장음표시 사용
231쪽
missa formalis argutiarum Peravit, situm sylvae Arduennae describens dicit: A ripis Rheni ad tervias pertiset. Et interpres Lupiani explicans legum studiosis vimi linam nujus vocis, eleganter usurpatam in lege Prator de Cloacis,lic scribit: indat maior P ERTINET Me est dirigitur , extendia,pervenit ic Augustus Elus populos Alpinos veluti catena conjun ens, collo Italiae prorsus catenam detraxit. Et iuga inaccessa Jugum mittens, iugum imperii sustulit. Bene igitur de elegan-
ver subjicituri SUB IMPERIUM POPULI ROMANI SUNT REDACTAE. Phrasis propria dc ulitata quando gentes dc regna deri-' cum libertate omnem Rempubl. perdiderant, dc in Brmam pr vinciae Romanae redacta erant, quarum quaedam erant Consularον, 'Vaedam Pratoriar qualis fuit haec in nostris Alpibus, cujus metropolis erat AUGUSTA PRAETORIA. Tenuius igitur de hoc Principe loquitur Suetonius: Genteν Inalpinas ad obsequium redegit , cum. major sit victoria liberos populos imperio siubjicere, quam rebelles ad obsequium revocare. Ad hoc gloriosius crat eos reduxisse SUB
IMPERIUM POPULI ROMANI. Qvo indicatur haec Augusti 3loriatio, quam aut ex modestia aut simulato prae se tulit, ut Dio scru bit, se laborem vincendi sibi deposcere, populo fructum victoriarum searum relinqvere, in cuius metiti compensationem decretum ipsi erat nobile cognomen AUGUSTI, de quo Ovidius canit r
Redditaque est omnis populo provincia nostro,
Et iuuae Augusto nomine dictuου avus.
Denique admiranda prae coeteris est brevitas sine sententiae detrumento constricta dc ab omni impedimento, qWγd oculos vel ingenium viatoris moretur, purgata. QVin haec aeque elegans est ob ea quae tacet, quam ob ea quae dicit. Quare hic non reperis illas . demonstrationcs: Arcum erexit aut dedicavit, in quo inscriptio Comstantini a lioqui cHeberrima reprehendi potest,ubi adduntur dc arcus de tropaea, quae oculi Vident: Senatus populusque Rom. Arom tri- ω--is insignem dicavit. Et contra inscriptione columnae Traianae non legis rem dedicatam sta Elam causam: Senatus populus Ro-
Imperatori Caesari Divi Nerva filio Nerva Tra no. sc ad declarandum, a vinia altitudinia mons ct locus tantis operibus sit egestus. In summat
conjuncta expendas, nullum eXimere potes salva Diuili od by Coosla
232쪽
Figura α'. IV. νερ adiicere, quin iis superfluum , nullum mu-xare in concentum numerosum tollas. Ita ut Tullius ipse omni dicendi arte nec pleniorem , nec breviorem, nec profluentem magis , nec graviorem, nec nantiorem, nec suaviorem formare potuerit, cum nec in fine desit flos ille jambo tondaei tantopere ab adamatii REDACTAE SUNT, cum ultuna syllaba longa de etiam nostro autori placuit. ω subjicere placet Inisiptionem modo indicatam arcus Constantini Magni, erecti in Qus triumpho, postqvam Maxentium occiderat, sic tyrannicas factiones semper instar hydrae repubi M'. exsupxerat. En illam:
MPERATORl CAESARI FLAVIO CONSTANTINO MA.XlMO EO FELICI AUGUSTO SENATUS POPVLVS ROM. QUOD INSTINCTU DIVINITA . Is TIs MENTIs MAmlTUDINE CUM EXERCITV AVO TAM DE TYRANNO QUAM DETOTA EJUS
DICAVl T. ' non dubito , AmiceLector, quin magnificam ct rotunda, concinnaturus hanc tibi potius quam illam Augusti pro
ex plo proponas, neqVe nego in ramaVestatem elucere rerum di gestaxi parem: pulchritudin/m, ram nobilitas rerum: granditarem, O m v um amplitudo: sinum quem vocalium sonantium copia, quem numerus: emphis, quam phrases essiciuot. Ita ut quic quid Garsim hactenus commendavimus, hic congregatum videas peris Onis. . At alteram cum altera componens S attemri, mi maturo iudicio expendens , pronuntiabis line dubio ab Αω gunci .ad Cpnstantinum, Pod effluxit tempus, latinos interritu-dt Latinitatem manu misisse dc quantum ingeniis.
