장음표시 사용
191쪽
18a METAPHYsICAE aliud pro arbitratu eligere. Id autem ex iis, quae unusquisque experitur , definire poterit . Cum enim res objectae non unum , ut ita inquam , aspectum praeseserant; hinc multifariam eas sibi repraesentare Μens potest et atque alias idcirco , neglectis aliis, rationes consectari potest , quibus ad agendum Sese determinet. Praeterea nemo sibi conscius non est , quod licet operetur , prout ab objectis allicitur , potest tamen attentionem ab iis avertere; potest alia sibi proponere , quorum 'meditatione cupiditatum aestus defervescat ;potest rationem , aut contrarias cupiditates opponere ; potest tandem aliter se determinare , atque ipsi suadent objectorum impre L. sones propriae inclinationi consentaneae .
4. Opponit Collinius . Mens sensilis est ;Oportet igitur ut aeque Voluptatem , ac dolorem sentiat. Atqui unusquisque ut natura. ad voluptatem ac felicitatem tendit, ita do lorem aversatur . Dolor igitur & voluptas sunt duae caussae , quae Mentem necessario
Resp. Ridendus est Collinida , chstria qui
semper oberrat eadem , ut ille ait. Dolori enim M voluptas si ejusmodi sint, ut rationis. lumen prorsus extinguant , nullus libertati locus relinquetur . Ceteri vero quicunque dot Tes , aut voluptates tanti non sunt, ut v luntatem necessatio determinent . Dolor enim
192쪽
Ita considerari potest, ut boni ratio in eo i spiciatur; dolori vehementior dolor, aut V luptas opponi potest. Eodem pacto voluptati jucundior voluptas, aut dolor objici, a que in ea doloris ratio deprehendi potest. s. Objicit Collinius. Singuli hominis actus initium habent . Quod initium habet, ab ali qua caussa proficiscitur . Atqui omnis caussa est necessaria . Et ipsi igitur actus sunt necessarii . Si enim caussa necessario non esset id, quod est; indifferens esset, ut hos aut ilialos effectus produceret; nullus ergo sequer tur ectetus . Igitur certae quaedam causiae certis effectibus respondent .,Sed quae causissae ad certos quosdam esseelus reteruntur , quoscunque alios esseelus necessario excludunt. Caussae igitur ad effectus relatae, caussae sunt
necessariae.. Resp. Distinguendum e si de.caussis male rialibus sermo sit totam argumentationem eoncedimus : sin de spiritualibus , quae rati ne , consito, ac deliberatione utuntur , negamus . interiales enim caussae non aliten e secta producunt, quam si aliquam sui posti nem nova forma praeditam per partium secretionem constituant . Haec autem productio est necessaria, qua caussa necessario seipsam ii mutat, vel potius immutatur , ita quidem ut aliam mutationem subire non potist . AN causae , quaa Iatione , ω consilio fungunter,
193쪽
g84 M ET A PHYvsCAE quae nulIa partium divisone effectas praestant.
quae actibus sitis, ut clunt, virtute aegri MIent; ut volunt, ut optant, ut eligunt, ita actua exserunt suot ex propria virtute repetitos , ac veluti eVolutOS . . . . in
Verum ad generalia quaedam principiarem revocemus . Vulgo universi caussas necessarias ea3 appellant , quae naturae , Vel alterius caussae necessitate ita ad agendam determ nantur , ut nullam ad oppositum potestatem habeant. Caussae igitur necessitatem ex effect bus deprehendimus, quos causia Omnino Pra stare debet . Necessarii nimirum essectus causesam postulant necessariam: at efectus iliberi ;qui scilicet aeque esse, ac non esse possunt , caussam lil eram poscunt. At enim omnis Caes. ia neeessario est id, quod est. Scilicet omnis caussa caussae ratissem habet; quae enim nullum praestat , essectum caussa dici nequit At enim certae quaedam caussae certis qu
busdam essestibus. espondent Nempe singuli
ectus suas habent caussas. . At Cnim quRocritae certis quibusdam effectibus respondento alios excludunt . Fatemur enimvero si quidem illos virtute non complectantur; quod enim tanta virtute praeditum non est quanta est DPus, ut e flectus producatur, esiectumst. illum Praestare nequit. Sophisma corruit. V cum hisdate sublatae. di . c.
