장음표시 사용
241쪽
constituta sunt in nostra potestate. Quod ad n
mi theorematis dis visioncm attinet, si Mohoetas eurerum impos bilium, omnino sequitur,naturale de- Dderium esse temerarisi , quod nimirum ea uelit ex petat ne, quα nemini cotiriere possunt. nec licet his uere de 3derium sue uoluntatem rerum imposisbilium esse praeter naturam, quando supra diuinitum sit, id des erium es e naturale, quod ex a quiso cunctis uel ab unguiculis Quod dici solet9 indi particularibus hominibus atqui passim omnes hcmines indiscriminatim, idne tempore quolibet, immortalitatem adpetunt ac uolunt:ergo iuxta tertium suppositum, quo Philosophus inculcat, uoluntatem esse ultimi ac finis, quemadmodum consilium perhibetur esse mediorum, scilicet quorum interuentusnem consequimur:iuxta tertium inquam Aristotelissuppostum, immortalitas utiq; finis ultimum, ac per consequens optimum qμidpiamfuerit equandoquideram tantopere quiuis ars Etet . qui illosophus igiatur adseuerat, ex eoru numero immortalitatem esse, quae nemini contingere possunt ' quorsum attinebat indere particularibus hominibus immortalitatis a peritum aιq, uoluntatem, si nusquam eandem consequi non licet 'equidem hoc in negotio crediderim Ouidquid bis mustent mortalitatis animorumsauiores9 Philosophum immortalitatem intelligere corporis humani. hoc est, butus compsti, quod homo nuncupatur, non aut eius animae partis, quae intel-
242쪽
Iesus,seu mens adpi Patur. propterea non dixit ab soci iesrep.uuerq; voluntate seroti imposibila. seu hanc a :pedite addidit: et a nanq; si ita i Jeras:
Mesuntas eo=u t Ii , quae cont)ngere possunt nemini, falsa indubie protuleris enuntiacionem: adpendice propterea magno iudicio Philosiophus adiecit in urens I Voluntas etiam eorum e l,quae contingere pUsunt nemini hoc st, impossibilium e uerbigraria, mortalitatis, perinde ac δε uerba fecisti hunc in modum : Ut donemus quod optimo iure uel ultro uenit admittendumὰ uoluntate, in finem praecipue ue lut in ultimum Ο optimum , uidelicet tanquam in scopum collimare, idne secundum nai uram, hoc est, quotiens cquod naturale e Rὰ rationis iudicium insequitur,eiusue legibus obtemperat:ut donimus in quam eorum esse uoluntatum fecundum naturam ac proprie, oua aut optima sunt, aut Ialie optimi uices gerunt o ultimi. hoc est, finis: ita non dubitamus eandem nonnunquam ea probequi, uelut ebriam ct
omentem, quae nusquam c quod imposibila sui Iconsequi liceato idue potissimum eidem uolutari coratingere putandum est, quotiens irretita sensuum illecebris caecutiens, posthabito rationis atq; mentis iudicio deflectu ad finitus , ac velut amore capta, quidquid es m seu bus bonum adparet, perditiisesime complectitur, ac ut eisdem Ohequatur atq; mo rem gerat , s manibus c quod dici solet θ ultro se sam miserrime deuouet, ac quemadmadum alter.
243쪽
aullatus Curtius in terrae profondum hiatum, prosa ut e patriae se ipsum sponte coniecitdita plane m sera uoluntas , ut ficuum libidinem foveat , ct eidem pariter faueat, in profundas errorum rem bras atq; caligines, uel de industria dataq: opera praecipitanter ruit,ade o praeter naturam fuerit impossibili-tim adpetitus atq; uoluntas. proinde desaerium immortalitatis intellectus, inditum est cunctis c ne sino quidem exceptυ particularibus hominibus,idue tempore quolibet oe aetate quavis indiscriminatim 'immortalitatis uero non intellectus , sed hominis, Mempe composui totius, cum praeter naturam sit , omnibus nequaquam insidet hominum pectoribus: sed eos tantum occupat, quos sternit sensus, ac ceu ludicris aut calamistris circumuenit: quos praeterea sensus idem ita fascinat, ut etiam iugulet: adhaec quos uesana lilido uentri aut ueneri iselut iumenta uxit obedientes. proinde smiles, ncmpe si ii illecebris irretitos atq; salutaria rationis monita pertesios , immortalitatem corporis humani quanti-bet adpetentes: miles inquam uidere liceat, non omneis, certe plerosq; , ubi senilem aut decrepitam aetatem attingerint, atq; collabi nires, non fenfra quidem ac paulatim, quemadmodum in aetate cons stentiae, uel in primo senio,sed iam confertim senserint: tum inquam rursus,eiusmodi homines ita corporis immortalitatem haud adfectant anxie, ut erra mortem corporis ei; se ultro di oderet, nedum a
244쪽
horreant:quandoquidem illis ipsis praeter id cuod
