장음표시 사용
221쪽
res in infinitum . habere in se potentiam & omnes re sectiones infinitas , quod ipse Dei conceptus aliunde sua
Arguit Libertatem Dei persectissimam , non solum quia sine ulla omnino necessitate creat, quicquid creat, sed etiam quia pro sua libera voluntate determinavit, a quo gradu pers Hionis snchperet rei cujusvis creationem , ct in quo gradu consisteret a Nam cum Infinitas suae Bonitaris S Potentia importet posse creareentia in infinitum alia aliis perfectiora , hae Divinae persectiones expectant, ut ita dicam , de te diminationem ad suum exercitium a Di vina Libertate .. Arguit tandem Sapientiam infinitam . quia lingulas Creaturas fecit cum ea perfectione, quae responderet fini ipsis a Diributo. qui respicit Mon solum res singulas , sed alias etiam, quas invicem Connexax voluit, in a quibus exerCitium proprii uniuscujusque muneris dependere voluit . Quare diversia
quodammodo e si portio mali metaphysici in singulis et i quac , inquit S. Angustinus, In Caelo di in Terra corpora, non solum illi a quo sunt condita , sed nee inter se oportebώς esse qualia , ct ideo fiant omnia Bona , quia fiant alia aliis motiora , ct honitas inferiorum additur laudibus meIiorum , in reram ὐonarum in arguaritate istis est jueunda gradatio , ubi minorum eo aratio es ampliorum commendatis . SO. l. objicitur. Singulae creaturae in ea partis Tati ne , quam habent ad totum , poterant habere minus mali metaph Ffici et ergo tantum in singulis creaturis hujusmodi mali non arguit infinitam perfectionem Dei . Resp. nego ant. Bene singulas creaturas se habere Cum persectione , 'uam habent relate ad totum, Cujus sunt Par tes , qui uid nobis aliter videatur, intelligi potest ex eo, quod intelligamus Deum esse tantae Sapientiae artificem , ut non solum integrum ipsinis opus , sed ne ipsius quidem exiguam Partςm , 'uae nos ipsos facit , CompteheΓdamu S, qua lis C mProhensio totius operis requireretur ad judicandum sne tem itate , an minas imperfectionis potuerit pars aliqua habere, quin noceret majori totius perfectioni . Bene ΥvOR in
222쪽
is Encyclopaedia si homines , qui haec objieiant, assimilat Acaro, qui de insigni aliquae Titiani tabula.. supra quam spatiatur, pronunciaret illam esse minus. scitam , quia ipsius acies. defixa quast in puncta, loci , nihi I aliud videt niti um-hram , vel unum dumtaxat colorem o dignam, mini mo ex insectis sententiam i Ploci non adverterunt illi reprehensi iam olim a Seneca, qui ca) queruntur . quod non magnisudine
aves , impetu Torax et quod soliarior sit eatis murus , de centior Damis , densor in s , mollior Fibris et quo agacitare nos uartam Canes vineant , ρaod seis luminum Aquilae spatio aetatis Ceres , multa unimalia nandi Deilitate .. Querelam praecipue de oculis., qui homini dat i non, sunt cum majori prospiciendi tacuitate Tullius 3λ professiis. est audacter se Deo obiicere - At juxta latam generalem responsi nem dicendum, oculos. datos esse proportionatos ast cujuscun que animalis Conservationem pro loco sibi ad vivendum delii-nat O ,. ut jam olim dixerunt Malebranche,. & Locke citati ae uernejo cq cui fini vel inutilis. vel noxiae esset alia aCies eique abunde satisfacit prospectus, quem habent.. Iidear rursus sunt organae materalia , 8c a motui materiae . illis extrinsecae , particularum scilicet lucis. resilientium ex obiectis dependet illorum exercitium, qui motus. necesse est mille mo- eis impediatur , nisi forte Tullius queratur etiam de conditione animalis terrestris, quae sibi data est, potius quam aerei . Quot stulte facere illos, qui hoc faciunt, suadet Derhamus 3 , ostendens eos invidere vitam ductam supra scopulos. ut sibi Caveant ab insidiis malorum,. adeoquα destruere ei vitales , di societatem omnem humanam I 1 - Si quis, promoveret querelam, Tullii ex eo, quod Deus non. dederit oculis noliris eam aciei persectionem, qua si mi- rost Opiis armentur , Constat dItari posse, respondendum e se
223쪽
errare illos , qui utiliores nobis hujusmodi oculos reputarent, & persectiores comparate ad fabricam totius hominis,& ipsius usum. Inutilis enim esset acies illa acutior ad eam
