Emanuelis Thesauri, ... Idea argutae et ingeniosae dictionis, ex principiis Aristotelicis sic eruta, ut in universum arti oratoriae, et inprimis lapidariae atque symbolicae inserviat. Accessêre ab autore adjecti tractatus duo; alter de argutis concio

발행: 1698년

분량: 807페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

ara nigm D Pathetisti. cap. V. sinu videre. Quidani malae tamae se deningi secerat ingenua pr'eumbentem dc Christi crucifixi imagini supplicantem. Hinc quudam subscripsit ex fanuliaribus nus: INIQUITATEM MEAM EGO C

Non minus pathetica est DEpREcATIo pro nobis aut pro aliis. Dur Asseremini familia udus miseremisi fortissimi Patris, misereminisu . Terentius: Verum quando am accusando fieri infectum non potest, iagnosce, orat. cte. MeZentius in Virgilio: Unum hoc persiqua est vitalis venia hostibus oro corpus humo pariare tegi. In Epitaphio Romsardi celebris Poetae, qui multos iacimo in ore tetigerat: HospEs

Tot sunt genera totidemque species INScRIpΤiONuM PATRET1cAR- , nec usi in mentem tibi Veniet, qVae huc reserri non possit, ut per te ipse libros legens norare poteris. At si optas ut una quaedam inscriptio, per omnes has Prmas traducatur, non aliter ac histrio cum persona partes mutat, nunc mercatorem nunc heroem nunc parasitum repraesentans, semper idem 6 semper diver

. Q libet indutus ceuberrima per loca vadet Domi geret non inconcinnuου utramque.

Huius rei rationem tibi exemplo rotam praemonstrabo. Fin ge te intueri tumbam Alexandri M. cujus urnae inscriptum siti

BREVI HAC IN URNA CONDUNTUR CINERES MAGNI ALEXANDRI.

Cognitu. Ignoratis.

Ostensio.

Narratio.

Planam hanc & historicam instriptionem esse vides sine m tu & figura. Hanc igitur in omnes illas patheticas Q as , quas modo indicavi transmutabo in margine nomina figurarum n tam, ut sequitur. Nunc scio quam magn- fuerit Alexander: ex urna merior.

Magnin fuerit Alexander nescio: seM p Aa es urna. En aspice Viator-μ ιδε magnus. Magna narro nator: exigum hic cinis magnin es Alexander : Saf ωbi debes, abi.

Distite

272쪽

Discite superbii brevis hac urnas docet, quam parvaμι ma- Didas

rima. Ita.

Credite Principesi nihil sunt magna,cum magnini' nihil Ara

Nego magnu uige Alexandrum .' vix urnam aqυut Μν έρ. Magnis ille scilicet Jovis Alius Pariatur in urceo. Alexander hic jacet e fatis dixi. , h. ' Non dico mendarem fuisse Alexandri magni udinem : ur. Pra eri

nam vide . . . ' tu.

Juro per istos Alexandri cineres t nihiles magnum. Jurame Alexandri magnitudinem mentita es famae testem do tum

cinerem . . TMatis.

Cui nullussufecit Deus, locutasses tr. - HHic estini tamen est) magnus Alexander. versis. . Hic est Alexander , fallo, hic non es Alexander: imo nunera m V

est vere

me devenir sue magnos, huc inram, d eniti Repetitio. Miraculum i eam parvus pulvis orbem totum evertit. Admira. io minutast rantulsu est ille magnus: rio.Qns credat ξ parva hac arna Alexandria es, anico eive Ha- plena. maris., Alexander in Mnat Grumis luso. Tenuita is vfra memores esto magniprincipes: hic pulvis memoriam juvat. Vaticinor ex hoe einere: eras nihil eritis magni Reges. Dubito parvus ne an magnus fieriis Alexander' parvum gesa negant, magnum cinis. Praesagia Magnum lego Alexandrum. Pasillum invenio cinerem: tio. Alexandrum quaero in Alexandro. Dubita

