , enarrantes mira opera quorum 'testes suistis, sus ab ι ιιο meae praedicationis meenm estis. perseverastis indivia dui eomites. '
Tertia Pars Sermonis post coenam, Persecutiones praedicit Apostolis Dominus moerentes ob suum discessum solatur: -
I T TAEc locutus sum vobis, ut non scandaliZemini. ' . . a II Absque synagogis iacient vos: sed venit hora, ut omnis qui ii terficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo.
Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. -- Sed haec locutus sita vobis: ut cum venerit hora eorum, reminiscami
s Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. Et nunc lyados .mm.. p. ad eum, . qui misit me; & nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis p . 6 Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Seci ego veritatem dico vobis: expedit vobis ut ego vadam: si enim non abiero,' Paraclitus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad vos.
8 Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato , & de justitia , de
's De peccato quidem, quia: non crediderunt in merio de justitia vero, quia ad Patrem vado, de jam non videbitis me e. II de judicio autem, quia princeps hujus mundi )am judicatus est. I et Adhuc multa habeo vobis dicere et sed non potestis portare modo. . I 3 Cum autem venerit ille Spiritus veritatis , docebit vos omnem verbialem. Non enim loquetur a semetipso: sed quaecurnque audiet, loquetur, ει quae ventura. sunt annuntiabit' vobis. 14 Ille me clarificabit: quia de meo accipiet, de annuntiabit vobis. Is Oinnia quaecumque habet Pater, mea sunt. Propterea dixi: quia de meo accipiet, & annuntiabit vobis. - Icν , T . I. Ll Ist Mo-
595쪽
13o COMMENTARIUS IN HARMON IAM
t. Modicum, & jam non videbitis me: & iterum modicum: & videbitis mei quia vado ad Patrem , . . 1 Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem: Quid est hoc, quod dicit nobis: Modicum, & non videbitis me: & iterum modicum, & videbitis me; & quia vado ad Patrem λ . . 18 Dicebant ergo: Quid est hoc, quod dicit, Modicum nescimus quid
1ς Cognovit autem Iesus, quia Volebant eum interrogare, & dixit eis: De hoc qtiaeritis inter vos, quia dixi, Modicum, de non videbitis me: &iterum modicum, & Videbitis mes . . .aci 4 Anaen, amen dico vobis: inua plorabitis, & flebitis vos, mundus autem eaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in
gaudium; εar Mulier cum parit, tristitiam habet, quia Venit hora elys: ctim autem pepereric puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum.
et et Et vos igitur nunc quidem tristitiam habetis: iterum autem videbo, vos de gaudebit cor vestrum: S gaudium vestrum nemo tollet a vobis. c. t. s. et 3 Et in illo die me non rogabitis quidquam. t Amen, amen dico vobis i si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. 24 Usque modo non petistis suidquam in nomine meo e Petite, & accupietis, ut gaudium vestrum sit plenum. dis Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. dis In illo die in nomine meo pctetis; oc non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis ego
27 .Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, & credidistis quia o a Deo exivi. e
28 Exivi a Patre, veni in mundum: itertam relinquo mundum, & vado ad Patrem .
ας Dicunt ei discipuli ejus: Ecce nunc palam loqueras, & proverbium nubium dicis. go Nunc scimus quia scis omnia, & non Opus est tibi ut quis te interroget: in hoc credimus quia a Deo existi . , at Respondit eis Ieius: Modo creditis p . . a Ecce venit hora, & jam venit, ut dispergamini unusquisque in pripria, & me solum relinquatis, & non sunt solus, quia Pater mecum est. 33 Haec locutus sum vobis, ut in nne pacem habeatis. In mundo preli ram habebitis; sed confidite; ego vici mundum . . .
