장음표시 사용
261쪽
De Figuris PathetDD. Cap. V. Prisset PRAESAGIDO. Seneca: Nescio quia animus grandetis. malum. In lapide prisco: Vixi Ur Uivis MoRimis ut suM MORTuia . Dubita. Venio nunc ad rerum dubiarum figuras ovarum prima est 1i . mentis DUBITATIO. In Callimachum, qui stans ocellus erat r. Dubito, an moriendo viceri an viscendo firmis Mus. Et in Parhasiuntiqui ut Prometheum tortum depingeret, servum torqueri iecerat: Dubium est Inter ista 'ιά usne Parri s ρί at, an torto aviat. In
tumulo Macardi: ADDUBITES HOMONE AN AMPIIORA MORTUA SIT. Sequitur INQUISITIO. Cicero: Nuno, is a bs te, ' Cre ρομίη τυ oeciderit , fasto Wando reciderit. Etiam INTER ROGATIO est inquisitionis species, at tortior de imperiosior. HO .
Flaccillae, quae cum nimium bibisset, animam evomuerat: si NON MORS PROPERAT' FRUSTRA FUGIS MARE, IN MENSA NAUFRAGIUM FACIES.R62ουῖα Hanc excipit RESPONSIO. Seneca sensti stolaor - Iaceas post obitum loco ρ quo non nata acet. Martialis: EF ρω- . cum deceptus imagine falsa ' non est hic Cynicus, Cosme, quid ergo', . nis. In lapide Petri Neapolitani: QVID AGAM REQUIRISρ' OBESCO. SCIRE VETI SIM CUPIS' FULIis evr laherrim etiam est INTERPR ETATIO, quae alios dulistis. cereiacit, quod non dicunt. Juvenis Terentianus, cui rigidus P ter dixerat r/-ι eito.-Respondet: visus est mihi dicere, abi est σμspori re. Cum Antonius Ciceroni vitam, dummodo rogareris, promisisses, Haterius dixitr Si intialis Cicero , non duis roga in vivas,' sed roga αι servias. In quo genere mordacissima est haec insemptio
HERMA PHRODITUS HOC EST VIR ET UXOR HIC IACET
Oreum Huic vicina est, OCCUPAETIO Graecis aut κα-λη ι, figura vitridissima, quae cogitata in alterius animo legit. Horatius ne aliquis dicat mihi quid tu nu ne habes vitia ' Imo alia haud fortasse minora. In lapide Callimachi S CALLIMACHUM
VIVERE' FALLERIS MORTUUS EST, ET GRAECIAM SUSTINET
262쪽
Am v eo, larcem o bis terra um , ditis uno incondio concidentem. In
sepulchri inscriptioneanor alii FINGE TE ESSE ME MEL OR ERIS TE ET ME. Nimirunt illinis cicatur desunctiina, si mortem: gh ulat ineliorem iuturum sui . . in te valde sipulas in IM.AqIN TIO, quae exprimit memtis Nitationem, quasi furore & uisania leoraret. virpilius: nam
misi cersentur trepidis . tu amoveri sedibus. icte. Horatius: Audia n me ludit amasius insania, O videor piosere re per lucos ' In
lapide Hermolai Morosini: QUAE NAM HAE PUELLAE L CRIMANTES u TUOR' USTITIA, PROB ITAS, FORI DTUDO, GRATIAE Multo pultae ima est nem e men Valde
ead vera butire. Cla rode Vare:.ς emur' iterfaceret, ese me ismi, uno legatus popUiRomani, seduli tarni calamitas potadere via deretur. Et sit perbam gravitatem Consulis Capuani describens: Taneta erat gravitas in ocuis, millis supercilio Re bl. torva, Atlante caelum, niti videretur. Inscriptio in subitam victoriam: DIXISSES HOSTIUM COPIAS, ON GLADIORUM SED OCULORUM ACIE PROFLIGATAS M uadem radice procedit figura prae liqvisadmirabilis, quae muta sermone donat. Cicero ad Catili
nam: Tecum parriasic agit, quia murisaci torrit r. ut annos facinus existit, nisi per te. 6 c. Inlapide Pacuviii ADOLE