Quo parva deveniant, si magna solvuntur in nihilum. Ecquis in Wrnal Patavius. vis parvis Magnus. Asima. μγ μ ε

rat os Extenua tios Memor

273쪽

De 'aeris Parhet&ώ. Mevreis Si magnus eur uιhιι ρ laec mortis Dialem ratio. Magnus Alexander hic jacer: hoc est, omnes magni Iaceo bitis. . . ' .scvβtis. Magnum fuisse Macedoηa putaι ' falleris , styxidiuam hane nihil inιrat magnum. Fictio. Finge orbem universum circuminctare tuos eineres , dicet , se de nihilo tre ιdasse. Imagi - Quale ostentum t stigiam ebullit Magni eisῶν, rediviυ

-- ώeroum phaen genialem excutit rogum, aciems in urna restitu. D. in deleuatos Persas rebeliaturus. Ahr vana ludor imagine t

Hermes cinerem movensi

prese. Tam Due pondus est Macedo, ut uis Charontem fraudare posse videarur. Prosep Audi via or quid mortuus Ioratur ex os aris. p Iste ego Alexander, quem magnam fecitfama, mis Ap -- re secta, nussum fata. b. Dicite Nexandri cineres , ubi xander' 3 .

iiseia Chasma suis Alexander e Quaret quia fluxiν dum fit .

naris. Hoc exsincto cur nomen superesti Quia nomen ut aeqvisereo

s se perdidit.

--οῦ Alexandri: Ergo exterasumus. I, -- Ite iam magni heroes ae magnis,dine Malorate, heroum

maximus vix cor iam implet. G--- Hac in urna clauduntur, loria, ferror, victoria, sertuna . -- fama. Brevi: Alexander his Hauritur. Perplex Ambigo , flerene an ridere debeo, Alexandri calamitas ,-- fletam, vanitas risim provocat. . Obm Belae est , mortis consilium placet. 'rarmn maximam parvato. in cavea conclusi . - νι- Iubeo te isthic quiescere dire Macedo. Sola inna ingenisum. tes s ritin domat. α an Diuiligoo by Coosl

274쪽

mam cito magme fluant, te monet hac curistria a urna pyxis est, Alexander pulvis. Cedite istis mini. s. Fata si vinci ριβnι his non Derere. O sem Nunc amo se Magne MMedo, seposita magnitudιne blandiora coluntur magna non amanιαν. M 'H- Salvete GMagni Aiaxandri parvi cineres. Salis aris Bene precare Alexandro viatori Marisin nemo quiescet. A γ.ea Summitte lasces parvo hari sarcophago quicunt regn-: tis. 'magn- hic es Aoxander. me' ramis. Apage te-amώ- infelix umbra: Tartaram everre post Asem

terra . natis.

Grassator imperii, patriae proditor , pessis hominum , Numi- Ob T

num pudor, naturae noxa, nunc cognatorum vermium emporiam:

nem/ni noces nise uni tibi. Diogenem in dolio risist Alexander ridendus in urceo. ἰσἐ Sit tibi terra gravis, qui ram gravis rerra fuisti. . Utinam suam magnin es semper fuisse . 'insisti. Adeste cives gmina jam miracala. oentar Babylon, urbem

in turri, Alexandram in urna.

vieti publica ingeniem hanc vinimam voveo publicis Votum. soliis saginatam. Obsecro te viator: exiguum miti patueremisserge, terra. O si rum orbe deviino terra indigeo. 'Commendo tibipamiam hunc cinerem, aetaso lapis. Ex orbe triumphato hoc demum es meum. i Dorodposcis avara tetas: Spoliararis ιiasotiam cape: Cρησσε, po de , qui te possedit. Pares tibi gratias rependo, narura Dinos: patvere loca si restituo priverem: nomenque igneum pro Minione Tolle sepulchralium lavidiam fornicam: nolo corigua R fulminibus Mausolea: respuo istiterata Mempheos orerata δε-

275쪽

D. Figuris Patheticis. Cay. V. a Hic putrescit Alexander. Gaudete Graeci, Syri, Persae. 2 ne su vos ulcisiuntur. Ille ego terrarum terror, orientis occasus, orbator orbis, rotpalmas adeptus vix palmam fmpleo.

