Emanuelis Thesauri, ... Idea argutae et ingeniosae dictionis, ex principiis Aristotelicis sic eruta, ut in universum arti oratoriae, et inprimis lapidariae atque symbolicae inserviat. Accessêre ab autore adjecti tractatus duo; alter de argutis concio

발행: 1698년

분량: 807페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

Desurarum ove im Enthymemati ermis. 3 3 siciat: memora e umis a rara, σin aeternum nom pereabis. Instante enim morte pec tor animam agens de candelis accensis severum

ilhid judicium dc aeternitatem malorum prolpidiens gemit, angit, sedat, pectus ferit, admissa detestatur, vota nuncupat & promissis se obstringit. At nonne eodem modo affectus crit, risus antimo mors persipicue obversetur, etiamsi non moriature utim in f rerent or intestiterent peccatores , oenovi, M prociderent f Hoc ad poenitentiam dc Magdalenas ct Macarios de Stilitas posset addu

.cere .

At si idem hoc thema ingeniosa argumentatione probare V llar observare poteriςChristum , cum ei, qui natus erat coecus, i quo peccatoris obstinati de impoenitentis sumbolum est de imago, vitam vellet reddere lutum oculis illexisse . Miontem eum amaria datar Exsere inroram, est De itinariis ex stura, eruntvir ω- μ ν Job. IX. oenisse rict viri si vado Le δει-ω - Sitia. Et quae haec erat' figura, nisi vera by 1 p. ,-quae mortem de cineres ipsius lutule ras oculis objiciebat primum itaque ningnχ vdmiratione dubium hoc excitari poterit ψ eur Deus coum visum redditum liu - lis illeverit, quod oeuliun aquilino acutiorem occoecasset' quod si Deus etiam in rebus naturae vires excedentibus naturam imitarisbIαν si in Sacramentis ad labem concretam abhaendam ω uvitur, cujus haec vis est, ut naturaliter abstergati. Si ad lanandos inafirmos utitur oleo ro, quod natura sua medicaminis vim habet rMad pascondas animas consecravit pa-- , wad nutriendum est iactus, atque has rodc substantias naturales timilitudinem εt comvenientiam quandam secutus, ad usus dc effecta naturalibus mai in transtulltc quomodo igitur oculo coeco sanando, collyrii loco adhibet aurium aliquid natura sua huic rei hieptum dc dissentano,um, imo contrarium visui ' Ferit linum exsulo. Nonne porro Busalivastasecisset, quae in Christo non erat momentum Imperquum, sed bali unum coecitati surditati, lingvis mutis, omnuhusque malis salutare, utpote quae ex illis labris emanabat, in quutius omne vectum erat visa aeterna Atye haec pars multis argutis ac eruditis sensibus vestiri poterit.

Deride diei potest niue dubio χlvendo pinnum aliud dubium - explicandum Uri quomodo. Deus, veritas ipsa, Marmim alloem

562쪽

tus erusinodi propositione, quae accepta coniunctim Fai mono,

continere videatur. Nisu rectinpulverem reverteris. Quod si enim

mutatio est transitus ab eo quod est, ad id quod non est, quomodo in pulverem converti potest, ori est pulvis aut quomodo homo vivus appellari potest 3 Sila risus definiendis disserentianti capimus a parte nobiliori, ut arborem dicimus anumal visens sensibile, hominem μ iis intestigenii Cur hominem cundum hanc animae 4ntelligentis praerogativam non definimus