vitam , quam obtinemus Commode traduCendam . quae non aest propter minimas partes terrae & terrestrium Corporum pericrutandas, sed propter usum illarum , quae nobis Comgruae sunt. Noxia etiam esset: tum quia impeditus nobis es.set ab aere sic viso tamquam a velo vel nebula quadam aspectus omnium objectorum: tum ciuia , ut notat Υvon ι , oculus minima videns exiguum admodum spatium comprehendit , ut Constat inspicienti per Mieroscopia, di arguitur etiam ex insectis, quae, quia ad minima haec videnda aptos dumtaxat o los habent , instrueta etiam sunt . antennis quihusdam in Capite, quarum usus suadet Derhamus ca esse, ne dum moventur vel volant, prius impingant in ea , quae ipsa laedant, quam illa videant, cum caeteroquin conversatioci melior conditio vitae humanae postulet , ut spatium satis amplum ante hominum oculos plerunque obversetur, di ad Coelos ipsos extendatur: tum quia turnissima & horrida vide. rentur nobis pleraque Objecta, quae ad vitae societatem neces se fuit, ut sua etiam nos allicerent pulchritudine, quae PO stulat certum aciei gradum , quemadmodum certam ab GC lo distantiam postulant imagines ad regulas Perspectivae delineatas. Alia incommoda contra illos , qui vellent oculos Prospicientes naturaliter , quantum per Telescopia prospiciunt , ct similiter desiderant perfectionem in singulis organis
senstriis majorem illa, quae communiter nobis Conccssa est sob oculos Brevi proponit Bernard in sua Synopii ῖ operis Nie entit ii, qui fusus λὶ haec ipsa porsequitur .
32. II. Obiicitur. Deus nequit sine sui imperfectione esse causa illius mali metaphysci in suis Creaturis . quod est caussa mali moralis: Sed malum metaphy si Cum libertatis indifferentiae . quae tradita a Deo eli suis creaturis, est causa mali moralis et ergo is Resp.
224쪽
. Resp. dist. mai. nequit Deus esse illius caussa, quod est,
Caussa necessario efficiens vel determinans ad malum morale , nc. majorem , aliter nego majore me & dilti . min. Malum
metaphy si cum libertatis creatae est caussa in sensu proprio mali moralis, nego minorema est huius Caussa in sensu improprio , hoc est occasio quaedam mali moralis, subdistinguo , est occasio quaedam mali moralis per modum conditionis, sine qua non est malum morale , conC. minorem, per modum
conditionis , qua posita debeat necessario a creatura aflicta hujusmodi libertate fieri malum morale, nego minorem. &Oonsequentiam . Quod malum metaphysicum libertatis creatae non sit caussa in sensu proprio est evidens , quandoquis dem tale malum est mera negaetio ulterioris scilicet persecti inis in huiusmodi 4ibertate a & mera negatio non sustinet ra-.tionem caussae proprie talis in Quid quod ne in sensu quidem metaphorico uici ea potest Caussa mali moralis , quatenus scilicet ex negatione haC ulterioἔla Perfectionis, .considerata perimodum entis sequatur malitia moralis, a tera scilicet nega- , tio per modum entis a nobis C Cepta ὀ Nam malitia mor lis non sequitur Mecessario ex alto malo metaphysico . Quam enim verum est hoc argumentum a Creatura operatur malum
morale: ergo necesse est habeat Iibertatem imperfectam ; tam falsum est hoc aliud, creatura habet libertatem imperfectam ergo necesse est ut operetur malum morale. Quod clarius foditasse exprimit allata distinctio, quae agnoscit in malo meta - .physco libertatis creatae conditionem sine qua non mali m
ratis , non vero conditionem determinantem ad malum mo-.xale. Hujus interea objectionis frequens promotor fuit B y- , Ie in suo Dictionari , anticulo Manichaei, st articulo oris genes, & alibi, ct multi alii, ut ex dicendis constabit. i s s. I. I astant Manichaei apud S. Augustinum cr) , ct Ba Prius tomo secundo Responsionum ad quaestiones hominis ex Provincia, ct recentius Anglus quidam Anonymus, qui apud Tre voltianos sa dogma de aeteriaitate Inserni Damnatorum impugnat. Nequit ii ne imperfectione Dei esse in Creaturis ea Libertas, quae plerisque ipsarum etsi ex sua culpa magis C C . Ubesto
225쪽
obest, quam prodest: sed libertas faciendi et Iam malum morale plerisque creaturis, etsi ex sua Culpa magis obest, quam
prodest : ergo . Major assumitur tamquam evidens , minor vero probatur, quia libertas faciendi etiam malum morale obest iis omnibus creaturis, quae male moraliter re ipsa ope-Irantur: sed pleraequae creaturae male moraliter re ipsa Operantur : ergo.