CENS, TAMETSI PROPERAS TE HOC SAXuM ROGAT
si SE, HI SPICILIS. Atque sic vulgo mortuos , hortos , scin tes, statuas in inscriptionibus loqui facimus. Contra OSTROPHE alloquitur eos qui non audiunt , et admirabilis , quoniam .haec ita sis ditum, sicuti illa mutis se monem largitur. Sic Horatius et O fons Blandat isti 'diutor vis in lai di ς meo. Martiodis in epitapluo pueri glacia tui cati; UBI
MORS NON EST, M JUGULATIS AQVAE
Ultimae figurie intellectualium illae sint, quae textilam mentis
263쪽
operationem videliacet a Numentati em exprimunt. Inter qVas nobilissima est, quam RATIOCINATIONEM uocant , quae Dialom
unius hominis iacit S simul magistrum S ciscipuliam reyx Mnt . emplum quod recte exemplo vise notest, sappeditat Corni us Rhetor insignis: Lmajores nosti, squam unius peccati multaerem damnabant judicio multorum delictorum eoniictam pu- 43'oniam quam impudicam 'Drifurant , eam ven ii quoque damnatam exi imabanti mi ita necesse eam qua puam couiu tu pusima ad xerit cupidita imerepermultos. moxinos' mirum sarentem, carierosa q*, α ιδει fur dedecoris infamiam pertinere. vid hostea 'quo tam oopere Iim i , eos necesse es, ur quoquo modo'spi , vs cloperat. Cur ' num potes hoxesa rario retinere eam , quam magnitudo peccati facit timidam, istemperantia audacem, na- rura muliebris ineonsideratam. id venefitii damnatam
quid ' ρutabant impudicam quoque necessirio. nulta facitam adi male tum causa, quam turpis amor est Antemperans tibi do commovere potuit, cum cujiu animus mulieria γ se corruptus , ejus corpus casum esse non putarint. id in nisu eidemne hoc observabant 2 Minime. vidita 8 qui viros a se
numquodque maleficium gula cupiditates imp Lante rara ieres ad omnia male ia cupiritas una ducit. Servit haec fimra iis m- scriptionibus , in quibus ratio reddi videtur. Palladi scriptum fuit alicubii CvR PALLAs NON Nurix ViR- NON INVENO ULLuΜ pvolens alludere ad illud: HOMINEM QUAERO. Hinc nascit ur elegantissima dc efficacissima fiora reseselis C cti IuNCuLAM, quae ante,d hi peregiina quadam anima; versione concludit. Cicero postquam narraverat Herbi enses com mnatos luisse a Verre, ut duobus Cus amicis magnam pecunuam penderent, concludit: Itaque civitas una sociorum duoru- .in Huώ deterrimis mulier Eis seu alti Did.HEt de Clodio, qui inc Nitum in loco sata o conuarisit: Ita e duas νιν si H - .religissenso pudicitiam unosiriere violaυέα moui formae inieremsi magmiaterdum gracta eXHi aiuntur. Martialis in leonem Dinnitiani, qui
264쪽
De Wgum nil etiam cap. stas cum timidis seras innocenter ludebat: liari potest ista leo parcere ρr 8 Adtamen esse tuus dicitur: Ergo potest. Haec figura ornat lepidam inscriptionem potatoris alicujus, quae ex graeco translata est: TERRASuM: TERRA GENlTus: TERRA TECTus: ERGO TERREAΜ DATO