definivit ; v. dixi Dii estis. Si omissa quoque animae immortalis consideratione de isto corpore loquamur, constat corpus non statum hominis, sed cujuscunque' animalis coinpositum esse ex partu hus dissimilaribus Sorganis, atque lias rursus ex partibus similai hus puta carne, Ossibus, nervis , quae ex mixta elementorum te perie primisque qualitatibus connantur , neqVe adeo terra magis, quam ais,aut aqua, aut ignis dici possunt. secundum verse Orem Philosephiam nullum elementum in mixto corpore persistit, quale est, sed omnia simul fracta S immutata compositum aliquod constituunt a simplicibus elementis diversum: ut veredicinon m sis, hominem aut leonem aut canem, dum Vruunt, esseremnis ae μου Myrinis , ves terram. Et si quis Objiciat Adami corpus solum non au tem animalium e terra formatum esse unde ipsi uomen speciei rei, itur Maminisab humo, dc proprium nomen hinc tulit stimuli. e. terra mirea, ut adeo de eo saltem dici possis privis evr nuque tamen assimari potest Adamum in quo corporis tormam accepit, Inam 'sisse terram, neove adeo dici disebata pulvis es, scdpul te s. ne hoc quidem locum habebat , cum , quoad pulvis erat , non citet Mamus,& quando Adam erat,nec Divis, n terra esset amplius. Neque enim privatio dc ibram simul in uno subjecto commorari possunt. Q. I Utrique dubio selvendo conducet haec constiteratio , quo tem

563쪽

Τυpoenitentia tactum fuisse, cum reaadhuc coecatus esset, ut nec agnosceret nec deploraret deliinim suum. Quod satisperspicutur e Scripturae verbis ' Quando enim Deus Uita repriuendis ,

non confitemtur culpam, non plorabat, non comnio vetaturiadis ecus erat, ut nullum in se peccatum agnos aeret, sta in uxore , lino. in Deo, qui ipsi dederat uxorem: Mulier, minis dia ima scio, i dedi mihid. ligDocte-eis. Haec verba paraphrasi explicari iunt, eoruni abs tas ct impietas appar eat.Η- enim dicere Vulentur:

ni stanc mihi Iociam adjainxisses, nee pomum ista mih porrexisse , nee id a se Amediom. Tu igitur eausam delicto Arabuistis ira amdar delicto, irid admi F eti detur. Ira igitur ινν- ad me attinet, avid perea erim non video, quin petiini, Vinnitatem peccassem , si donum, nisnu socia, quam tu mi hic quo isti, obluum epulasem. Cum autem repudiare itadmon liceret, quid supererat, nisi ut istad comederem ' aser iamὶdedisti mihi seriam dedit mihi de.lens er comedi.

O Onta obstinatior quae tenebrael quae coecitast nunquam resis pulsi et Adamus, nunquam poenitentiam egisset, nisi Deus salutare adhibuisset remedium oculis aperiendis, videlicet timorem morti ris ρHveremreverteris. At hoc satis non erat , quomam animum non

movet mali timor , nisi illud prope abcsse videatur , φυοd ipse putabisse pati pus. . inquit Philos bus id, fle, ut prvix -- vide tum ilia a b Deus arguta illa figura, quam Rhetores hypotyposi

secant Adamo mortem suturam quasi praesentem exhi- , hisve rubiit punis re, quasi diceret, ne blandiaris tibi spe longioris vitae, cum in isti vivere, iam mori incipis quocunque gradum prostra, gradum sepulahri moliris , non is es hodie , qui heri filisti , punitam est vitam a morte dividit, ii igitur est illud punctum, rosiares τe licet, ut ex angor radaver ' contemplem te, aseum qυi in caenum alii/ , ct in pulverem restatin es', juod tandem accidere ηecesse es humano corpori. Pulvis er, pulsu es. Haec sola v in pulverem eum redigere poterat. Ala malam mor

564쪽

rio De sacrWwn coci et dormiret , morteuream cara Ne ι nem , ut Datim evin 1 san is metu evigilam. 'Porro, quod qua in est, in locus Genesie conserendus e rit cum loco ex Mamrelio antradinato, sic mirifica S. Scripti cons nantia praedicanda est, in qua etera ad recentia res mi , dc n rum antiquum explicat de declarat. Quis est itaque Ad, mus impoenitens in Genesi nisi comis 3 Qv-ccocus est in Evange Ilo, nisi Adamus impoenitens 3 unus in figura, alter figuratunia, uterrae lucis indigus. Illum pateraetemus,launcverbum aetemum

sanat, uterque eadem arte spa rica. Eid iacit itaque Christus, lutum oculis cccci illinens Z idem fidis ipsi dicit, quod pater Ada moverbis Quid facit aeternus pater, 'vando vel his Adamo pulverem cadaveris sui exhibet Z lutum oculis immittit, ut eum sanet. Loivis lutum sper oculos iasin. In utroque argutissima in hopolyposis,quae Δ Adamo dccoecta mortem rei tam ut propinquam