ac Grat acuminis , tantum illa perdidisse puritatis.' Hic primum ineognosces adulationem in MAXIMO PIO FELLCI, vanitatem in Vocibus, ymus instrumentum exprimituri Im
233쪽
STINCTU DIVINITATIS MENTIS MAGNrriiDINE, se a '
caneam adiectionem e CUM EXERCITU SUO quasi periculum
esset, neris gregem cerVorum suisse crederet, custus ope rem ges 'ferit. Quin apparet imperatores gloriam suam cum exercitu communicasse, cum Augusto integra his verbis tribuatur: EJUS
DUCTU AUSPICIIS E. Notabilis porro est impropria haec li cutio: DE TYRANNO REMPUBL: ULTUS EST IUSTIS AMNIS. QVanquam enim armis ulcisci Rempubl. recte dicax ir de in hac inscriptione praeter coetera bene dictum sit sorte ab Quid ex fabula Minois mutuatum:
Androgei necem JUSTIS ULCISCITUR ARMIS:
Nihilominus ulcisci Rempubl. DE TYRANNO sine exemplo dicu. tur, cum propositio DE nullam expositionem latinis usitatam admittat, quoniam respicit non injuriam , sed eum qui laesus est. Neci apud Veteres multum adhibita fuit vox FACTIO, ut significaret fautores alicujus rebestionis, quam vulgares singuae appellant f ctionem, quanquam Salustius, qui ob Iongius petita vocabula r prehensius fuit, amicitiam hominum sceleratorum vocat. Mirabilior adhuc est illa phrasis: DEDICAUIT ARCUM TRIVMPHIS INSIGNEM pro TROPHAEIS: tanquam currus triumph lis arcum supergestus esset, praeterquam quod his enarraunon autem obeliscus, Videtur id diccre ut iam admonuimus ac si coeci sint, quos inscriptio aIloquatur. In summa tanta disserentia intercedit inter illam Augusti iv hanc Constantini inscriptionem, quanta inter architecturam utriusque arcus, cum pari passu -- pis tum, artes, dc lingua latina degeneraverint i Ita ut illa riderii multa habeat ornamenta dc pigmtata , sed censerie subjecta, cunia illa Augusti adeo terla 6t polita sit, ut Censbr non magis reperiat, in quo adhaerescat, qVam musca in speculo. At e diver illud quoque verum est, sicuti inscriptio non est partus unius siret totius p puli, sic eam WoqVe ad genium potius eruditae multitudinis, quam ingeniorum nimis exquisitorim attemperandam esse. Unde hoc quoque tibi assentio hodie ubi ingenia notabiliter a prisca severit te desciverunt,majori plausit exceptum iri Constantinianam inscrti ionem. Eodem
234쪽
Eodem CoruspiciLLo periodicarum persectionum, sequi busillis mimus, poteris per temetipleobservare maculas omnium aliat uni, qVae ex venerabili antiquitate supersunt insciiptionse, WarumqVa clam hic subiiciam, considerans potius stubstantiam argumenti, quam titulos honorum, quoniam inhilcea sermulis Senatoriis non recoe. debatur, at in illo studium de acumen stili scriptores exerceban . Pulchra primum, quanquam succincta, dc quasi compendium anici cedentis inlcriptionis en haec: IMPERATORI CVari Fuiis stamino ob rea bene armis sesi r - Rrmisi. pareatam Senaim popul urve Romansu. Age dc adjice huic, aut detrahe aliqvad, si potes. Certe argumentum sibi ime est, d. verba pulchra ecillustria, at quarta si quinta vox armis cooriisque non sunt satis senone ob frequentiam litera: I. quanquam interventus trium Vocalium sonantium aliquanto ipsis subsidio vcniat. Diffusior magisque periodica est haec inscriptio invictoriam Titi, quae per se sufficiebat cuicunque inscriptioni augenda: dc implendae: Imperatori Tlao Caesari divi Instasiani 'is Vesta ηο Augusto. σα
patriparria principisuo Sen. Populusque Rom. quodpraceptis Patris com filiorve ct auspiciis gentes Iudaeorum domuit, ct urbem Vrosolymam omnibus ante se duci iti regibus gentibusque aut frustra petitam aut omnino intentatam delevit.