Non valde diversum est EpipHONEMA , quod Videtur conclusi- Gob., uncula esse moralis. Valerius Maximus postquam id quod Crata au-Σ spiciorum contemptori acciderat , narraverat: Sic Dii Ureti exarde Dunt: Sic humana confitia cingantur, ubi se coelestibus praeferunt. Et Cicero commemorata advena fortuna regis Cn rii: En cur eaeteri regα flabilem esse uam fortunam arbitrentur. In inscriptione pueruli erastinctii I NuNC ET viRi Di Pi DE IUVENTAE. Hinc etiam nalcitur pulchra & Vegeta figura , quae multa capiata distinctina commemorata in unum colligit, unde appellari potest CoMpΕΝntuM. Oedipus in filios suos invecius. Istis parentis utas aut inrui est amo p Avidis cruoris, imperi,armorum doli: diris,scelestis , bre- d--, viter ut Meam, meis. In sepulchro Justi Lipsit: HuMANA cuN AFuMus, UΜBRA, VANITAs, ET SCENAE IMAGO, ET VERBO uT AMO
Proficiscor ad figuras, motus faculaatis AppETiTRICIs exprimentes , quas strictiori acceptione vocare possumus PATHETICAs. Et primum circa appetitum rationalem sese ossert PERPLEXiTAs, . Wae voluntatem duabus contrariis rebus impugnari ostendit. An dromacha apud Senecam, cum aut filiolum mortuum aut maritum insepultum cernere cogeretur: dagimus' animum distrahit geminus timor, hinc gnatus , Hrinc conjugis chari cinis, pars utra vincit 8 Ab
hac figura incipit insci iptio Cornelii Pacis Veneti: Louvi VELLEM
Perplexitatisiaccedit AppRo3ATlo. Seneca: Sissis agendum est. Itemr abunde est: hic placet pinnamo . In inlcriptione C proniana, qui suis certas leges dixerat: ITA voLuI, STANI : ITA DιVI DIVAE- VINDiCASSINT. Hinc sequitur IMPERtuM. Cicero hac figura Catilinam moenibus Romae ejecit οῦν Egredere ex urbe Catilinar libera rempubI. metu. Hunc Seneca imitatus est in perisna Creontis qui Medeam eiicie ruredere: purga regna: ut hales simul tecum aUer herba/: libera ciυα Ff metu. DiuillZod by OOSIL
265쪽
hlula ricina est ADMONITIO dc EXHORTATIO S
his contraria. Cicero: Hos pro meaβmma diligentia moneo: pro auto ritate Consulari honor: pro magnisudine periculi obtestor: ut otio, ut 'ei, ut saluti, ni vita vestra ct ea terorum civium consitatis. In tumulis :
ΤE SEU NOTUM SEU IGNOTuM MONEO, MORI COGITES ANTE QUAM MORIARIS.
Huius relatum est OB SE IUM. Virgilius: Tuus o regina quod optre Expurare labor mihi iussa capessere fas est. In tumulo rodam e
PAREO TIBI NATURA PARENS: DEPOSITUM RE
Assectus CONCUPISCENTIS facultatis figuras habent i dicantes quarum prima est BLANDITI Et ut in tumulo puellae: TORMENTUM SALONII ANIMUM DULCIS SV, VIS ANIMULA. Huic vicina cst SALUTATIO: ut in tumba Ciceronis: MARCE TULLI CICERO AUE. Huic servit APPRECATIO cujus multae instriptiones in principio habent speciem BENE VALF-ΑS QUIS IS ES. SIT TIBI TERRA LEVIS. DI TE AMENT QVI HAEC LEGIS. ET VENERATIO. Seneca: delubra ct --.eaelitum re patrios larre supplex adoro. Et in estigiem Jovis tonantis: VENERARE AUT VERERE. Hisce contraria est . EoMiNATio. Virgilius: Heu stirpem Invia sint, ct fatis contraria nostris Fata Phruum J Et OaIuRGATlo. Horatius: midvis mulier nigris dignissima barris' Idem: quid immerem ire hostit ex vexaι canis' Senecat Hostis parentis, impium atque audax caput. In maledica quadam inscriptionei CONTEMTOR FIDEi, Ui-TAE CORRupTOR HONEsTAE, Forus ET ORiGO MALI CLAuDITuR Hoc
