장음표시 사용
181쪽
rur, quod siensius communis ,supposito quod tantam moliri posset abstractionem , quantam cogitatio uel memoria sequeretur inquam hoc casu sensum comunem euadere sua natura perfectiore: A tqui siensius
communis sic agendo Gupposito quod istud agere pos t9 mutaret speciem, uel no foret amplius comunis sensus sed phantasia, uel cogitatioinc per conseques
seipsum destrueret rergo ea enuntiacis uidelicetranima rationalis in abstractione perficitur a corpore,et quanto magis abstrahit, tanto magis perficitur: iIN haec inquam enuntiacio, si uera esse debeat, hoc pacto uenit intelligenda: nempe quo magis abnrahit, o immaterialia confyderat, eo magis perficitur:modos illud quod adpellas magis abstrahere, pom eria cui ita loquao humanae rationis haud transcedar. nanq; scut uirtutes sensuum interiores,certum a natura praescriptumve possident abstractionis gradum, ita ct intellectus pariter seu anima rationalis, quὀmagis corporeas passiones no insiequitur, itidem qua magis easdem ratione refrenat, eo magis perficitur: utiq; recte dictum sit modo rationis imperium insensus eo rannidis non veniat, ut eosdem ensus non modo compes at: nefortassis temere uelut ebrii contra dominam ratione obstrepant, atq; praeter compositi naturam totius, eam interturbetes rationalis inquam potetra non modo sensuum tumultus Quod naturale es9 ueluti mancipia cohibeat,sed in eosdevltro quod praeter naturam est totius compositi
182쪽
scutat. sane noster intellectus hallucinatur atq; cymittit errati m eo casu,tantum abest, ut perficiatur,
quandoquidem sepenumero ccrporis passiones secuitenetur, nedum detestari. adi d falsa prorsus enuntiatiosuerit , si absiolute atq; fmpliciter stratur :Bempe rationalcm animum tanto magis perfit i. qua to minus corporis passonibus cbsequitur oe obtemperat. ergo lit eo reuertamur,unde nostra fluxit oratio, dum ait sactus Thcmas et itit ex eo corrupitur,
in quosva perfectio confinit hoc lubens admitto,uerum quando poΩmodum adnectit: It anima pιψ-citur in abstractione quadam a corpore, restondeo cui Acmel aduersarios hoc loco pro uiribus tue aro intellectum humanu abnractione quidem perf-ci, non absolute quidom atq; mpliciter, hoc est, non. abstractione quavis: sed certo determinator e, quod secundum naturam transcendere nequit, abstractio' nis genere o quemadmodum o interiores sensius quod mehercules paulosupra retulimusὰ omnes in. abstractione quadam a corpore perficiuntur:quae tamen abBractio, ad ceritim MA; terminum exporri--gitur,neq; ultra fines illos, suas excrere uires possi. Quam ob rem quod intellectus abstractione persciarur , hoc argumento nequaquam eiusdem immortalitas demostratur , alioquin hoc pacto phantasia,fensus communis, atq; cogitatio, potcntiae forent ab cmni corruptione penitus immunes, quum in abstr
4tione quadam sua conspar perfectio. Ca tertimsi L iiii Abeat
183쪽
debeat animae rationalis immortalitas abstractionsa medio probari, dubio procul oportet demonstrari raritionalem intellectum, eo dum intelligit, abstractionis uenire, ut omnes examussim eliminet materiae condistiones atq; expungat equod profecto bactenuscquod sciam nemo praestitit, quanuis illud ipsum omnes pene qui de rerum natura loquutur, pro con
,-E RIECTIO cinquit anctus Thomas , t debet esse perfectibili proportionata, sed bo-
, minis perfectibile seu intellectus humanus, , est uniuersale, quod est aeternum, igitur intellectus. , qui perficitur, est ueternus. In hoc aggere demoliσdo, repetendum en altius ac dyiquirendum uenit adamussim, quaenam uniuersalis esse credatur essen tia. etenim iuxta Peripatheticorum omnium praecipue classicorum tentiam, inter quos in hac materia praesertim, unus Alexander Aphrodisiens eminet et uniuersale quanquam humani fabrica est intellectus, in rebris attamen exterioribus , basim ac fundametrem sortitur; nanq; res ipse naturales siue accidentia sint, seu Dbstantiae:dum earum natura, seclusa qualiber alia adpendice cidue solius intelli rentia
184쪽
tentia munere, quandoquidem res nusquam repe-- riantur fimplices) animo concipitur, uniuersale sit et
cum alioquin extra intellectum, uidelicet in natura rerum, eiusdem rei natura propter materiae conne
Monem, particularis esse deprehendatur e quo fit, ut ipsum uniuersale nil aliud sit, quam rei exterioris imago atq; mulacrum . quod in initio libri Periermenias adpositissme Philosophus adnotauit, inquiens animi conceptiones, hoc est, uniuersalia, rerum ipsarum, esse militudines. itaq; costare arbitror uniuersalia,quatenus intellectus humani figmenta sunt, esse penitus accidentia, quaenuis ratione radicis rerum externaru, unde deducta sunt, substantiae set Mel accidentia realia, quum res nere mi naturales. Quam ob rem quu uniuersalia quatenus uniuersalia, hoc est, quatenus essentia in animo possident, miniis res naturales sint, quin potius reru naturalisi idolar equitur luce meridiana clarius,ut eatenres accidetis sint, eaq; no naturalia, sicut albedo, calor uel alia id genus.sed accidentium naturalium aut ubstantiaruceu umibrae sint, ue Quod Aristoteles aio mili-' tudines. his itaq; ueluti bas quadam atq;substerniculosubiectis, ratiocinor hunc in modum: uniuersalia quanquam eatenus aterna sunt, quatenus in natura rerum ob continuam successionem passim o fifendunturi, nihilominus eadem uniuersalia quatenus in anima sunt, id es, quarenus linia Galla sunt.
