장음표시 사용
211쪽
dentiae: aut prouidentiae diuinae r Respondeo quod imperium erga agibilia ,
est actus. prudelitiae , imperitim vero circa
inibilia , es: actua artis ι & quia Uualis cre
turarum pruductio erga factibilia versatur,von est actus mittanti, ; sed artis diuinae. Ex quo inlares , eos. qui artem a scientia praetica Dei virtual iter & attriblita liter distinguunt, .dissicile se luare p8sse proditistionem creaturae .vpm esie acttim icientiae practicae Dei, illamq; obtinere ita Deo rZtionem potentiae; exec Mitiae . Contra istud corollarium obi ci potest , quod D. ThQmas infra. q. 23. art. I. ad ε. ex ,preste docet , potentiam executivam in Decidistingui virtualitex ab eius intellectu & v
δρο , ut aliquid di inctum ὀ scientia O di otu
pate secundum rem, sed secundum rationem in e antμm scilicet tuentia importas ratisne -
trincipi, exerueniar id quod volumas impera, ad quod scientia dirigit.. Responcno,praeter hanc responsionem allain Libiunxisse S. Doctorem,shbdit enim : Vet di-sendum quod ipsis sciantia vel Ῥοluntas. diuina , fecundum quod es principium effectiuμm , -- rationem potentiae. Quae secunda Blutio -
primit vltimia illius iudicium , unde magis illi itandum est , quam praecedenti .. Praeserti;
perii, subindeque.in illis non agnostat pote viam loco motivam , distinctam ab intellectit practico . Quod a sortiori de Deb ,utpote sim
212쪽
Collire itur tertio, in hoc disterre scientiari,isionis a scientis simplici ilitelligentiar, quoa
ista concurrit ad productioncaa re inadire'Iue solum, directione remotas illa vero directiesie, directione proxima ac immediata, & efficienter . Ista enim ad productionem rerun concurrit per modum consili j, illa permo turri imperij : Sed consilium remote tantum &diate dirigit artificem ad opus faciendum , imperitim vero proxime & immediate , & insi- per effective concitarit ad illius productionem, ut ex supra dictis constat: Ergo scientia simplicis intelligentiae non tantum modo concurri ad persectioncm rerum , directive icit, cet, directione remota & mediata scient a at tem visonis duobus modis , nempe direct , directione proxima& immediata , ac e
De sciantia fuit,rorum eontingent; um
CErtum est , Deum ab aeterno habere cc tam & infallibilem futurorum contingentium notitiam , cum enim sit causa ill rum , ea cognoscit, quando illa producit in . tem Rote, alias ageret modo caeco & ignaro,& sine prouidentia & sapientia ; quare eum diuina scientia sit initaria ollis, nec possit ali quid cognoscere in tempore quod non cogno-, uerit ab aeterno, manifestsi est, D um habilissuas aeterno omnium futurorum praescientiam
213쪽
. pertissima infani es. Solum ergo di scultas est, & conti ouersia inter Theologos, de modo, seu de medio, in quo Deus illa ab aeterno co- oscit. Molina enini ,s PManus existimant Deum illa cognoscere antecedenter ad fuim lecretiim, in causis liberis & contingentibus, i 1eu in penetratione & persectissima cognitio ne Voluntatis hirmanae, quam fi percompreheu appellant, ad distinctionem cognitionis cliuinae ab Angelica , quae licet comprehendat voluntatem hominis, in illa tamcn non m p noscit actus eius liberos futuros, sicut Deus c. Huic sententiae accedit opinio Theophili Ba'naudi , assercntis Deum per scientiana mediam . cognoscere quid factura esiet voluntas creata
in his vel illis circunstanti js, si s bi reIinqtie retur, Je si sila sine concursu Al lius operari
po illit . Suar vero & Fonseca, quibus: adhaesit Fassilis, docent, De una cognoscere sucura contingentra , nostros actus liberos, in suo decreto non quidem actuali& exercito, ut VO-
quenti signo. Alij censet Deum cognoscem sutura contingentia in propositionius couir dii ibi re oppositis, seu in vi & lege contradi- petit ut una propositio sit determinatu vera , & altera falsa. . Alij detantinscientiae rnediae defenseres, ut ala hac dissicilitate facilliti se expediant, asserimi Deum non cognoscere futura contingentia in aliquo in
dio obiecimo , sed immediate in se ipsis, & in ritate obiectiva, quam dicunt tala habere in dependenter a decreto Dei , ex iuppositione
214쪽
Dο silentia Dc Uientiis sutiiri. Antequam nostram declaremiis & stabilia intis sententiam , varia illa Recentiortina Placita , breuiter consutanda latit.