Objicitur III. Naturale vinculum cerebTum
194쪽
inest , ae Μentia cogitationes Intercedere experimur . E eerebri- igitur dispositionibus pendent quaecunque Mentis cogitationes. M. go nulla suarum cogitationum libertas Μenti inest. Id autem ita ostendit AnonymuS, eujus supra, meminimus: atque eodem revocari pos sunt, quae profert Meriannus . Ea est communis omnium opinio, quod in ebriis . lasianis , lethargicis , aliisque Mens omni libertate destimatis; quia nimirum rebri dispositiones eam mutationem subierunt, ut iis resistere Μens nequeat . Atqui syst ma, quod cerebri dispositionibus modo Μe tem addicit , modo eamdem ab iis eximit , eonsistere nequit Illud igitur pro explorato statuendum est , nunquam Μentem cerebri dispositionibus non esse obnoxiam .
In iis enim , qui san, ac valentes sunt , si Μens cerebri dispositioni resistit, eadem sane resistet cerebri dispositioni , quocunque illud morbo laboret ά- Quippe cum primae dispositioni resistit, ea facultate resistere dicendum est, quae a cerebro minime pendet ; semper
igitur, resisteret ..Ergo cerebro ex vi morbi perturbato libertate Μens non careret. Statuamus igitur oportet, Mentem cerebri
dispositionibus semper addidiam perinde se d verminare , ac illae . postulant . Nulla igitur libertas ta singulis Mentis actionibus tingi .
195쪽
Resp. I. Universa , quae disputat Anondimus, ultro concedimum , si ut cerebrum ita& Mens corporea sit, ac reciproca actione', & reactione se petant. Negamus vero; si alteIa corpoIea , altera spiritualis si substanti ac propterea utraque diversi generis virtutis,& actiotiis . Ita enim non contactu quodamasio & reactio perficitur, sed vi conjuncti nis a naturae auctore institutae, cuius ratio omnis nobis est incomperta. u. Rei pondeo infirmo inniti sundamento , quae ipse differit . Μutuus enim Mentis Co Porisque coniensiuS, in quo utriusque Subita tiae.1ita eit Conjunctio , iis legibus admini-Ωiatur, ut alteIa ab altera pendeat : quemadmodum uoerius pioximo Capite disseremus . Ex vi igitur conjunctionis profici seitur , ut suas Mens nequeat exercere iacultates , nisi aptissiuna sit universi corporis fabricatio . Atque hinc est, ut si morbo aliquo corporis mach na laboret, ipsius Μentis facultates detrimentum patiantur. Haec vero nihil commune habent cum iis, quae Anonymus comminiscitur . In eo enim Mentis corpori que societatem ipse constituit, quod corporis sive cerebri motionibus Mensita subjicitur, ut neque,eogitare, neque aliquid velle post , nisi ab iis determinetur . His autem animadversis illud quidem seque
Letur, cogitandi facultatem a celeuri mota .I nibus
196쪽
nibus esse repetendam . Cum enim secundum cerebri dispositiones Μens cogitet, neque aluter ad agendum sese determinare possit, quam ipsae cerebri motiones poscant: profecto suassacultates conjunctioni cum corpore initae acceptas referre Μens debet . Id autem ultro negabit Rnonymus; si quidem Μentem spiria tualem esse substantiam a corpore omnino diaversam agnoscit. Jam vero non ea de caussa insani, ebrii &e, libertate destituuntur , quod in iis cerebri dispositionibus.volens resistere Μens nequeaticsed quod facultatum suarum exercitio proh Ddeatur . Nulli enim ip rum Μens necessitati addicitur ; quasi perturbata cerebri tempera tio ad vitiosas actiones eam redigat Ex vi
legum, quibus Corpori Mens conjuneta vivit, prohibetur ipsa , quominus suis facultatibus
utatus. Virium enim aequilibrium in cerebro, contrariae cerebri dispositiones , quae & ad bonum , & ad malum Μentem impellant aegri somnia sunt , qRae nobis venditat Ano nymus . Quae corporia ac cerebri sint veluti munia in sensationibur, quidve ipsorum m tiones Μentis cogitavionibus conducant, mox
Quod ex divina suturorum praesensione a versus hominum libertatem objicitur, Planum. siet . cum de Dei Praeuuentia sermo instia
197쪽
. i De Mentis o Corporis Conjunctione . ae Μentem inter & Corpus intercedit