At praeter continuam exilitatem Quam in quatuor vocibus se est septies repetita I. praceptIs patrIs consarasque ct a 'nus, quibus Enus corrumpitur: vides quoque illis temporibus numerum periodicum non adeo religiose custoditum sutile. Siquidem post alia quot voces continue saltantes quinq; spondaei periodum terminant. Et Cicero sine dubio ex alio metallo Senatus Consultum fabrica
set, quo hoc incomtum concinnaretur. Adstrictior at num
rosior est haec eiusdem argumenti inscriptio, quoniam in omnibus verbis, quae ad rem ipsis pertinent, uno excepto, eminent voca-sbnom dc hae cum consonis foviter graviterque copulatae sunt.
Proetidentia Titi Caesaris nati ad ate ita em Romam nominis βλ&ιο hse ρemicissis a populi Romani Faustus Πtius Liberalis v suorvir Augustalis iterum Iecunia sua fecit, consecrat D. N
235쪽
tibi obsei vabis in hac non praemitti acervum titulorum, ut in saliis, quoniam ha cest dedicatio privati, illae autem Senatus, ri u dictum est, servabat formularum suarum solennia dc receptum mlum. Sic igitur initium illiarum erat grave dc consuetudini adstrMctum: in his liberius dc elegantius. Idem notare potes in privata dedicatione statuae equestris ejusdem Caesaris in eandem sentem
Restisutori urbis Roma atrve orbis ct exstinctori pestifera trannidis Domino nostro Flavio Constantiis' legunt Constantis ctori aetriumphatori semper Pollum Neramia Cerealis Vir Curi pras ctus urbi. Nonne audis , quantum tumorem huic asserant apposita illa
mandia dc illustria λ Sic Septimio in publica inscriptione pro Omniatas encomtis duo tantum tribuuntur eiusmodi apposita illustria: PACATORI ORBIS, PROPAGATORI IMPERII ROMANI SENATUS POPULUS. OM. Et omnis fere laus contracta suit in duo ejusmodi epitheta duabus tabulis s eparata dc honori Constantini M. dicata: LIBERATORI URBIS FLINDATORI QUIETIS.
Quod erat Senatus - Consulto siccum ipsium cxprimere. Sed ut re- Vertamur ad pei iodicas, stiperbissima certe illi est Marci Aurelii 'Imperatori Caesari, Divi Amaniati filio , Marco Aurelio AAroniis no Augusto Germanico Sarmatico sc. quod omnes omnium ante se maximorum Imperatorumgloriad supergressus est bellicosissimis gentibus deistis arave subadiis Senatus Populmque Rom.
Sed illud in plurali numero dc concursus freqVens asperarum consi nantium dc claudere sine verbo tanquam sine sulcro obumbrant paululum hujus periodi splendorom, illustris alias di magnificat. At pulchris pulchriorem S elegantiorem iudicabis hanc, quae in pol tu Anconae exstat, ubi etiam Traianus portum a
bellicorum operum reperit . Imperatori Caesari divi Nerva filio Nerva Tra no Optimo Aura sto Germanico Dacico Pontifici Maximo Tribunitia potestare XVIL Im peratori VIII. Consili VI. Patri patriae prudentissimo principi Sese νον populi que Rom. quodaccessivm Italia hoc eriam addito ex pecunia sua portu
tutiorem navigantibu/ reddiderit.