l soliuntnr omnes sententiae . Dico primo , si inra contingentia , siue ab se I ita, si te coia,titionata , non posse cello &1n fallibiliter a diuino, intelleciti cognosci incalisis liberis vel contingentibus , Ut niti ni decretum seu pradeterminati m di II in atra . Ita D. Thomas hic a. 1 ubi sc ait :
tionem . Quibus verbis s. Doctyr conchula num nostrant & docuit probauit: Sicut entiri in principio solum probabili re opinativo, Non possint conclusiones certo & icientifice cognosci, Ted op native tantlina ; ita nec an causa indisserenti : de inaeterminata , ponunzenectus contingentos suturi certo & determi nate cognosci, sed coniecturaliter tantum: Atqui cauis liberae contingentes , eX se uia recedenter ad decretum seu determinationem diuinam , sunt indifferentes indeterinimatae ad producendam vel non froducendum futura comingentia & libera , & possunt vel ab extrinseco impediri, ne in actum exeant, vel se determinare ad actum oppositum : E rgo in illis sic consideratis, non possunt certo & im
215쪽
fallibiliter , sedciolum coniect liraliter futuri contingentia cognosci . Vnde S. Thoinas inesseaur defuturo ni isam habent certitis dinem ,
. lectus contingentes aut liberi, bene tamen per supercomprenensionem . Unde licet tutu eontingentia non possim cognosci ab Angelo
in cauῖs secundis, cerio & infallibiliter , seg
santum coniecturaliter, bene tamen a Deo . rSed contra: clim de ratione comprehensi iis sit, ut nihil rei comyrehensae lateat cognom entem, licet iii percon prehensio excedat coimprehensionc in ille tamen excessiis non se.t net ex parte.obiecti , ita ut supercomprehensio attingat in obiecto aliquid quod non cognoscit comprehensio, sed ex parte modi cognolcendi, quatenus clarius peream videt ui liuod per comprehensionem obscuriists cognoscittir. Via de ex eo quod Deus voluntatem humanam sit percomprehendat , solum potest inferri, quod in ea, antecedenter ad situm decretum, habeat perscctiorem & clariorem cognitionem coni
et uralem de actibus eius ti beris r quam Anzelus , qui eam tamitin comprehendit; non ta men quod illos in ipsa certo & infallibiliterco' noscat . Sicut ex eo qliod Deus principium probabile &opinatilium, non selum comprehendat, cd etiam sit percomprehendat, non se quitiir quod in eo certo scientifice cogno
216쪽
gnitionem opinatiuam, quam Angelus .
