장음표시 사용
211쪽
Nil homine tellus alit infelicius ipso . Rursiis citant Tullium, qui referente S. Augustino ci) an-
ruit libro tertio de Republica , hominem non ut a matre ineant a noverea naIura editum ire vitam , quam sententiam etsi satis mollitam obseruaut imitatum esse Plinium seniorem ,
qui dubium vult eise , an natura caὶ parens meliis homini, an trisior noverca fueris 2 ct tandem Plutarchum, qui Apol- Ionio suadet lugendum sibi diutius. non esse in obitu filii . quia 3 incertum es, bonisne an malis privati I, qui m
riuntur , cum multo plura Anx mala, suam bona. Horum querelas eleganter olim exposuit & contutavit Clarietta Carac
ciolus 4 , ct recentius. iisdem contradicunt olsus s , S Leibnitius. 6 post alios ab his citatos, quibus addo Coelium Rhodi ginum di Carcinalem Palla vicinum OU ἀψα Probatur jam haec pars, L. si C. Qui vitam vi vunt apparenter miserrimam multi sunt, qui vero ex his seipsos occidant, admodum rari 2 ergo in hominum vita est plus boni quam mali. Hoc argumento, quo Tingius, usus jam fuit, Bay-Ies cete loquin nobiscum in hac re sentiens, pluribus in locis, indicatis. a Volso 9 elevavit apud eumdem &Trevol-tianos LI , negans illius. Consequentiam, quia inquit, quoahomines. st ipsi nota enecent si provenit a pusillanimitate , quod jam olim Stoici, ct alii: Philosophi Censuerunt, ut docebit , qui sub nomine. Malopilii Cromaziani edidit L cae anno, L 76lia toriam, ut aiunt, Suicidii. Sed haec responsio inepta est; Nam imprimis. PecCat falsa. suppositione, quoa opus sit magnanimi tale aliquae ad se subtrahendum a malo Lquod si sup rat bonum,. Omnem hujus quaeli saporem retun dit Nonne necessario qui vis. animi quantumvis pusilli . de etiam stolidi ,.subtrahit se aut a gladio , qui aetii illum pungat, aut ab igne, qui actu illum comburat Z bimili igitur modo si mala , quae acta in vita 2erimur, graviora esse ut bonis
212쪽
rsis, ne rogitantes quidem in nostram mortem rueremus. Rursus peccat falsa circa fortitudinem notione, quam Cum
insania, aut mollicie confundit. Do strina sanae Ethices , i quit Sylvester Maurus ci eli, sortis esse non fugere laboriosa & mole ita , sed ea constanter perserre: ergo qui se occidunt ad haec fugienda, non sunt sortes, sed timidi & molleia HinC meliores verae virtutis aestimatores sunt ipsi Poetae Virgilius di Martialis, primus quidem, ubi describit mo stos vagari per Inseros γλ. . . qui Fbi lettam Insules peperere manu, Iuceimgae ρerosi
Martialis vero . ubi Decianum laudat r , quod Catonem qui se Uticae interfecit, nolit unquam imitari ; & Chaerem nem irridet ), qui in amicta sortuna nomen fortis captabat laudando mortem juxta dogmata Stoicorum , nesciens , quod Rebus in angustis facile est contemnere visam .
Foniter ille facit, ρω miser esse poces .