H AE c umiui sum vobis de pervicaci
Judaeorum incredulitate, & de odio atque incommodis quae vobis imminent, Me non standali r/minἰ, id est turbemini te inexpectata& intoleiabili, ne dura vobis videatur conditio vestra. Christianus debet animo praeconcipere
suturas persecutiones omnibus qui pie volunt in Christo vivere I & ideo non mirari si quando tolerandae sim;ut di bat Teriuilianus alloqtiens
Imperii Romani antistites qui ἱnsectabantur religionem civistianam; Apol. cap. r. μιυι, de cavsa sua deprecatiir haec religio, quιa nee de eonditisne mirasur. Scit se peregmam inurrisv e, intre extraneolfacile inὶmIeos invenire: caeterism genus, sedem , hem , gratiam, dimis temin erδι habere. Dominus intuebatur Judae xym proceres, qui suos discipulos omnibus maledictis de poenis prosecutMi grant . a
596쪽
ν οῦς, expellent vos synagogis, id es synagogis suis interdicent , excomtminicabunt Vos
Sed venis bονa , hae particula sed est augen-ltis, ut imo apud Latinos . Imo venit hora , vel veniet tempus, ut omnis qui interficit vos, arbitritur obsequIum se praestara Deo , -πρια metiri sim endo id est, eultum se praestare, vel sacrificium offerre, λαπώa quidem in genere significat omnem Dei cultum, sive minissetium Deo exhibitum; sed verbum - γσς ρειν,
offerre, quod dicis ut de victimis quae in altari Deo listebantur . dictam voeem restringit sui necesse sit eam interpretari de sacrisicis , quod a se osserti gratum aliquando putarent ut Apostolos interempturi erant . Apud Iu-aeos pIures eran radus excommunicationis; quosdam enim tantum separabant , expellentes
coetibus publicis , alios magis reos anathematizabant, internecioni, perditioni devovebant . quin quos putabant ad summu in impietatis apicem progressos proscribebant, & invitabant quemque ut eos occideret tanquam disnos eo supplicio, quo, Cainus interfector mitis se interficiendum intelligebati omnis igitur qua invenerit me, occid/, me. Gen. . P. is . se Phinees interseiae Israelitam scortantem . sic Stephanus lapidatus est a Iudaeis . sie Judaei de
Paulo dicebant Act. aa. P. ar. Tcue de reτra huiusmodi et non enim fas es .etim viυere . sic Judaei numero amplius quam quadraginta se devoverunt non manducare neque bibere, donee interficerent eundem Paulum, Αα al. P. 22. Iustinus inartyr in dialogo .cum Tryph ne, pastina huic exprobrat, ludaeos diris exq-erationibus solitos devovete in synagogis quotquot in Christum crederent di maledictis execrationibusque preees suas absolvere.
Christum missum a Deo . 4. Sed hae ldictitur
pus quo haee facere illis i cebit, remini eamini quia ego dixi vobis, ut se eerti sitis de divina mea tum praescientia, tum potentia. tiam veracitate . Haee spectant omnes christianos , qui ctim legant in scriptiiris paratas bonis cruces, certiores fiuno has seripturas divinas etla, ut dicebat Tertullianus in Apologetico, cap. ao. Dum patimur , leguntur ι om recognosciamur, probantur ι idoneum , spinor, esimonium divinitatis, veritas diυInationis . . s. Hae aurem ab initio vobis non dixi, qrii avo istum eram , omnium odia in me exci-Piens, & areens omnia illa mala a vobis. Onunc vado de ideo opus est haee denuntiari vobis quia discedo abiens ad . eum qui misiter nemo tamen ex vobis Iuterrogat me, quo υadis p nemo vestitim vere expenait quo,
.c cut abeam. videbat enim. Dominus nondum se satis liuelligi . solum post resurrectionem .chim illis eor aperuit Dominus , intellexerunt quoniam oportebat pati Christum . o. Sed quἰa hae loeutus sum voti, tristitia impleυis eorυestrum, obsedit animum vestrum, di impedit quominus me interrogetis de re
bus quas seire vestra refert . 7. Sed ego vertistatem dῖco vobis . attentionem de fidem exeitat et expedit enim vobis ut ego vada m I ut
poIsessionem accipiam regni coelestis ; si enim
non abiero , paraelatus , consolator , oesensor ille quem promisi, non veniet ad vos . etenim spiritus Dei mitti non poterat nisi Deo reco cilia to per mortem filiis & ita nisi illo gl rificato, ad nos venire. Chiistiis inquam, o tinuit moriens a Patre , ut donat et spIritum suum hominibus, ut, qtio primi im omnia vi vificaverat, mundum erean si illum instaurans, iterum vivificaret , de renovaret homines deformatos a peccato & mortuos. Eroo, inqui bat Christus , Paracletus non vensit , si non abiero, si autem abiero ι mittam eum ad vos.
