장음표시 사용
111쪽
D utpote sona item peccati,qui primo respicit carnem, & membrum generationis,& ex carnis contactu derivatur ad anima, quam cito corpori copulatur Repugnantem legi mentis mere,cene. s. id est, legi naturali ac diuinae cordi meo inscriptae, Et capti/vantem me, id est, subiicientem per consuetudine malam, de consensum In legem peccati quae est in membris meis, ita est, sibi ipsi ex istenti in corporis mebris,quae uniuersa infecta sunt pronitare ad malum. Captiuat ergo lex membrorum hominem in te,dum rationem pertrabit,& tenet in operibus ad qui fomes inclinat. Lex autem dicitur a ligando,vel a legitima latione. Quoniam ergo fomes hominem in malo ligat recte lex dicitur. Et etiam quia legitime factiun est, ut caro repugna-cendii.α. ret spiritui,quando spiritus inobediens extitit creatori. Ho-E mo enim in paradiso ante peccatum existens , sic conditus fuit,ut quam diu ipse per rationem esset subditus deo, sensualitas subdita esset rationi, & caro spiritui: ita ut nec languor esset in anima,nec inordinata cocti piscentia, aut Dassio in sensualitate,stante subiectione rationis sub deo:& ut homo in tali conditione faciliter posset persistere,data & cocreata erat ei originalis iustitia,quae erat rectitudo seu retinaculum quoddam habituale tenens rationem sub deo,sensualitatem sub ratione,& carnem sub anima. Vnde ratione per inobedientiam adeo auersa, mox orta est rebellio sensualitatis,& carnis aduersus lpiritum. Et dispositio ad hanc rebellionem inclinans. vocatur fomes peccati,iexq; membrorum. Pr terea,ex consideratione tantae miseriae, cui subiectus est homo, exclamat F Apostolus infelix ego homo priuatus felicitate originalis iuriam r. stitiae,multisque corruptionibus de vitiis plenus. Quis me liberabit de corpore mortu au3 id est, de corpore isto mortali, quod obligat ad mortem naturae, inclinat ad mortem culpae, exponitq; periculis mortis aeternae:quatenus anima mea huic vitae subtracta,ad patriam redeat,& deo libere perfruatur λcureque vivat Et respondet Gratia dei trinitatis Peri fum risum dominum nostrum per quem gratia dei nobis infunditur ac praestatur. Hanc ergo liberationem desiderabilem animae a corpore facit deus effective,gratia dei formaliter,Chrix.cor. s. stus homo meritorie. Sed cum alibi dicat Apostolus:Nolu-aphos. mu expoliari Jed supervestiri. Et,Nemo carnem suam unquaodio habuit, quomodo nunc cupit liberari a corpore λ Et respondendum,
112쪽
spondendum, quod liberatio ista intelligi potest dupliciter,
Primo per separationem animae a corpore. Sicque Apostolusci alij sancti optauerunt a corpore liberari,per inortem temporalem desiderio Christi ac patriae, sicut alio loco habetur, Cupio di tui, &esse cum Christo Pro hac quoque liberatione orauit Psalmista: Educ inquiens de custodia animam meam ad confitendum nomini tuo. Et iterum, Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est. Er, Quando veniam, di apparebo ante conspectum ciei ξ secundo , intelligi potest per separationem corporis a mortalitate,canerisque a1n ictionibus, & miseriis, & peccatis. sic autem optant electi liberari a corpore mortis in die iudicij, scilicet ut resurgant m compore glorificato, non passibili & misero. Tunc enim liberabuntur corpora sanctorum ab omnibus malis praedictis.Vnde Apostolus non ait simpliciter, de corpore ed de corpore mortis r& ita nolumus finaliter expoliari, sed ad tempus, quateruis in resurrectione futura superueniamur impassibili corpore,quod erit ornamentum non Onus. Ex dictis concludit Apostolus igitur egoipse mente, id est, secundum rationem Sericio legi dei: cami autem, id est, secundum tamis de fomitis inclinationem .seruio Legi peccati quae est in membris.Si in sulipsius persona hoc dicit Apostolus, referendum est ad peccata venialia ac minutissima', quibus forte interdum non caruit, vel ad statum quem habebat sub lege Mosaica. Seruire autem legi peccati, est inclinationibus fomitis
consentire. Ex PLANATIO cap. V irr. Nihil ergo nune damnationis G . ARTICVL. X I.
