장음표시 사용
121쪽
periti, qui Moralitates aut etiam Virtualitates omnes Iuris Itones dicunt, hoc enim ipsi nomine non chimaeras intelligunt, sed supσpositionesjuridicas,quae realiter loquendo nonsunt. Ergo isti conceptus obiectivi Morales habent fundamentum in re. Ergo sunt hypotheses, quae non sunt in rebus, sed ponuntur esse, &iubentur eosdem habere effectus,quos haberent,si essent.Hinc est,quod Ens morale definiatur esse id quodnones revera quale dicituro rudentum a semiudicio aeAppositioneitas habet,acsiquale dicitur esset. Quod clare videtur in Adoptivo fiIio,qurest filius Moralis adoptantis vocatur enim nus,&realiter loquendo non est filius,prudentum autem iudiciorissippositione, quoad subordinationem, haereditatem, pro pagationem nominis&familiae,&c ita se habet, ac si esset vere&realiter filius. Ergo sicut de filio reali realiter, ita de filio morali adoptivo moraliter est philo phandum. Hanc consequentiam tam veram esse crediderunt priscae aetatis Prineipes4 Legislatores, ut errores Physicos transtulerint etiam ad Ethi eam: qui enim in re Ies filios patret mortis vita potestatem dederunt, hi ipsi eamdem authoritatem concessere adoptanti. Quod si hodie aliqua concedantur filiis realibus, quaen egentur moralibus, non tollit hoc Conclusionis datae certitudinemvi claritatem sed probat olim fuis ea-
liquos adoptatos adaequate, perfecte , nullum hodie adaequale adoptari: nam hodie perleges plurima conceduntur servis, quae non tollunt servitutem esse nullitatem politicam servosque politice loquendo esse nullos,sed persuadet,hodie nonesse unum,qui adaequale sit servus.
Ut has tollam difficultates dubiaque, CursemPhysico Mora lem scripsi, quem iam paratum habeo,cuius partes hae sunt:
Fb ea moraliter examinars. nimastica Philosephia morasiler examinara. Libria curis o Mundo moraliter examinati. Pobiica ad rima P0sica Fundamenta reduca.
Respecuniaria, moralite considerata. tacticina Moratu, die .
122쪽
Quae omnes Facultates scientiae summa doctrinae consequentia tractantur; quaesierVari non posset, nisi supponeretur, ut omnium dicendorum S sis,hoc nimirum Principium t
phari. Et quidem omnes Scientia se iuvam,& multa per parallela summa brevitatevi facilitate expedio, quae aliter ac Ego nescirem, aliter alii noni Aiunt Lut mihi sim similis,lias Fundamentales Positio
si iri: bierpbi . phari. Aut aliter. Oportet,sicut de Mineriaubus mau rialiter ic etiam de Immaserialibus imma terialiterphilosephari. III. Operiet cui de rabbis naturaliter, uetiam de pernaturabbu Avernaturaliter hi phari. IV. Oportet eur de Humanis humanitus e etiam de Divinis divinitus hoc est, modo corirusto analogo philo hariae t tandem: V. Oportetscut de Realib- realiter N. B. sic etiam de Moralibus moraliter Viriualibus virtualiter philosephari. Quoniam Materiae,
Formae, Substantve,Accidentia, Magnitudines, Potentiae, Relationes, Actiones, Passiones, Materialitates, Immaterialitates, Naturalitates, Supernaturalitates Tmnis etiam Divinitates Virtuales aut etiam Morales reperiuntur; de quibus agere minime poterit, qui doctrinam Realitatum ignoret
Hinc est Pater Eruditissime quod proposta Quaestio eversione Fundamenti solvi non possit, sed debeat admisso Fundamento distatui. Nam si quaeram , An in Sacramentis praeder materiam Ecformam Morales reperiatur unio Moralis ab extremis distincta vel
