장음표시 사용
591쪽
GUUHUM O amiseria, arrata .. ., CAE XIX. 63 meritorum, aut aliarum rerum araturalium, es a sensu remotarum
monstris abi sabulosis imaginibus istet exprimi. Sic Homerus sub
figura sevis, Junonis, Neptuni, est Plutonis pugnam elementorum
significavit, & Hesiodus atque Apollodorus moralem doctiinam ibinvolucro fabularum docuerunt , neque in mythologiis ulla est fabula, quae non ad res naturales ct humanin pariter alludat. S-Morum quoqVe , sicut a Tutiarum, alia sunt Loma, alia ma- alia pathetica. Pathetica fiant illa, quae assise m aliquem exprimunt, veluti Pel ream scum dicto: SIC IIS, QUOS DILIGO.Et Ursa, quae lambendo partum effingit, cum verbis: UTINAM .PEDOLIATUR. Et turtur, cum dicto: ILLE MEOS, quo viduae vitae affectio exprimitur. Morata proprie sinat, quae praec plum aliquod ad vitam pertinens significant, ut Dolphinus anchorae circumplexus , adscriptor FESTIM LENTE, dc serpens sagittae circumvolutus Alciati, cum verbo: MATURAMUM. Et illud DURATE in navi Granvellani. 3-gmania, qVae sensum aliquem affectu dc moribus vacuum silvaificant, utut virtu-rom aliquam singularem, quae materia civilis est,res iant. Unde in saepius id usu venit, quod de Orationibus autor admianuit, demonstrativum non raro in Op . deliberativum converti, ct contra. Nam idem sensius , qui unius virtutem exprimens lain i, Rhet. s. erit,ad commune praeceptum translatus erit consilium. Unde Habenthum DURATE in Granvellani navi smbolum est deliberaι---cοω- ad constantiam excitans. Idem verbum DURATE in Cibi Cari mu emdinalis incude symbolum iacit demonstrvisυωm, constantiam ipsius ostendens. Sed ut revertamur id ar,utias legibus circumscribendas, specimen tibi dabo quorundam THEOREMATUM, quae cu-desse
ad excogitanda quaevis enthymemata S argutias intellectum acu- beratione. ere poterunt, quibus elocutionis omnis ars continetur, cum nec Nam qua 'Mechanicae artes, dc fabriles, quicquam sint, quam serios,eorri admo edomat, practiorum. Quod si igitur in gymnasio aut schola ram Heremeaiorum vii quando haec theoremata exercerentur, de ad multa varia- di Meque argumenta transferientur: nulla res foret, quae intellectunia oratio is eorum, quibus parva ejus scintilla contigit, magis accenderet &--- . illustraret, atque alterum altero ingenium excitaretur, non aliter ω ι μουσα ligna conjuncta majorem flammam alunt, quam duposa cρημι
592쪽
CA AD EXCOGITANDOS SE SUS ARGUTOS
communibus, ct primum erit rARGLITIARLIM THEMA CONSTITUERE.
Oratio omnis duabus cara. ex partibus constat: pr Misi μμ positis e ct confir-tione. Pariter Omne enthymema - ,,is dis... banum S argutum Constat ex THEMATE &ARGUMENTO.ua, G,--is Martialis dc Plinius vocant , LEMMA aliud non est, quam a=ια.M -qVam alii nobis aut nos nobis ipsis proponimus, in quam ais isto ludamus. unde ex uno themate multa argumenta, in stia possunt efforescere. Fac in congressu quodam familiarium numisis rem clari et Apem in electro extinctam esse. Alius sorte dicet cum Marti exponere, pretissim expetisses alius nec C patram quidem tam δε is δε,- ρηditam 3 alius eam maseris pretii extinctam esse, q-- se 'sturam. Et sic alia atqVe alia inventa in medium proserri possunt, ut idem maneat thema. Neque igitur parvi momenti censendum est nosse, quomodo bene re perspicue thema proponi possit. Nam si diceres tantum: de-hoc quidem esset subjectum , sed nimis commune, apibus tam mortuis, quam Vivis conveniens. Paulo magis proprium esset de ape mortua, in quam elegantia ingenia valde peregrinas S raras argutias possent dicere , quae tamen in mmnes apes mortuas perinde convenirent. Sic igitur perfectecon ceptum erit themat de ape in electro emincta. Hic enim aperium tur omnes circumstantiae, qVae thema reddunt magis curiorum , Smagis integrum: hinc patet , duo esse thematum genera , quaedam quae per se ingeniolas argutias pariunt dc producunt: quaedam sim xilia dc communia, ea scit. quae nullas circumstantias curiosias S pe. regrinas,
593쪽
Theoremata practisa fabrielamo argutiis. Gq. XV raris regrinas , sed simplices dil communes tantum exhibent. Et haec Martialis vocat, Themata mortua, ex quibus non magis vividos argutorive sensius exsculpas , quam ex thymo Corsico mel sin-
Vivida cum poscas epigrammata, AMRTUA
LEMMATA: quiseri, Caeciliane, potestZ , Ea jubes mina tibi τὰ Θmettia nasci
Et thima Cecropia Corsica ponis api.