ECLARAT A in praecedenti capitulo cessatione legis Mosaicae, iam docet Christo & euangelicarlegi iugiter inhaeredum . & ait, Nihil ergo nunc scilicet tempore gratiae Damnationis hoc est,obligationis ad poenam gehennae Esὶ hu,qui sunt in chriso Iesu per fidem & esistitatem: quibus ipse loquitur,
Manete in me,& ego in vobis. Q si non secundum carnem am/bulant, id est, carnis desideriis non acquiescunt, neque carnaliter vivunt,sed carnem cum vitiis & concupiscentiis cru-ςissunt. In fonte nanque baptismatis, dimissa sunt eis pec-
113쪽
D cata uniuersa. Si autem postea non peccauerunt manendo In Haret .i. Christo , proferunt fructum multum , & ita non tantum pro vitiis satisfaciunt,sed insuper gloriain ampliorem merentur. Lee enim spiritus uitae, id est, lex euangelica, quae nomina-ε.r n. f. tur lex spiritus,quia a spiritu structo est data, Claristianorum que cordibus ab ipso iii pressa. Dicitur quoq; lex vitae,quoniamentem vivificat. per gratiam quam sacramenta nouae legis
distribuunt, in chrso Iesu, id est, per Christum Liberauit
me a lego peccati O mortis hoc est, i consensu, consiletudine,&actu culpae,ac poenae pro culpa infligenda . Potest quoque per legem peccati,lex scripta intelligi eo pex occasione auxerit culpam ac poenam , quemadmodum in superioribus calatii. ubertim expositum est. Proinde declarat Apostolus, quomo-E do lex Christi,quar est lex spiritus vitae liberet a lege pecca- . ti & mortis. Nam quod imposs. bile erat legi scriptae & sacramentis ipsius, non continentibus,nec conferentibus gratiam. Hat. is. In qua infirmabatur hoc est, in qua impossibilitate atque inefficacia infirma, & ad saluandum impotens erat lex ipsa,
Per carnem. id est, per obseruantias & iustificationes carnales, quae non purificant animam. Sacramenta enim legalia corporaliter tantii mundabant quasdam inhabit itates, seu irregularitates ab exteriori inductas, & ab ingressu templi, atque similibus impedientes, tollendo. Vel per carnem,
hoc est, per somitem carn:s , quam lex occasionaliter inci-DM.t. tauit, non directe diminuit. Deiu pater Filium suum mitieens in mundum , per incarnationis mysterium , non per
F localem descensum. Insmilitudinem carnis peccati, id est, in corpore mortali atque passibili , quod licet fuerit veraciter veraque caro , non tamen veraciter erat caro peccati.