Non multum ab hac discedit IRRisio. Vetus Comicus: Abah supidus amator licernium. Martialis ridens Phoebum quendam, qui Euvitiem sitam quod hodie multis in usu est obtegumento
266쪽
- 'De TUuru Piniatiris cap. R. starcori eo velabat: Hstive tibi Phorbe dicit illa, ervi dicis caput esse OL eatum. Tanquam sandalia in capite gereret. In Antonium Ali-nellum Doctorem Patavinum, cuius schola Par dicebatur, scriptum est hoc: RiDETE FORA r Bos ASELLuM JuRA Do IT. Ad hoc genus spectat EXECRATIO, qVam Latini etiam 'grie,
vocant. Cicero: Dii te perdant fugitive. Seneca: Vivat, per urbει erret, ignotus, egens exusi pavens invisus incerti iaris, me conjugem optet , limen alienum expetatuam notin hostes, quoque non aliud queam peius precari, liberos similes patris ilesorve matri gignat. Oe. In sepulchro Timonis maledici S Milanthropi: NOMEN NE QUAERAS LECTOR: Da HMALE PERDANT. Tanquam eX maledica hac VOCC iacile cogno- ri . sci posset isthic Timonem esse situm. Dusdem genetis astinus est Drs: DERiuM figura valde pathetiea ct moralis. Pontanus: O mihis Cha, Des irent , si blanda coenitagratia AMopsopio comitavi latra ita
quore. Virgilius: G erit unquam iis dies, mihi cum liceat tua dicere facta. Et ab hac tirpe ordiuntur Oratores: Terisset utinam Deus immortalis. cst. Araxime velum, Judim. O c. In tumulo matronae
partu exstinctae: o Si xuLLA FORENT CONNu3IA NuLLI HYMENAEi. Hinc nascitur isvo Tio Qualis est haec in nuptiis olim usita. AG H. ta: HV-eu o Hymenae venis 'men adta ὀ Hymenaee. Et Nisiis ad Di anam apud Virgilium: Tu, Dea, tu praefini nostrosuccurre labori. In tumulo hominis , qui vitam traduxciat sicuti pecora: Huc risus
Cum h c VOTuri coniungitur. 6se anu statuam viridi de cu'L Votum.
te, ct umbrias lustrabo, tumulo e fcom solennia dona. Et interdum votum concipitur: Voveo tibi vitifimam Fortuna redux pro itu ac rediatis Augusti. Interdum solvitur, ut in inscriptione antiquae DEO MA- pNO AETERNO L. STATiuS DIODCRus QUOD SE PRECIBus comoTEM iFEcISSET VOTuM SOLVIT LuBENs ΜERiTo. 'Sequuntur PREcra aut OBSEcRAT O. Nutrix apud Senecam et obserea per haz ani, ecce tesupplex comas atque ubera ista pene materna obsecro, tis. depone tumidas pectoris i minas. Interdum rebus inanimatis alle gantur preces, ut TurnuS hastae: Nunc ὀ numissamfrustrara vocatus hasta meos nunc tempus ades da sternece corpiu, loricamque manu valida lacerare revulsam Semiviri phrygis O foedare in pulvere crines. Intu-
267쪽
Commen- Huic vicina est COMMENDATio. Pathetica est illacii sis conviatio. mendatio ad Pamphilum Terentianum: Si te ἐκ Germani fratris dialexi Deo , με hac te solum semper feeit maximi, seu tibi morige fuit in
rebus omnibuε , te si virum do amicum tutorem patrem. Eo Moserahae loe eommitto , ac tua mando fidei. In Epitaphio Veneto: icICOGMATIQVE VOBlS ME COMMENDO.. Unce o. Huic proxima est Coucissio. Urjissi Do quod vis me victurasse volens e remisto. Idem: Dabitur Troiane quod optas..Poria villae pincianae nanc inscriptionem praefert: ITO QUO VOLES: CA PiTO QUAE VOLEs: ABITO QUANDO VOLES.