g. Es eum veneris ιtie, arguer, aperte demonstrabat, convincet mundum de pece
to, Odo iustitia , O da judicia. seiritus sanctus in vos effusus , mundum e vincet . s. De peceato , sive absque venia peccasse, quia non crediderunt In ina . cur enim non crede rent Pon alia eausa fuit quam mala mens e
rum . quod manifestabitur cum spiritu sanctoas aut e loquemini variis linguis , tune enim liquebit Iudaeos teos esse qui mihi non ery diderint . io. De justlata vero supple conviniscet, qubd iure dixerita me esse filium Des , sive quod justiis suetim ι de iniuste ab eis occisos s quia ad Patrem vado , coelo modo recipiat e neque enim si injustus fuissem , ad Patrem ascendissem libere ingrediens coelum domum Deir se ostendens me esse verum filium ejus ς cor jam non videbitis me , vestro enim conspectui substrahar. II. De iudiei aurem , scilicet Spiritus sanctus tum demonstra bit iudieiuni factum, sive causam principis t nebrarum dijudieatam, di hae cecidisse , quia princeps hujus mundi judicatus est per me . Hoc apparebit o quando desaenderit Spit tus
sanctus 1 corrueot enim idola r ubique verus Dei cultus adstruet ut . Princeps mundi ejici tur foras, suo spoliatiis regno. ra. Adbue multa habeo vobis dἰrere, sed non potestis portare modo, id est animo capere, si τα tolerare, intelligere, quia rudes estis, impe 9cti atque imbecilli . t s. cum autem venerisius spiritus veritatis , Leebit vos omnem Ueritatem, ἐμγἰσει, diriget, ducet in omnem veritatem. Revera Spiritu sancto illustrante cognoverunt omnem ver talem ad bonum regimen Ec
597쪽
εiabit vo ii. si Spiritus lanctus, ut volunt Anti trinitatii , nihil est nisi Deus Pater , donans dona, aut dona ipsa , an haec dixisset Christus p an Deus Pater a se non loqurretur ρ an
de donis eji,' dici potest , quod non loquentur a semes sis; sc d tantum quaecumqtie audierint 3 Respondent Sociniatii , haec disi per
ricta horam hyp/rb dicant , qua personales actio nes tribuuntur rebus quae non persouae sunt . ergo totum Euan elium est continuatio inelais horae hyperbolicae , ubique enim actiones perinsonales tribu et Spititui sancto . Dicit in Mariam superventurum , de illo esse quod in Maria natum esset , descend ille corporali spesie super Jesum & in Apostolos. Eilo alicubi Limo fiat, verbi causa ae ira Dei, ut de petassinat & dicatur, quod venerit , quod illam miserit Deus , sed id latius dicitur, non struutur ibique. Sc si unum, aut alterum exemplum sui scit, ut evincatur de quocumque sermone
'haberi posse pro metaphorico . iam nulla erit propria signifieatio sermonis quo evangelium i triptum est Ilate autem verba de Spiritu sancto non enimiaquetiar a semet laso , significant di nihil pr
Prium loquetur praeter mea. Clim enim dicit Dominus, quaecumque audiet o e. hoc significat, quhd nihil docturus sit extra ea quae ipse doeuit. sic iit igitur ipse dicens de se : quacumisue audiui a Patre meo L;uor a eadem dicite Spiritu sancto; qui cum 1 Deo exeat , ea. tantum loqui ur quae in Deo sunt , quae bili
non possunt esse ignota. seu Is enim hominum his qua sunt hominii, ait 'Paulus I. Cor. cap. aia p. ii. nisi spiritus hominii qui in i . Ut pita O q.ae Dei sunt, nemo cognovit nisi θIn- tua Dei . q uo ratiocinio de comparatione non usus esset Apostolus , si Spiritus sanctu . nihil esset nisi amatus , sive donum in mente Pr phetarum residens . . Idcirco autem Christus innuit spiritum Patris de sui mi esse , non unius , sed amborum, ne discipuli sperati 3t aliani doctrinam accepturos a Spiritu santho ; spiritus Enim hominis id solum quod cogitat S senis