185쪽
supra dictum est9 non naturalia sed accidentium
sub stantiarum naturalium umbrae tantum ct imagines fuerint,ac per consequens omnium uilissima penitus accidentia, quae singulis pene momentis oriuntur atq; gignuntur in animo: idue sensuum interuentu partim exteriorum , partim interiorum atq; famulatu. itaq; ut eo revertar, unde nostra pau o ansefluxit oratio, hunc in modum ratiocinor o uniuersalia quatenus uniuersalia, oriuntur e ergo ariscunt ,s-
quidem quae apud naturae studiosios promiscue uulgatissima est positio, quicquid generatur, corrumpiatur. qui igitur uniuersale, quum in anima nuper genitumst, aeternum dici par si ' praeterea nonne scissitias ac uniuersalia per conisequens, ex quibus artes o scientiae conflantur, ob egritudinem maxima manimo cassari penitus,atq; deleri uelut imagines in cera delineatas, experientia constat / adeo fugiut, ex animoq; radicitus nonunqua eu talitur, ut uel longa meditatione redire, reuocariue nequeant amplius
ad memoriam. Quam ob rem si Philosophus alicubi fortassis uniuersalia, aeterna esse confirmat, cum alioquin quatenus uniuersalia Quod probatum est, qu niam uilissima sunt accidentiaὰ corruptioni uariis ex causis obnoxia deprehendantur: dubio procul eadem
aeterna fatetur hac una ratione, quatenus esse perpetuum in rerum natura, propter continuam seu celsionem obtinent. Caeterum eadem facilitate qua ta penit ure medio i ollitur eiusdem ratio, quae sc habetr
186쪽
bet : Omne quod recipitur cinquit sanctus Tho- , maυ secundum modum eius recipitur, in qno esto, formae uero reru in intellectu pos bili recipiuntur, , quatenus actu sunt intelligibiles, idcirco uniuersa , les, ac per consequens immateriales ct incorruptibiles. huic obtesto facilis res osio patet exsuperioribus, siquidem formae rerum actu quantit et intel- Iigibiles,quafacilitate g gnuntur in animis, ea mquos corruunt atq; fatiscunt.
ESSE intelligibile permanentius en quam essesensibilesta prima materiaseu primum
subiectum sensibilium est aeternum:ergo mul, rὰ magis primum subiectum intelligibilium eru' , aeternum, uidelicet intellectus possibilis. haec ille. Diximus alias, quod denuo repetimus ntellectum dialectice probabiliterve iuxta Galeni sententiam, cum pluribus in locis, tum in eo libro precipue, cui titulus est o Quod animi mores inseqNamsr corporis temperiem Quanquam alibi fatetur se penitus lignorare nunquid anima rationalis caduca st, an perpetuaὰ diximus inquam alias humanum intel-- tellectum probabiliter atq; ueri militer videri sensim quendam interiorem,genere cum cgteris elin dι m
187쪽
dem, specie uerῖ distinctum atq; puriorem o proinde speciei choc supposito9 intelligibiles minime carMerint adamussim materiae conditionibus,ac per consoquens intellectus nostri cognitio, proprie nequaqisa intelligentia, quin potius uerae fuerit imi ligenti e simulacrum ci imagor cuius quidem rei uel illud non levem adfert ulpicionem, quod perpolica qH mens humana certo cognoscat, reperias si prima *mel exclustris principia , seu primas enuntiationes, quas Graeci passim axiomata, Latini uero prol quia seu dignitates uuncupant: caetera demum,quae primis ex principiis humana mens deducere perdia scursum et elicere consueuit, adeo sunt incertasepe numero, ut quindoq; uel eruditissimis imponant escilicet demon nrare se putantibus, cum alioquin uix
probabiliter quidquam colligant. Quocirca Dundum constat rationalem facultatem subiectu esse specierum intelligibilium, quando dubium adhuc sit, an
eius cognitio uera si intelligentia, aut idolum atq; militudo uerae potius intelligentiae t quod nimirum ea Faestio sit nobis incognita naturaliter, nec a quom piam hactenus explicata, uidelicet eo demonstrati O-nis genere, quod scientiam parturit: Si nundum inquam pater humanam mentem certo subiectum esse
. specieru intestigibiliu, qui primum eande cobsecro subiectum ea rundemspecierum intelligibilium ad erucrib ' Itaqi 'subiectum esse oe primum, animae rationalis portione Quae passivus intel Eius dicitura
188쪽