Quas ob causas optima apparet illatio Κingit. a. Simile laeto argumento est hoc aliud citati Pal Iav cini . Quoties bona vitae superantur a malis, Optatur mors tsed communiter homines mortem exhorrent; Nam quotidie constat observatio illa S. Augustini, quou 3 diem momsis omnes , aut pene omnes distierre conantur , etiam qui posmortem se iseatius creduus esse victu or. Quin immo S. Thomas inter causas doloris interioris Chri iti patientis numerat s6 amissionem vitae corporalis , quae naturaliteros horribilis hiam auae naturae . Atque in hoC naturali mortis horrore innituntur leges, quae poenam mortis pro quibusdam sceleribus statuunt, tanquam Doenum omnium validissimum ad nequitiam hominum coercendam: ergo bona vita Non superantur a malis. Majorem visus est accusare falsa: suppositionis Antonius Genuensis, qui ait, Vix hominem reperias
213쪽
perias is maximis Giam animi corporisque erueiatibus eonis situlum , qui non malis esse sociui qualis ungue , quam nullus, qui quidem pollet se tueri aut horitate S. Auguli in i,alio rumque, quos citat Cornelius a Lapide si , quibus ex eo , quod melius sit esse . quam non esse videntur concludere , quod satius sit esse etiam in Inserno damnatum , quam non esse. Verum aliud est dicere, esse nude & smpliciter sumptum melius est, quam non esse. S hoc est verum, quia esse est bonum aliquod physicum, at non esse est nihil e aliud vero est dicere, esse conjunetum Cum Continuis Cruciatibus tane ulla levamenti spe melius & eligibilius eli, quam non esse, quod negatur Cum citato a Lapide, & Suare Z a , quinimmo cum omnibus, quandoquidem omnes in Carnifices fremunt, si casu aliquo videant ab iis reos DCCidi lentiori moriste, quam illorum damnatio postulet , S Phalarismum vocant illis mortem quasi per exiguos haustus propinare: uctum vero clementiae eos statim interfici, qui ex legibus inter diutur niorem cruciatum deberent expirare . Sed idem extra con
troversiam esse debet,tum quia de impiis scriptum est, quod in fine Mundi propter plagas sibi superne inflictas, 3 quaerenν
mortem , ct non invenienx, ct de Iuda , qui damnandus erat ad aeternos cruciatus diserte Christus dixit, Bonum erat ei, Ir natur non fuissetaum quia idem expresse docent pases m Patres, & Doctores, quorum aliquos Citat Cornelius a Lapide, de hoc ex prolata agens 3 et tum quia excmPla eorum , qui professi sint vitam sibi in summis miseriis ,
& doloribus Constitutis adhuc caram esse, nulla novi, eorum autem qui dixerint malle se vivere etiam in cruce, quam sibi animo fingebant, sed non experiebantur. OCCurrit exemplum Maecenatis apud Senecam 6 , qui de hoc acriter illum reprehendit, & vituperat: at vero exempla eorum . qui desperato omni malorum, quibus cruciabantur levamento,
mori maluerunt, multa occurunt. Plinius iunior de tribus suis
214쪽
suis amicis Corellio Rufo, Silio Italico , ct Tito Aristone haec memoriae prodidit ca). Corellius podagra a multis jam annis laborans vitam finire aliquo modo decrevit, & quoniam alio non poterat, inedia pallus est se enecari, suis stamicis ad cibum sumendum hortantibus , tetrum κε κρικα respondens, hoc est decrevi scilicet mori : idemque mortis voluntariae genus propter natum insanabilem clavum ca) Silius sibi intulit . Ariston tandem Plinium, paucosque alios maxime familiares post multos gravis morbi dies ad se advo-Cans rogavit, 3 ut Medicos consulerent desumma valetudinis, ut si esset insuperabilia , sponte exiret de vita . Sed numero Pauci sunt illi, qui impediti adstantium cura cum physicam Non haberent potentiam se statim occidendi, inedia se ene- Carunt: alios, qui hac potentia quam habebant, usi sunt
