장음표시 사용
281쪽
ob continuam pene rationis uictoriam o licet anne obstrepant ac pugnent utcunq; nihilominus curo
Ioquar9 quas distodent animum, ac uiribus iam fuisparum fidentes, ad mediocritatem si non sua sponte
festinant, illuc saltem inultae truduntur ac impelluntur praefertim hoc casu, cum ab ea non admodum distent. Caeterum quum Arctoteles fingit temperau-tiam, in qua dominetur ratio, nimiru uult hanc eais de inferioribus animae facultatibus dominari adess,tit ne latum unguem, Quod dici oletὰ reginaeseipsas opponant pedissequar, uerum huic ancillantur reabsq; murmuratione fideliter inserviant :sane pulLcherrimum fuit inuentum ac plane dignum Pgristotele, sed id ei contigit quod Marco Tullioqui cum in libris de oratore, tum in eo qui Brutus, seu de claris oratoribus inscribitur, ideam oratoriae facultatis delineasset undequaq; prorsus admirabilem, adumbrassetve: tandem nusquam oratorem ogendit , qui similem ideam examussim expresserit. Ad eundem plane modum Galenus, temperametum hominis undiquaq; perfectum atq; numeris omnibus absolutum ob oculos costituit, quod fortassis alioquin nusqisa offendi queatradeo naturam hanc inferiorem utpote mancam atq, mutila, et naturae superioris fere nodam imaginem, operari perpetus quadantenus imperfecte contingit, tantu abest,ut intellectum eiu de natura rudem imitatore perfecti quidp praestare
282쪽
nusquam offendi posse temperantiam, in Ethicis iuuectam atq; confictam ab Aristotele,declaratur. Ah Cap. VII.
NT Aristoteli respondendum eno puti
cherrime quide ille riteq: pinxit reperantia, . at num ossendi queat in hac caduca fragiliq; sita; hoc opus, hic labor est 6 edere. Sandius Hierorbmus huic lini rei praecipue inue admodum 9 alii diuino ad fati spiritu9 qimstuduisset, atq; diligenter
nauasset operam enon diuinis tantum sermonibus ac jlosophiae IIudio, mulac orationibus, uerumetia duris ieiuniis et soliti diuertandem ei uisum mono nunqua esse si omae testatur, et magno pisellarii caetu, propterea scriptis ad uerbum prodidit, carnis continuam esse quidem pugnam, raram, uero uictoriam. Adhaec Paulus quoties queritur de stimulo carnis epud Deum ' datus cinquitὰ est misimulus carnis, qui me colaphinet. is ubi modis omnibus laborasset, ut rationi spirituiq; carnem subigeret inquiens: ca- Rigo corpus meum, in seruitutem redigo, quae sequuntur: prae ingenti maerore tandem exclamans in haec uerba prorupit: quis me liberabit a carcere mortis huius8 at quid christianos commemore ubiq; de pugna carnis cum ratione passim querenteis, uel
ad extremum usq;spiritum S mibi profeciὐ negotia
283쪽
interuenit cum Ethnicis Philosophis, chrimam ubiq; sua Philosiopbia seducentibus, atq; uanosapientiae praetextu caute eosdem irretientibus: quibus adprime mi fieri possit9 bisce meis elucubrationabus cChristo domino fautoreὰ pro pectu iri prae caeteris
uelim, atq. consultu esse uel summis notis exopto si christianis historiis detrabant, sua proferat exepi suismet Ethnicorugistis eos iugldabo. s de quo magis uidetur inrise,et no in , igitur oe de quo minus. mxta praeceptiones Topicas: at magis uidetur quos Socrati Platoni, olbagorae, atq; alijs Ugenus infα derit lythaec temperantia,quae tranquillam pacem, seclusa radem pugna sensuu, homini condonatonestamen conat. eos hac insigni uirtutefuissc praeditos. ergo rationi constentaneu est, alicubi nemine unqua extitisse, neq; rursus uspiam reperiri posse, qui talem tantamne fortitus sit perfecitionem. Plato pulcherrime d1 seruit de morat bus uirtutibus, praecipua
de temperantia, sed tamen nullibi Socracremsuum: quem alioqui uelut omnium Mirtutum exemplar ac semideum, nobis ob oculos constituit, undiquaq; temperatem sese tradidit. laborasse quidem eum inquit, ut iijta sapiens atq; perfectus ei aderet, utq; cxt ros praesertim adulescentes, quos.m litusbat eruiebatue, idem edoceret. no inficior Platonem in Apologia So ratis, mortem ejus referetem, eundem protulisse,dum ebiberet uenenum, aequissimo animo talf
284쪽
festibus corporis adeo, ut ab adsidentibus, qui cireti labuntdscipulis,eundem de animae immortalitate diserentem contemplaribus:ante quam uenenum potarer,ne minimum quide pugnae rationis, cum fontibus indicium deprehedi potuerit. Atqui Plotinus adsecta Platonis eximius , haud patitur exactam in hac uita temperantiam, qaalem in Ethicis Aristotelei pinxit, quo si,ut facile suspicer immυ pene cenio si iam Quod eius fuerit discipulus , adhaec ma xime probus, ac uere Philosophus9 Platonem idcirco finxisse Socratemsuum exast sma temperautia praeditum, potius quam crediderite quandoqui de humanar codictionis limites id egrediatur,nec quisquam talis prorsis esse possi ni deforis adueniens Elumus spiritus Ouod in christianis quibodam mo-τientibus issum Iu se testantur Osjoriaeo hominii imbecillitatisuppetias serat . comm funtur aliquot Thilosophi felicitatem praeterea quandam, Philo