. PCsscs facile Senatus Consulti sententiam ex paucis his ver bis Diuiligod br Corale
236쪽
bis colligere. At in brevi hac inscriptione macula satis notabilis est cacophonia illa imperfectae vocalis: por Tliniorem, quod vid
tur reterre cornu magis venatorum qUam celeusina nautarum.
Quod si etiam exempla quaedam rotundarum graviumque i scriptionum ex nostro revo desideras, tres tantum tibi exhibeo quae instar mille aliarum sunt ob magnificentiam argumenti iti suavitatem styli. Prima est in opus totius orbis magnificentissimum M ximo Orbis Principi dicatum.
Paulus Q ntus Pontifex Maximus Vaticanum templum a Iulia Secundo inchoatum or usi ad Gregorii.Clamentis sareelia assiduo rem tum annorum opificioproducitrum et tanta molis accessione , universum Constantiniana Ba tica ambitum includens confecit. .
At pulchrior sic elegantior haec videbitur, quae testimonium. praebet magnificentiae magni illius Pontificis Urbani HX.
Urbanus IIX. Pontifex Maximus Tyberim via publica mers ταterem repetentem alveum novi essossione ad dextram de diam aggeris objectu valida ve compage lignorum sub ponte,quem declinabat , continuit.
Anno Salutis MDC XXVIII. Ponti alussui VI. Probe vides nec argumentum magis comenire potuisse, qV niam prorsus a ponte Tiberis derivatur nomen Pontificum: nec nobiliorem sententiam quae tibi exhibet qVasi imperatorem quendam fluminis, quod aureo ireno liberalitatis Pontificiae repressum,pomtem, quem indignabatur, subire coegit: nec verba pulchriorao, quae omnia latina sunt de sere grandia ct si,nora: nec rotundiorem periodi numerum non minus ac Tiberim ipsum inorum simul ac profluentem. Potuisset tamen sic puto) aliquid nobilitatis oc magnitudinisuccedere una voce exemta, mihi enim grandius Qnaret,
si tantum diceretur: validarve compage continuit. Ad huc num
rosior & elegantior & amplior alia eiusdem inscriptio videtur,quae in aede Mariae rotundae unica temporis triumphatrice legitur,cuius exteriora metalla, huic aedi inutile pondus Licta, jam Romam mmnem adornant dc tuentus . Urbanus I IX. Pontifex Araximus vetustas ahenei lacunaris rebar Las, in Vaticanas columnas ct bet,ca tormenta consavit '. ut decora im
237쪽
cans formalis argutiarum sepulchri ornamenta , in Hadriana arce μ' menta publica securitatis. Ono Domini MD C XXXII. Inscriptio aere magnifica ac rotunda, quale templum ipsum est, quod hac permutatione nihil perdidit, dum pro trabibusaeneis inscriptione aurea Ornatum est.