Resp. I. nego majorem . Semel enim, quod libertasta necessitate operandi vel non operandi noceat iis, qui ea donati sunt ex sola illorum culpa, illam largiri commendathonitatem Largitoris, non imminuit. Est illa igitur bonum ct quidem tale, ut S. Augustinus uno quidem in loco evidens credat hoc antecedens, si) Melior homo es , qui voluπtate , quam qui necessitate bonus est,eκ quo stati m inseri, voluntas igitur libera danda homini fuit. Alibi vero illud sic ossicaciter suadet ca): si bona pertinentia ad corpus hominis, ut manus pedes oculi, sine quibus ille vivere recte potest , hoc est Cum laude & merito, sunt bona, ex quibus est laudandus Deus illorum largitor , etiamsi tot sint , qui illis male utantur , quanto majus bonum est ea libertas, sine qua nulla est
Resp. II, transeat major , & nego minorem, ad cujus probationem distinguo majo. Ea libertas obest creaturis male re ipsa agentibus, vel damno praesenti & temporari. quod consistit in ipso malo , & merito poenae aeternae, & per 'Pessione ali Cujus poenae durationis finitae, vel damno finali
ct sempiterno, quod consistit in sempiterna damnatione sConC. malo. , Obest Creaturis male re ipsa agentibus dam. no semper finali & sempiterno , nego malo. Nam ex Dei elementia, & gratia multi convenienter retractantes pecCa-'ta sua misericordiam consequuntur . Et nego min. Nam sunt Angeli inter Creaturas liberas conditas cum hac libertate , quorum major pars ea bene semper usa est juxta sententiam s. Thomae , qui ait 3 Multo plures fuerunt Augeli r
226쪽
damnandi Daemones , ct Homines, quam sententiam vehementer approbat Suarea O, & sequitur Bellar minus a) . Huc etiam facit , quod non semel observat Leibnl
tius 3 adversarios, qui polt C. Cottam apud Tullium
similia obiiciunt . non meminisse totam hanC terram esse istamquam punctum respectu totius universi , quod potest habere in tot suis partibus, ut in Planetis huic nostrae terrae analogis,suos incolas rationales deltinatos ad aeternam felicitem supernaturalem , qui bonum usum faciant similis libertatis . Ex quo conficitur , quod etiamsi major pars generis humani abutatur sua libertate ad male operandum , attamen si aliae in aliis corporibus coelestibus possibiles certe Creat rar rationales bene illa utantur , iam ejus abusus sistet in parte minima totius Universi Creati.s . II. Instat Κingius 3 . Saltem respectu generis I stri humani, quod maxima ex parte abutitur data sibi libertate indifferentiae, & proinde incurrit artemam damnationem , ea libertas non est bene fi Cium. Melius Certe nobis Coninsultum fuisset, si determinaremur ad volendum ab iudicio de
convenientia rerum ad nostram felicitatem, in quod statim naturaliter erumperemus. Hanc objectionem multis modis
versat hic Aueuir,eamque parum perspicue solutam queritur Resp. Nego assumptum I Nam quod pertinet ad ejus primam partem. ex eo quod majus futurum suisset beneficium, si impeditus nobis fui siet omnis abusus libertatis. Non sequitur hanc non sic impeditam non esse beneficium; Nam inquit S. Augustinus, 6 Sicut ratio vera docet meliorem esse naturam, quam prorsus nihil delectat illicitum: ita ratio vera nihil enisus doeet , etiam tuam esse bonam , quin habet in potestate, illieitam delectationem , si extiteris, ita cohibere , ut nons sum de exteris Iieitis recteque factis , perum etiam de sesar Fravae delectationis cohibitione laetetur . Ceterum non posse C c I abuti