quis numeret i Utrosque tamen omittamus , qui inter in sanos vel sceleratos numerari debent, utpote de vita , quae solius Divini juris est contra fas disponebant . Potiora sunt exempla Sanctorum , qui probe intelligentes datam sibi non esse pote itatem moralem in suam vitam, quam gravissimis malis oppressam iam diu tolerabant. Deum enixe rogabant, ut ille sibi eam eriperet. In mentem solum revoco Eliam,qui fugiens per desertum ab Iegahelis furore 4 petivis animae δες ut moreretur. ct 'ait: δε eis mihi Domine , tolle an mam meam e & Tobiae, qui Captivitate , caecitate, & domesticorum etiam increpationibus oppressus orat
pe , in paee reeipi Diritum meum et &Moysis, qui sub onere gubernationis sibi impositae totius populi Hebrati jamdiu gemens , inquit ad Dominum , 6 obsecro M inier=
63. Probatur II. cum Genuens sic. Fae a partitione
malorum , quae sunt in vita hominum , alia reperiuntur oriri a noltram et constitutione, seu natura in poenam peccati ori
ginalis sibi quodammodo relicta , st spoliata donis illi a Deo
215쪽
superadditis In prima ipsius creatione: alia vero ab abus Dostrae rationis, vel libertatis ; Atqui mala primi generis
non sunt plura Oppositis boni se mala vero secundi generis vel non debent eomputari, cum quaeritur, in qua ratione sint cum honis vitae, vel non esse numerosiora bonis , satis suadet Prima probatio:ergo mala vitae hominum non sunt plura bonis. Prima minoris pars suadetur sic. In nrimis bona o posita malis ortis ex nostra natura , alia sunt stabilia, ut usus rationis, libertatis, lucis, aeris, pluviae, frue sum, di versitatis temporum, salutis Corporum, vita denique totius ζ alia temporaria, ut divitia, honores, amici, & similia. Iam ero quis adeo malus computator erit , qui non videat lon ge majorem elis bonorum stabilium copiam , quam malorum illorum, Cum plerumue ipsa etiam bona temporaria in Ve niantur esse malis illi abundantiora . Isti iidem si qui sunt , qui contrarium dicunt, credo equidem mentiri; saltem non dubito, eos fore inter illos, qui cum iam erunt morituri Vi tam libentissime repeterent sub conditione transeundi per eadem mala mixta bonis, & etiam graviora praesertim u ui
Deinde mala ex humana constitutione provenientia squae homo non sentit, non amplius respectu ipsius ut est Vi Vens , mala sunt, sed aequi valent malis naturae dumtaxat Cor PQ reae I. 8. : Atqui mala ex humana conlii tutione Prove Nicntia , quando in hac vita sunt gravissima , homo ampliu mn sentit ἔ Constat enim retundi omnem vim animi ad exer Cendas suas Operationes & sensationes , siquid mali paulo in tensioris superveniat homini, sive in ejus Corpore , live
eius anima; Nam ita in utroque casu pervertuntur organa Cor Porea , quibus indiget anima hominis in hac vita, ut lue vel tamquam Brutum expers sit reflexionis , ex qua oritur potissima malorum sensatio, vel tamquam Planta, nulla Pror sus mali experientia assiciatur , ct e viventium numero aper te pronunCiaretur abiisse, nili intcrcederet aliquod indicium, vel etiam vitae adhuc remanentis suspicio : ergo mala ex nu mana Constitutione provenientia , cum in hac vita sunt grλ'
vissima, non sunt jam amplius mala respectu hominis , u
216쪽
est vivense ergo neque opponuntur ejusdem hominis bonis, prout eis vivens: ergo bona haec restant adhuc plura oppositis malis is 4 . Confirmari tota haec probatio potest ex opinione Epicuri , qui tot bona in vita hominis . prout sibi contigit a naturali sua constitutione invenit , ut in ejus potestate statuerit positam elle felieitatem , quoties noverit illis frui. nee vel effroenatis cupiditatibus indulgendo brevem voluptatem Cum magnis Consequuturis doloribus Commutaret . vel sollicitudine futurae alicujus miseriae , vel desiderio plurium bonorum , quam quae natura sponte obiicit , praesentem dei ctationem recusaret. Cum qua opinione