sopho nedum christiano penitus indignam, sed missa faciamus exempla, quando Philosophus praecipuo Peripatheticus haud ab edat asensatis. ratio certὸ dictat, haud posse dari aequale ad pondus in corp0νum temperamentis, sed .equale tantum cut aiunt ad iunitia. Id Averroes, Avicenna, ct Galenκs, ex Aristotele colligentes manifesto demonstrarint ita ut nullus amplius reliquatur cauillo locus equorsu haec 'si quolibet in homine necessario uires elemclausunt dispares, quu aequale ad pondus cui P0-
285쪽
fici loquuntur dari nequeat, qui obsiecro reperi alicubi carnem ex partibus' necessariῖ pugnanti': biis compactam, quae rationi purismae suapte natura spirituiq; non reluctetur ' id profecto ratio non patitur, o rationi subscribit experientia. stempestate Platonis unus adparuit Socrates, in qua nulla penitus deprehensa fuerit uel minima ratio nis cum adji ctibus corporeis pugna , si absoluta numeris omnibus in eo usa est temperantia :s hoc Merum est, amabo cur in aliquibus, alijs tempestatibus non idem adparuit λ nunquid non iidem specia homines hac aetate sunt, qua alias essesolebant ' sansti uiri huic uni studio semper addicti, conquest ta- rmen sunt, quod ab hac pagna nunquam fuerint immunes, quandiu uixerunt, hanc quietem sperarunt in alio seculo. non desunt hac tempestate,neq; defvorunt elapsis annis, proximisκe temporum curriculis eximii Philosophi, inter quos aliquot probi quoq;
viri, uirtutibus muralibus insignes extiterunt: neq; tamen potuerunt ad hanc tam felicem temperantia
pertingere .mitto quod sacra dicit scriptura : si dixerimus quia peccarum non habemus, ipsi nos seduc, .mus, quandoquidem puri Philosophi bensum unumissequentes,sacris eloquijs haud fidem adhibeant quid sensiui respondebimus 'te tuo ipso mucrone confodiosensus tuus, vere tuus inquamsensius,quoniam
ei soli fidem praestas, aperte teipsum oppugnat sensus palam declarat,nos boris pene sngulis delinque-
286쪽
is errata sepe uel ingentia contra bonos mores csmittere, idq; tum precipue, quotiens euigilamus anxie, quotiensue attagimus, ne pecudum instar ac belluaru in uoluptates corporis, temperantiae aduerssrias prolabamur eneue ritu sua in putido caeno oblis
luamur oporro cu id maxime studemus,si ilicet ne miles in silices auiscopulos impingamus, tum sepenumero uel supini cui ita dicam turpissime concidimus, idue in ipsostnio'; uidelicet ubi iam cum adfectibus corporeis per aliquot annos manum construerimus, huicq; potissmum uni reistuduerimus, ut eosdem uni rationi Iubigeremus. Vbi nam est 3 Aristoteles istac tua tam exacta temperantia, tanq; prose Mida. qiue disydium omne facultatum inter se pugnatiu in anima prorsus e medio tollat ' Quam ob remur ad institutum aliquando redeam, quum homo quiuis fecundum naturam anxie cnpiat altricis, concupiscibilis, ct irascibilis animae partiu adfectus, imperio rationis unius adamussim subjcereonec id in hac uita mortali possimus assequi, ac per consequens nec quiescere, quod alioquin uel in particulari quiuis maxime cupito quums natura incassum frustraue
moliri quidpiam impo milest, profectd demonstratione gni, per effectum proprium seu passone propria, aperte colligitur, ab hac nita mortali uita alia dari scilicet in qua rationalis animus minime subj-εiatur inferioribus potentire, quod id esse contra natura coeper conseques intentum compositi propriam
287쪽
prium supra demonstratum sit, ergo rureuenit intelleolus a corruptione uindicandus . iLOCVS DIFFICILIS
dicamentis perpenditur. p. VIII. . Ut
nusquam offendi posse, operaeprecium videtur locum in praedicamentis difficilem prius explicare, quod id huic dubitationi soluendae plurimum lucis adferat. P atura simul esse relativa docet Aristoteles res ipsa declarat,quoniam citeru ad alterius essentiam pertinet, porro quod Philosophus in praedicamelo relationὶs adseuerct, id non esse perpetuo veru, ut inscientia 9 scibili, dein sensu et sin bili quod cum absq; scientia subtile, tuin absq; sensu, sensibile cou Herc possit in rerum natura : quod Milosophus inquam id enuntiet, in causa esse potest, quoniam cum eius in liturum in praedicamentis plane fuerit, non docere res ipsas primario , ac perfecquidquid nonnklli uoluerint alioquin erudit simi agniq; nominis uiriὰ quin potius logicae facultatis terminos uniuersales atq; simplices oves egenus peciem, disserentiam, propriam, oe accidens, scilicet per se ac primo, demum se udario res ipsas atq, per