non: 'meremittes Physicam,ut sicut de Naturalibus naturaliter,
sic de Moralibus agam moraliter. Et, si inquiram, An Contritio, quae supernaturalis Amor est , in productione ponderis supernaturalis, an in pondere producto consistat, iubebis ut ad Animasticam Philosophiam redeam,& sicut de voluntate humana, sic etiam de Charitatri quae voluntas supernaturalisquaedam est, discurram, quia sicut de Naturalibus naturaliter, sic etiam te Supernaturalibus su- perna-
123쪽
pernaturaliter debemus agere. Et tandem, si inquiram An Deus habeat intellectum Volusitatem per modum actus primi, secundi,an vero per modum actsis purimi mi An liber sit' An Personali las&Natura Divina sint duae formalitates iubebis, ut recognoscam disputationes de Anima , quia sicut de Humanis humanitus, sic etiam de Divinis divinitus philosophandum est. Hoc totum duobus Ego ratiociniis confirmo: Tu enim ipse in hac responsione,ad Logicam tuam me remittis,&quia in realita tibus species inadaequatas no admittis, ideis, illas rejicis in moralitatibus iubes ergo ut sicut de speciebus realibus si etia de moralibus philosopher. Et Tu etiam Logicam, Physicam praemittis
Tuae Theologiae, quod non faceres, si nullam connexionem haberent. Si connexionem habent ergo similitudinem. Si similitudinem, stat Fundamentalis mea Assertio, nimirum, Omnia Phrsica o Metaph ica: Corporea es Spiritualia trafaterial ao Immateri u Naturalia es Supernaturalia Humana ivisu Realia est Moralia sunt analoga. Afinum aut alterum harum Orm ita umgenuste epercalleat,cate per rationisparitatem cognosci quia cui de unoquoque, sic etiam de Metu omnib-8bilosephandum est , proportionesr'
Haec volui, Pater Eruditissime uberius persequi, ut occasonem dem, ut respondeas, ingenioque tuo positas difficultates dilucides, non novas tertio reponendo, sed solvendo, a me positas, εο a te repositas,ut Lectores nostro communi studio, labore iuventur. Vale. Dedi Pragae apud Montem serratum diea. Novembr. 6 3.
124쪽
Reverendi admo nS Eruditi sim Patris Petri Martyris de Hyberni L Ordinita Praedicatori S. Theot Pro
Reverendissime Domine: Patrone aeternum co
ECEPI suasjampridem datas, quibus distuli respodere partim ne hominem in rebus Religi- onis,& Reipublicae Christianae negotiis occu- patuna,molestem: partim denique quia exitά negotii mihi commissi circa responsum suorum punctorum moralium , de quibus apud multos hactenus egi, expectaveram. Multis sua puncta moralia communicavi , a nemine hactenus responsum habui nisi a quibusdam mere verbalem,nempe quod nec pro nec contra inscriptis Velint quidquam respondere nihilominus ego conabor sit non alia via in gratiam mei patroni responsum procurare suaviteri benevole Pro nunc prae manibus non habeo nisi inclusum,nempe meu quod offero V. Rn π.Dominationi corrigendum , ut in moralibus palam declarem meam ignorantiam, Tibi etenim meo Patrono illam magis innotescere cupio quam aliis mihi ignotis aut forte non benevolis. Dum ab aliis huius universitatis praecipuit illustrioribus proseGribus, responsum accepero, fidelissime
125쪽
PROPOSITAE QUAESTIONIS RESOLUTIO.