Quinto Observabis sit uti lutum qu Christus coeci oculis imposuit, sanavit quidem illum , neque tamen prius, quam limpidam iSiloae aquam, symbolum fletus, in oculis haberet e vade lava in nara

oria Silaa; Sie illud ρω 'quod Deus Adamo diruit, non statim 'tenebras oculorum discussit,sed thm detrium,clim ciarius sic flebilius aliquid oculis objiceretur, nimiruin, quando ipsi mortissis obversio hariir carissimus filiis Abel cujus nomen Indrum 'nebrem Cat , scuti cc o aqva Siloae. amus igitur, qui se terramitium imenunisse non poterat , ii quidctetmori, usi, cognoverat, his verabis magn0pere non movebatur , praestatim cum tempus iuturum subjiceretur:' in pumerem se eri s quod timoremnainue

via non ιim, ideonon timent. Unde εἴ Adamus in coecitatea pervicacia perseverabat: non plangebat, non poenitentiam agebat d si iii, in diem vivebat ,' donee saltimo lumis mortisante oculos poneretur. Haec crat clara dc evidens hypori posis, cum videret co pus illud adamam sine sensia & motu dc ex carne illa, quae modo ch ra fuerat, seaturire vermes: viscera illa fieri coenum, oc in pulvirem foetidum spurcumque ei tui. Tunc intellexituere, illa ,,uirisci, in mortis veluti culo qualis dcidisset ille, d sutiarus esses, spiciensi

565쪽

De μυ- C- - tb mematis inrmis. Hs icium. Tuncin mortuo sitam mortem agnovit, de hicinerisus illis istachim suum , quod do filio de sibi de toti generi humano tanti mali causacrat. Tunc aqua Siloae, h. e. lacimae amarae, ex oculis erui mat. Hic locus in desicriptiunculae, qua in cadaver illud dc pa tris illud intuQitisanimus patheti deploratur, atque inferri potest, tum demum coecum; peruisse oculos, quando S indoluit peccato, Hensve magno horrore detestatus cst, ct longam atque asperam enitentiam egit. Postremb accedet confirmatio ab autoritate Loenhardi Utini, Magistri sententiarum, Lytani, S. Methodii, Iosephi Haebras,& Iiorum, pq in Genesin commentati stant, qui affirmant omnes Ad mum ad id uso tempus sine poenitentia vitam misse, sed a misi rando illo spericulo oculos eius factos esse sentem Siloae, S' totis centrum annis ipssim cum uxore in perpetuo luctu acerbissima enitentia egisse votumque perpetuae castitatis nuncupasse, qVod Deus, ut alium Abelem orbi ex quo Salvator nasceretur, daret, irristium secerit. am cst inconsitati dolo re propter M. Frena . tertium Abelis fuit aserim, ut juramento seu voto se obstrinxe in Gn. c. H, , ne a 'tius commercio uteretur conjugali, multos er aηnos

. nta species argumentorum ingenios,um ex Metaphora

Haec est illa figura, quae augendo admirationem addit cogit tiovibus, sicuti hypo potis oculis subjiciendo casdem reddit vivi.

clas. Sit itaque tibi propositiuna. Bubilem populo ιpinionem insterare de agone oristi, quodo sanguinem in horto sudabo. Et cer te quis neget agonem hunc fuisse longe maximum, quem comitabaturhorri-

