장음표시 사용
191쪽
sunt a placuit inquam isdem Philosophis, isthaec de terna fore necessarid unde Philosophus idem in Τimeo mentes o animas ab omni corruptione penitus immunes adseuerat,bac una ratione potissimum, . quod a prima rerum causa proxime ac immediaesprodierint:corpora uero idcirco corruptibilia esse cotendit, quod ab animis substantiarum abstractarum. ultimis immediate fluant atq;generentur obsc porro. Theorema uel hac ratione fulciri queat, quod radii solaressimul ac caeterorum astrorRab antris effluat, cum alioquin cut patet9 suapte natura orianturo occidant. eoae modo lumen quodvis sue id a corpore corruptibili seu ab incorruptibili quale coelum esse putat Aristoteleo proueniat, omnino cr incipit, ct certis temporibus fatiscitradeo falsum esse liquido adparet, scilicet ternum esse,quod immediare ab aeterna sufflautia dependet. ijs itaq; suppositis,
integra sancti Thomae ratio corruat, oportet;nanq; dum ait o intellectus agens utpote faciens, ac facto
per consequens honorabilior, intelligibilia in actu producit, qua sunt incorruptibilia: falsum adsumit, quando nec uniuersalia actu inteligibilia, incorruptibilia esse constet, quanuis omnes peripatherici tunmatim hoc ipsum adserant. praeterea nec illud plane
fit euidens , uidelicet aeternum esse quod libet, quod ab aeterea substantia uel immediate proficiscitur hoc ipsium licet quanplures asseuerent. Caeteris bi ruisse Theorematis conf)derationem atq; discussio
192쪽
Hem, in quartum oe ultimum huius operis librisnconsulto reiicimus quippequi per transennam hoc loco tantum obiter se, scilicet quatenus practens nego hium poposcit, eius decreti meminimus.
o forma corrumpitur uel obsub-. lecti corruptionem aut cause ,sed aninuae
. nihil est contrarium: praeterea non habet, subiectum in organo corporeo, ad cuius corruptio, nem corrumpatur: neq; ad corruptionem cause, quia uenit deforis,o non educitur de potentia muteris,haec beatus Nomas.Qui dicit probare debet; quod per omniu passim ora circufertur, ac publica fere praeconis uoce promulgatur retenim du inquis, anima non habet subiectum nepe corporeum orga num, malim huiusce enuntiati nudam demonHrationem, quam centum Philosophorum phaleratas' authoritates, praesertim cum isdem,una cum Plau tone Galenum e uestigio opponamus adseueran tem , in cerebro tanquam in arce rationalem ani mam residere; praeterea rationalem eandem facutitatem uenire deforis, ut Aristoteli facilimum fuit esserre, ita firmare demon Irationibus illud idem
c quod eundem haud praenitisse supra libro secundo
193쪽
monstrassi confidimusὰ hoc opus, hic labor est. adest fuerat istud probandum, non aute inhilogismo, adrsupti seu praemissis loco sumendum. item quod ait anima nihil es contrarium,quid tum ' neq, cinterit, compositorum speciebus perfectis contrarium quid piam reperias, crum alioquin easdem abunde corruptibiles esse maniferio pateat; quando satis superq; si sciat, ad formas mixtorum demoliendas, una primarum qualitatum contrarietas: quippe quae cαμ- .ris compositoru collataespeciebus, materiae uices gerunt: adeo qualitatibus elementorum utcunq; refractis,in compositione mixtorum, qualitatibus inquam iudem mutuo certatibus:ubi iam eo dissidi s uenerint,m earum una uel plures destruantur, mox e medio
sublatum iri compositi speciem, experientia cini ratio subscribto palam admonet.
MA TIO. cap. VII. . . NIMA non debilitatur debilitato codi, a pore nisi per accidens, id est, ob debilitatis. - nem ipsorum organorum: quia si per sie O-
, bilitaretur, haud restauraretur reparatis organis. . cuius contrarium uide muso unde Philosophus pri- . mo de anima textu comenti. lxx. senex cinquito. acciperet scaeum iuuenis .inis cerneret ut iuue
194쪽
. vllarergo nec corrumpitur ad ipsius corruptionem. . intellectus praesertim nec per se debilitetur . neq; per accidcns, cum organo ncn indigestis ue-
. rd in ipsius operatione sit fatigatio, non is res e- . ctu ipsens, sid respictu uirtutum quibus indiget eco .. gitatiuae uidelicet, imaginatricis,ci memoratiliae
haec ille. primum haec ratio delinquit, quia supponit animam non debilitari debilitato corpore nis per accidens, quoniam inquiros per se debilitaretur non resauraretur organis repararis. A t quid ais' nunquid quod organo plantae, quod prius ab externa uel ab interna quapiam causa debilitatum fuerat cur beati Thomae uerbis utarὰ quod organo plantae inquam alias imbecilla,nunc autem agricolae diligentia reparato Megetatrix facultas instauretur: nunquid 'propterea iure dixeris uegetatricem facultatem per se non debilitari, propterea quod instauratis orga-nri ipsa pristino robori restituatur φ profecto si calor
innatus permaneret illasus,et organa facultatis eiusdem nec ab intrinsieca nec ab extrinseca causa isderentur, ipsa facultas uegetatrix incorruptibilis per- . maneret: adeo merum figmentum utiq; fuerit ,scisticit imaginari corporea facultatem per se corrum pi, ilisso penitus corporeoadeo constat formas corra , ptibiles ob tasonem corporis, nec alia ratione cyrra 'pi posse. Qua ob rem sicuti vegetatrice, ex uale,ar motrice facultate haud infirmari contingit,ni subie- . tum prius earundem facultatum patiatur, ita ratis .
