Emanuelis Thesauri, ... Idea argutae et ingeniosae dictionis, ex principiis Aristotelicis sic eruta, ut in universum arti oratoriae, et inprimis lapidariae atque symbolicae inserviat. Accessêre ab autore adjecti tractatus duo; alter de argutis concio

발행: 1698년

분량: 807페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

Tu caves, ne tui Consultores -- Age ne urbe aut Castra capiantur

nis scit ut hostium copia -- Tu ut aqvaptivia

Arceantur.

II exercitatus es in propagandis finibuου -- Tu in regendis.

At longius concinnitas progredi non potest , qVam in periodo de parricidarum supplicio: in qua Orator non membrum membro opponit, sed multis separatim positis suum cuique postea subjicit membrum harmonice respondens in hanc sormam:

si Fidenim tam commune, quam Spiritin vivis, i iidare fluctuantibus Terra mortuis, ' Litius Oectis

in idi ita istunt dum pessunt

ut ducere animam de caro non queant , Ita moriuntur, Ut eorum ossa teream non tangant:

Ita ioantur fluctibus

in nunquam alguantur .

Ita po remo ejiciuntur:

Ut ne ad saxa quidem mortui

Hane periodum vocat ille impetum iuvenilis ingenii, quaere- citata in tanta acclamaticine Atastorum, ut adactatio ipsa admiratiora Diuili eo by Coral

242쪽

Tigura narmonicae. cap. IV. rastioni fuerit. Ex his exemplis &TABULIS METRICIS nova eaque utilis nascitur observatio periodos illas , quae in tabulin metri qua iri pulcherrima proportione redigi possunt, esse de auribus acceptissimas, cum uterque sensus senti mmuni , ct hic animo serviat, qui ex proportione dc harmonia Constat. Et contra qVo tauti eiusmodi fit confusior de implicatior, eo periodus erit auditu molestior. Quin etiam si tabulae verba nulla inscribas, sed a tantum benὰ disposita nihilii; significantia,sic postea signis stubstituas verba significan. tia: habebis periodum canoram harmonicam non aliter ac si tabulae Musicae justa harmonia insierantur notae , cantus etiam harmonicus audietur. Sic non verba solum, sed etiam signa, syllabas longas ct breves notantia, dc pulchra proportione in tabulam metricam digesta, ubi corum loco syllabas significantes adhibueris, peri dum quore numerosam formabunt. Id quod jam tibi demonstrabo in hac tabula metrica, in qua lineolae syllabas longas, circuli syllabas breves significant, puncta autem dividunt verba cujusque meinbri, quod,ut Cicero docet, non minua .ultimam syllabam corucianam requirit, qVam versus.

Haec tabula vacua, vocibus significantibus expleta,necessario peri dum concinnitate harmonica constituet hujus modi:

fandum Martis furorem

243쪽

Divorum Sacra contaminat 3 Agrorum dona condissipat: Leges calcat , ades nudat , urbes orbat: . Fortes, rectos, sanctos,

Tum sanguinis tum gloria Indecora re luctuosa Profusione os redit.

Ad hoc exemplar poteris construere alias periodos adhue Lichriores, notas mutas verbis melioris sententiae explens. Iisdem egibus periodi COMPOSITAE, non orationes modo panegyricae, sed ipsa etiam severissima historia interdum exornatur. Talis est haec Cornelii Taciti, quae videtur rosa cmorestens inter senticeta pungentis S durae eius dictionis, in qua repraesentatur status mi-1hrte Romae a factionibus civilibus Vitellii & Vespasiani Vexatae, quae verba in tabulam metricam redigi possunt in hunc modum:

Sa s deformis Urbe totafacies; Abbi prasia s vulnera: alibi balnea, popinas:

Simul cruor, - ου strues corporum iJuxta Scorta, - f, Scortis Imiles: antum in luxurioso octo libidinum. antum in acerbissima captivitate scelerum rProrsuae, ut eandem Civitatem rere crederes, - - γ' lascimire

Quin etiam Epigrammatum illa erunt maxime harmonica eddecora, quae praeter metrum poeticum aliqJam concinnitatem habent, quae ex versium relatione aut respectu nascitur, ut hoc stapulcitro inscriptumae Disiligod by Corale

244쪽

si 4 fuit est re erit,perit articulo brevis hora Ergo quid prodes, esse, fuisse, fore ZEsse Iuisse, fore, heus tria fori sunt sine ore . Nam simul omne perit, quo uis, est,re erit.

In simili genere lusi nomine amici qui scripta quaedam sua Magistrocledicabat, qui pro insignilius utebatur quercu cum aliis figuris, quo respiciebam et .

Epelago in pesagum resuentia fumina currunt Quod, priu/ fuerat cuna, siturna mare . Flexius e pumsto in punctum se linea curvat,

prior fuerat ultimus exit apex. In sua per tenues redeunt elementa vapores ,

Ultima sunt prosi prima elementa sua.