Dices cum Molina : Deus, in sententia Tho, mistanim, cognoscit certo & infallibiter in causis liber;s praedeterminatis , este 2κs sitie actus liberos futuros: Sed imiusmodi causae etiam ut subsunt ditiinae praedeterminationi , sunt indifferentes ; alioquin praedeterminatio
Dei tolleret illarum indisserentiam , & per consequens illarum libertatem : Ergo in causis indifferentibus iatara libera & contingentia certo & infallibiliter cognosci possunt. Vnde
S. Thomas 1. contra Gent. cap. 67. docet, quod sciit ex causa necessaria , certo cognoscitur effectus necessarius , ita ex causa contii
genti, non impedita , certo cognoscitur est
Respondeo , conccssa maiori, distingitendo minorem : cause liberae, ut sib sunt diuina Praedeterminationi, sint indisserentes , indisserentia potentiali & priuatiua,nego minorem Indifferentia actuali & positiua , concedo in ianorem . Similiter dii inguo connequens : Ergo iii causis indifferentibas, indisserentia potentiali de priuatiua, potiunt certo cognbsci es- sectus liberi, nego. Indiflerentibus indiis rentia actuali & positiua , concedo. Explicatur solutio: Duplex est indisterentia arbitrii creati , una potentialis & prauatiua, qtiae consistit in casentia & suspensione aiatis, unde a quibusdam vocatiir indifferentia fasse
pensionis, eamque habet voluntas creata , ante,
quam operetur; non ex libertate , qtiae est pur-1ectio, ted ex imperfectione,nempe ex eo qliodi
non sit actus puriis. Alia vero positiva drachaa-
217쪽
Nazatus Iz.lis, qtiae in eo consistit,qtiod voluntas dum actito pedatur , retineat potentiam ad oppositum.1icet autem dili ina praedeterminatio non tollat
istam indifferentiam; quae est de ratione libertatis, bene tamen aliam, quae est eius impersectio . Unde non mirum , quod Deus in causisiberis praedeterminatis actus liberi arbitrii certo & infallibiliter cognoscere valeat, Vt PO- te cum diuina praedeterminatio habeat certum& infallibilem ne&um cum actibus ad quos datur ue non tamen in causis liberis nude sumptis, & a Deo non praedeterminatis , ed quod illae sic consideratae sint,indeterminatae ad ope. randum, indifferentes indifferentia si spen. sonis , seii potentiali & priuatiua . Ad locum D. Thomae respondco ex Ferrariensi ibidem, loqui S. Doctorem de causis naturalibus , quae si ab extrinseco' non impediantur, ita determinatae sint ad proprios effectus, ac cauis necessariae;vnde in illis, si negatio impedimentorum certo innotescat, qualiter contingit in Deo, certo cognosci possunt illarum effectus suturi : seetas autem in libero arbitrio creato , quod , etiam omni extrinseco impedimento excluse, potest ab intrinseco indist Ienter agere vel non agere; ac proinde, etsi omnium impedimentotum negatio cliidenter cra noscatur a Deo , nequit in illo infallibiliter cognoscere actus liberos, ut determinatu
Ex dictis constitata manet singularis sen- tentia Theoshili Ra audi, asserentis Deum scientia media explorare qn id factura essetn stra voluntas in his vis vel illis circunstantijs: si se -
218쪽
De fientἰa Deἰ .se so a ' .abs lite diuino concursi agere pos set Si elai in voluntas creata , ut habet adiim-ctum concursiim Dei simulta neuin ut sitib- est motioni & gratiae moraliter tantum excitanti, no potest esse medium, in quo Deus certo & in tallibiliter cognoscat eius actus liberoffitii ros, ut contra lilόlinam ostendimus, a sorstiori eadem voluntas , nude & solitarie silmpta, & sine coarcursu Dei considerata, non poterit habere rationem med ij ducentis in certam & infallibilem suortim actuum futurorum notitiam. Addo quod, inquirere quid laomo faceret, si se Dio ageret: idem est ac i n-iiestigare, quid facturus esset homo, si esset
Deus, cum soli Deo conueniat agere independenter a quocomque alio , & sine auxilio &concursu alterius: At ridiculum est fingere, quod Deus exploret per scientiain mediam
quid homo facturus es et, si esset Deus ; Ergori absit Ma plane videtur Theoplitii sententia
Unde non his merita cum Augustino epist. sis. exclamat quidam Redentior : Pudet me Garefellere , cum eos non pudeat isa sentire. Cis m Mero avsisint etiam defendere , non iam eorum , sed ipsius oneris humani mel det , cuius aurex haee farre potuerunt .