moralium ad naturalia, nemo negare postest, nisi ad
insaniam redactus. Posita ersgo Analogia naturalium, mos ratium, nemo sanimentis potest uni vocationem naturalium moralium statuere. Si enim in omnibus est et eadem ratio de omnimoda paritas, non Analogia, sed nivocationaturalium moralium esset statuenda
horum uni vocatio omnino proscribenda erit de consequenter non erit in omnibus expetenda par omnino ratio, sed tantummodo analoga proportionalis, quae naturalium moralium quandam similitudinem importabit cum aliquali dissimilitudiane 5 discrepantia Itaque naturalium, moralium in huius Quaestionis decisione Analogia propugnare intendo iuxta quaestinis hypothesin proscripta uni vocatione. Vnde discursum tam de naturalibus quam de moralibus, servata utriusque Mnalogia, incipiam, quia naturalia sunt notiora moralibus merito a naturalibus incipiendum erit,prout conducunt ad notiti
Itaque dari species inadaequatas in physiicis sive naturalibus expresse docet Aristor X. Ethicor. Cap. q. Ubi Aristotelis rationes ad formam syllogisticam Te ducit D. Tho. ibidem lect. s. incipiendo a litera D, usque ad iteram G, locidem docet 1. q.γ2.art. . in initio corporis ex Aristotele, loquendo de motu, generatione animalium, Martificialium Caeterum non ex hoc intendo approbare dictum Oviedo , aut Thomae Compto nil iam tota distinctio viri mulieres, unius animae ab alia individualiscentenda est cint ρtum enim nobilior anima quoad sua naturalia excedit ignobilio
rem, inquantum creatura Dc incorpore melius organi Zato,
disposito, meliori constellatio ni subiecto, saltem quoad se usus internos; neq; differentia sexus aliunde provenit inter virum ζέ mulierem, quam ex perfectione vel imperfectione individuali, mi r qu
126쪽
qua potest admitti latitudo, penes magis&minus, ut patet inductive in perfectione individuali alioru individuoru , sine eo quod imaginemur formalitate aliquam mediam inadaequatam inter speciem & individuum perquam mulier constituatur in specie inadaequata distincta a
An autem detur formalitas intermedia inter unitatem mu- merum , non est praesentis examinare quid autem de hac censeam, insinuabo in decisione dubii 6 de . Quoad circumstantias necessario exprimendas in Confessione, dico illas solas esse
quae vel speciem vel numerum peccati mutant, reliquas autem, ut sunt pure aggravantes , quae speciem non mutat, non necessario esse exprimendas a poenis tente, sed ad melius essi: sive ex consilio, quod non obscure docet D.Thom in . Sentent dist. Is q. 3. ari 2 quaestiuncul incorp.&distinct-4I.art.4. quaestiunculari in fine corp. 4ndis putatis q. r. de malo art. . ad 2. cuius authoritati in moralibus fides masis est habenda , quam quorundam casistarum placitis. His praemissis proponuntur duobia cum eorum resolutionibus.
DuBIVM PRIMUM. dentur in peeeatis circumstantia qua ad nubeciem in completam,Scin dentur huiubmodi1 ecies in morabim, insuapor datis isis speciebus quaeruntar exempla in mattari imopali, uberioris claritatis gra
moralibus,circumstantias tribuentes huiusmodi species actibus,esto nullibi reperiatur expresie, assertive dictum apud D. Th. nihilominus qui asterit huiusmodi species, fundamentii non leve habet in doctrinam. Th. implicite, argutive: nam
I, 2.q-72. ari: quaerens utriimpeccatum convenienter dividatur in peccatum cordis oris, operis,respondet in corpoream
liculi in moralibus ita ad invi cem
127쪽
cem comparari peccatum cordis oris vi operis , sicut ad invicem coparantur collocatio fundamenti, erectio parietis Maedificatio domus,4 in hoc paritatem ponit, quod prima inchoatio peccati Z quasi .ndamentum ruinosi aedificii est fundatio in corde, deindo erectio pariet si Peccati in ore, secundum quod homo prorumpit ad manifesta tionem cordis,es completa eius Consumatio in opere chorum exemplum habetur in contumestia contra proximam im corde cum deliberatrone concepta, verbo iniurioso prolata,&opere contumeliola completa, habetur etiam in peccaris carnalibus, ut patet in adulterio , stupro dc simplici fornicatione Sed collocatis fundamenti erectio parietum ordinatae ad completa generationem domus distinguuntur ab invicem ut species imperfectae secundum Aristotelem T. Eth. cap. 4. S. Th. tam ibi