ARGUTIARUM THEMA EX INFOECUNDO FOEC DUM
REDDE . Sit hoc secundum theorema. Foecundum erit cui dicebam quod ex pluribus obiectis Compii ATuM est, quae inter se repugnantiam habent aut novitatem intellectui sita natura acceptam. sic ab 276. autore nostro tragoediarum argumenta, non tam simplisia commendantur quam Pole. e. s. a quadam per etia i. e. QVae iubitam mutationem in contrarium Fabala exhibent. Nam ex hac obiectorum. Varietate rarae vi inexpecta- ram aliaeae observationes nascuntur, & maxime tales, quae aliquia amg-
iis; ct a trabilis sapiunt, deqVibus dictum est. De APE igitur Ota alia iis yctum est unum: de ΑPE in ELECTRO duo stini objella, quo-ρitati,
xum coniunctio admirationem habet. Et quoniam Voce APIS ευ-- multae notiones continentur, & aliae multae voce ELECTRUM: o--intellectus in utrasque aciem suam conjiciens multa a reoca, actio, ri. Μινaposita, peregrinor γ deprehendit, ex qVibus obsier - . se tinnes & sensus arguti nascuntur. Atque haec estfaec is, ipsius thematis. Sic foecundius erit: Labrax INSULSUS HISTRIO ANARI mergitur, arvam Labrax in MARI mergitur. Nam in isto theamate ingenia utrumque objectum respicientia dicere poteruntiar Matium, nam φνi INSULSUS erat, SALSUS est factus. Aut malo --, nimis enim POTAVIT homo JE JUNUS, Aut mergi ωγt D excerebrati vacuique capitis vir. Aut imo meraeetur scelerum sa-s, a praegravaim. Aut in Neptuneo theatro dignaου histrio larvas iis nisi. Et alia infinita. Sin vel O thema est plex, necesse erit, ut aliud obiectum as-Zeta sumens '. Diuitirco Uy Coosli
594쪽
s a Theoremata praesti ea fabricandu Gq. o. n)-iumens compositum illud reddas, qVod quo a77. magis proprium a Rhet os.& propinqVum erit, eo dc thema erit magis& minus om-ζυuisio bic si qVis te Carmen posceret indoissuram uia sui: thema hoc esset simplex adeo dc commune , ut epigramma fieret calceus Cutiqvjora, cunqVe Pedi conVeniens. Quod si aliquam circumstantiam adjutanto proa cies personae, aetatis , temporum b&icorum, aut facti cujusdam illo tem-pria maia pCre memorandi, si sorte armis praestiterit, si prima haec fuerit famuoia ae laurea , si ibrte Laurentim vocaretur, de pro insignibus uteretur ωme,m thema ex sterili dc communi evaderet proprium caro muψία cundam atqVe eX simplici complicatum. Sin aIiae circumstantiae te d omisi ficiunt, artem sequere Isocratis ab 278. tore nostro observa- ω a auιΞ tam, aliiqVe legibus aut armis claro tuum Doctorem oppone occom-
disimis, para. Sic ingeniosus Martialis, cum in FALSOS DENTES alicujua sa Hiis mulieris argutari Vellet : rejexit NIGROS DENTES alterius p misitioimellae, & utrumve objectum comparans, sic laripsit r
causa es 3 emptos hac habet, ilia suos.