Ad patriam revolat quercum reparabilis ales, Atos ubi garrivit parvuia cantat anus. Tu punctum repelagus: tu elementum Smaxima quercustam ovis ipse vapor, sinea, risuae, avis. Rivum igitur pelaguae: tu elementum mitte

vaporem. Lineolam punc ου excipe . quercvi avem.

Gratissimae igitur & populares erunt maximo sescriptionω hoc CONCINNITATIS' ROTUNDITATIS temperamento com ditae, ita ut mediae inter prosam versumque incedant, & tabulammetricam pulchra versuum itutorum proportione constitue possint. Neque has composuisse nimius erit labor, si primum verbis Electis S continuato sermone mitentiam concipias, eo stilo qVOSenatus consulta conIcripta sunt, deinde observus diligenter simu

245쪽

Causa formalis argutiarum Ea aut contraposita , ct denique detrahendo alia,sia adiiciendo aut mutando in membra concisa ordines dc digeras. Quod ut e emplo fiat' clarius, ante allata inscriptio Augusti, utut severa nimis dc adstricta videatur, nihilominus quasi semina quaedam eontra. ps ara m negligenter sparsa continet, ut in titulis Imperator 2 Ponti ex, quorum alter profanus est alter sacer, di nomen Augusti quod utrique convenit. Porro ex his verbis instrumentum notantibus rausticiis , alterum ad virtutem imperatoriam, alterum ad religionem pontificum transierri potest. Porr6 notabis voces Opp

stas maνι SUPERUM dc INFERUM quibus Italia dividitur, & vuctoriae Augusti conjunguntur. Et tacita est antithesis, dum gentes Alpinas subegit, imperium amplificavit, dc in eo quod populo non sibi vicerit. Poteris igitur facili arte rotunditatem illius inscriptionis ad concinnitatem geminatam reducere, dc populo potius quam gravibus ingeniis applaudentibus in hanc formam redi.

Guod Imperator ac Pontifex, Utrogy Augustius, Providentia s religiones , Popusi Romani, Deorum immortalium

Propugnationi autoratω, Armo a seciae austicus arma

Fortunavit:

Mare Superum, ali Inferum ibus Italia dividitur. Victoriis Imperios connexuit: AEternisque Alpium jugis

Liberas genites opprimen

oppressam Dabam liberavit.

246쪽

Senaim Populuss Romaum. Victoria fructus numeratus Victorem triumpho remuneravit.

Sed & altera illa Constantini ficilius poterit reduci ad triplucom concinnitatem in hunc moduntar Flavia Constantino Augusto... Imperatori, Pontim, Tarrι patria ,

. - Auseisis , armis , Consiliis Ter felici. . Devicto r anno, delera factione,

Vindicara Rep. Ter triumphanti. is Areum, inbem, Animos Senarin Populinque Roman. Expandi . ' Et ut melius intelligas quanta sit vis conrInua eone&-atast Ista inscriptionibus: exhibeo tibi cescberrimam illam , quae sbia sussic ret urbi Bononiensi cclchrandae, nisi tot aliis praerogativis emuneret. Scriptum num phantasiae ludentis opus , an occulti aenisematis arcanum sit nescio , ut ves stultos eruatat vel doctos ad ii, saniam redigat. Constat enim in hac interpretanda non Italorum modo sed exterorum ab extremo usque Septentrione ingenia d sudasse, cum alii NAben , alii pluviam , alii Lunam alii materiam priamam, alii lapidem philosophorum artificum suorum tormentum itagnificari crederent.

Nec Ris, nee mulier, nec Androgyna: Sed omnIa. Nec poesia, nee Juvenu, nee Anus Nec casia , nec meretrix , nee pudica: Ad omnia.

247쪽

Arara neque ferro nesve , neque veneno, i Nec igne nec peste

Sed omnibW. Nec Caelo , nec aquis, nee terrὰ:Ωd ubique jacet. I eius Agarho Priscin, Nec marissu, nee amator, nec Necessariin: Neque maerens, neque gaudens, neque flens ,

Nec molem , nec Dramidem, nee sepulchrum: d omnia r

Nonne vides pulchritudinem huius Inscriptionis non tam re sultare ex dictionis elegantia qVam a continuata quae est . in tapius repetitis antithetis negantibus & interjectis membris concisis Secundum hoc excmplar mordax quoddam ingenium composuit similem ψ qVa medico cuidam inepto adhuc vivo austae, cicit, quae a Fraiicisco S.entio relata est: Masor Mane , lege, amnia. Hic jacet Andor 'in unius: Nec Servus , nec Miles, nee Medicus ue Nec Lansa, nee Sator, nee Far; Nec Causidicus, nec Farneraror: Sed omnia. Nee in urbe vitam egis, nec ruri:

Nee domi nee foris; Neque in mari, neque in terra; Neque hie neque alibi , Ωd ubique.' Nec fame, nee veneno, vec morbo Ne erro, nec capistrosublatin a