Dico secundo, Deum non cogia scere sutura conringentia L Itbcra , pro priori ad sutim decretum exercite existens , in iqsemet decreto cognito ut suturo & donando in se ilienti signo. Ratio fundamentalis est, quia diuinum decretum , Viptoe aeternittae mensurarum , non
potest esse nec concipi cum suaud ametuo in revsuturum 5 vn ira repitonat aeternitati a
219쪽
kiiae cum sit indiluisibilis , &tora simili, non nouit praeterinun neque futtirimi, sed quid uidin ea cist, nota nisi est , ut ait Aligustinus super
Ne ite valet si dicas cum Sliare, hoc argumentii in probare quidem Deum non posse co- noscere silum decretum ut realiter fitiirum
1 non demon stiare, i l lud non posse cogno ici ab eo , ut futurum vimia liter; sicut enta in Deo datur prioritas virtualis inter esen- tiam & attributa , ita in diuini s decretis potest adniitti suturitio viritialis. Non valet , inquam, nam prioritas tantum a quo, non si ii ' it ad sinuritionem etiam viritialem sed ne cessario requiritur prioritas existentiae & instantis in quo : At haec non potest reperiri in
Deo: Ergo nec futuritio virtualis. Minor constat, tiim quia omnia quae sitiat in Deo existunt per unicam indivisibilem existentiam , tum etiam , quia se mutuo transcenditiat, & unum intrinsece imbibitur in alio ue ea Vero quS Perinicam existentiam existunt, &qitae se mutilo tra Tiscendiint nullossunt esse vel concipi prios a ru posteriora, prioritate existentiae, & in tantis in quo. Maior vero probatur, tum ex eo qlrod, si prioritas tantum aqtio sussiceret ad suturitionem virtualem , Verbum Diuinum
pro priori a quo originis, quo Pater intelligiatiir xt principium illius, obtineret rationem luturi respectu Patris, quod nulIus yheologorlim admittit. Tum .etiam, quia illnd idem virtual ter exigitur ad futuritionem virtu lem , qilod realiter requiritur ad futuritionem realem : Atqui ad istam non sinflacit quaecumque prioritas vel posterioritas realis, sed re- qui,
220쪽
Descientἰa quiritur silod unum sit prius realiter existens quam aluid; ut constat exemplo essentiae &Proprietatum , quae licet realiter inter se distinguantur ,&essentia sit realiter prior pro . prietatibus, utpote illarum principium; tamen inter essentiam & proprietates non datur vera successio, nec proprietates vere & realiter fune
futurae respectu essentiae ; quia simul cum illa existunt,&essentia non est illis prior , priori, tale existentiae & instantis in quo, sed priorit te tantum naturae, & instantis a quo : Ergo similiter ad futuritionem virtualem, non sissese quaecumque prioritas, & posterioritas , sed requiritar quod unum sit prius alio , prioritate existentiae & instantis in quo . Potest insuper probari conclusio, .& imp gnari sententia Suaris , ex absurdo & inconii alienti quod ex illa sequitur, nempe scientiam ab lutorum in Deo , non minus esse mediarn inter liberam & naturalem , quam scientiam conditionatorum, in sententia Molinae,& ali rum defensorum scientiae mediae: si enim haec non sit libera persecte, sed tantum imperfecte, vel media inter liberam & naturalem ut isti dicunt quia licet oi rectitie involitat liberum Dei decretum, non tamen subiective & ut
exercire existens in Deo : cum idem dicat Sua-rez de scientia ab lutorum,necessarib concludendum erit, scientiam istam atque mediate inter naturalem & liberam , ac eam quae est defuturis contingentibus conditionatis. Dabitur ergo in Deo duplex scientia media , una coim ditionatorum , altera absolutorum : Vna a M Iina , altera a Suarea excogitata, quod absurdum est.