sed similitudinarie. Per poenas enim quas pertulit , similis
erat carni peccatrici. Venit itaque Christus in veritate carnis , non autem in veritate carnis peccati , sed in similitudia ne eius, Et de pecca o damnauit peccatum, id est, pater mittens sic filium .damnauit, id est, teleuit,destruxit,dimisit peccatum tam originale quam actuale de peccato, id est,per peceozz. catum factum, in earne Cliristi,non a Christo,sed a diaboloetu', ministris qui Christu occiderunt. Per hoc enim quod Christus iniuste occisus est, suggerente diabolo , amisit dia-- .i: bolus ius quod habebat in nobis, & ita mors Christo inique . illata
114쪽
illata omne peccatum deleuit. Vet,damnavit peccatsi, actua- ΑIe,nascens de peccato,id est,fomite peccati. Vet,peccatum de Dan. ἰpeccato,id est , mitem peccati,procedentem de peccato originali Ada . Vel sic,& melius secundum Ambrosium,depec- Ambroseato, id est, te seipso, prout factus est hostia pro peccato no- Hebr.'. stro, damnauit, id est,deleuit, peccatum mundi quodcunque in carne id est in corporis sui passione.Ipse enim portauit pec I .Petri. . cata nostra in corpore suo super lignum. Iuxta hunc sensum sacrificia lepis pro peccatis oblata dicebantur peccata: secundum quod de sacerdotibus veteris testamenti dominus ait per Oseam,Peccata populi mei comedent. sic quoq; aquam cum Osee. . periculo vitae allatam David sanguinem appellauit, dicens, Absit a me,ut sanguinem virorum istorum bibam. Haec itaque 4. .12 fecit deus, Uti 'ficatio legis id est, in lege promissa,non au Blem per legem exhibita .Lex enim gratiam iustificantem spo- Hebr. . pondit, non contulit, Impleretur in nobis qui in baptismo aliisque sacramentis gratiam iustificantem in lege praefiguratam ac praenunciatam recipimus. Qui non secundum carnem
ambulamus,sed secundum spiritum, hoc est, non carnaliter sed spiritualiter in huius viae exilio conuersamur, tendentes ac properantes ad patriam per opera virtuosa. De hac legis promissione aiebat Apostolus loquens de Iudaeis, Et nos annun- Galae. ciamus vobis eam quae ad patres nostros facta est repromisi Actia. so quoniam hanc deus impleuit fili s vestris. Hinc etiam Petrus in sua Canonica, De qua salute exquisierunt atque scru- i. Petri.2
tati sunt prophetae, qui de futura in vobis gratia prophetaue- Gene. q.
runt,quibus reuelatum est,quia non sibiipsis,vobis autem mi- Cnistrauerunt ea , quae nunc nunciata sunt vobis. E Pro intellectu loci huius intricati atque difficilis aduertendum, quod nemo unquam saluatus est, nisi per fidem & gratiam Christi. Ipse enim est caput omnium electorum, membra autem
necesse est capiti couniri , ut vitam particitent. Propter quod petrus d isserebat, Nec enim nomen aliud sub coelo da - rpbri t. tum est hominibus in quo oporteat vos saluos fieri. Passio na- colos L.
que Christi hoc fecit futura quod fecit impleta. GPorro haec M. . salus aliter applicatur hominibus post Christi passionem, &aliter ante. Tunc enim applicabatur,per sdem formatam,tii vero applicatur etiam per sacramenta gratiς contentativa,effectiva,&causativa. Potest autem aliquid mouere vel agere,f iiii antequam
115쪽
D antequam sit in effectu,videlicet secudum quod est in apprehensione animae,& dispositione causae efficientis,quemadmodum finis mouet agentem . Ad hoc autem quod aliquid agat& moueat in genere causae efficientis, oportet ut sit,& effectu praecedat, eo quod causa effectiva no sit suo effectu posterior. sacramenta ergo veteris legis & fides Christi venturi habere non poterant quemlibet effectum dominicae passionis, quem nunc habent sacramenta ac fides euangelicae legis , quae Op rantur virtute passionis doininicae iam impletae. Et ideo gratiam Operantur, & a reatu originalis peccati absoluunt, quorum nullum sacrameta legis facere poterant.Vnde Omnes p tres pro tunc descenderunt in lymbum inferni. Nam licet per
fidem & gratiam dei, virtute pasonis Christi, & merito eius
E futuro absolueretur a poena,& culpa actualium. Peccatorum, non tamen a reatu originalis peccati. Ex quo innotescit,quod
