장음표시 사용
201쪽
forma astipsa: Anima autem est forma suffinen1. ergo dic. hactenus ille: hoc argumentum innititur huic inunt racioni, nempe quod anima rationalis feforma subsistens . se hoc enuntiatum e medio substa-leris , ratiocinium omnino corruat, op9rter; neq; enim sufficiendam erat velut notum , animam rationalem sub Here, qudi potius illud idem, quodsi p- ponitur, aliqua demon iratione frmandum erat rpraesertim quasso multis Peripatheticis cur flexandro9 usum fuerit, humanum eundem intellictum de potentia materiae Quod dicisoletὰ educi eliciq:, haud secus ac aliae species corruptibiles, tantum abest, ut eum sub istere fateantur: quidem nulla forma corruptibilis iure sub stere dici queat, mallὸ minus ipsa materia ,sed unum compositum ex materia formane compactum uere proprieq; subfinit. Decima ultima ratio sancti Thomae cui m: hi quidem uidetur9 uere demonstrat, quae sc habet:Adperitus naturalis non est rustra sed homo quilibet manere 9 esse perpetuo naturaliter asperit, et per intelles um adprehendit esse, non solum ut nunc sicut bruta sed simpliciter, ergo perpetuus es intellectus. inhaec sane demonstratio Oaud libro huius operis quarto fusissime Christo domino fautore probabitur altas agit radices, quo sit, ut iure quodam suo dissu-sam re tu rat narrationem. equidem hanc eandem Hemonarationem ex me ipsse non solum commentus fueram, uerumetiam hanc eandem siriptis manda,
202쪽
Mam , idq; eo modo prorsus, quo eadem hoc in opero Iegitur equam quide demonstrationem ubi cum Alexandro Saulo scilicet uiro; cum pietate, tum eru ditione insigni contulissem , is Quae sua semper elyconsueuit humanitas9 hoc idem ratioc)nium admo nuit, scriptum reliquis beatum Thomam, una cum ueteris paulo superius in medium adductis.
probatur anime rationalis immortalitas. Cap. X.
incassumue tentare supponendum en pro cofesso quod ab erudii is omnibus ita receptum est, ct ab Aristotele praeterea probatum in P meis, o a Valeno praesertim in libris de usu partium, ut nemo plane possit of ndi tam ess os, qui id in controuersam vocare iam audeat; hoc itaq: supposuo D exordior : AriRoteles :n Posterioribus analyticis ubi definiuit , quid st scire inquiensscire est perealisam cognoscere propter quam res est, quonaillius causa est,et impos*ibile est aliter se habere: qua animaduerteret hanc definitionem ei e positionis sperie ceo modo scilicet,quo definitio dici poteIt positioo per consequens immediatam atq; in monurari u : minimc probauit eam quinimmo statim subint
203쪽
it. Manfestum Ritur, quod huiusmodi aliquid rest, quia tam scientes quam nsientes, opinantur psum scire sic se habere adhaec quotiens borum utoq; credit se aliquid scire , Harim arbitratur se causam eius tenere: quanquam illud inter utrunq; dfcrimise. sis intercidit cinquit Thilosophusὰ quod ruscien
rei caussem tenere se tant lim putat, quum alio meam non agnoscat sciens uerd praeter id,qLod se casessam habere credit,eande insuper habet re vera.Accedit quod omnes homines vel ab infantia, quoti salicujus rei scientiam scrutantur ci quaerunt, per
re so citariuefolet,propterquid, profecto non potui Aristoteles in mediti adducere demon ratione signicquam demonstratione quia reccmiores nucupant et actore, ct quae suo magis aueret instituto; quan- qua etenim immediaiae propositiones aut definitiones pariter immediatae, a priori, hoc est, per causam pro' bari nequeunt Quod nulla antesie causam habeant,
per qua probari queant9 nihilcminus eaedem a poneriori, uidelicet per effectu innotes unt,quotiens obsturiorcs fuerint, quam ut a quouis inteDIi prima fronrepercipiue possint. Itaq; quod hic iffert A ristoteles tale perinde ist, ac δε ita dixisset quod imst ex aequo pas)im omnibus hominius, id eisdem necessuri4 speciei ratione ct fecundum naturam inest o at quod scire sit huiusemodi,cunctis indis r inatim hominibo
inest oe ex aequo , qua qu: uis tam nesciens quam sciens, idem fateatur, ergo scire rac di nitum est:
204쪽