z.His Fac vero istum de ista sola dixisse: LeueaAM NIGROS D ENTEslaiadas. habet, ordia μοι habet: jacebit argutia. Et contra comparario ex ira Ar. Opposito per se Igurata est, ct duas uno ictu serit, alteram punctim,
bd si Quod de oppositis dictum est, idem de aliis figuris senties. Per
.ae iis his spicuum enim est thema illud fore foecundius, in quo latere persp3. facile gna cies radicem aliquam metaphorae seu proportionis seu attributionis, Oenireρο- sicu aqvivoci, seu Hpol poseos, seu hyperbolas, seu L coniseni, seu opposimis 3υod seu Lceptionsi, ut suo loco intelliges. At quoniam faecunditas the laude aut maris posita est in pluribus notionibus, quas objecta comprehem compara. dunt: sit tertium theorema.
ad s- DATO THEMATE NOTIONES ABDITAS INDAGARE. .
crasti fa- Notiones latent in themate , ut metalla in venis suis. Atque inelabar. his est 27'.) matcria proxima, sine qVa non magis cnthymema ob Ari condi, quam bombarda sine metallo sundi potest. Et haec sunt v a. Rh. a .re illa. semina, ex Pibus syllo sini concipiuntur, quae dialecticium cess- cant Dissilired by Cooste
595쪽
TIὸοremina fabrisand y an ursu. cap. XX. ' νcant premita j qvorum qui phara tenet, facilius ratiocinatur. Nec j m jstalia res e saecunditas ingenii, quam memoriam habere his semini- ὸ, m bus repletam , dc intellectum iis reportendis promtum sic perspica.cem. Nam notiones intor se comparando nunc compositas, nunes . , et eldi fas, nascuntur obsera attones, in propositiones ac medii termini G, syllogismum ingredientes sormantur. Et hoc est opus illud intem ijl stanum, quod Philosbphi vocant, negotiationem mentis circa praecogni- aliqua teta, quae quid sit, pauci intelligunt. QVo itaqVeqvisqVe erit prom- nere. N. tior ca8o.)ad notiones & circumstantias thematis sui detegendaS,6' ειν-- eo etiam ad excogitanda arguta enthymemata erit aptior in para- -ihil his . tior. Quod quidem non nullis natura aut casu succedet sine ulla b is,hbis arte. At hujus rei artem inventurus oc via ac ratione in hisce te habὸbi, exerciturus necesse est, ut indice categorico utaris, qVem tapius O--ctu stendi dc commendavi. Revertamur ad thema nostrum impleXum: elida
Hic aliquis obtusiori ingenio nullam notionem deprchendet praeter res ipsas themate exprestas, atqVe adeo di Ct: Apem virio plurti eo in electro, ria mira est oe bella. NeqVe altiuS p netranS stupens lim rum. rebit, neque ullam obstemationem nedum argumentum ingeniosium iam inclo exsculpere poterit. At alius acutior in his Objectis alias quidem i. Dediis notiones deprehentici, scd obvias dc superficiarias veluti electrum δε-b-- esse lucidum σ pretiosum, apem Eseriis di mortuum animastutum, sic strabis. proferet ingeniosiorem aliquam Obsta Vationem, veluti eis frum hoc
antea inanime, nunc animatum est. Haec apis qua vivens erat nullius pro
rit , moriens facta est pretiosa. Nustus rex illustrivi posset sepeliri. At si te penitius immergas considerationi notionum physicarum, moralium;
verarum, fotarum i absolutarum, relatarum; qVae ape, elemo, morte
imprimis particula IN quae obiecta principalia, atque ad notiones connectit, continenture occurret tibi infinita sylva observatiomum, dc ingeniosorum enthymematum. Primum duo primaria o lecta, em ct eis serum tibi exhibebo e regione disposita, nec mνNnec nunc considerans:
596쪽
DImans, feras avicula, corpu- lum vivax , insectum , PUD , brevis , levis, monstros nava ,auricolor: Nam primum strem colore fuisse sertur, quem in aureum mutavit Jupiter, quod apes eum aluissent Mora, Ingeni sa,prudens, sedula, casta, vilis,m lxuenda , senituminam l
Gutta, stilla; aursum pon , --ra merx, informe corpuι , forma se m
F -- , mellisoncolor , Mustre, persticuum, clarum , pretiosum, nobile , ex fluxo aridum , tenaxm VI
Hmogenita , metris genoris obiali fima inter insecta, Jovis nutricula, fera socialis, reipublica amans, fu- earum hostis, Regi fida, colonis chara, Hamna similis, Amaseni, Pe-lio , Aristat intentum. l
ortos populatur, dulcev efore su eos delibat, furunculos insidiarur, n suis nocet, telu- jaculatur di venena fandit, nectarios molitursavos, facibus cera ministrat, aliis mellificat,domos architectatur, rempublicam regit, legibus paret, pro rege militat, sumo necatur. Ex populogenitum, matronis iam rum, steculo iis , auro , vino. Magnetica virtute patia rapis, animalculis illaqueat, labra mordet , oculos allicis Phaetontem extinctu- deflet, artificum toruo expolitur,el.