passio Christi sortius agit impleta,quam egit implenda. Qia
admodum enim sacramenta nouae legis,suut causς instrume tales nostrae salutis & gratiae, quoniam agunt virtute & merito passionis dominicae, suntque vasa medicinalia spiritualium
unguentorum contentiva, animarum languores curantia: sic
humanitas seu passio Christi, est causa instrumentalis effectiaua & meritoria nostrae salutis & gratiaLVtrunque vero est timstrumentum diuinitatis Christi. Diuinitas nanque est causaeSciens principalis, quae agit per humanitatem assumptam,
sicut per instrumenti im coniunctum. Per sacramenta vero, sicut per instrumenta separata quemadmodii medicus est cau-F sa sanitatis efficiens principalis. M inus autem est sicut causa instrument lis coniuncta, ignis vero quo medicina paratur, est causa instrumentalis separata. Causa autem instrumentalis cum est in effectu, ves cum causa eius principalis iam est, Gaiat. . fortius operatur quam ante. Hinc ergo ait Apostolus, quod Hiere.2. deus mi ut filium suum de peccato damnans peccatum , ut it
Galat.2. stificatio legis impleretur in nobis, quod impossibile erat legi, iust ificare non valenti, in quo lex infirmabatur seu debilis erat. Et hoc modo construenda est litera. Quod autem iusti Dcatio legis non nisi in spiritualibus impleatur hominibus, liquet. Qui enim secundum carnem sunt, id est, qui carnaliter vivi int, qui utique attendunt seipsos secundum esse suum carnale ac sepsitiuum, non secundum esse spirituale ac intellectivum
116쪽
ctivum. Q in carnis funi, sapiunt hoc est, carnalia sensibilia Agustant, ac temporalia cum sensualitatis sapore attendunt.
alii uero fecundum spiritum, id est, spiritualiter conuersantes, S esse sui ina supreinum, in quo trinitatis imago relucet, pensantes Quae funt spiritiis sentiunt, id est, spiritualia atque diuina saporose intelligunt,delectabiliter pensant, sollicite implent, in talibus uigiter occupantur. Nam prudentia carnu, id est, carnalis ac secularis prudentia. Hors est, id est, mortale peccatum,inferens mortem culpae in via,mortemque poenae in gehenna. Dicitur autem prudentia carnis hoc loco, per 'auam nomo sibi in bonis carnalibus ac mundanis finem comituit,&ad talis finis adeptionem opera ilia caute disponit. Haec prudentia, non est vera prudentia, sed appellatur pru- Barucindentia propter apparentem similitudinem, quam habet cum B vera prudentia. Vnde ait saluator, Filii huius seculi pruden- Lucini; tiores filiis lucis in generatione sua sunt. Et Iacobus. Non est Iacob. . ista sapientia id est,prudentia) a deo sed terrena, animalis &diabolica. Prudentia autem si irituae, hoc est,uera ac spiritualis prudentia,que opera hominis conuenienter disponit in ordine ad ultimum finem, est Vita cra pax, id est, causa vitae &pacis, in praesenti inchoatiue, in futuro perfecte. Nunc enim efficit in nobis vitam pacemque grati , in patria vero meretur , et potius adipiscitur) pacem & vitam gloriae. Non distinguit Apostolus iam inter prudentiam & iapientiam. Proprie enim ad sapientia spectat spiritualia sapere De hac ergo spirituali prudentia, intelligendum est illud Iacobi, Q 'S de- υω3.3. sursum est sapientia. primum quidem pudica est,deinde pacia Csca, modesta ,suasibilis, bonis consentiens. E sciendum quoq; rquod pax directe ac proprie est charitatis euectus: iuxta illud in Psalmo, Pax multa diligetibus legem tuam. Est etiam pax Ual. ur.
effectus iustitiae, tanquam remouentis impedimenta pacis. Pxopter quod per Esaiam dicitur, Erit opus iustitiae pax. Nuc Ua inoruuero dicitur pax esse effectus prudentiae , tanquam dirigen- Lucio. tis affectus nostros in viam pacis. Quoniam sapientia carnis inimica V deo, id est, diuinae voluntati atque sapientiae verae contraria. Ecce nunc loco prudentiae ponit sapientiam. Ex
uo certum est, quod inter sapientiam , prudentiam non dia inguit. Legi enim dei non est subiecta sapientia ista carnalis mundana ac vana,quia nec credit,nec agit,quae lex diuina tradit
117쪽
Cap.I. D. DIONYSIVS CARTHUS IAN.