566쪽

ru De sacrarum cive ouum thmemath Vin ficut vina tit adeo thema hoe internis sisti disque rationibus astructurus ex Theologica disciplina docere posta in Chri sto non Ilim exstitisse verum doloris sensum & tristi iam anima

sentientis , sed etiam moestitiam voluntatis instrioris, quatenus malum imminens ab imaginatione sibi ostensum aversatur , ut S. Thmmas tradit. Quin superior quoque voluntas moerorem contraxit, cum ab intelleau malum, quod imminebat, acciperet. Potuerunt enim in eadem voluntate consistere dc una morari summum gau .elum dc summa moestitia, ut sitbtiliter disputat Scotus, aliiq; Theo- M.f. ta 3. logi. Potuit istave Christus vere dicerer tristis est anima meam e

Bois. dist. itaque sanguineus iste sititor veluti diaphoreticus sudor m as. ar. a. rientis: eXtrema spirituum resolutio, dc lethalis exanimatio: acediriliad. M bissima lucta inter vitam & mortem, quae sensus omnes inferiorem .ds s. dc superiorem appetitum occupabat, quam Evangelium vocat s. na, qui tantus erat, ut morti succubuisset, nisi Deus vitam ipsi eo usqVe conservasset, dum in cruce meritum dc sacrificium coruum

maret. .

Αt ingenioso argumento in Metaphora h perboles sundato idem thema probaturus, attentius considerabis verba modo laudata: famia est Dudor Vu cuiginta minis,variosque interpretes de eorum

seni consules. Primum autem dubitationem injicit particula SDCUT. Haec enim cum similitudinem atque adeo Metaphoricania dc propriam significationem indicet, ut is i est scian voce, , ct ncta effidiet, ut Christusnon vera ω minem sudasse videatur, contra ac sentiunt metaret dilota Eecim Da. Sin autem haec particula ad uicinis ubstantivum stratur

nimirum, Acingaratas non erant me guttata atque adeo incertum

est, quae res fuerit. Authaec: suri studinis parilauta pio inutili dire. dundanti est diibenda, quod vitium est sermonis, quod divinae scrupturaefiiblimitati non convenit. M sicutissidor alius nonis, nuu humor vi caloris interni a centro ad stipe sciem corporis huniani expulsus, ut in Chimicis destillationibus herbarum di florum 'vid re est: ita cum fluidus iste humor angustos cutis poros penetrare debeat, naturaliter fit, ut in parvas guttulas figurae sphaerim in qu cunqueporo colligatur, Pomodo guttulas roris tu hobis glom

Tari

567쪽

ii, aut etiam lac naas ex oculis humatiis stillare videmus ut quaelibet aquae guttula tundam elementisvi figuram imitetur. Ut deo dicere: f Iusssu ref icuistra favi ino: improprie dichim esse videatur ob superfixuma patriculam similitudinis non aliter ac si e ceres: elisei. me um uita lacrymarum, cum sufficiat,fri, w. Eodem modo satius tuisse videtur verbis propriis non ambigviisdcredundantibus dixisse: inem seu vis et aut fact- e udor Deinde ad selutionem accedens ostendes particulam SICUT hon esse superfluam, quin potius sensum iaccte ingeniosissimum, dum voce, qyae prima specie videtur hyperbolica, tamen est pro-Pria, quantitatem sanguinis& agonis magnitudinem auget. Inteli 'xit hanc argutiam Magnus laenaeus,qui haec verba interpretatus non

legit: factu esse. ση eo sicut GUTI AE inu: sed AM GLOBI Esau: Hi, tauquam quaelibet sanguinis vivi gutta globus imo mum 'dus suisset. injd mirum tetitur, si Christus tantum agonapertulit, cui tot mundorum onu4 incumbebat ξ Atlantem , Coeli α Terrae filium , fingunt humeris siganteis totum mundi globum sustinui se, ad extremum autem sub hos Onere adeo defatigatum fuisse , ut quo spiritum repseret , coactus fuerit se illi subtrahete: - - --Latera ardua cernit