597쪽
bis ortalina, domi nidificat, dulcονα- fovcr. lis inseritur, Thesauris atris 'Aniolis asservatur.
Per florea ruina volitat, vagasuro harer re pro is lentum, semperfugax , φ si aliger eqvuι, Olsigne. Unde adagium et M ἁ N- , dum volitar , pugnat. trior.
Breris HI in eastris hyemat , vere novo se prodit, in aurora rosiidum nectar legis.
Premum , ἰmmortale , vere uisqvarur, densatur bruma. Pennstera , alata , loricata, armara, tubam ct hasta gestat, ipsa telum est pharetra. Aurium 'pend , vῖτμum g stamen , monilium decus ct luxus , im
Nunc subiicio notiones tertii obiecti, videlicet MORTIS.inantum ad substantiam metaphysicam, poteris eam in abstracto
Tepraesentare, tanquam intelligentiam tyrannide in hominum vitas utentem, fabulosas item species, Parcas,ntum, Libitinam, nis- physicas item substantias r Cad ver, umbram, cinereν, porro mortis qualitates, Pod silcrudelis, invida, insidiosa, frigida, allida, actibnes item & pastiones , ouidere, exi rare , animam ponere dc comsderandae sint cu ca eam cer Oniae: DAut , exequia , venia , Uca, dic locuε feretrum, rogus, bustu-,urna, sepulabrumMausoleum, PQ pti ramidav, Styx, est m. Et instrumenta mortis: falx, telum , fomsex, funebro facω , myrrhina cadaverum conditura.
Restant notiones quarti objem INTUS , quod cum sit adven
bium requirit secundum indicem, non secundum categorias dis situm, sed substantias, quae in loco sunt , ex quibus trandata plurima
nascuntur, veluti, avis ει nidHo , in cavea , in pedica , in visco. Fera in latebra, in retἐ, apis incesta, navigium in portu, gemana inserinis,serrestex in arca , telum in pharetra , hostes inaede, dormios in tialamo , naea
598쪽
Jamantea te admonui , sicuti non omnia grana in malo puni sana nant: sic nec omnes notiones proposito tuo convenient. , Primum tamen apparatus materiae congerendus est, ct postea seligendus. Huius ino operae quae acumen ingenii requirit, unde proces
sus fit ad ea , quae agilitatem dc celeri atem ingenii postulant , sit hoc
REPERTIS NOTIONIBUS SIMPLICIA TRANSLATA ME,
DITARI. Hoc fit notionibus, as diximus inter se collatis,quas cum distinete stib suo quasq; genere collocatas ostenderim, hic eidem exemplo
inhaerens usum praxi quadam demonstrabo.
APIS igitur seorsum considerata permixtis de conjunctis Iula notionibus appellari potest: ingeniosum insectum , hybiaa hostes , ales cecropia , nobilusima simi silia , aurea fovis altrix , Aristaei alamua , florum 'praedo , .el hirugo , Flora stellis , cerearum odium architecta, nectaris propinatrix, meassis opifex, pu a soriorum harna, volans venefica, loricata avicula, alata Amazon molatilis tuba, viva retorum pharetra,furunculorum Ierriculum , dc talia multa. Similiter ELECTRUu vocari posset: pretiosum gelu , succia cisagatia, luctuosa Eridanigemma , jucunda Heliadum lacryma , Phaetontis funus, Iapideum mel, avidin liquor, coni retus fluor ε aurum fragile , gemmeus arborum sudor , gelidin ignis, visio Iux , insidiosus fulgor, avicularum i=ex, is pedica, flava palea rum magnes , gemma trabax, rapax , mordax, fulva Eridani suppestex, lubrica opes, tenaces divitia inuritus Iapistis O biIugemma quod tamen Italice ambiguum edet ili gaudium moestum .gnificaret populea stolia, lapis non lapis, Heliadum fletus er monile. armistarum pupista , lacrymosum matronarum isticium, nobiati aurium pondus, funebres Eridani plansa , gemmant dum g=munt, lucens dum luenι sec.