D tradit esse credenda siue agenda. Propter quod ait Saluator, M. Io. Confiteor tibi pater,quia abscondisti nec a sapientibus & pra Hiere. . dentibus: δc reuelasti ea paruulis. Et Hieremias, Sapientes
sunt ut faciant mala bene autem facere nescierunt. Nec enim
potesse diuinae legi esse iubiecta sapientia ista. Vnu nanq; oppositorum non subiicitur alteri,sed repugnat. Lex autem diuina docet ultimum finem esse constituendum in deo. Haec vero in bonis carnalibus. Qui autem in carne sunt, id est, carnaliter vitiunt, atque in sensibilibus bonis finaliter fistivit, Deo pla/cere non possit it inquantu Iuliusmodi. Possunt tamen conuerti, Hatth. s. & deo reconciliari. Huic dicto consonat illud Saluatoris. Ne-I.Cor. 6. mo potest duobus dominis seruire. Vos aute o verac iter Christi fideles In carne non estis, hoc est,in rebus ac vitiis carnis nodetinemini t sed spiritualia atque diuina exquiritis, conuersa-E tionem habotes in coelis. Sed inspiritu, id est . in spiritu sancto Philip 3- estis, per charitatem de gratiam:& propter spiritualem rege- .cornerationem,qua estis ex aqua & spiritusancto renati. Vel estis IoaΠ s. in spiritu vestro, id est, secundum rationis iudicium vivitisrua. A C. iuxta quod thmptiim est. Redite praeuaricatores ad cor. Sita men spiritus dei, id est, spiritus lanctus Habitat id est, manet In uobus per gratiam gratum facientem, quemadmodii loqui- Ioarr. 1 . tur Cluastus, Ego rogabo patrem,& alium paractetum dabit ibidem vobis, ut maneat vobiscum in aeternum. Rursusque ait, Spiritus sanctus apud vos manebit.& in vobis erit. Si quis autem
spiritum Christi non habet, id est, cuius anima non habitatur a. F spiritu sancto. qui est spiritus Christi, quia ab ipso procediti
ab eoque datur ac mittitur: sicut ipse protestatur, Cum vene-Ioo. I . rit paractetus,quem ego mittam vobis a patre. Et iterum, Ille
de meo accipiet. Et ad hoc designandum. insufflauit in discia Darei.Is. pulos suos: dc dixit, Accipite spiritum sanctum. Quis autem habet spiritum sanctum , nisi quietus & humilis, simplex
Dan.Lo. &iustus 3 Scriptum est enim, super quesn requiescet spiritus a-66. meus, nisi super quietum & humilem Et iterum, Spiritus Sapio. r. sanctus disciplinae effugiet fictum , & auferet se a cogitationibus,qui sunt sine intellectu Hic non est e M id est,ad membra Christi non pertinet secundum praesentem iustitiam r&merito, quanta is interdum pertineat secundum praedest ma- ω.η. tionem aeternam ac numero, sicut & Paulus cum Stephanum
Iapidauit./Deinde pandit Apostolus, quid utilitatis conse-
118쪽
quantur fideles ex inhabitatione spiritus sancti. Si autem Chri Asbis in vobis est Per fidem N eharitatem sicut & alibi legitur Christum per sidem habitare in cordibus vestris. Et Salii a- rpb fuetor ipse . Ego, inquit , vobiscum sum cunctis diebus corpus Hait. Σῖ. quidem mortuum es propter peccatum id est, caro vestra mortalis ac fragilis, necessitati moriendi subiecta est propter originale peccatum. Spiritus uero. id est, anima vestra Vimie per gratiam, Propter iustficationem sibi a Clit isto collatam, id est, per hoc quod peccata ei dimissa sunt, quae spiritum vulnerabant. Vel, propter iustificationem, id est, per iustitiae exercitationem. Bona enim operatio,vita est antina . Hinc