Uioquin natura Quae nunquam nisi impedita com mittit errores ac delinquioremere perperamue mortalibus hominibus indidisset hac opinionem, videlicet quod scire sit per causa cognoscere,et quae sequuti risi uerum hoc haud esset. Quorsum haec ' inexplicabilis est mehercle scientiarum omnium sitis, nemoratam Rupidus, tam uecors, tanq; mentis expcrs, qui scientiam rerum omnium summis votis non ad emeter atq; concupiscat radeo non laturia Philosophiis ab initio primi de sapietia libri diutim exorditur i uc in modum: Omnes homines natura scire deo erant, neq; enim absolutefmpliciterue protulit, omneis Romines scientiam a Gestare sed hanc adpendicem addidit: natura, hoc est. secundum naturam, ea se non communem,sed suam ipsiorum propriam, qMi
. do defaerium inud sciendi caeteris, quaesub globos nae sunt naturis se usi ciebus, baud inst. tqui quod hominibus inessetfciendi de 3derium demonstra tione nequaquam indigebat ,sed quod id eisdem insit natura .i. secundum naturam, hoc fortassis demon-srandum esse,suspicari quispia potuisset. Idcirco pro
positionem uniuersalem uniuersaliter enuntiauit inquiens, omneis homines adpetere secundum natura
scire; nanq; s non omnes, sed plures tantum hoc cuperent, optimo iure suspicari possemus d hominibus minime fecundum naturam inesse:At quum id inli- scriminatim omnibus insit hominibus uel experiet avidice, morito adpendicem banc addidit onatura b
205쪽
est, secuηὀum naturam: s quidem quod omnibus I esse constat o semper, id necessariῖ ct a natura o
secitdum naturam esse, nemo penitus ambigit: Mandoquidem ea praesertim a natura oesiecundum naturam ese dicatur, quae semper talia sunt aut ullom seeἰ semper . Verum huic Arsotelis enuntiato crediderim addenda esse particulam romnia,ut talis enadat sermo scilicet : Omnes homines natura scire des derant omnia, praecipue divina, quod uerum es e uel ιnductione demonstratiua probatur hoc pacto:nemimem in uniuerso terrarum orbe reperias, qui non ad letat omnia stire, sid tamen omnia scire nemotcneat, quia quod cupit, assequi se minime posse persuasum habet: Accedit quod unam aut alteram particularem sitientiam uel artem , examussim agnoscere eallere ue nemo potest,nedum omnes. Hippocrates id de arte medica impendio adseuerat, ct Galenus abdit, feri non posse, ut integre quispia perfecteq; medicam artem assequatur, etiamsi uita nostra in trillum tempus prorogaretur. Ouam ob rem quum esii
dens fit quElibet medicinae studiosium aut alteri scietis addictum, cupere secundum naturam, eandem adamussim perdissere, nec tamen id consequi posse: sequitur necessario, naturale de Iderium hominis esse praeter rationem ac frustrabiue smpliciter muntiemus: Omnes homines naturasire deoderantctu cum hac adpedice dicamus: Omnes homines natura scirs de erant omnia:quandoquidem utrobiq;fra
206쪽
Ilio des derium frinretur cursiti dixerim ac vanust et irritum. Atqui natura Quod 'ppo tum esυν il agit rentatue fruserae datur igitur alius animae Ilatus a corpore diuulse, in qua poten intellictus omnia perfecte scire, Ergo rationalis animus est incorruptibilis r quidem hominem in hac uita palames, haud posse cquodsupra probatum est e finiis uni
Hiq; constat9 unam scientiam aut artem integi Eperascere, ch alioquin id maxime cupiat, tantum abes, ut omni a per disiere, animove comple disquispia, se possesperet. Quocirca dubio procul shaec adfabrὸ
contexta demonDiratio gni fuerit: omnes homines des erat omnia scire secundu natura propriam,ad id eosdem propensos reddentemde oscientia omniualiquando consequentur, ne scilicet naturale defrarium euadat irritu atq; supervacamurat humanus intellectus quandiu uinculis corporeis irretitur Operplexus est, quod debderat, consequi nequit, quod experientia reru magura nos aperte docet: Is ergo
quandoq;separatus a corpore superstes erit, ct om nia perfecte Quod alias corpori copulatus anxie cupiebat secundum naturam adamissimue cognoscero intelliget: atqui forma quaevis seu species,quaesuticet materia nυ indiget ac per se subulit,incorruptibilis est, humana mes igitur intellectus humanus immortalis, atq; hoc primum fuerit nolirum ad immortalitatem intellectus humani demonstrandam
207쪽
De Hurna. Intelle .cON FUA DE MONITRUAE Tib.
nem adductam obiecta diluuntur. Cap. XI.