Gratulor tibi GMagne Alexander, rerram Pandem rva caperet, occupa . Orbem fossides, quem nemo invideat. Plaudite populi t magna peractae abala: Alexander per in Ionam exuit , ex Semideo cinis. Heu rerum vicesi pridie mago in , postridie nusius. Ingrata morsi Sicine occidis cui tantum debes ' faenus a mittis, dum sortem rapis, quot hic perimeret, nis periret e Poenitetram magni nominis, q-d parvo cineri nequear inseribi citra mendacium. Sperate populi , magnum malum perennae. Alexander in cinerario jacet. Actum de vobis malui principes '. etiam Alexander evanuit. Tim Timete Superi magnum quoque Jovis tum mors pro rivit. V Unimium mei me pudet tam arcte jacensis, remamm Vi ctori urna debebatur Oceanu A Pone metum viator. Alexandro impune indas lice . Huic nullo jam periculo Cassisthenes mortalitatem obtruderet. im' ' Nimis impudenter nator ibi fas, ubi magnus jacet.'H - Ardet animus ira, Vesana mors Alexandrum perimis, no β.Mia. parcis ' Hoc es fata iuvidere. Mina. Vae vobis metri Principes. Parvus his cinis magnis

minatur.

φ s . Habes quod mereris, qui Jovis te filium menriebare, μέ si Olym piam absolvis, hie cinis Philippo te asseri , non Iovi Miser Τui me miseret totagne Macedo post regiam Pori, ps

276쪽

De APro Panheliso. Cap. V. M Parcite Persarum manes: stpoenarum pendit prado. Ter. Depreca ra eget , qUam rapuιt. Quod si mentem advertis pulcherrimis & maxime vividis inscriptionibns seu antiqvis seu novis, seriis, seu facetis: vitam ipstarum ili vigorem ex his formis PATHETICIS nasci senties. Unico id exemplo demonstrabo elegantissimae inter recentiores Inscruptionis, quae portae horti Pinciani ad Borgesios Principes spectantis affixa, amoenitatem hortorum sita amoenitate pollicetur, ecflorem latinae lingvae in ore hortulant ostendit.

Villa Burghem Pinciana Custos

Haec edico.

isqvis es , s liber p

Legum compedes ne hic timeto'ho quo voles : carpito qua voles ἰAbito, quando voles. Exteris magis hac parantur quam Hero. In Aureo Seculo

Usi cuncta aurea, temporum securitas fecit Ferreas leges praefigere Heruae vetat. . Sit hic Amico, pro lege, honesta volunta Verum δε quis Dolo malo, rubenssciens; Aureas Urbanitatis leges fregerit: Caveat, ne sibi tesseram amicitia Subiratus Villicus advorsum frangat.

Et ad hunc modum non solum Inscriptiones sed etiam or tiones de ponem rici & Epistolae quoque interdum redduntur so tes vividae dc inpenicis, ut illae justi Lipsit & aliorum recentiorum, qVi pulciuis his S eIegantibus larmis stylum excitant, qVarum cxcmpla in bonis autolibus & maxime in Plauto observares

Narratia

277쪽

De Flu 'is Ingem s. op. VI.& excerpta in suas classes redigere poteris , ut ad ussim eiusmodi sylvam promtam fmaper paratamque habeas.

DE FIGURlS INGENIOSIS

Unc in ipsa artis sacra de arcana penetralia te deducam,

i ertium illud genus FIGURARUM, quas INGENIO-3,AS vocamus tibi aperiens: in quibus est nobilissimus iligenti flos, qui gloriam artis nec in harmonico sono nec' in formis Diae uis, sed in SIGNlFICATIONE INGANIOSA quaerit. Haec est illa divisio figurarum ΛΕΣΕΩΣ& ΔIA NOAS apud Graecos pervagata, ab Litore nostro ur. indicata, sed a Cicerone aliis ive Rhetoribus non recte accepta, qui interpretantes FIGURAS UERBORUM S SENTENTIARUM.