227쪽
abuti libertate erit inter praemia boni usiis libertatis illius,
quae nunc nobis Concessa est. Quo majori bono ante oculos habito , ct comparato cum illo minori nunc nobis tradito , inferri debet cum eodem Augustino si λ, abundantiam ct m gnitudinem Bonitatis Dei laudandam esse tam in majori quam in minori hono es & magis in majori, quam in minori , sed magis magisque in utroque simul, iniam si non utrumque tri 'huisset , quemadmodum magis laudamus Deum , quia dedit 'nobis potentias animae, quam quia dedit oculos & manus, ct magis adhuc laudamus in utrisque , quam si non utraquα nobis largitus esset ἀQuod vero pertinet ad secundam partem , n Imrrum ma torem saltem generis humani partem in aerernum perire , i Ia Certe non eli sine controverita . Nam apud Iosephum Gra- sinam in additamentis, quae subjecit Dissertationi post mae,
De Paradiso , Benedichi Plaggae a se editae. video tres haberi circa illam opiniones. Prima est Uasquegii, qui a eam sit usu impossibilem eredit, cui favent Sua reg 3 , qui rem incertam esse di Cit e & Prosper Fagnanus, qui in suis Commentariis in libros Decretalium Romae editis, di summo Pontifici Alexandro VII. inscriptis , inter probabiles Opi
, Diones resenset utramque contradictionis partem in hac qum
t ione , am ma or At numerus electorum an reproborum tst , Thomas , qui prae ceteris approbat 3 illos , qui rem
hanc reliquum intactam . Secunda opinio est eorum TheOlogorum , quos citat ipse Gravina 6 , qui certam , & etiant de Fide dicunt majorem partem generis humani damnari, quae, postquam S. Thomas & alii Auctores gravissimi usque ferme ad haec nostra tempora modo di isto loquuti sunt, primae non videtur praeponenda . Tertia est aliorum Theologorum, S Omnis generis Scriptorum , qui affirmant ex universis hominibus majorem partem salvari . Hos citat idem Gravi Mai di quae pro ipsa sunt argumenta etsi conjectar alia fuis
228쪽
. se etiam exponit, & a contrariis objectionibus vindicrat . - Ηis addi possunt pro tertia hac sententia alii Auctores, quos citat Leibnitius ci) . Si tandem Κingio visa suit haec objectio tamquam n dus Gordianus nondum perspicue solutus, non erat , quod quereretur, quoniam dissecta profecto fuit ab illa S. August D: ni responsione sa) , quae est hujusmodi . Quoniam Certum -est , quod Deus dederit nobis libertatem ad recte operandum. Morxe fateamur quoquo modo data es , neque nou dari . ne--que aliter dari eam debuisse . quam data es; Ille enim de dis , cujus factum eerte remebendi nullo modo potes . IS. IlI. Instat Bayle ), urgens antiquam objectionem ab antiquis etiam solutam, ut videre est apud Suare et . Est de essentia Benefactoris non tribuere donum , quod vi det cereo fore in ruinam illis , quibus detur , vel dare se tem Cum eo dono quicquid requiritur ad hoc, ut illud lit iaeorum bonum 3. Inter maleficos enim sunt , qui quovis mom-do aliis noceant, nec juxta vetus proverbium , δωρα.