Optime intelligitur, quam bene cohaereat, quod aliqui volunt ex dietis alibi ci , nulla corruptelae dogmata ab ipso met Epicuro fuisse propoli ta , sed severissimas potius temperantiae leges Constitutas , cujusmodi sunt, ut homo vulgaribus cibis, vilissimis velti-hus , incommodae habitationi, fortunae abjectissimae , mendi- Citati ipsi assiuesceret, ne deditus deliciis per industriam comquisitis, si forte propter terrenarum rerum vicissitudines i lis privaretur, vivendi naturalis voluptas foret impedita , aut, ut ex illo ait S. Hieronymus , a quia ex uisio minorem poenam habens in inquirendo . quam voluptatem is abutem do . Qtiae fuerunt dot umenta aliorum etiam ante Epicurum Philosophorum; Nam ex Plutarcho habemus , quod 3 ι .cerna , pera a quotidiana cibi emendieatio . beatitatis principia Diogeni. libertatis, gloriaeque Crateri fuerunt . . . Et Memsrocles hyeme rnter oves , aestite in vesibulis cemplorum dormiens provocat ad certamen de felicitate Persarum regem , Baistone hremantem, di in uo tempore in Media degentem . Et alibi meminit de columna quadam cq Thebis in cemplo post om , in eua dirae impreeationes ins eriptae fueras in MAnim regem, qui primus AEgyptior a tenui opum pecuniaeque non indigente pictus ratione deduxisset . Quam Philosophiam mihi videor videre continuo vigentem in tot erroni
217쪽
bus , quorum semper ita frequentioribus saltem civitatibus:
magna est Copia ..41. Altera jam pars praedictae I. minoris , quae ne
gat de matis vitae humanae, ortis ex mala vel rationis. vel libertatis usu, haberi jure posse rationem, dam bona ipsius cum malis comparantur , innititur in eo, quod hujusmodi mala. non redundant nisi in accusationem hominum, qui praeliantissima rxtio vis & libertat ivdonae in suam perniciem Convertunt et eademque subductis rationibus inveniuntur numero si ora illis , quae a natura proveniunt .. Nonne enim, quod suspiria aliqui continuo emittant somna careant, miseram denique vi am ducant ,. sibi solis imputare debent Z utpote qui nullum, vel malam usum rationis faciunt, dum, Mollenthellae moveri , tempestates excitari , morbos ingruere, lites in te tari s scelera ulla perpetrari & omni, demum , quae etiam in manu ipsorum non sunt, in melius seu pro ar-hitratu suo vellent commulaeri, atque Componi .. Nonne fi-Bita essent horum tanta calamitas, semel quost actverterent se per voluntariam dementiam non absimiles, esse homin Istulto, qui navigans. nollet imnum, admittere nisi. v e Ο- res reliqui ,. nautae omnes , undae ipsae,. & venis vel quiesCerent, vel modo dumtaxat suo moverentur Z Quot huic dicerent , desine vir bone de his cogitare, quae nocitura tib Inon sunt , nisi de iis cures , ct in pace dormi 'ac requiesce, dicant sibi & exequantur, jamque optatae potientur tram
Uenio ast mala orta ex ab usu libertatis . Quis non videt plerosque morbos , dolores , mi serias , mortem ipsam nasci frequenti ssi me ex hominum negligentia , imprudentia furore , effroc nata aliqua Cupiditate, & malo etiam Consilio , . quoi res. ipsas largitione beneficentissma humano generi a Deo traditas ad sui commodiorem conservationem Convertunt in suam destructionem . Ita ad occidendum conflati
fiant ex ferro enses. , ex mineralibus concretus est pulvis tormentarius x ex. mullis. vegetabilibus. extracti sunt venena .,
inter quae nullum praesentius . illo , quod ex quibusdam plantis extrahunt Lamenses L&Ticunenses , popul L Circae Aequam
218쪽
eo rem in America politi, quo illinentes tenues sagittas ex palma confectas dicto Citius mortem inferunt quadrupedi bus, avibus. &quibusvis viventibus, quae illis fuerint vul- Nerata, ut Constat experimentis recentius institutis, & expositis ab Heri stant io in Transactionibus Philosophicis ci) .