it homo, manifestare potest, non huic ag/e sari. Igitur dicit Dominus. i . Ilia me elisia dicabi z ituta de meo aceιpiet , O annuntiabit vobis. Ibi acestiet potiitur pro accipit. de me, inquit Dominus , spiritus ut de Patre proce dit , si vo meus est spi litus .- Nam I s. omnia quaecrιmque habor Pater , mea sunt . eadem est Patri S Filio natura iuxta orthodoxum sei lam. Juxta Socinianos hyperbola est, sed metus homo non thrasonice , sive arroganter loquens , an tam audaci hyperbola uius esses pibi Dominus vindicat sibi. individuae naturae
communionem: -οpterca dixi : cima de meo - aecipiat. cum accipiat a patre . Spiritus entii,
uisus est , clim sit liolius Patris qui unu ni
sumus O annuntiabis vobis, nempe Marinam Patris di meam. 16. Modieum. O iam non videbitis m. . inistellioendum lioe de spatio quod ad mortem restabata O iterum modieum , & rursus post exiguum intervallum , nerm quantum inter inortem δc resurrectionem intercessit , υidebiatis me , quia vadσ ad Patrem. Non enim manebo in morte, sed ad Patrem ibo, transitum quasi per vos faciens. 7. Dixerunt eigo quidam a x disc0uΓι ejus ad inυicem e quid . st hae quod dicit nobAr M dictim , O non videbitis me r O iterum m dicum , O videbitis mε 3 o quia vado ad Patrem . non putabant mortem ejus adeo viae inam esse , me ipsum statim resurrecturum. t 8. Dieebant mo e quid se hoe , quia dicis , Mod eum δ nescimus quid loquitur. I9. cognovis au ιιm Iesus vi sua divina, vile Dit eum interrogare, O dixit ait: De hoe quaeritis into vos, quia ae7xi , Modiatim , Onon videbitis mer O iterum modicum , O via
debisis me. non directe respondet sad .id quod quaerentes sciebat A postolos: satb tamen innuit loqui de motae sua , ob quam tristitia
erant assietendi. ao. Amen, amen dies vobis tquia plorabitis, o flebitis vos me capto. crucifixo, mortuo, mundus aulam gaudebis, vos autem contri alimini a sed a ripitra vestra υ-tetur in Pauca a . si saeculum gaudere oporteat di Auistianos tristes csse, lugeamus ergo νaiebat Tertullianus, de spec . cap. 28. dum et aiei sandent, ut cum lugere ereperinis ga deamus; ne ξήriter nunc g-denres, unc q-que pariter IMeamni.
Solatur silos discitullos , melioris sertis speirisaciens, ad h0c utitur comparatione. ar. Mulier eum paria, parturit, nititur ad edendum partum , t HIritiam habet, quia venis hora eius , tempus parturiginis, cujus maximi sunt dot res cam autem pepererit puerum , iam n σι ameminio pressurae ρνopter gaudium s quia nastus est homo in mundum ; quod genus laumanum nova prole auxerit . .. o. Et Aos igitur nunc qui em trifitiam habetis, iterum antem videbo voi se O sau Lbis eor vestrum e S 'an sum veristrum nemo tollet a vobis s nam ego causa gaμ- dii vestri , non amr: ius moriar. as. Et in illo diem e non νο abiris 'ut tuam,
,κ ἰ υτήσωra, id est interrogauitis de rela ras, Obscuris, quia omnia per spieua scietis , vel non petetis, deprehensi in periculis tanquam deserti auxilium. Amen, amen, sp ροῖι perieritis Pa. trem in nomine meo, dabit vobis . Hoc ben ficium percipietἰs ex meo abitu ad Patrem , quha preces vestrae exaudientiit; me enim habebitis ad voeatum apud Patrem , ut dicit
598쪽
di mediatoris . seli enim quos Deus speciali
lumine illustrabat , orabant in nomine Messiae. Perlae o aeeipietis, tia gauLMm vestrΜm sit punum, copiosum, persectum. 23. Hae in ν---ἐia locutus sum mobis, id est in i arab iis r sic in scripturis vocatur sermo fioli ratus di suboscurus qualis erat sermo Chii ii per respectum ad crasso ingenio Apollolos. Venit hora, eam jam non in proverbiis loquar vobis, sed 'a'.m post resurre et ictiem meam , di per, spiritu in da Patremre annunriabo vobis a quanisco mittam vos ad edocendas gentes , & eas
baptizandas in nomine Patris , & Filii , di Spiritus sancti , erilis vos electos altum illud
Trinitatis mysterium. - 26. In alia die νn nomine inre preetis non dico vobis , quia ego rvabo Parνem de ut bis , quasi vincendus sit precibus, vobis subiratus.