ait Saluator, Ego veni,vt vitam habeant, & abundantiu3 ha- Dan. iorbeant. Quia si spiritus eius, id est, spiritus dei patris. Q. yi su/ Αcl. 3.feitauit Iesum Christum a mortuis habitat in uobis perseueranter Busque in finem vitae praesentis, ita ut in gratia decedatis. Qui fuscitauit Iesum Chriβά a mortuis, scilicet deus pater Uiuificabit, id est,ad immortale vitam resuscitabit Et mortalia corpora ue/stina in die nouissimo sicut Iob apertissime profitetur, Credo Iob. imquod redeptor meus vivit. &in nouissimo gie de terra surrecturus sum.& riirsum circvdabor pelle mea. Per Esaiam quoque dominus assπit, Vivet mortui mei, interfecti'; mei resur- ED.ας. gent. Propter inhabitantem spiris si eius in uobis, id est,uirtute &gratia spiritus sancti. Vel propter benignitate qua facit spirita sanctu habitare in mentibus vestris. Vet,propter meritu quod consecuti estis ex inhabitatione & gratia spiritus sancti. imo Propter utrunq; istoruin simul videlicet propter misericordia dei & opera vestra bona sulcitabutur corpora vestra,ad beata Cae impassibilε vitam. Ex praedictis infert Apostolus,l fidelet. i.T-ο.c.
teperare tenentur rationi non sensualitati,spiritus no carni. Ergo o fratres debitores summ non carni ut secundil carne vivamus, Galat s. id est, quavis aliquo modo obligemur carni, videlicet ut ei ne- α .cessaria ministremus in victu ato; vestitu no tamen sic ei obligati sumus,ut eius cocupiscentiis acquiescamus, carnaliter';vulamus. si enim fecundil carne uixeritis moriemini morte culpe
in hoc seculo, & morte perpetua in inferno. si autem spiritu. id est, gratia spiritus sancti. Vel, spiritu id est,ration: s vestraeiudicio racta, id est,opera carnit mortificaueritis, id est, destruxeritis & abieceritis tanu venena,quemadmodu in Ecclesiast. Pr sipitur, inasia facie colubri fuge peccatum, Vivetis vita Zcd uti
119쪽
D charitatis & gratiae in ecclesia militante,v ita quoque fruiti
nis & gloriae in ecclesia triumphatite. Huic documento naturalis consonat ratio. Media nanque disponenda sunt secunduexigentiam finis. Cui nergo caro sit animae instrumentum,&ordinetur ad spiritum sicut ad finem , regenda est secundum exigentiam animae seu spiritus,scilicet ut animae seruiat, rationi obediat, illisque alii bus occupetur per quae spiritus tedit & redit ad creatorem. Qui autem secundum carnem conuersatur, peruertit hunc ordinem,dominam ancillet subiicies, finem medio postponens.& seipsum bestiis viliorem ac deteriorem constituens. Quicunque enimspiritu dei aguntur id est a spiritu sancto reguntur,eius instinctu ducuntur,eius feruo-E re impelluntur ad bona. Hi filii sunt dei per gratiam adoptantem ac filialem amorem. Vnde in canonica Ioannis scria. Dan. - bitur,Videte qualem charitatem dedit nobis deus pater, ut mmt.F. iij dei nominemur & simus. Quemadmodum autem deus mmnipotens mouet caeteras creaturas ad proprias operationes.