--.s . λχ υφκον Virgilius. Non erimus regno indecores uec vestra fer ' tur famaleris tantive ante traria fini. Seneca Rhetor: Agog riau meo fato , e adcte. Romana insta tior aricuLAPIO SANCTO Lu-CIus DNIus AGATAopus ET TERENTIA RuFINA GRATIAS AGENTES Nu-MINI Tuo. Recolendum tamen est non figuram semper aut argu , tiam subesse his affectibus, sed tum demum quando excitant oratu onem dc pathetica dictione a communi sermone retrahunt , ut denarratione dictum est. ReeusM Huic opponitur REcusATIo , quae rem ingratam repudiatis. 3io. Martialis: Nolo boletos, Uria nolo, taee. Seneca in declamatione Sius, qui opulentam haereditatem repudiabat: Non me delectammigno, vdomino semorum greges, nec senantia laxi ruris ergastula, nolo disci esse, patrem gratis amo. Horatius t Persicos odi puer apparatus, di licent me philyra coron. In Romana inscriptione: Imus CAsTA cu-T
Eissem assectu satis Vivido nascitur ExuLTATio, quae animum bono adepto gaudentem exprimit. Horatius rris aureos currus, ct intactaε Muci, is triumphe, nec Jugurthino paremore. Ovidius: Dicite a Paean , νο bis dicite paean, 'Decidit in east praeda petita meos. Hac figura Senecio Orator auditores omnes recreabat in svasbria de trecentis Spartanis: Gaudeo, gaudeo, roraraxerxaν metia est. Lapis piscatoris a Gaudete mergi, cephali, fulica usum,
268쪽
Proxima est JACTANTIA: vir Iste ego qui quondam gracili modu- τι-iatus avena. eundem Et nos aliqvial nomeni decin lagos in. Et Atreus sumta crudeli vindictar AEqualisastris gradiar cunctoum 'per, altum Ibperbo vertice attingens polum. Dimitto superos , summa v torum attigi. Martinus Janesius magnus Magister Alcantam in epitaphio sito sic Ioquitur: MARTINus JANus, tu CuIus PECTuS Nu Lus UNQUAΜ METUI INTRAviae, RiC IACEO. Quod legens Carolus V. Imperator: His , inqVit , digito certe nunquam candelam attigit. Et ad hoc genus pertinent ptaedicationes militum glorioibrum . Quod si alterius bonum pariat gaudium, nascitur GRATuLATIO. maior in eum, qui inflantes expositos mutilabat: Gramur tibi, ma, quod in conditore1 tuos hic homo non incidit. Romulum enim dc Remum expositos fuisse constat. Seneca Tragicus: Laetare ,gauri,' quam vestet tuos Cassandra thalamos' tanquam Cassandra , noin sei fitute viveret mortem Polyxenae invideret. Hujus generis pia,scest PLAusus plaudo tibi. Horatius. At mihi plaudo ipsi domi sim
ac nummos contemplor μ area. In Epitaphio ciuipitiae: VALETE ET PLAuDITE MEA PERACTA EsT FABuLA.
At circa objecta molesta valde pathetica est EIULATIO moestitiae significatio. Plautus: μὰ mihi, nequeo quin fleam. Declama- tor in Flaminium .' Asmiserum imaeris Romani terroru insisti. Virgilius: mi hei quam pingui macer est mihi taurus in arvo. In sepulchro
Leonti di Aretini: POSQUAM LEONHARD IS E VI i A ML GRAVIT, HISTORIA LUGET, ELOQUENTIA MUTA EST.
Imitatione Epitaphii Plautini: Postquam ct morte captus Plautus, Cois madia luget scenas deserta. Et huc pertinet Epitaphium supra recitatum: HEU MORS INVIDAr Vehemens quoque est figura quam IMPROPERIUM aut TV I Von.
postulationem licet dicere , qua accusamus eum, qui male de nobis fikm. meretur. Hercules apud Senecam: Ingrate cessas orbis' excidimus tiabi i adhuc malis ferisi expossus foras ni me tulisses. Et Medea in mariatum ingratum: O ingratum evius revolvat aninius igneos tauri habrius, ad ce expetita spolia Phryxei arietis , hac dote nupsi, redde fugienti sua. In inscriptio ne Callimachi pater in hunc modum loquitur: RE
RUM NATURA TECUM MIHI RES EST, CUR AUT COE
269쪽
LESTEM FILIO MEO ANIMtiM DEI ISTLAuT MORTALE
Etiam POENITENTIA figura est quae ex tristitia ob suam culpam nascitur. Seneca: Potens iam cecidit ira, poenitet, facti pudes. Seneca Rhetor: Noverca, auodvolueras consecuta es, damnasse jam pae
nitet. In Epitaphio nautae: DIS MANIBUS EP NEPTuNO MM GNO QUEM VERBERASSE ME POENITET.