a morte. corporis, immortalitatem inti Pectus omnes ita sperant, ut etiam pene certo sciant9 abunde persuasumst, praestare siemel hinc alio m grare, etiam si fortassis una cum corpore rationalis anima prosus intereat e praestare inquam intellectum femel occidere, quam perpetuo corporis hisce compedibus discrutiari adeo constat Aristotelem, immortalitatem humani corporis intellixisse, quando poperis scriptum reliquit, uoluntatem etiam eorum esse, quae nemini contingere possunt taein proximo subintulit9 uerbi gratia immortalitatis o quod uel abunde tertium eiusdem decretum seu placitum indicat, quo finis oe ultimi uoluntatem esse determinat, quasi tacite nobis indicans immortalitatem, quae nemini contingere potist, eam csse , quam minime finem et ultimum esse constat praeterea quam haud naturaliter, ed praeter nas Aram plureis ccncupissere liquido adparet eadhaec quam aperte constat rem esse penitus imp sibilem. c. eterum eius rei uel certis simu fuerit discrimen, quod adpetitus atq;
des erium finis ultimi , mul ac optimi Quod idem est9 naturalis si, ac per consequens possibilis: res uero impclyibi is minime finis oe ultim, ac per confieques nec omnino bonum quidpiam esse qucat: quo fit, ut optimo iure dei 3 lerium impossibilis eiusdem rei, naturae camellos atq; finies egrediatur, ac omnino proeter naturam t. porro patet euidenter
245쪽
immortalitate corporis esse impossibilem. sed tam mnon aeque manifestam cst, immortalitatem intellectas esse rem impossibile: praestemm I u omnis md fri immatim et quavis aetate uti ab incunabulis particulares homines. hanc eandem intellectus immorh talitatem, uelut finem 2 optimum quidpiam anx Ecupiant , qu id cert)ssime nobis commonstrat id des demum esse prorsus naturale, ac per consi quins nulamnus fige temerarium:quod alio lum temerarium foret atqἰ prater naturam si nunquam illud idem nobisco us qui liccret . at is corporis zmmortalitas cum ab omnibus nequaquam adpetatur hominibus , et ab iis a quibus aes petitur, artate jeu rempore quo labet min mi is yderetur e propterea naturalis hic hiaudqua itirm Iucrit adpetitus, quin potius pr 'ternaturam . prasei tim cum id, qηod di lj leratur. Om-n no se impossibile , ac per conliquens fuit boniq;n0 abulo penitus indignum adi d quod ibi t impos - .le p orsus non esse salicet sub ea ratione qua is imr sibi, te is p rco eqv ns immolant quodus esse malum: oc ipsum inqua non omnis. saltem exercitata diu fisi me naturalis ratio arctar. nanq; scuten x. b0nnm. possibile conuertuntur via mi herclen in ens, malum , impossibile, retro commi anto ιο. ut quidquid imposibile fuerit θ n9 ens, illudiae in extemplo malum es e deprehendatur.
246쪽
Liber Tertius. II 6 CVR ROMINES AD PETANI
immortalitatem animae, cum ea sit immortalis. Cap. XXII.
seu proloquium, nempe neminem adpetere
quod possidet,sed quod non habet :qui fit igi
tur, ut anima rationalis immortalitatem des eret. quam insuo ipsius Quod impendio asseruimusὰ naturae gremio continet, atqi suapte natura possidet sane se quis attentius diligentiusve, quod ncbis fecundum naturam euenire solet, scrutetur . hom nes nequaquam impliciter immortalitatem adpete-ve comperiet uda alioquin Aristotelis interpretes, sicco quod aiunt pede praetereuntὰ quin potius uiuendi modum immortalitati congruentem. nanq; licet anima statuatur immortalis, hic tame qua ntenus mortalem uitam gestat, nec incorruptibilem vitam uiuit, quandiu concluditur hoc ergassulo, vinculis praepedita corporeis, quibus ob naturae militudinem haeret, atq: hinc ob id aegre diucllitur. sed
dices:qrumam corruptibilis naturae cum incorru
ptibili smilitudo esse potest. cum inter se disserant Quod acutissimus adnotauit Auerroesὰ plus qua genere respondeo uel remotissimas natura substantias, aliqua ex parte miles esse posse, quod sic coriis firmo:prima materia siue primum subiectum,uel abiit Peripatiaticis, qui ratio nate animam incorru- P iiij ptibi-
247쪽
ptibi lem esse contendunt, similis esse perhibetur intellectui prisbi id si res in ostruptibilis ad milari poten primosubiecto, quod alioquin ad 3 mancumo imperfectunius, ut quam na nimum absit a nomente: cur non multo magis erit naturae mixtorum
smolis' Praeterea quo iubet ens cArsotele in PI scis teste ei quod maxime est Deo uidelicet9 ad milari cupit, quatenus Da cisiusq; natura patitur re o quod est omne, quantibet imperfectu substantiarum abstractaru aliqua insegerit militudinem. s de quo minus in esse uidetur, ct inest, ergo deqlio magis rat minus uidetur quod aliquod inter corpora uil*mum, Deo omnium pe fectissimo possit adsimilari, cum alioquin eidem aliqv r ex parte sal tem,esse mile concedatur oergo multo magrs corpori similis esse queat huamanus intellectas, atq; hoc est nimirum,quod Plato diuinus ioties inculcat, nempe sub;latiarum diuinarum imagines sinulachraue eorruptibiles est subnantias.