AIegoria si ii ii Sirenum,ussis est Spiritus se ereet Ρηta n--- . e. seu globis eae v aes, quos Genesis Vocat a m -- XXVI. z.-. QVomodo igitur gemere, quomodo certare necesse hac divinus iste Aim , verus cinii idc terrae, b. m. Dei do. Mulieris fisen tot globis tot mundis onustus ' Eafisu est μῶν ejus sicut IAHμωρο-. Tametsi Christus videbatur impatienter desiderans, ad me ni passiorus in monte Calvario praestitutam magnis passibus perveniret augu- , adcurrendams amet nihilomu nus sub pondere a glaborum aqueorum , Rd sui sanguinis adeo depressus est, ut vere dici possit: Gl- gemit, non quidem sub , o bis guineo. M. Ilaesententia irenaei confimari poterit tertio autoritate doctis es Commeruatoris inimc locum; -

568쪽

.arto declaranduin insensum illum , qui hyperbolicus videtur proprie & vere accipi posse, si globos illos sanguinis , non mesiso amictate, sed v/rtuus, ut Philomphi linquuntur, metiaris. Sapuenter Critolaus Peripateticus dicere Blitus est, si in una lance p

neretur universius mundus in altera exigua virtus: ramu- venis D. P re PD-b-i -em , ut te ram ct maria deprimar. Quid non dixi'

in Philos hvs iste, si pondus dc virtutem unius guttae fanguinis dusde ' l eognovisset Atque hic demonstrari poterit unam guttam illius finguinis, quenain horto Christus sudavit , virtute conjunctionis eum verbo aeterno, orbi liberandosii mecisse, cum illius latus omm . um hominum iniquitatem infinitis modis exsuperet, ut declaravit Clemens sextus, 1 ex Conciliis Ephesino & Cnalcedonensi collim turi inodsi sanyis Henochi ct Heliae in venis eorum a morte detorruptione i munis est conservatus, ut eo Anti-Christus opprM maturi quod Tertullianus stribit Henoch as morituri reservam. His is tur, Misanguiuesu. ι Christum exstingFamir Quanto potentior erit guttula divini sanguinis ad Luciferum omnemque in num oppria mendum Z omnes autem isti globi, ita mundi, isti coeli fui inei, ex quibus meritum dc gratia humano generi parabatur, summe Henim bant amississimum istum 4 defatigatum Atianismet Facim in Onarra orabat. ARVehis locus eu .doctrinae illi, quam supra ui

cavimus de Tristitia Animae Christi. is

Sexta species argumentorum ingeniosorum ex Metaphora

LACONIS ML

Extram mnigeniis de paruit

569쪽

nis: retu item is paulatim decidet. Ratio itein naturalis, quam Philosophus demonstrat. Est enim in homine appetitus sensitivus& ratio. Appetitus est veluti inlans, qui magis fertur injucunda quam honesta: Ratio est magistrii, quae pravas cupiditates consiliis rectis compescat. Sic nascitur dissensio inter discipulum dc magistram. Quodsi itaque ratio in principio obviam it cupiditatibus ampetitus, utut levioribus, reprimens eas turpitudinis α castigationis tam temporariae quam aeterme metu: Appetitus disciplina fit obstaquens, bene moratus oc temperavi. Sin ratio indulgentem se m sistram praebeat, de in quibusdam malis utut minutis conniveat: ain petitus eadem sepius iterans in vitia maiora paulatim adolescito, redditurque matitissem. Et si ratio partim consentiat, Partim repugnet,qua clam permittens,quaedam corrigens,sed non satis firmiter tappetitus consuetudine abreptus fit incontinens. Etsi enim rationem admonentem sentiat, nihilominus peccat. Quod si denique indur tus in habitum nec rationis consilia audit amplius de ratio demum discipulo suo succumbit: tunc is evadit dominin ct ferraυιs, nec utilum genus est sceleris quod non in se admittat. Atque hoc non δε-lum fit in bonis jucundis utpote libidine dc vindicta, sed etiam uita Iibus, ut avaritia dc rapina , dc honoratis, ut fastu 2 Vrannide. Haec est illa scala, quam paucis verbis descripsit Velleius: ar Veste