s cierum intelligibilium, minime pro confesso ut nitsubjciendum uelut omnibus euidens Quod sanctus Thomas hocsuo ratiocinio fecisse uideturὰ cum a naturaliter incognitum octuin potius demonstrativo θι
logismofirmandum erat. Praeterea ut absq, demon-Bratione condonemus, humanam mente intelligibiles ueretpecies recipere, simul ac intelligere . ita probari poste uerisimiliter atq; dialectice dari superiore alia intelli etiam, quae primo Jecies recipiarsensibilium corporu intelligibiles ,nequaqua imus inficias . Quare hoc upposito mens humana Iecudumsubie- diu potius intelligibilium specierum uenit adpellanda,quod eas auxilio seuperioris intelligentiae secunda λῖ. in qua prius fortas; receptae fuerat, usiceperit, scilicet modo nobis incognito, quod probabiliter sic ostedituroex interpretibus ristotelis, qui sequutur
flexandru .aphrod eum, agente intellectu rationalis animae partem esse negant, ac eunde esse Deum uel aliam superiorem intelligentiam contendum, cuius opera beneficios phalasimata totam a musmexuant mater iem, species evadant intelligibiles,
quo sέ. ab intellectu palsuo tandem recipi et intelligi queant, quibus suppositis ita ratiocinor r illa superior intelligentia, quae depurare cui recentis-rum aliquando uerbis utar9 phantasmata creditur, uerisimiliter species nuper factas intelligibiles prius intelligit, quam agnoscantur ab intellectu possbili Zc nihil prohibet, quo primus easdem quas intelligit, recipiat
189쪽
Yecipiat,dein earundem similitudinem intellectui largiatur possibilionii prohibet inquam,quo minus ea superior intelligentiaspecies easdem primo recipiat γognoscat, quando depurata: snt cuidelicet abdicata
materiae deformis caligine penitus uniuersa ct perronsequens intelligentiarum natura miles iam euaserint o dein ubi cognouerit, easdem indat intellectui possibili,scilicet ut earum interuentu po*bilem eundem intelle lum,utpote rudem dc potentiae mole obrutum illuminet. Ergo ratio sancti Thomae, cum in-tognitum cne dicam asum ads mat,probabilis tantum fuerit atq: dialestica,no antem demonstrativa. 2 tanq; demon Itrationu ea lex est,ut earu adsumpta
seu prαmisse, propossitiones immediatae ni dignitaressiue proloquia fuerint an postiones nihil refert)aut saltem 5 mediatae fuerint enuntiaciones, easdem
per aliam demonRratione probatas esse conflet. porro neq; Philosopbus nec alius quisquam eius interpres cquod sciam) bactenus demonstrarive probauit Decies pasm uocatas intelligibiles, omnibus adamus
sm denitui materiae condictionibus, ac per consequens nundum patet intelligibiles easdem uere dici posse species: propterea nec quod humanus intellestas subies tum fit specierum intelligibilium, hoc est, quae uere species intelligibiles sint,nundum Idparet,
tantum abeIt,ut eundem intellestum earudem st eierumsubiectum esse primum ,euidens t.
190쪽
CTIO. Cap. V., ---3 CIE NU, est honorabilius facto,s d, H tellectus ages facit intelligibilia in actu, quae, sunt incorruptibilia, ergo multo magis ipse, erit incorruptibilis , per consequens anima, cu- , ius ipse est lumen. Hoc ratiocinis pro confessosvpponit agentem intellectum producere propriis uiriribus uniuersalia actu intelligibilia, quae prorsus omnibus materiae condictionibus careant, ac per conserens incorruptibilia sint. quod quia seuperius falsum esse salissi perq; ni fallo probauimus, non est,cur illud idem incassum inutiliterue denuo repetamus. aeterea supponit aliud quiddam, nempe quicquid ab aeterna substantia producitur, aeternum esse necessariorquod quidem ut a plurimis adseueratii esse constat, ita neminem hactenus illud idem demonstrasse, non di stemur. Atqui ne fortassis id genus homines, quibus hoc plus iusso placitum adridet, classicorum aliquot Philosopborum nudis aut horitatibussu percilium attollant,Platonem atq; Plotinum de rebus diuinis diuine loquentem, quemcut Ioannis Pici Miranduta uerbis utar9 Iudantes Platonici uix intelligunt: Platonem inquam atq; Plotinum in ius voco, qAibus placuit ea qrue proxime a Deo, utpote prima rerum causa immediateq; proficiscuntur,at