naturalemque finem, per quedam uniuersalem influxum seu generalem gubernationem , secundum quod Proclus author Proclus. s. libri de causis affirmat, Causa prima regit res omnes,praeterquam quod commisceatur eis Sic rationalem creaturam m uel ad finem supernaturalem per specialem gubernationem ac inspirationem, quae prouidentia appellatur. Eiectos vero singulariter mouet ac regit,prouidens eis non solum suffici
ter, sed etiam emcaciter de omnibus necessariis ad salutem, i ita ut gratiam dei suscipiant,eiusque inspirationi acquiescat. Idcirco dicuntur potius agi quam regi vel moueri a spiritu sancto,ut magnitudo gratiae insinuetur. Ad actum enim meriatorium non solum exigitur gratia habitualis,sed insuper necessaria est quaedam actualis motio spiritus sancti voluntate ksi excitantis. Propter quod propheta dicebat,Domine omnia Opera nostra operatus es in nobis. Porro cu motio ista siue influxus, actio & instinctias spiritus sancti sit penitus supernaturalis: indiget anima supernaturalibus quinucia habitibus, per quos aptetur ac disponatur ad huius motionis facilem si Uui . v. sceptione. Hi vero habitus sunt septem dona spiritus sancti, quae sunt dispositiones habituales ac supernaturales a deo immediate per creationem insu se quibus redditur anima facile mobilis a spiritu sancto ui ordine ad supernaturalem finem, quae
120쪽
quae est vita aeterna. Haec dona a virtutibus realiter distin - Λguuntur , easque in dignitate excedunt, theologicis. demptis virtutibus. Per haec dona dirigitur anima a spiritu sancto . ita ut audiat eum sicut magistrum . Vnde ait Psalmi- ΕΡ-.so. sta . Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam . Qui PDL i 1.
itaque sie aguntur spiritu dei, hi sunt filij dei. Quicunque a Stem in gratia est, habet haec dona secundum aliquem gradu,& agitur a spiritu sancto quantum requirit status salutis videlicet ad obseruantiam praeceptorum. Deinde ponitur ratio cur morituri simus si secundum carnem vixerimus. NS enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timore id est,iam is pore gratiar,non est vobis datus spiritus,quo seruiatis deo ser Bulliter quasi inuite,videlicet timore pinnarum, ut Olim tem - I. Ioan. .pore legis quae comminati Oe pinnarum anduxit homines ad Deut. i . seruiendum Sed accepissis spiritum adoptionis filiorum dei . i. I n. i. spiritum cuius gratia homines adoptantur in flios dei. In quo clamamus, ore vel corde. Abba pater. Duo sunt nomina, unum Hebraeum,alterum Latinum significantia idem. Et est
sensus,In hoc spiritu vocamus ex charitate,taquam filij adoptiui deum patrem fiducialiter atque affectuose dicentes, Pa Galat. . ter noster qui es in coelis. Glossa per spiritum seruitutis intel- .. Iigit spiritum sanctum, a quo cordibus Iudaeotii incussus est timor poenarum,quo seruiliter seruierunt. Nam & timor seruilis inquantum est timor,a spiritu sancto est. Sic enim retra--i .hita peccato&disponit ad gratiam. Quantum vero ad serui litatem suam nec bonus est,neque a spiritu sancto.Dicitur er- Cgo spiritus sanctus,spiritus seruitutis,ratio e sui effectus. luia facit seruire quantum ad hoc receperunt qui eius dono gratis dato seruierunt timore pinnarum. Per spiritum vero adoptionis intelligit glossa eundem spiritum sanctum per gratia rod. imadoptantem . Vnde Augustinus, Cave inquit ne ex eo quod Augusβ. ait spiritum seruitutis,& spiritum adoptionis diuersum intelligas spiritum,cum sit unus atque idem spiritus, qui in trinitate dicitur spiritus sanctus. Quod etiam Apostolus ostendit dicens,iterum , sed propter diuersa opera dissimiliter nominatur.Huic dicto concordat quod de spiritu subditur ipse rixum spiritus testimonium reddit spiritui nojim,quia sumus filii dei. Dan.i. Quod certum est dici de spiritu sancto , videturque dictum de eodem spirituse quo nunc agitur. Quidam oro per spiri