Quare injuste agit citatus Plinius concludens suam Contra nain auram expostulationem, quod homini plurima ex bomis unx mala . Hoc enim idem est ac queri , quod Deus si ve Natura dissimiles nos fecerit lapidibus, qui prosecto nec sibi nec aliis nocere quidquam possunt. 46. Objicituria Salomonis Iunt haec . ab Laudavi magis mortuos , quam viventer , ct feliciorem utroque judicavi . , qui nee dum natus es, nee vidit maia , guae sub Sole sunt rJeremiae autem illa . Maledicta dies, rn qua nacu fum... I uare de vulva egressus sum , ut siderem Iaborem I rem , ct consumerentur in confusone dies mei . Similia i ita
Job habentur. 'Quibus consonant Philosophi illi , qui
apud PlirtarChu m I mors em Uca potiorem flatuum: bc quae dam celebres veterum sententiae ab eodem , ct a Plinio loco iam citato aliisque , quos nominant , qui in Plinium commentaria seripserunt , Commemoratae , ut illa Sileni , . MONω ei omnium es optimum I morruum autem esse, Iove es metitit quam vivere e & Menandri , Iuvenis relin Mit viaram , quem Dii diligunt e & Euripidis , Haee vita nomine sita es. i a re labor : ergo ex testimoniis omni exceptione majoribus vita hominis abundantior est malis , quam
honis in Resp. Conc. antecedens. & distinguo consequens Vieta alicii jus hominis abundanti oraest malis, quam bonis, Con Consequentiam: ita omnium vel plerorumque hominum talis est, nego Consequentiam. Testimonia SCrrpturae OppCT et una sunt ad suadendam partem , quam Con Cedimus , ut do cebit Cornelius a Lapide in ea loCa Cum aliis , quos citat a
219쪽
sumuntur e aliqua vero Cum loquantur de vita praesenti Cominparata ad vitam futuram , quae beata sit , non sunt ad rem . Inter illos , autem, quos per me licet recensere inter miseriores, quam beatiores , sunt . qui ita impotenter se amant, ut bona quaecunque, quibus potiantur, minora e sis Censeant meritis, suaeque naturae dignitate , ct infra suamet temeraria vota certe experiantur esse : & viceversa ex eodem sui praepostero amore gravissima mala reputant , quae inter te via etiam incommoda ab aequioribus & sanitaribus vulgo nu
7. Tertia propositionis pars, scilicet mala poenae in hominibus non semper esse poenam culpae illorum actualis, extra Controversiam posita est,primo a teitimonio Christi Domini. qui interrogatus , an quidam a nativitate Caecus talis ellat Propter peccatum suum vel. parentum Res udis , ne- e iι peccavit, neque parentes ejus , sed ut manifestentur opera Dei in illo Secundo ab his damnatis propositionibus , Bali Lxx Itia Omnes omnino itisurum a Fctiones Dut ultiones pecca orum
niendum peccatum , vel ad puri eandum yeecatorem . Cum in probationem hujus parti x attulerim etiam damnationem Praedictarum thesium , invenientur apud illos , qui de iis τgerunt, ut Viva a , abundanter alia argumetatae illam demonstrantia ἀ Communiter poenae istae, quae in voluntariae simul sunt, nec insit eis propter Culpam a filialem. OCant ut post S. Thomam apud Sua rea 3 medicinales, quia instar medicinae, sunt hominibus ad vitam aeternam ordinatis magis utiles, quam incommoda ..
220쪽
De Causa esseterae Mali Metaphysici .
48. H Eus est sola causa mali metaphysici et & taIis I est sine ulla sui imperfectione .
Probatur prima pars is Ille eit sola causa mali metaph Dsci, nimirum hoc efficiens moraliter, non vero physice, Cum non sit nisi mera negatio, qui solus eli caussa efficiens id . quod essentialiter habet malitiam metaphysicam : Sed Deus eli sola caussa efficiens omnem entitatem Creatam , quae essentialiter habet malitiam metaphysicam: ergo Deus est sola caussa mali metaphysici. Minor probatur , quia repugnat Creaturam e se ereatorem, qualis esset, si infinite ferfecta esset , sea sine ullo malo metaphysico. Bene S. Augustinus illis , qui quaerunt, quare non possint esse summe bona etiam illa , quae sunt a summo bono , respondet summum honum , quod de summo bono est i Geminerimus natum de illa esse,
non ab eo factum de nihilo : videam que inuste flagitari, ut 1am summe bona Aut, quae fecit de nihilo , quam summe M- nur es, quem de se genuit: quem nis unum genuisses, nouid , guod ipse es genui fet , quia ipse unus es . Quare cum relatione ad hoc malum elsentiale creaturis potest etiam juxta Suar aὶ accipi illuci Chri iti Domini cι Memo bonurxis solus Deus, ut supra etiam q. a. dixi .
69. Probatur secunda pars . Deus est Caussa mali meta- physici sine ulla sui imperfectione, si malum metaphylicum arguat infinitam perfectionem Dei: sed ita eli : ergo . Probatur minor , quia arguit imprimis Bonitatem S Potentiam infinitam ; Nam ipse tibi sitfficienti ssimus ea, quae nihil erant, iacit ut sint cum aperta vel ad noli rum Captum limitatione perfectionis, ut inferamus illum , qui dedit nobis hanc mentem capacem intelligendi else possibiles creataras persectio-