res eam enuntiationem : Omnes homines natura scire defderant, hunc inmodum interpretari: Omnes homines natura scire cupiunt omnia, ct quod cupiunt assequuntur, non in uno quidem indi-Niduo particulari Quod penitus en impossbile sed in specie quia licet Plato liel Socrates exempli graria, uix pauca perdiscere callerene pust, tamen omnes una collecti ci omnia discunt, sciunt quo fit, est naturale def3derium minime far irritum , immo finem Jrtiatur intentum. hanc eandem opinionem utiq; uel hoc exemplo confirmare liceat,quod omnes homines abhorrent mortem, mul ac det stantur: praeterea perpetuo cupiunt in hac mortali nita perdurare, idue secundu naturam, quod probatur:qu niam omnes homines eiusmodi experiaris, ut malint in aeternum in hac mortali uita desidere, quam semel mori, neq; tamen deoderium illud irritum esse potest ac uanu, quonia quod in se particularis qui snequit adsequi, id saltem ad equitur in specie, quidem exsuccessua particularium generatione, specieruna permanet incorruptibilis; haec sui mediusfidius. quae in fauorem Neothericorum rictotelem hoe loco perpera exponentium, comminisci qui jam pos
208쪽
s . Hi porro bifariam peccant: primo supponentes maturali defγderio feri satis, dum quod in particulari concupi cunt , iis specie consequantur e secundo si si omneis homines cnon seorsu; sed una colle-Etss,ct discere oescire omnia patent. primum sup- ἔ cstum sic tormatur os defγderiam irritum es e nodebeat, necespum est,ct quod cupit, ct eo modo, quoci pit, assequantur: At Socrates oe Antonius cacfc de s Vidisὰ haud solum in specie ,scire cupiunt
frigula, uerumetiam in particulari: quod vel indu-Etione manifestum euadit. Equidem ut ιν issime ue-ἐim abdita naturae omnia non tum an:mo uersire, quinetiam examussim intelligere, ac ut ita dicam absorbere, quum alioquin unlim Aristotelem integrum aut Galenum a sequi pers te nundum potueriin, nec me integre posse Ovanuis laboribus haud parcam9 certo scio: uelim inqua libentissme Theologia uniuersam ct Mathematicas scientias, adhaec ius ciuile pariter ac omnia quae mundus capite uelim inquam rursus omnia, non in specie ,sed intellectu meo particulari, ct condscere oe examussm animo
complesti. Quam ob rem si adsequor illud in specie, meo nequaquam satis fi defeerio , quidem adhuc
inquietus maneo , perinde ac nihil jus em consequutus,proinde uelis nolis, naturale de γderium adhuc irritum mansti, quando nec quod de Fuerabam, nec eo plane modo scilicet, quo cupiebam , cons equi
Minime licuerit. Vanq; si defγderium sciendi parti
209쪽
talaris ct indiuidui finem consequeretur in spe . dubio procul animus adquisito me quiesceret: sciao motus omnium corporum naturalis, ubi ternu num, cuius gratiast motus, attigerit, tandem quiescitrac sic extemplostendi deoderium desineret,uerbigratiasenex ego mediocrem eruditionem uix consequutussum, Muesummis uigilijs, quis aperte nouerim alios in tota specie quanplureis , uel earundem scientiarum, quibus hactenus incubui, professises rmulto plura scire, quae mihi uel prorsus ignota sunt, aut certe parum nota: si uera sunt, quae in medium aduersarii proferunt, optimo iure mens quiescere deberet, ac nihil amplius cupere, quando quod ipsa nopotuit in particulari consequi , saltem illud idem in specie cosequuta uideatur: Atqui sicut is initio nequaquam sciendi de Iderio flagrabam adhuc finem. ut id in specie consequererrita nunc quanuis species id adsequuta fuerit, nihilo tamen minus adhuc eodE defuerio Quemadmodu prius afluat et ardet animus, tantum abis, ut quiescat:Ergo datur alius animae status a morte, in quo quod hic animus cupit,tam meo modo, quo cupit, illud idem constiuatur, animus igitur incorruptibilis Porro natura cuiq; insitum esse, ut omnia simpliciter scire cupiamus, pro ter communem omnium hominu inductionem , quos hactenus interrogaui, uel id in meipso sum expertur etiam a teneris cquod aiunt) unguiculis o quado ueι
ea aetate semper exars de Bderio sciendi omnia quin
210쪽
l Etiam rugenium filium memini, quum sex tantum esset natus annos, interpellatem me de natura Dei , qualis foret,quisiam esset eius locus precipue ad cnum corporeus esset Quod magnu erat eruditionis futurae praesagio an incorporeus r ut interea misesas faciam quaeniones naturales, quas non modo sciscitabatu sed animosecum uersabat atq; meditabatur. hoc ego cum in eo propemodum infante, tum in meipso praecipuesium expertus, smul ac deprehendi luce meridiana clarius, ultro nobis a natura indituesse defγder iustiendi omnia, idq; non in specie,sed in
particulari, atq; haec pro infirmando primo aduersariorum supposito dicta sufficiant. Secundo adsumune tanquam omnibus confesum, omnes homines promiscue, scilicet una collectos per intelligentiam, condiscere posse omnia tum scire quae opinio mehercle longius aberi a ueritate, quam ut ab eruditis amplecti probariq; debeat: quidem magna pars eorum, qMescimus Quod passim dici solet, en uerisi um9 minima en eorum, quae ignoramus: quod onenditur, quia casualia ct fortuita Quod supradictu es Dnec sciuntur, nec ab aliquo sciri possunt, quum alioquin a causa determinata proficiscantur, s Galeno
credimus et Hippocrati:non dicam Euangelio,quod mihi negocium cum atriis intercedat, quanuis illud. idesupra rationibus cui mihi quide uidetur) lucidis Dii comostrauerim. praeterea quaeda reperias in na