Ostendimus distincte rationem periodi CONCIS E dc ROTUNDAE: restat ut alteram alteri inseramus, qua nulla est arbor in Mus rum horto florentior. Haec est illa periodus COMPOSITA , quae nunc acumine concinnimis pungis nunc rotundi Monumero demulcet Auditores si viter sonora dc vegeto suavis, ornata puriter δ ordinara , quae doctos recreat,idiotas docet, ct ab utroque duplex tribu- eum plausius Gigit. Voco itaque periodum COMPOSITAM eam, quae ab uno membro incipiens in membra concisa desinit, aut contra amembris concisis incipiens , in uno membro terminatur , aut a principio ad finem in concisa proportione numerose decurrit. In hisce tribus harmonica eloquentia summas Vires Ostendit. Primi generis pulcherrimum exemplum reliquit nobis Numen illud Eloquentiae in prooemio librorum de Oratore:
Cogitanti mihispenumero'mentoria vetera repetentiperbeatifus I. OLFrarer ἐει videri solent, qui μ optima Republ. eum honoribu 'rerum gestarumgloria orermi r eum vita cursum tenere potuerunt
. Nonne vides quomodo haec periodus thyrsi instar florens , &pamdinis cor bisqvci cincta, in extremo aculeum ostendati Et qVoa sonum eius valde auget , omnes voces maiores duabus exce piis Vocalem conspicuam habent Enoram , ct in illis duabus etiam medentur exilitati reliquarum syllabarum stequentia dc sonus. Sic igitur amoena eloquentiae dissertatio nec Hegantius nec floridius is rubulum habere poterat. In Carboniana periodo habemus alitidum minui c. ς exemplum: O MA Dissiligoo by Corali
238쪽
Concinnitas'ridem melius emineret, si diceret flumisH. in non temeritis filii; quoniamst. in fine ter repetita nimia exilitat sonum intercipit & alias magis directe opponerentur Patris-- ΝΠ, dictumsapiens - temeritas. Quicquid sit,mami clamores ficti fiunt rrant- clamor concionis excitarus est, inquit Tullius,in admirabile essen Secundi generis periodus numero elegantissima & concinni
tate ingeniosissima est haec in Miloniana, in cuius perlactione Cucero suum ipse ingenium admiratur, eaque re gloriatur seseque j ctat in Oratore perfecto.
l . . Ino dom non instituti Sedocti Sed imbuti
239쪽
Aa Caussis malis in Da - is uans δεν auo as smia ,si in vim, si in teia aut Lirisiam aut inimicoH- ineuisset: omnis bonesta ratio esser expedienda salutis. En aliam Dusdem cui ipsius testimonio ab omni concione ac , clamatum est:
Depressam, earcam , Dcwtem Domum p quam te, ct quam fortunas ruat, aestimasti. iHujus ahalysin autor ipse faciens , triplicem eam esse docetiar primum inrisis eant positam e secundo in pamula membra sectam, tertio crepidine sussultam , h. e. in ni herosum OIbem rotundatam ,.
Hae igitur Gl primae duae spuem periodi compositae , rae partim ROTUNDA est,p rtim CONCISA dc acuta. At pulcherrima praeter coete s.cst tertia *ccies, quae a principio ad finema instar ta .ri fluminis , de colle aprico in florentes valles descendit, ibique ii rivulos delapsa procurrit. Et hoc est praeceptum illud arcanum a Cicerono ipsb proditum, ut periodum in membra concisa, sibi invicem respondentia , partiamur , ac brevitatem suavitate numeri condian Ursis ut tri criodus videatur condimentum aeque dulce quam acre. ' Saepe carpen ameristi minoribus oratis ea, qua tamen ipsa membra sunt numeris vincienda. QSomodo poetae periodos suas in versus partiuntur , quorum quisque stili dulcedinemitescit. Et gantissimvin exemplum idem nobis reliquit qui praeceptum dedit, in periodo ingeniosa Θ- ipse praedicavo non diu,kat, Verrem qui Siciliam spoliaverat, Marcello qui eam subjugaverat, com
240쪽
Hanc pacem - cum - isto besio: ictoria H in Pratoris adventum cum-Him Imperatoris Huqus cohortem impuram - cuni-ώ - exercitu intacto: Hsus libidines - cmmissius continentia:
cepiteonditas ab hoc qui consitutas ac piti captaδ- Dicetiae Syracusas.
Nonne animadvertis huius periodi elegantiam non solum peri. dere a concinnitate membrorumsed etiam Δ harmonica rotunditate. Eodem gradu incedit haec eiusdem , ova Muraenam Imperat rem Sulpitio JCto comparat, dc artem militarem prrudentiae civili opponit.
las tu de nocte in tuis Consistoribus respondeas: Ide ut eo quo tendit, Mature cum exercitu perveniat: Te Gallorum - - Iliam Buccinarum Cantis exsuscitat: actionem