Agurvi accipiunt eas, qVae in una voce exsplendescunt, ut Metaphο-

ct figurau sententiarum rae per periodum diffunduntur. Quin c. 30δώ- potius oraculum nostrum 83. figuram λέξεωs seu figura- dicendἐ'v intelligit ram, quae in collocatione verborum posita est, ut figura dira harmonicae, aut in 8 . vivida λ a dicendi, ut patheticae, de dice in qVibus disseruimus. At gr. , figuram*s o aut Fenrentia intelli , in Difieatisne ἐπgenus consistit, ut translatio. Atqueri r quidem stat verae ARGUTARUM FILLE, Decundae genitru per ρπρο symbolorum dc enthymematum, quibus inscriptiones& quo; Hρη-Gi poeticum aut oratorium scriptum veluti gemmis distingvitust de illuminatur. I J- - ivitur altius repetentes sic disseremus. Cuiusque vocabuli aliquid lignificantis ut videmus vis posita est in eo, ut rentici ' signifieatam menti humanae obiiciat dc repraesentet. At haec re- praesentatio fit vel verbo uno dc proprio,ad quod intelligendum nutit is eis de figuri videlicet V , qua ad histrionicam pertinenti

278쪽

De Figuris Ingenissis. Cap. VI.lo opus est ingenio: vel significatione quadam ingeniosia, quae de rem repraeseruet & una audientis animum oblectet. Nastuntur si aque duae species sermonis: alterius proprii dc Grammatici:alterius Rhetorici de arguti. Et de PROPRIO quidem , utut minutum dc puerile rideatur praecipere, non parvam tamen laudem inscriptionibus assere purutas stili S proprietas , uti contra parva quaedam impuritas aut bam harae lingua: sbrdes maximo sitnt iisdem dedecori, quoniam propri tas ut autor noster 86. docet fundamentum est eloquentiae. 96. Ar. Quodlibet vel minimum celeberrimorum quamvis Scriptorum hac s. Rhet. c. in re peccatum rigidissimas Criticorum ferulas sensit, quibus illud rotunda- tanquam capitale crimen sine ulla commiserarione castigarunt. EX- mentum probrata fuit Livio Patavinitas Antonio Soloecismi: Catoni transe eloquen-r e o pro trossietatio, Augusto in prosumi ct domos pro domiti. tia est ρυ- Adversus orationes Ciceronis flagella expedivit Largius libro, cui pria ct e titulum secit CICERO MASTIX de Gallus Asinius eundem maxi- mendata

me castigavit ob haec verba: Id minavam feret tam acerbe Marcin Cae, locutis. Hin, ut eum P OE NITE AT non deformem esse natum, reprehendens

quod verbo P OE NITE R E sit ad eas res, quae sine culpa nostra sunt fa . Adversus Salustii historiam ut affectatis vocabulis resertam Augusti calamus venenum emussit, dic Asinius Pollio tanto furore rudit, ut quas aures hic Asinius habuerit, nesciam.

Adversus sacram Virgilii . Eneiden, cui Propertii iussu omne Latium debet cedere: strepuit AENEIDOMASIIX CArvilii, dc in lusus eius Bucolicos prodierunt ANTIBUCOLICA cujusdam Zoili,

qui errores Grammaticos singulos annotaverat. Unde Versius ejus Campestres:

Dic mihi Damoeta: CUIUM pecm an T. liboei 3 Non. erum ADonu: nuper mihitradiditAEgon.

Magno sibilo explodit,sic eos redarguens: . .

. Dic mihi Damoeta: CGUM PECUS, anne, Latinum t Non, verum Monu nostri ,P rure loquuntur.

279쪽

a. 4 De Flauris Ingenio P. Cap. y Quod si in prolixis orationibus , in quibus dormitare aliquando cor cessum est, ct in magnis poematis , quibus culpa ex licentiae privilegio condonatur, tam acriter reprehensa est cxigua quaevis nonis cmendatae latinitatis mendar duriorem multo dc asperiorem castigationem, sibi polliceri debent Inscriptionum conditores. Hae enim cum sint pulcherrima intellectus proles: oculo magis livido quael bhet exigua macula in illidem notatur. Accedit quod in paucis versibus magis apparet macula , qvam in continua Oratione, in qVa e . ror iacilius latet & lector non ubique attonius est. Et deniqVe cum in publicis locis anagantur: publicae quoque censurae eo masis sunt eXpositae, apertus nimirum non solum oculorum sed etiam lin- sva ruin cujuslibet ex vulgo scopulus. Levissimum orthographiae peccatum, quod inscriptionem statuae Citharaedi Anaxenoris inva- ierat, locum dedit primo censurae, hinc disputationibus, postea coim tumeliis, deniq ve bellis inter Magnesios S vicinas urbes, ut ob unum harbarismum latis barbare diu dimicatum fuerit. Nonne vides Epigrammata Martialis quae quid aliud sunt quam Inscriptiones 3 adversus Zoilos scutis lanceisque munita Z dc illud maxime in Caecilianum , qui in quodam ejus Epigrammate HCOS pro ficu, dictum reprehenderat, quem iacete hoc disticho pupugit:

Dicemiu ficus, quas sicimus ab arbore nasci,

Dicemus ficos, o Iliane, tuos.

Quod si ex me quaeras qui sermo sit maxime pr rius dc emendatus spondeo is, quo meliori aetate homines usi,s ele intelligimus. Larina lingva tyrannidi temporis obnoxia sitit. Neque enim ista minus in lingvis quam in vita potest. Loquendi ratio cum tempor

assidue mutatur sic certis vicibus Voces Grammaticae nascunturis, adolescunt, rigent, senescunt, moriuntur. Atque hoc ob commercia cum exteris: ob idiotismum plebis: ob licentiam poetarum rob satietatem aurium, & ob mentis oblivionem. Omnes itaque has aetates transegit Romana: Latinitas insans haesitavit,adolescemtior crevit, juvenis vigorem, Virilis maturitatem, senior canitiem adepta est dc tandem exspiravit.

PUERITIAM Iub Regibus de primis Consulibus egit, quo tempore populus Romanus stivam magis quam stilum tractans, non salio Magistro utebatur quam matre natura, neque pennas adhibere necesse Disiligod by Corale

280쪽

necesse habuit, nondum procul anilio avolans. Tunc ut numerum iniret annorum, quod Livius retulit, Iiterarum esum non habens clivis eos notabat, eratque paries ipsi fastorum loco. inalis fuerit is vagitus huius Romanae infantiae, ostendunt fragmenta duodecima tabularum, ex quibus est hoc debitoris condemnati apud Gellium t

Miι tibera. sarmendo die dato. In qVibus Vides reliqVias Pasdam j,.dica grae linguae. Nam ENDO depravatum ex Graeco G Φω hoc est in eo mutata tind, quomodo Graeci post αν pronuntiare selent. At eiat nec resui evoces mixtim derivatae sunt cx pristo Latio&Hetruria, quae etiam eum Roma jam valde erat permixta. Et in his tabulis tanqVam in i qυispiam speculo M. Tullius in i. de Oratore contemplatur simplicitatem an- in eo uret vae illius Romae, cujus sermo erat barbarus, vita innocens. vinde t sit haec Inb tia trecentis S amplius annis usque ad Romam in m -- Gallis captam de incensem. Tunc enim Titus Livius , qui antea Vix ret. Qiqviil scriberet, repererat: nam raralitera inqVit ille perea tempora eum vin Derrimis custodia fidelis memoria rerum: laetius inchoat librum 6.Clari- ctam ha- ora dranceps certiora, renata urbis gesta domi fortas expositu . Inter b bit -- gaudia enim illius victoriae nata est satyra, quae postea mater fuit libra ar- Comoediae dc Epici carminis. Diceres ad splendorem crudelis illius sis iisdias facis literas humanas esse reperias, S Phoenicem civitatum eX mom detitiferis flammis cum pulchrior emersiisset, veteres plumas barbarici deposuisse. Tunc cygni cantu Gallorum excitati eo di3nius coeperunt canere, quo cives digniora opera sust ipiebant,dc simul lauri poetarum cum illis Scipionum ex cineribus Romae propullularunt.

Haec erat florida JUVENTUS latinae lingvae, quae per ducentos annos lusit in poematis, Andronici, Ennii, Plauti, cujus quidem Voces clariores sunt qVam priorum , adhuc tamen valde audaces, desi-centia juvenili adiectae:

Si dixero mendaciom, sum meo more fecero.

. Nam pugnabant illi maxime , ego quom fugi

, bam maxime.

SEARCH

MENU NAVIGATION