quam in loco citato eXI. ergo etiam mentalis fundatio dc,
calis erectio peccati distinguuntur ab invicem taΠquam species imperfecta complendae per peccatum operis. Nec valet si dica
tur consequentiam male esse il- Ialam ad mentem D. Th. quia in textu S.I h. non affirmat quod distinguantur specie incomPle
ta, sed tantum affirmat quoddistinguuntur per gradus, non inquam hoc valet ad propositum, nam affirmando ita pro post formaliter&expresse posterius, videtur affirmare virtualiter, im plicitu&argutivo prius , quod sic mani sto. Nam D. Thon loquens in ari citat de species bus incompletis natural tu, qu les congedit in generatione, in motu& in aedificationc domu Sν docet quod secundum diversos gradu&in aliqua generatione vci motu accipiuntur istae specie mergo dum in eodem articulo ase firmat expresse quod secundum
diversos gradus quasi per viam
cuiusdam motus vel generationis moralis peccati distinguuntur peccata cordis oris, operis,uirtualiter implicite, argu
lix videtur affirmare quod distinguantur sicut species imper' tectae Imo verisimile non est quod S. Th. in initio corporis a liud omnino intellexerit nomii ne gradus M aliud in conelusi' ne corporis, alias aequivocations in suo discursu committeret.Ul terius eodem modo videtur si Tho loquutum fuisse depec
to oris, cordis,ac operis incor poredi in solutione ad tertium in corpore autem ob identitaria unius motivi omnium tantum
128쪽
pecie completa ergo in solutione ad tertiti, dum dicit ista nodistingui quando sunt simul, o quitur de specie completa Caeterum non intendo peccatum cordis Moris uni voce dici species incompletas, eo omnino Odo, quo experiuntur species in- Completae in generatione animalium artificialium, 'otu,
in istis enim reperiuntur species incompletae quae sunt per se species in quas dividitur genus tanquam in partes subiectiva',
in motu propter diversitatem terminia quo ad quem, ingemerationiblis artificialium propter diversitarem formarum hae te rogenearu ut patet in generatione domus, in generatione animal vi propter tormam mediae rionis quae praecedit forma specificam geniti , non inquam eo modo quo ipsae dicuntur spe Cies incon,pletae dici debet peccatum cordi moris specieε in- Completae respectu peccati operis , nam in his deest distinctio
haeterogeneatu formarum qualis competit generationi domus,parietis iundamenti, nec est imaginanda aliqua forma media ut ad generationem completam sicut forma embrionis est via ad formam hominis completam, sed tantummodo forma intenti finis proprii re-
peritur diversimode se habes in omnibus secundum diversum statum scilicet perfectum 6 imperfectum sunt igitur species incompletae non univo cc sicuti praenominatae sunt, sed species incompletae similitudinario, per quandam analogiam in quas tum sunt quidam motus permanentes ordinati ad ipsam specie completam peccati operis eo modo se habentes sicut partes motus successivi continui , quae quidem partes non dicuntur proprio species inco pleta eπdefectu distinetionis terminoria, timet si iti motu discreto si vel aberate partes non .continuatas. admittendo sint species incoma
plet servato rigore philosophicae loquutionis. Quapropter
merito S. Tho. 3.part.art. penuit. ult. quaest. in solui. adti docet divisionem peccati in peccatumoris, cordis,&operis non esse eiusdem in partes subiectivas, sed in partes integralas. Itaque pecies incompletas in moralibus aliter quam iam explicui non reperio apita S. Thomam. Quoad exemplum allatum de contumelia in Deum & proximum viis detur quod sit omnino diversae species nominus quam blasphemia in Deum Sanctos: namve