599쪽
fabrie ratis aer' in αφ. XX. νι' i Ex fimbribus metaphoris nascuntur ut diximus - ANIMAD-M ES argutae de quibus sit hoc theorema
DATA SIMPLICI METAPHORA ANIMADVERSIONESHLMTAS COMMINISCI.
' 'sicuti prop6sitio logica inafirmatione consistit aut negatione, sic Milita quoque fit compositione aut divisione objectorum ineunta modum, lata mario aut uegatio silmetaphori . AtqVehaec quo Vae operatio octo generibus metaphorarum ἐ'quae explicata sunt misetur. Nos vero exempli causa in themate proposito manentes secum dum ordinem praedicamentorum an adversiones componemus, Icmaioris facilitatis causa duorum tantum odiectorum APIS & ELECTRI rationem habebimus, seposita MORTE. - Εx substantiar nova meramorphosis: olim flebilis Niobe in saxum, nunc apis flebilem in lemmam migrat. Mira delitia lis er gemmas numeratur, lapis animatur, animans lapidea pit, medusam vidit apicula, imo eadem l edus es se lapis. -υ- ingeniosa narara docet 1nstiones, in arbore gemmas, ingemin v apes. Irodigiosa secundieaου, lapis aviculam parit Ex quanti Ρες -a ethptu adnumerandum o-
i seqValitate; seisin υμ ,sqva iacet in gemma: electrum ιn cerne algemmeo radieν fustore gnobilia infectum: Esces etiam apic la est Mus.' Aster apis inflamma, ardet in glacie , quid enim electrumnis ammeum gelu, via
με rerum apis eis o pretium astruit, at nesias ureum atriplis e serar, electrum api, an apis electro. Hae sηὶ pretiosior x agrita .rvam lisera , eo charior. quo clarior. Hem voluptari
600쪽
Ἀ-ea , nunc gemmeβ. Imaginem cernis, quam nemo expressit sine calo calatum. Nimu i a sui amatris apiculaperpetuo 'Ie miratur in s=ecula. Ex actione: Arbor apem, sis oculos rapit: a populo tracta populum trabit ubi observes aequivocum in populo existagemma patream confice , nectar apicula propinabit cime ut arcto complexu hybleam volucrem gemma soleat, , dices electrum esse adamantem in quo aliud est aequivocum ad P,aitonias sequia chrum dolaens apicula lacrymu obruitur: Aucupio delectantur Heliades: visius est larema. Incaura apis in lacrymu inυenit insidias. In furto deprehensa gemmeis compedibus renetur aris. Non impune arbores pupugit, ut flores. Florum praedo μarborum prata: avara volucri viscus est gemma. Electrum missit apis, mel opinata, in Mecebris laqueum reperit. Dolosae
Heliadum experta gemmas viscara munera. orc. A loco dc situr Gemmea in theca later venenum. Ingemis a laruat fera se opes timentur. Apum regina regiam repexit, qualem nec Semiramis. Ubi poteris ad nomen alludere , quoia
'niam Semiramis idiomate Syriaco significat aviculam qualis& L pis est. Auream domu bi condidit Nero, apὼ gemmeam. Sumptuosa hac apis in gemma nidificat. I 'eculo u insereula exis obias agit, Gemmam custodis VM, qVacustoditur, neutrum taneo. Apim coluere AEgyptii, opem avari. In a latebra Lien .em prodit. Ubi Usum sterabat carcerem invenit. cte.
A tempore: Strenua bestatrix apissemat ingemmae MAmisi in glacie. Brevis a i avicula lacrymis at emasar. Nuprea Pu, nune lapis. ctc. A motu: Vernisfessi iaboribus Uu vacationem obtinuit in gemma. Castrorum desertrix in ostro cubar. A lesino velox teneruri In liquido haeret, in sicco natat. Nimis alte volitans Da
reo lusu naufragium fecis. Effugere si 8'sser noster, His em ser