pii, eisdidsis tuta ego a Deo exιυῆς nem pe eredidistis me missum a Deo a quod iterum astruit vel bis sequentibus. 28. Exivi a Parre,eF veni in misntam ι iteriam relinquo mundum svada ad Patrem ε ita Ostendam me verE a
Patre missum . Nobis haee aperta sunt , qui credimus Christum Verbum aeternum Patris in tempore carnem induisse s sed ambages sunt, Socinianis , qui volunt de ibi Clit istumgrina phorieo , ac cibscuro sermone usum , ut exire a Deo nihil aliud sit, quam auctore Deo de illo jubente ae mittente aliquid facere . sed ut e sine ambagibus loquebatur Christus ,
ritens aperto sermone. unde as. Dieaena H dia
s pari estis: Eece nune talam siseris, O pr verbiam niatium dieis, id est, non uteris setis mone obscuro. so. une stamus quia scias
oratio Christi post Cinnam s33
nia, O non opus est tibi tir quis te Inrerroset: cognoscis enim corda hominum, & quid illis negotium sacessat, antequam dubitationes suas proponant . 'Nune in Graeco codice legitur ssed D. Chrysostomus terebat : ἐκ- αν, juxta quam lectionem , illud namVAs est, non attinet ad haec verba: nune se mus, quia scis omnia ι sed ad seqDentem ver siculum, ut fit haec huius loci sententia r Cum tu nos antea per parabolas, de quasi aenigmatich deeOres , cogebamur te de plerisque ia- terrogare, a nobis videliseu partim intellectis, nune vero tain plane di perspicue nos alloc tus es , ut minime sit neceste de iis amplius ex te quaerere. Attamen quae sequuntur , vide tui probare vulgatam lectionem; scilicet Chliasto non opus suisse ut interrogaretur , quia dubitationes notas haberet antequam proponerentur . in hoc , inquiunt discipuli, reedimna quia a Deo existi . divinum est enim introspicere mentis cogitata. II. Respondit eis lesus r movi, nune crediι is Interrogatio est miserentis . vobis videmini sortes. 32. Ecce venia bora , imminet, o jam υenia ut dispergamini re nusquisque in propria. ωι -αma, id eli in domum suam, is inesse inm relinquatis. Corrigit autem ser quid dico me solum, non sum fotas, gnia Pater me eum est semper . II. Hae Lentisa -- τοῖιν , ut in me paeem habeatis , non turbemini propter ea quae eventura sunt mihi & vobis. In mundo pressuram habebissa , ab hominibus affligemini, sed eonfidite, sumite animum meo exemplo ι ego vita mundum , principem mun
Patrem preeatur Dominus pro seipso, pro discipulis, ct Omnibus qui in eum credituri essent.. I O A N N E S, Cap. II I-26.r T T AEc locutus est Iesus: t & sublevatis oculis in coelum, dixit: Pater, reo tris s- .nit hora: elarifica filium tuum, ut filius tuus clarificet tera Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne , quod dedisti ei,
Haec est autem vita aeterea: Ut cognoscant te, solum Deum verum,
re quem misisti Iesum Christum.