OBIECΤI DIFFICILIS INFIR MATIO. Cap . XXIII. s VP E RIS ST ut rationem ad gnemus, cur
Phila bphi plures magni nominis, intellectam humanam esse corruptibilem ultro contendant, ac reuera sc esse opinentur . Vans natura cum Elis
248쪽
ctis hominibus inest, uel in particulari vitam pem retuam adpetere, hoc est, immortalium ullam vivere , o immortalibus dignam sub stantiis qui t Y cro9 ut pli res uiri praeclari, in caseo praeterea rerum indagandis exercitat; Umi, mordicus op- .ro tam tueamursententiam ' nam plures homines loqui ct operari praeter rationem ac pasim insanire, pruientes ct sipientes nequaquam admiratur, quoniam plures uidem concupsentiae sensuiq; Druiunt, utpote qu0s praeter natura uidelicet suam propria, consuetudo alterius naturae uicaria, ad mal Ie agendum prona, ac uentri obedieria fnxit. At Insignes Philosopbi minime censeantur praeter naturae suae propensionem aliquid moliri . Proinde si cunctis inditu es hominibus, no dicam immortalitarem adpetere rationalis facultatis ,sed uita immo tali substatia digna umere cur id praecipue scientes eruditiq; uo cupiunt i An ijs accidit forsitan, quod Mennoni, Zenoni, caeterisq; id genus sopbstis euenisse testantur authores classicit Zenonem etenim
cui caeteros taceam quandoqAidem unicum exemplum abunde susciat9 Aristotelas aleuerat obstia nate motum negasse,scilicet boc argumentos datur motus localis, utiq: praeter mobile, spasium quoq; dari dubio procul oportet, in quod mobile pertranseatrat hyacium quodlibet infinitam est, ct infinita pertransiri nequeunt, ergo motus uspiam ossend nequit. porro Pacium infinitum esse sc probabat qui
249쪽
qui totu partransit 'aciam, medietate mihi licea, ita loqui) prius trabeat oportet: atqui medietas ordiu bilis cust, medierate quoqiua sortiatum necesse est 'at de secuti medietate prorsus ide est iudicia, ac de tertia quartaue. sic de fingulis. igitur unius Dacii, medietates infinitae cum snt, quando stacituouodq; sit continuum, omηe uero continuum infinitum ebe constet; necisario constquitur, infinita pertransiri, idq; in tempore finito, si stmel admittarur motus localis equum exsuperioribust actu quodl bet tonitu esse pateat,adhaec unius horae temporis portion m Quo tempore totum pertransitur spacium9 nitum esse fateantur omnes, bis atq; milibus nemis, quae fabulis Ditimae sunt anilibus,
sitos caeterorum irretiunt animos adc ὁ,ut uel fensum i .m lugulent a q)fιnditus deleant . quibus nimiru hunc in modii a limentantibus,aiunt Diogenem nihil prorsus respondisse ;sed relicta sitae , iu- qua Misebat, caepit e statim ambularer scilicet ueactu stipsim mouendo uidentibus isdem, pulcherrime uel ipso lent ophisna eoru eluderet. Quorsum haec ' apud omnes inconsissio est, dari motum uelis o synju indice, item morum adpetere cuncta corpora sicundum naturam , eundem insuper esse uitientibus omnibus instar vitae enunquid amabo propterea n gaueris cum offendi motum alicubi, tum a nobis secundum naturam di syderari. euod eundem unus uel alter eliminauerit oe exulare tantister
250쪽
apud nonnullos caecutientes coegerit in oblitiessor iran Alexaudrum phrodistu, atq; alios id genus insignes Philosophos. humanae menti corruptionem asscribentes, haudsophistas, sied plane sapientes extitisse. Ego vero occurrens huic rationi probabili, aio sapientes huius seculi nonnunquam utpore tui midos elatosue superbia, caecutire turpiterue delinquere, adeo sapisntiam atq; scientiam exuunt aliquando, instar eorum, qui laruati incedunt , J-phistam induunt. Hq. fostan, ut prae caeteris sapel re uideantur. adhaec fieri potest, ut si non data ope ra, saltem inco 3derate uel inficienter deliquerint; filicet quod cum uni uel alteri obiecto respondere nequiuerint, hallucinati mi, quando neminem usequam reperias, qui non committat errores aliquando, quiue perperam aliquoties quidpiam haud intelI at . Quidam alioquin magni nominis Philosophi putarunt, haud esse hodie eundem hominem aut equum, qui nudiustertius fuerat didue propter continuum ma eriae dcfuxum. dic sodes, num propterea negaueris parente aut fratrem uel amicu te certo siense cognoscere, uidelicet eundem isse quo cuanresex menties, uerbi gratia, familiariter uersatus fuerat ' Quam insaniant huius seculi peritiores no nunquetm, i q; primarii, declarat in collectaneis suis Auerroes: Licet ex inmans absiq; coitu posse mulierem concipere, atq; hoc Demime cuiusdam cal