195쪽
ualis facultas non nisi patiente corpore laeditur , I quemadmodum reparatis organis innaurantur acultates. uegeratrix, pariter ac fenfibilis, atq; mο- trix, ita nimirum humanus intellectus repararia organis robur adquirit. Iraq; si facultate quapiam instaurari repararis organis, indicat eandem facul ratem per se no infirmari: uegetatricem atq; sensua ἐemfacultatem per se nequaquam infirmari continget, quando reparatis organis easdem prius laesas atq: debilitatas cur sancti Thomae uerbis utar9 de Mum instaurari constet. fecundosupponit rational3 facultatem organo nequaqua uti corporeo, cum alioquin hoc probandum foret,idue demonstrativo bila gismo, non autem Quod Peripathetici faciuno pro confesso supponendum :quod id quaestum uidelicet.
an humanus intellectus utatur organo corporeo ,
naturaliter ignotum sit, ct quaestorum naturaliter ignotorum demonHrationes esse soleant: prae sertim cum hoc in negotio magnus Galenus ali, quot rationibus, cerebrum intellectus organum esse contendat :quae quidem rationes , demonstrativa esse negaueris, tamen esticaces atq; probabiles cue- iis nobisa fateri cogeris. caeterum quod ait intelle-εtum infirmari seu fatigari, sensuum interiorum ra tione , uidelicet imaginatricis, cogitatricis , simul ac memoratricis, non autem respectu sui: scilicet quasi non per se,sed per accidens, hoc est, per aliud rationalis facultas infirmari uideatur, cum alioquin
196쪽
re uera nonsiolum baudi emetur per se. sed nesper accidens oboc rursus probandum fuerat , non au em uelut confessum quiddam subhciendum . quando f demonstrationes dest, s vere liceat Iumanum intellectum, se quendam fensum interiorem, corpo reum, atq; corruptibilem, a caeteris interioribus sin bus specie distinctam, qui solum in hominibus offendatur :quippequi exaelius perfectuιsse temperamentum inter animantia sortiuntur, mulac lonspuriores ac bruta spiritus atq; temperatiores, utpo te discursibus magis deseruientes uelut sinsui cuida puriori, po*ident: cuius qui tim rei probabile satiso euidens argumentum est, quod bruta, quo pro pius ad exqui tam accedui temperiem,spirituumve tenuitatem humanis per missim, eo prudentiora sunt, O rationis capacia saltem prima fronte iudicantur : adeo non iniuria Galenus dubitauit,an animantia quaedam csicut Elephantes9 quae dicuntur bruta, prorsus rationis expertia censeri debeant.
ratio, nempe quod anima non infirmetur, sed debilitetur ut sancti Thomae uerbis utar)nisi per accidens infirmato corpore , sequitur omnes in Mimator Peciei corruptibiles:puta lapidum atq; M ij metal-
197쪽
metallorum, per accliens tantum esse corruptibi non aatem per se, a scn in nisi pre corruptionem subiecti hoc est, materiae fecuniae corruunt; nans quandiu lapidis temperamentum, exempli gratia, manet illaesam, tantia lapidis eiusIemformaseu species perdurat: ubi uero qnalitates elementorum in eo lapidis reperamento refractae, iam e3 dissidijueniant, ut earum una uelut lyrannus alias subigaea N: prsundet sane tum 'ecies lapidis proprio subiecto de tituta, quod do finitu illud certumue fuerat temperamentum a natura communi bi praescriptu,
uelut proprium ac immediatum eius specieisubiecturrunc inquam aboletur species ipsa lapids necessario. quo lsi temperametum idem laesumst quidem tantia spersed ram n minim: laesionem effatu dignam susceperii profecto si semel auferatur ea laeso, corporisve temperamentum reparetur rinnauratum iri
quoq; lapidis eiusdemspeciem, quae prius isse com is
siti temperamento, noxam qua nuis haud effatu dignam susceperat, ratio naturalis omnino conuincit:
unde videmus elementa simplicia uel Lisa, nihil minus propriam cuelut rhesaurum9 adseruare speeiem ni fortas; iam eo processerit laeso , ut non Ν-lum aegrotare cliceat mihi ita loqui clarioris doctri nae gratia9 quinetiam corrumpi cernantur. Proinde Avicennas prima primi cap de Elemetis, at probandi in aquam esse natura propria frigidam, ait ea dem ab extrinseco aliquo nusqua altera Iam, pcrma.