6 Ego te claris cavi super terram: opus consummavi , quod dedisti mihi ut faciam: & nunc clarifica me tu Pater, apud temetipsum, claritate, quam habui prius, quam mundus esset, apud π.Latm, To=n. I. Ll 3 Ma-Diuiligod by GOrale
599쪽
6 Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedistis mihi de mundo: Tui erant, & mihi eos dedisti: & sermonem tuum servaverunt. 7 Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi, abs te senti 8 quia verba, quae dedim mihi, dedi eis: & ipsi acceperunt, &eogno. verunt vect quia a te exivi, & crediderunt quia tu me misisti. s Ego pro eis rogor Non pro mundo rogo, sed pro his, quos dedisti mihi: quia tui sunt ero & mea omnia tua fiant, & tua mea sunt: εc clarificatus stim in
eis ait Et iam non sum in mundo, & hi in mundo sunt; Se ego ad te v nio. Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi: ut sine unum, sicut Ec nos. I a Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Quos dedisti e nutet . p. mihi, custodivi: di nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, i ut scriptu. in impleatur.
dium meum impletum in semetipsis.14 Ego dedi eis serna mem tuum, de mundus eos odio habuit, quia non sunt de mundo, sicut dc ego nou sum de mundo. Is Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. 16 De mundo non sunt, sicut de ego non sum de mundo. ret Sanctifica eos in veritate. Sermo tuus veritas est. 18 Sicut tu me misisti in mundum, & ego misi eos in mundum.
is Et pro eis ego sanctifico melisum: ut sint & ipsi sanctificati in v
ritate .ao Non pro eis autem rogo tantum, sed dc pro eis, qui credituri sunt per verbum eorum in mera I ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me, & ego in te, ut & ipsi in nobis unum sinit ut credat mundus, quia tu me misiui.
et a Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, ut sint unum, sicut
23 Ego in eis, & tu in mer ut sint consummati in unum: de cognoscat mundus quia tu me misisti, & dilexisti eos, sicut & me dilexisti. aq Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, & illi sint mecum rut videant claritatem meam, quam dedisti mihi: quia dilexisti me ante eo
si tutionem mundi. as Pater suste, mundus te non cognovit: ego autem te cognovi: & hii cognoverunt, quiR tu me misisti. 26 Et notum feci eis nomen tuum, & notum faciam: ut dilectio, qua
dilaristi me, in ipsis sit, di ego in isti.
ι. --- dixia, oravit i Parre , innit iara mortis meae, ut ais, hora illa molli meae destinata. el rifiea me plium tuism celeri resurrectione di evectione in coelum, .lsilitis tuisa clarifin re, effiaciendo per Evangelium ut omni innotelaas munis ., a. Sicar H deisti tuto Orm omnia cernis, in omnes homines t omnia potestati eius sibiecisti, M omne, qMod dem ἐιi ei, d.ι eis Utam arem --, ut omnibus electἰε, quotquot ei dedisti, det vitam aeternam. Has est aneem ista ater uar in eunoseans te statim -- vertim, e
quin misi H J.-- christum . nemo ad vitam aeternam potest pervenire qui non cognoscat te Deum unum, di Jesum vere filium tuum , tEmissileti mundi servatorem. Gentilium quidem em rore, qui pirares agnoscebant deos , non laboravibant Iudam sed praeterea necesse iis erat certo credere desum esse sere Christunt, omnium serin
600쪽
vatorem. Iesus autem Patrem appellans m m non se exeludit, sed separat verum Deum a diis gentium. Unus est Deus ι nee Pater &Filius duo sunt Dii, Igitur vetus Deus, quat Ius&unteus est, opponitur salsis diis gentium ιseut in epistola Iudae Iesus appellatur, istus dyminator Ec dominus, per oppostionem domini dominationum aliarum quam eruae De ι lunt. Sic ordinat hunc loeum B. Chrysostomus t ων -- noseos ta , IV.m cis n-, effotam uiam Demis mι elians illa Pauli veris
Ma m. ubi partiola setas non excludit sed comprehendit Barnabam. 4. Ego D etit sicam sum steream, quandiu sui in terra, non meam, sed tuam statui gi
sti mihi ist faeiam a s. ω nisne ergo victi' clarifiea me in Patre, Vnd temHIpsem, id est, in caelo, me melo recipiens, εc se me clatissecans Harisara quam habMI prius qtiam mis duasi , apud re. in principio enim erat Verbum apud Deum . Postulat ergo Christus ut quod erat ab aeterno Deus, omnibus hominibus i notarata sive Dei Patris oratia corticiscatur , sicut Patrem notum ipse fecerat. Si Christus, ut sentiunt Sociniani, seiebat quidem ab inutio mundi summam sibi gloriam praeparatam, sed quam non habuerat nactenus , Labituriis tantum post mortem sitam 3 eur hie dicit quam
habia ρνιωμnam mondrus essest, V.d eet cur tam sequenter utitur sermone idoneo, ut credatur
Nipsa praeextitisse omnibus temporibus , sui in tempore coeperit 3 Aperaitis ideo tilis, si ipsi Soeiniani non desipiant, dixisset rclaritate quam liabiturus suin, proaratam mulhi h rerum initio. Saltem decuisset hune senissum indicare quem latitare volunt iab fig ira.