129쪽
commissa contra Deum iu sunt sint tales eo modo quo ponun haeresis,sacrilegium,blasphemia tu in naturalibus qualiter poe- ωsimilia distinguuntur species nitens teneatur ad eas exprime- peccatis quae peccans commit das in confessione patebit ex restit contra se, contra proximu solutione sequentis dubii Admissis nihilominus speciebus unde sit, incompletis in moratibus quae
DUBIUM SECUNDUM. Inrum debeatit in Conse Iovi exponi circu)nstantia dantes Gciem incompletam a d Π quaerere. An erba Concibi gridentini Sess. . Oidelicet. Ea circumsantias in Confessionee sicandas esse quae speciempeccati mutant, intesiis nasin:
de lecto completa tantummori an ver de a
SI sermo fit de specie incompleta quae non est univoce species nee pars subiectiva generis,sed tantum similitudinarieri reductive, videtur talem non ne cessario esse exprim endam a poenitente tanquam aliquam specis em condistinctam idem dico de circumstantia a specie perfecta& completa .g. dum poenitens confitetur adulterium commissum sive opere expletam, non est necesse quod fateatur expres se explicite tanquam aliquod peccatum condistinctum se tu
habuisse consensum in cordei verba sive signa externa designantiainternum consensum provocantia ad actum, cum omnia sinc simul sumpta integrens unum peccatum,in alias dicendo ipsum opus factum implicitc exprimit ipsum opus interne vo litumin signis exterioribus expressum in tantum quod prudes Confestarius omnia simul inteu
muni sed etiam propria cogniti oncisicut qui cognoscit homine, cognoscit animal propria cognitione 6 qui cognoscit sena
130쪽
rium cognoscit ternarium propria cognitione; ex quo infero quod dum prudensConfessarius Cognoscit ex verbis poenitentis adulterium opere consummatu, sufficienter cognoscit adulteriumente conceptum , signis aut verbis expressum, quae sun rpartes integrales adulterii Coalescetis ex omnibus simul sumptIs,ta-
quam ex partibus integralibus; unde cum no cadat subpraecepto Consilii Tridentini quod partes integrales peccati sed tantum species in Confessione e
primatur, hoc est expresso expli-Cecur, videtur non omnino ne
cessarium quod ille passus Consilii Tridentini Iocum habeat in huiusmodi speciebus incompte
tis inferes: Ergo si aliquis vides alienam uxorem praebuisset internum consensum in adulteriit, si nunqua in opere consummaretur, non cadi sub praecepto
Consilii quod ilIeconsensus e primeretur in consessione, sicut non cadit dum est coniunctus
consum matroni operis.Respondetur negado consequentiam nam in tali casu esto deficiat c6plementu consumimati operis, non tamen deficit complamentum specificum, morale internum tali actui; unde in tali casu non censeretur esse inspecie adulterii per reductionem ib
quam pars integralis sed censeretur esse per se individuum adulterii licet comparative deficiat ipsi poefectio cossimniationis operis, ut patet in aliis peccatis quibus quandoque praeter inte-tionem peccantis deest perfectio operis in exequution quae tamen sibi non deest quantum est ex parte intentionis operan
tis. Indeque patet quod toties
poenitens tenetur in Confessio. ne exprimere consensum adulterii praemeditati quoties taIem consensum habuit separatum acosumatione operis ut servetur integritas confessionis quoad
numeram peccatorum, esto noten Catur consensum coniunctucu consummatione operis tan-
qua speciem codistinctam per se
Admissis nihilominus speciebus incompletis in moralibus, quia si tales dantur , dantur ut partes subiectivae generis spe-.cies Perse, licet comparative ad species perfectas, completas
dicantur imperfectar, sive incinfiserar,eo m odo, quo diciuntur in generatione animalis artificiali um iotcium. Dico quod
passiis illa Consilii Tridentini
extendaturastales species rationabiliter quia non fuit intentio Patrum Consilii Tridentini