198쪽
' Mere 6 isso ego uer δ hanc adpendicem addo: v delicet quod aqua alteretur ab extrinseco, puta ab igne modo nundum O processerit alteratio, ut iam sit corrupta9si postmodu eadem alterata tempera tissimo exponatur aeri, dinuo prasinam uiribus proprVs Quam paulo ame perauerat9 frigiditatim reparat . quorum haec /s jormae usi inan: matorum debilitatae cui beati Thon a vobis uiar9 propters b tecti passonem seu dibilitationem: ubi reparatu idε subiectusuerit, in Ita urantur omnino consequitur iuxta raticnem sensti dccloris, easdcm per si forma minime debilitari, sed tanti m per accidens o at si per accidens tantum di bilitantur, perse nunquam Eebilitari porci tint, ac pir ccxsecvt ns nec pι r se pari, passione videlicet, Quod aiuἰὼ corruptilia, quareaeec corrumpulpecies igitur lapidos ceandem de caeteris sub unaribus mixtis ratio militat9 incorruptibilis per se fuerit. Porro quodcvq. tale est per se ciuxta praeceptiones logicasP ι uicunq; conferatursemper erit tale sed cur exsupposuis fansiti I horeae deduximus9 species omnes corrMptib)lcs, per se pati
eorrumpine nequeunt, crgo cuicunq; comparcntur,
perpetuo fuerint incorrupi ibi cs: siqui ccnstat uel ipso sensu iudice, cum passibiles oe alterabiles, tum corruptibiles easdem ele, equitur eas crgo perse cor rumpi. Quam ob remolpum omnino fuerit animam scilicet uegetatrice atq; sensuace,debilitari solum peragcidens de Lutato corpore, quentems et bilitato co
199쪽
De Huma.Intelle. pore, per accidem ipsa quoqή poten infirmari Iesdebjlitari, sequitur eandem innatam habere potentiam, qua per se possit infirmari, alioquin nec ad aucuius infirmitatem ipsa posset infirmari sciliceis ipsa per se, hoc essuapte natura foret cui ita dixerim9 indebitabilis, id cs, si penitus ea polentia careret suapte sponte, qua debilitari posset. Proinis
Philosophus inquies is si nex acciperet oculum iuuet nis, uideret ut iuuenis, haud intelligit, quod in semper accidens tantum, scilicet ob debilitationem comporis, imbecilla quoq; reddita fuerit anima: quando uel corpore nullatenus isso, ipsa per se corpus proprium sensim atq; paulatim destruat, ac per consequem seipsam perse pededentim extinglsat, quis sit. propria natura corruptibilis: uerum intelligit, qudis anima resarcire posset perpetuo iactura, quamin.
fert cum bipsi tum corpori cquod sepefacitὰ perpetus maneret in eodem statu, perinde aes ita loque ratur.senex male uidet, quia uirtus oculi cdum senis nat secundum naturam ad interitum9 infirmata est, cum per accidens ob debilitatione organi, tum etiam
per se quia si per impossbilo ipsa tantisper alicubi secluso semotoue corpore posset subsinere,adhuc
propria natura paulatim deficeret,quod id imbecillitas natura suae requirat epropterea s liceret anu ein senibus resircire uires pristinas, ct nouum corpμ3 adulescentis aut iuuenis optime temperatum suscipς re, scue continlio per trices regredi: nquam deis
200쪽
neret enima, Ad reparatis per intertia a temporumcquas priui amisιrai P uiribus, continus perduraret incorruptib iis; alterum porro subticuit, nempe si anima prisinas uires reparare post, qu0niam ex Mnius curcssione, ccmmode satis alterum indica-aur,quia du dixit essenex acciperet oculum iuuenis , hocs. probe temperatum,compositum, oe plurimo redundans innato calido Quod substant cum adpellatur9 tacite smul ac necessario per consique indicauit alterum onempe si senex robur animae pri- Itinum consequeretur, alioquin incasum oculus optimam temperiem simul ae optimam compositionem adsequatur , ni mox eidem optime corporis atq; materiae conItitutioni practo fuerit animae roburςpraeterea robur animaesubticuit, quod id ab optima temperie compositoneue corporis tanqua abesse solear.
, N TVLLA forma subsissens s corruptibi
, i l iis per se neq; per accidens; non per acci, dens, quoniam habet esse per se , unum, quodq; autem habet generari corrumpi ,sicut . oe habet esse Iuum. Nec per se, quoniam hoc fe- , ret, aut separando esse aut formam Ied esse a for- . ma non potes separari, quia per se ei conuenit,nes forma