ctis ad vitia, a vitiis M prava, a pravis ad praecipitia aisvenitur. Parere. At idem thema argumento ingenioso cuiuSdam arguia titia probaturus, in promptu est haec Salamonis et Sapientis oculi in in

te epti. Verbum breve dc Vere Laconicum , plus significans quam eicit. At prima stincte sententia videtur inepta , si verba ipsa spectes. Unde nascitur primo hoc dubium, sivis sit qui quident oculos ipse habeat, neque sapientem oculis praeditum este cernat λ Postea, qu Ie miraculum oculos in capite habere ,. ubi eosdem dc stulti de bruta , habent, ct sapiente acutiores lynx dc sa r .n de quibusdanuhominibus proditum est, corum acumen in terram solidam pen trare, ut thesauros abscondit perspiciant , quod strie sapienti negatum est. Porro cur non idem de auribus dicitur , quae non minua sint organa sapientiae , aut de ore , unde exeunt verba sapientia,aut de is, qui sedes habetur prudentiae ξ unde pro erbium et misit endit adunco. Denique qualis haec loquendi natio , Miare oravis

570쪽

Deserarum Concionum Ent ematis ae suis.

in V. Lin capitὲ potius , quam inhonte aur Deir: quae t men pars est ante rior&nobilior illius palatii, ubi oeuli habitant, Sec do explicaturus hunc nodum, dices, huic dicto: Ocnu ipsenis in capite sus, sis besie Laconismum argutum, qui plus comtandum praebet quam voce significat, ut selent dicta Spartanorum, ct hie synhica AEgreptiorum , dc Synthemata Pythagorae, dc pro . .ertaa a Manutio collecta, quae sint sententia laeviter prolixae. fratigit r, ut eruditissimus Mart. Dctrio observavit, sentcntiolum interclactos Hebraeos proverbium, habere oculas μ civite, cui opponitur altertinae habere oculos inealcaneo, quo divina facundia listrictii simul ec copiosa hanc doctrinam indicavit: naturam brutis animantibus caput sis terram deflexisse, cum sullaciat ipsis res sibiconvenientes aut noxias prope intueri: homini vero si ablime caput decisse, dei eo stupra reliquos senius oculos collocaste, ut hi tanquam excubiae elonginquo explorent, quae nocitura Videantur. Ocuus ut explorat ros in turr m aut momis excelsi supercilio esse colucatos , ut Hsupersperuispiana reg-um scribit S. Ambrothis in hoc Salomonis dictunti inina oculi humani incredibili celeritate pollent lese puncto temporis dii terra ad Occium, ab uno polo ad Micrum convertendi, ut eo longius prospiciant, di velut in navi gubernaculum, parvo motu animum, quo necesse est, convertant. En igitur lutum nodum & exposutum Spiritus S. mysterium, qui docere voluit, stultos homines in actionibus iis principia motio, dc quae ante pedes sunt, spectari utque adeblevesculpasn luere dc sic animantibus esse similes, quae capite in terram propendent. At homines prudentes de stiperiori loco prospicientes potissimum intueri finem, quo evader u possint ., quae tanqVam parva in principio negliguntur. Sic itaque hi, Oci

us habent in capi, ius omus habent in calcaneo. i

Tertio haec sumentia S. Johannis Chrysbst lautoritate con firmari poterit, qui pratace lavinclocum exponit, adhibita similit dine eorum, qui cum parvo igne domum suam corripi videant, si

tim exclamant dc opem aliorum magna Voce implorant, non tam principium flammae debilis considerantes, Pam exitum, quo possit tela extenderet: sn , sed ex initis μι- α deramin. At Iri hunc ignem vehementim ex dispeccatuam Hoc iguturin oculos in capite non in calcan habere.

- Quarto

SEARCH

MENU NAVIGATION