ἀδωρα , dona amplius sunt illa , de quibus quis possit dicere . Nos istis eveniant talia dona meis . Hinc execrabiIis homo fuit Eutrapelus ille, de quo Hor
c . . . Eutrape m calcungue nocere volebat
Usimenta dabat pretios . Atqui Deus dans talem libertatem hominibus . per quam pos sunt etiam male moraliter agere , dat donum iis , qui male moraliter re ipsa agunt, quod ipse omni scius videt fore certissime eisdem in ruinam , & negat quod ipse Omnipotens P. test dare ,' siuentiam scilicet, es alia requisita ad bene utem dum ea libertate : ergo Deus dans hujusmodi libertatem hominibus nequit dici illorum benefactor . Resp. dist. primam partem majoris . Est de essentia Be-
229쪽
ne iactoris non dare ea , quae videt certo fore in ruinam illis , quibus donet ex intrinseca & necessaria connexione sui do- ni Cum eorum damno , Concedo hanc partem : quae videt certo fore in ruinam illis , quibus donet ex libero doni abusu, nego hanc partem; &distinguo secundam , est de essentia Benefactoris dare quicquid requiritur ad bonum , di li- herum etiam usum libertate indifferentiae . concedo hanc partem e ad bonum usum, sed non liberum libertate indisserentiae, Iiberum vero dumtaxat libertate a coactione , subdistinguo , ita ut si hoc ipsum non posse abuti det , sit magis henes Cus, concedo iterum hanc partem e ita ut si hoc Don det, non sit ullo modo beneficus, nego hanC partem . Qua distinctione applicata minori nego consequentiam. Quae adducuntur ad probandam vel declarandam majorem non habent Iocum in dono libertatis indifferentiae a Deo hominibus traditae ; Non enim dat Deus ex Eutrapeti, aut Hostium prava intentione , sed eκ optimo fine, & sincera voluntate illorum felicitatis . Quod si in aliquorum damnum recidit . hoc non aliter evenit, quam per abusum unice ipsis creaturis imputabilem . Et bene hic monet Leibnitius i Adversis rios , ut velint meminisse de illis vulgaribus proloquiis , abusus non tollit usum, S aliud eli scandalum datum , quod vitio vertitur operantie aliud vero standalum aCCeptum , quod non est ullum vitium in operante id, quod alter male tibi convertit in scandalum.
SECTIO U. De eausa essteiente Mali proprie talis in gesere .
36. Omne malum proprie tale I. 6. cst ab aliqua caussa positiva et Et prima etiam ipsius causa est aliquoti bonum. i Secunda propositionis pars est primo contra illos, qui
230쪽
eam In dubium revocant. quoniam existimant , vel invol vere contradictionem bonum esse caussam mali, vel non polle
intelligi , quomodo hoc fieri possit: r Cur , sic Tullius ,
Deas omnium nobi caussa eum faceret aulam vim natricum viperaram ue feeit Z Cur mortifera sam multa pernicio
terra marique dis 'si a Si quis alius , sic origenes , lo
cus eoram , quae inter hominet observantur in a Dione dignur , naturae nostrα i emerutabilis es , inter ea referri certe oponet maIorum originem . Ueteribus suffragati sunt aliqui recentiores, ut Io. Franciscus Bud deus 3 , ct Mau- pertulsus , qui saltem Mani Chaeorum objectiones adhuc reputavit satis robustas , & Volta ire in suo somnio Platonis apud Guyonum Auctorem operis Anonymi , UOraele de Nouueaux Philosophes , contra ipsum scripti s . At omnium maxime Petrus Ba yle , homo multis inimicitiis, e roribus, ct scriptis libris celebris, qui natus Carlati pago quodam Comitatus Fuxensis, S in Haeresi educatus , deindς Catholicus factus, tandem Apollata, obiit Ret erodami an DO I 7 6. aetatis suae quinquagesimo nono . Hic aperte docuit falsitatem Manichaeismi tota revelatione Cognosci posse, non vero per rationem, postquam minus emcaciter ipso judice Contra illum Sancti Patres argumentati sunt , 8t acutissimi. Philosophi eumdem propugnarunt. Atque quae pro illo jam olim producta fuerunt argumenta , ita recoxit in suo Dictionario in Articulis de Manicharis. Marcionitis , Paulicianis .ct origine . ut stomachum pluribus excitaverit, qui ipsum de hoc reprehenderunt. 57. Inter istos praecipui extiterunt Ioannes Clericus,st Isaac Iaque lotius. Et Clericus quidem, Genevae natus anno I 637 ,& mortuus Amitelodami anno I 36, Baylem primo aggressiis est in suis Parrhasianis 6), cui Bayle respondit in suo Dictionario , articulo de Origene . Sed Clericus iterum bonam causam tutatus est tomo Bibliothecae selectae