communitas, incomparabilem Dei sapien- tiam praedicat, ae potentiam, qui Valde inter se repugnantes substantias stabili veluti junctas connubio sociavit . Tanta enim assinitate runtem cum eo . quod gestam Corpus, devitastam esse experimur, ut in rerum universitate conjunctior societas ne excogitari quidem, nedum conflari posse videatur. Verum hujusmodi Μentis cum corpore si cietas quamvis merito admirationem omnium .io 1 convertat, non ita tamen captum sep aut , ut per se ipsa intellectu dissicilis sit . Quam enim obscuritatem parit, ea inde ori rur , quod illam pro eo, ae par est, non i tueamur. Nam qui duas substantias conjungi simul non posse sibi persuadent , nisi mutuo sese contingant, aut altera ad alteram veluti adnectatur : hi quidem nullo inito foedereddentem & Corpus coire posse , plane perspiciunt . Dissicilis enim cuique occurrit cogit xio , qualis Mens, quae Omnem emensionem
198쪽
excludit, corpori mutuo contactu, adhaereat ,
Quamobrem id primum definire oportet , quidnam conjunkstionis idea praeseserat, quae Μentem inter S: Corpus inteIcedit . Porro cum duo substantiarum genera cognita habe mus , Spiritus nimirum & Corpora; hinc est, quod nonnisi tres Conjunctionis species a n bis intelligi queant. Aut enim inter duo: compora , aut inter duos spiritus, aut tandem spiritum inter & corpus Conjunctio iniri potest . Haec autem cujuscunque sit generis in eo sita est, ut ambae substantiae relatio nem quamdam secum habeant, altera scilicet ab altera mutuo pendeat . Enimvero tum demum duas substantias conjunctas esse , atqde eas quodam sensu in unam veluti rem coalui . se intelligimus , cum ejusmodi foedere consio Ciantur, ut alternis quodammodo agant , dip tiantur.
ConjuncHo igitur Μentis cum corpore in eo versatur , quod talis sit inter utramque substantiam consensio , ut certis quibusdam
Mentis cogitationibus certae quaedam respondeant corporis motiones : contra certos corporis motus sequantur certae Mentis cogitationes .
Jam vero cum ea si conjunctionis indoles, illud quaerendum videtur, quinam sint neXuS, unda conjunctio cibstringatur. Facile porro eat
199쪽
et o METAPHYsICAE vincula deprehendere , quae corpus corpori', aut spiritum spiritui conjungant . PIam I. reciproca duorum corporum actio D passio esse nequit, nisi alterum alteri adhaereat: idcirco quod inter duo corpora conjunctionem constituit, potissima caussa est mutuus eorumdem
contactus'. u. Spiritus autem non aliter actionem S passionem reciprocare posse videntur, quam si ejusmodi si studiorum omnium voluntatumque inter ipsos consensus , ut nihil altera ter velit, quod alter nolit , nihil aversetur, quod alter appetat . Quadere duorum spirituum conjunctio ex mutuo illorum amore profici scitur . Ri quod ad nexum attinet , quo spiritus sive Μens humana cum corpore conjungitur , paullo dissicilior res esse videtur : Praesertim cum Philosophorum in hanc rem sententiae tantas tenebras offuderint , ut ipsia quidem Mentis cum Corpore conjunctio, quam Vivido sensu experimur, Vix quidem atque aegre in eorum systematis deprehendi posse videatur . Ut igitur quae ad Μentis & Corporis societatem attinent, quanta fieri poteti Pe spicuitate , explicentur: I. Conj anctionis Vincalum investigare: 2. Leges, quibus ea regi tur , recensere: 3 Sensationes, quas exter nis sensibus haurimus , prosequi: q. tantam Mentis humanae Sedem in corpore perscrutari
200쪽
I Rer praecipuae sunt , quas Philosophi
excogitarunt hypotheses, ut rationem an medio ponurent , qua inna humana corpori copulatur. Prima est communis omnibus Peripateticis , qui neseio quem PD cum im xum, at ajunt, Μentis in Corpus. atque bulo in Μentem tmexerunt . Censent er m quo quicunque praejudieata opinione libereu, is quidem satura ipsa duce Mentem DC piis , quod gestat, ejusmodi societate deis vinciri animadvertit , ut Μens in Corpus P atque illud in Μentem proxime agat. Praeterea nemo est, nisi quis conscientiam 'suam proderet Velit, quin reale commercium 'Mentem inter Fas intrac Moe sem lat. Atqui nullum id &rarum esse clunt, nisi Mens per totum Corpus distus a tota in tot6 Corus' l φροαibςt ipsiua parte physsee h. iuaductio m suam intenderet,& vicissima ius actionem physice sabiret. . Addunt porro hae statuta hypothesi Keile
plicara quae, n homine locum habent phaenomena . Nisi enim Mena undequaque ner