eo sermone . Imo confirmat obvium seniam, quo dolaratur aeternitas ejus 3 de hae enim claritate non dieit, compellans Patrem, quam
mihi daturus es , o Patet , sed quam dedisti
mihi r ut modb videbimus. a. Manifestavi, inquit, no-en νωχm , id est, e manifestavi b.miaibisa praesertim electis , quis diast mihi, quos ad me traxisti . Tu.-am pietatis quodam asseetia . dc aeterna es .ctione, O mihἰ - ῶdisti , ut redemptori &magistro: O sermonem εωχm servavernne, do. ctrinam meam abs te prosectam , quam tu nomine annuntiavi . I. Visne e gnoverun ,
PIa omnia quae dedisti mihi, abs te faenν. -- do enim eonsessi erant superiori rapite, nune stimus quia seir omnia m. In bee ereom.rgnia a Deo existi . explieat quod dixerat . s.
a misisti. me pro Filio tuo dc Christo agno
s. Ego pro eis νον . elim suos his titulis commendasset, ostendit non ingratas Deo esse ldebere quas pro talibus sandit preces . 2 contra inrundo rogo 3 illas , inquam, preces non
pro quibuslibet offero , non pro promastu populo qui mundana sapit, sed pro tua q-3
iam mihi r qnia evi sunt, electione de amore Aquod ad commendandas preces plurimum
s. . ita mei discipuli pio quibus specialiter
nunc te oro, Ec tui sunt . elar earisa semia M s. promoverunt gloriam meam, dum me
relictis omnibus secuti sunt, muμo reclama te. Ioitur di isto nomine illi cibi eommendat esse Abent, qubd ego illorum opera de mi astetio inelaruerim , εe postea inclarescam an plitisi itaqse in ipsorum persona mea res olo
do faena . nova commendandi musi , qudi ab
eis discedat , relinquens eos in aerumnoso fa lo , Es ego ad is venis 3 redeo ad te, dum iri orbi erunt. Erg. ει- faissa , forma ηον -
tuos . . Fus aenum , Misa nos . Illud se non est aequalitatis, sed similiti id inis . Horin. tua alibi Cnxistus ut simus persecti, Mut Deus Pater, sed non ut evadamus Dii . unio quae est inter Patiem de Filium pivo i nos , ut quant tim fieri potest . unum smus. Preres a tem illae dominicae et ii s ostendit. tenerum suum erga discipulos amorem , mi ira spe . bant bona eorum spiritualia , ne scilicet odia inter se exercerent, qu m ne hodio habete tur ab impiis. -
2. citus essem -- Hs, anticipat tempus abusentiae suae, ego servabam os in nominaxns, d eendo , monendo, de exemplis praeeundor ποσd.dφι mi M, tuos, nempe a te electos, εὐ- divi ne petitent, ne defieerent, in nemo ex e ερο iis ni fili.ιρ-disionis, excepto illo qui extintio divi ssimus erar ob suam perfidiam , is μυ- 'μrAE impDarnr, quae praedixit simila exu -- ominibus, qui tali ingenio ae Moersiam risbus praediti erant, qualibus Judas.
I. I aene μι- ad te q-nia r in hae lapis. discipulis audientibus de existens is --- , bariane ga I.- ----ρ ---- somni a. ut gaudium illud quod hactenus conceperunt , ex mea praesentia ae cura pro ipsis non minui tur ι in hereseat potius me absente, ubi me in nerint harum precum , non dubitantes quin exauditus sim, adeoque se tibi curae lare credant .
tuum praedieandum, eos ossis Liame, quia non fune quoad mores, & Hudia, de assectiones animi. maenia. secuti sunt exemplum meum, qui πικεi a mundo alienus. Nova est eo Mndatio, quod ob receptum Evangelium minio exoli lint a