- accidens didcirco non secundum exactam ueritatis rerum in-
288쪽
Fum intelligentiam, quia de veritate rerum hic prae e Me nequaquam agitur.sed iuxta uulgifamam rarum, quod id prima fronu statim esse uerum ad pareat, enuntiauit haud esse stimul natura relationes quasdam: nempe scientiam ct scibile, dein sexfant, se Ubile, quod alterum ab altero diuelli seiungiq; posse consi et:idq; non acri pergncaciq; eruditorum
iudicio, scilicet res ipsas, non aulcm rerum nomina, vel nomina nominum, hoc es, terminos logicos contemplantiu n quanqua sendi nusquamscientia nequit absq; scibili, que admodum nec sensus absq; sensili,tamen quia multasunt adhuc in rerum natura, quae metisnsraefensusve captum effugiunt:ac per consequens necstiuntur, nec entiuntursed omnino
nos larem uum alioquin scibilia ni atq; ρὐbilia: sequi uidetur mediusfidius , reperiri potD, ct absq; scientia scibile oesiensibilesne ensu. Verumenimuerὼ medullitus mssicienti, diligentiusve perpendenti singula,secus adparet .s quide quidquid agnoscitur, id potentia cognoscitur uel actu Quancunq; cognitionem esserassensilem aut intelligibidem,nil refert
porro quotiens duo relativa esserimus,siecundu eun dem modum snt oportet, hoc est sub eadem entis differentia. nanq; omne quod est,seusubstantia , Aequalitas, aut quantitas, uel relatio, sc des u is generibus mecessario actu est uel potentia, quema modum de caeteris entis disserentqs, puta unum aut multa, perse uel per accides. Quapropter se duo.
289쪽
tuam adinvicem debeat babere relationem,uc ad aliquido esse cidici, nequaquam oportet alterum potentia esse, alterum vero actu:quandosic adinvicem
referri nequeant, at utrunq; uel actu esse uel potentia, penitus est necessarium. Quare dum inquis scibila potest esse,nescientia, ct sensile sinesensu, hic mehercules uenit distinguendum:aut enim percipis scibile uel sensibile actu uel potentiast sen bile uelscibile actu intelligis ari quoq; cuelis, nolis actu scieεiam pariter ac siensium fateri cogeris: quia δε res actu cum Airitum sentiri debeat , necesse eR,adst actu sensius ipse, qui sua praeseria cognosicendo, faciat eam
rem actu siensilem adhaec intellectum actu comprehendentem, qui promat ac parturiat actu scientiam, et per constequens esciat actuali sua intelligentia atq; scientia,uiscibile seu intelligibile potentia,re datur iam actuscibile uel intelligibile. Sin autem accipiassicibile potentia uel senste, tum dari quoq; noeessum est potentia scibile uel sensibile. Adeo conuenit scibile ct sensile actu, ad scientiam uel sensum actu referre: dbaec scibile uel sensibile potentia militer scibili uel sensebili potentia comparare: non autemscibile uel sensile potentia cquod Aristoteles uulgisequitius opinionem hic' factitat scibili uel sensibili actu conferre; alioquin profecto nullam seceris produxerisse relationem : Ergo quae ad aliquid dicuntur omnia , mul esse natura necessumen , ita ut posito altero, alterum quoq; poni si necessarium,
290쪽
atq; hoc primum fuerit demonstrationis nostrae, qua teximus, basis ctfundametum. Secundum est, quod causa oe effectusciive causatum, relativa sunt adinuicem, ct ad aliquid dicuntur. nam isthaec duo cuttierbis utar Aristotelicis9 hoc ipsum quod sunt, aliorum effie dicuntur. Causa etenim causati choc ensifestusὰ causa esse dicitur,oe causatum pariter causes causatum est :ni forsitan alio potius modo, relationis conuersione ad gnare lubet rut causatum nocause, sed causa causatum esse dicatur, quomodo di- icimus alam alati alam esse, sed cquod Aristoteles
admoneto in conuersione non adsignamus eundem casum quandoquidem haud enuntiemus,alatum alae alatum esse, quin potius alatum ala alatum esse tuncesserimus rar quum isthaec instituto nostro parum det serviant, uel de industria silentio praetereunda sunt,
ad diuerticulum redeo. Si actu ponatur causa, actu quoq; causatumst oportet: Sin potentia causam adsignaueris, illico potentia causatum etiam necessaridposueris, ac retro pariter relatio commeat. atq; conuertitur oposito nanq, potentia causato, causastatim potentia subintelligitur : posito actu causato , mox actu causa ponatur, oporter. Rursus utroq; horlim, accepto actu, uel utrisq; potentia taecus enim haud forent relatiua sublato altero, alterum auferri Ita rim necesse extrablata enim causa perit causatum,et sublato causato tollitur e medio causa. a