248쪽

mran ra. e. IVGd omniburi . risui H. nee debitor, nee hares , nec est ama Nec vicinin , nee necesserim: Hane neque molem , neque tipidem, nesve ramelum e Sed omnIa. Me isti nec tibi nec mihi, Nee male , nee bene volens: Sed omnibus. Ubi observas istam eontis tam raneinns rem πω minus ridiis cula quam Moia argumenta condire. Idem postremo ostendet haec Inscriptio tapius typis expressa in Principem Husdem vii tutis ac Sardanapalus , tectum larva nominis, quae pro ipso vapulavit: Omasus Fagonia Dux s . Dominus , Rictor , Princeps , Dem; His jaceo, Nemo me nominet famelicuu , Praetereae jejun- , Saluter sobriu

Hares mihi ego, qui potest :

249쪽

DE FIGURIS PATHETICISAuT CONTENTIOSIS.

Λtis hucusque dictum est de FIGURIS HARMONL

γCIS: nunc accedo ad aperiendas venas tam pretiosas Hlvam copiosas earum figurarum , quibus animi concu

liantur, quas PATHETICAS vocamus, sine quibus i scriptiones, dicta arguta, Enthymemata, periodi languebunt. Nilus penetrat telum imbelle manu robusta projectum, Iam telum robustum manu imbelli jactum, Tyrrhenis furibum is validisque inter pugnandum quiubet pallas erat hasta, quodlibec saxum halista: dc contra telum satis acutum capiebat Priamus, a quoniam ipse erat debilis .

- - telum imbes sine ictu Conjecit: rauco quod protinio are reprilsum est.

Hinc arguta enthymemata per figuras ejusmodi patheticas vibrata recte appellavit Cicero JACULA AMENTATA, a nervo illo quem

amentum vocant, cui telum adhaerebat, ut madori Vi emitteretur ,- Sic sententia, quae interdum acuta magnopere non est,patheticae figurae amento rotata majorem infert ilium, quam alia ingeniosior remissius projecta. Sin vis quaedam praestigiosa inest figuris, uenisum verisimile reddant, turbatam videlicet imaginationem ad ac sentiendum impellentes. Cujus rei duas rationes affert autor noster, videlicet improVidum erroremonentiς, naturalem animoru-: M.f. ρ. - Π Sicuti Cnim Veres S graves rationes cum affectu -- lent enuntiari: sic Nodcunque cum affectu dicitur, ut ut salsum sit -Δγ, , prima specie pro Vero arripitur. AtqVe hic est paralogismus anim, f. d Occupati qVi etiam in Pieriaris patheticis obrepit. Nam sicuti ho

250쪽

mo tristis vultum quoque moestum habet, sic vultus incestus a pici rere te expressus tibi nec opinanti videbitur homo tristis, teque tristitia asticiet, quod nec animali accidit, in qVO merus est sensus, nec angelo qui totus mens est. 78. Altera causa est in consensu illo sic vinculo sympathetico, quo animi humani ita inter se constricti sunt, ut, non aliter ac chordae iisdem temporibus sibi respondentes, unus moreri non possit, quin alter commoVeatur. Hinc te osci-sistante ipse oscitor te flente ipse fleo; te ridente laetor: te Clamantu se hjost Perturbor. Unde accidit, ut idem docet, ut Oratores rationibus destituti ad exclantisiones frequentes confugiant, quae inter figuri' patheticas sunt vehementissimae, id quod iacete ridens Tullius dixit: Oratores imperitos ad exclamationem decurrere, ut ClaudOS . ad equum. Eadem virtus peripicitur in minis in Mi regalis 'b-r dc otiis; ea quibusvis aliis figuris animorum mentiumque perturbatricibus. Si Σhael Martialis Causissico succensens scripsisset: manici

I noti mea Causidicis male carmina carpit: Hunc ego multabo sciero, graviter.

Frigida atque adeo minime timenda videretur jactantia, eo tantum arguta, quod Causidicum ignotum facit rabulam nullius in arte sua nominis. Quanto sortior est eadem sententia nervo amento pa- theticae alicujus figurae rotatat

Carpere Causidicus fertur mea carmina quisu

Nescio: si sciero, va tibi Caus dice s

Nonne percipis in figura vim argumentiessur Haec pers, adet , malum quod minatur, prosternit Causidicum, quem non attingit. In controversia illa qua trecenti Spartani de fuga deliberant, ab Α-theniensibus deserti,& innumerabili hostium numero circumdatit Statoreus Victor excitat eos animosb hoc arguto dicto: Trecentis mus sed Spartani. Id dicturus: Trecenti sumus e Persarum tercentum millia. Sed Spartanus unus mille aliis praestat. Ergo sumus p res. At idem acumen maiore vigore Sestius cum pathetica exclamatione projecit: oravissimum patria virtutis deaeo I Spartanis --erant non aestimant. In eodem argumento Porcius Latro dissu

D d a dens

SEARCH

MENU NAVIGATION