i Restant affectus facultatis. IRASCIBILIS. Primam figuram dant SPEI. Horatius: Nil desserandum GHro dueectaustice Gu p. Virgilius: Spero equidem mediis si quid pia Numina possunt supplicia haucturum scopulis. In hoc genere celeberrimum est uictum: DUM SPIRO SPERO. . . , Huic opponitur DESPERATIO, cui inserviunt hae formula: t-m en , conclamatum eH. Virgilius: Nec mihi. am patriam antι- quam θω uia videndi. Nec Δωα gnatos , exoptatum*Parentem. . Sem. Ca: Occidimus ,aurci pepulit hymenaeus meas. Portae inserni Poeta .Ita
lus inscripsit hoc dicium: EXE AS DE SPE uLI HUC IM
. Deinde TIMOR est & HORROR. Seneca: Sudor per artus frigidus totus cadit , omnem tremisco misera feralis Deb Idem: Pavet animus , horret , magna pernitici adest. In Epitaphio citis qui prodente charissimo amico occisius erat: METUE QUEM NON METUIS. Cognata timori est VERECUND IA, yae timor est infamiae Horatius: Heu me per urbem nam pudet toti mali fabula quam assui j Hercules apud Senecam: Sed ire ad ilias umbra, quos vici, Deos parer erubesco. In Epitaphio Annibalis Capuanis delitiis encria
vati O TURPE FATUM MARS IN ROSIS INTERITHis contrariae sunt AUDACIA & IMPUDENTIA. Audaciae
exemplum est in Virgilio: Esrhicen animus lucis contemtor, sum, qui sita bene credat emi , quo tendis honorem. Seneca: Res m, iner mes offeram armatis manus , dabit ira vir s. Haec ultima vela DARIUIRA VIRES nobilis quidam pm verbo synaboli sui adhibuit, cu jus corpus erat cervus, qui animalium timidissimus ferocistimus fit. irritatus. Huae conjungitur L41PlIDERITA . Terentius: Ingenia rem confidentiam I num togitat quid dicaι f num facti p get ' nrim Vαι -- lor pu in is Iznκm usquam indicat' Seneca et Periere mora , - , decus, i pulmo Diuiligod by Corale
270쪽
' 'De Agareu Piniatisis. Cap. V. DI pietaAsta, ct qui redire eum perit, pudor. Da frena est omnem pro me nra uitiam incita: per scelera semper sceleroin tutum est iter. Jovianus Pontanus balnei autum inscripsit hos duos hendecasyllabos
NIL ISTIS PETULANTIUS LACUNIS INFRACTUM MAGIS IMPUDENTI ULQUE.
Ad IRACUND pertinet Exeandescentia in eum Pi gaeeaad
hos offendit Seneca: Accinσere ira tei in existum feriu furore toto. Et scentia. MINAE Horatius: At iste qui Be commoris melim non lavere clamo flebit er insignis tota cantabitur urbe. Satyris enim se ulciscebaturis. Idem: Diris agam vos , dira detestatis nulla excipiatur victima , quin ubi perire .ssus exspiravero, nocturnus occurram furor petamg. vultus umbra cumis ungvi . Idem: Case 'cale , namq. in malos asperrimus parata toti cornua. Martialis: ma tibi Causirice. In inscriptione Traiano i
duabus legionibus dicata: VIVIT TRAJANUS VAE TIBI DECEBALE. Sequitur IND IGNATIO aut Nemesis quae aut laetatur ma- Itam s. Io quod digno , aut dolet bono, quod indigno contigit: Prioris exemplum inet Virgilius
Alitibus linquere feris aut vulnera lamDent. Posteriol τ λενίssima, eum tam crudelis sit, misericordia publica alitur. Hujus generis est Epitaphium Cunici: TAND EM LATRARE DUSIISTI CANIS.- Contra Ag, A SUETIID O aut MISERICORDIA ignoscit ei qui nos laesit. Agamemnon apud Senecam ι Compescere equiadem verba st audacem manu poteram domare,sed meus captis quoque scit parcere ensis. Nobilis quidam, cum vindicare posset injuriam occultam, satis habuit insignibus hoc symbolum praeseribere AGNOSCO SED IGNOSCO pium quidem se probans sed fatuum. Miserationem sequitur culpae CONFEssio. Juvenis Plautinus: Ego C--μ. .
me amare hanc Dieor: si id peccare est fateor id quoque, tibi Pater me dodo, quidvis oneris impone , impera. TurnUS ad 2Eneam: rui nec deprecor, inrvit, utere sorte tua, vicisti ct tradcre palmas --
ulchsrrimum e Isic nunc metuenae jace r
humo, patrici onerabis membra 'ulchro , urgite mersum unda feret, pisce s impastiis occlamator in mendicOS mutilantemta rDiuiligod by Corale