장음표시 사용
171쪽
D &c.est bona inquantum concernit bona naturae,& statum incipientium. Est & beneplacens deo ac bonis hominibus, pr ut respicit bona gratiae, & statum proficientium. Est quoquet in i perfecta secundum quod respicit bona gloriaequet iubet finaliter appeti,& statum perfectorum. Qui aute sanctam atq; i terna vita ducit,experimetaliter noscit,& gustat quid placeat Edispliceat deo. Du enim remorsu no nabet. sed deo sollicite deseruit.& delectatur in ipso,omne peccatu detestas, tuc spiritus sanctus perhibet ei testimonium quod voluntas sua Dan.II. unita & concors sit deo. Unde ait Saluator, si quis voluerit voluntatem dei facere , cognoscet de doctrina an ex deo sit. EDeinceps iubet Apostolus ut omne obsecutum, & exercitium nostrum internum sit rationabile seu discretum. Dico OE nim id est praecipio per gratiam pue rara V mibi, hoc est, Α-postolica authoritate mini gratiose collata, omnibus qui sunt inter uos Iudaeis & Gentibus ad fidem conuersis, Non olus sapere, quam oportet sapere id est,non magis inuestigare,discit tere,contemplari diuina mysteria,fideique arcana, quam in portet vel expedit, quam scriptura docet, quam intellectus vester capere valet. Propter quod Dionysius & Damascenus Dion sus. testantur, Non est audendu aliauid de supersubstantiali dei- Damasce. tale asserere , praeter ea quae nobis in sacris eloquiis tradita sunt. EDenique scrutator maiestatis opprimetur a gloria, t F quam temerarius & praesumptor. Idcirco legitur, Altiora teri t. vs, ne quaesieris,& sortiora tene scrutatus fueris,sed quae praece-Eccli. I. pit tibi deus illa cogita semper.Per haec tamen & similia non D .is. prohibetur humilis perscrutatio profunda & diligens inquisitio sacrae scripturae in Iocis difficilibus,& in his quae huius modi loca cocernunt: cu dicat Psalmista, Mirabilia testimo- PD, Iisi inia scilitata est ea anima mea .sed semper in tali studio innitendum est auxilio gratiae dei. Propter quod ait idε in abis Psalinographus, Reuela oculos meos,&considerabo mirabuisa es lia de lege tua. sed supere ad sobrietatem id est temperate) 9unicuique vestrum praecipio sapere, sicut deus diuisit mensu/ram fidei, id est,secundum modum.quem fides docet esse seruandum in hoc, ut scilicet unusquisque secundum exigentia sui offici j occupet se in perscrutatione diuinorum.Vel, secsidum mensuram fidei,id est, secundum qualitatem donorum quae per fidem praestantur. Q u enim maiora dona sapientiae
172쪽
Dion sicci scientiae receperunt, profundius inuestigare possunt diuina, uam simplices: imo ut asserit Dionysius, quod uni cibus est, noc alteri est venenum. Quod autem diuersis diuersa data sint dona mensurate diuisa, liuersos actus habentia,Ost
dit per simile in corpore humano. Sicut enim in uno corpore naturali,organico,animato)multa membra videlicet oculos,
manus,pedes, Habemus, omnia autem membra non eundem a/
ctum habent, ita multi fideles Vnum corpus mysticum,charitate connexum sumus in chrisio capite nostro, a quo m. rsi te tum virtutum,& vitam gratiae participamus,sicut a capite cla ...tera membra ,motum & vitam naturalem recipiunt. Singuli autem stinus)alter alterius membra. id est, unusquisque uo- Bstrum est membrum alterius mysticum,puta per similitudine spiritualem. Quoniam sicut unum membrum seruit atque comunicat alteri 1uam utilitatem , ut oculus videt toti corpori, manus operantur pro sustentytione totius corpor is: sic unus fidelium communicare debet alteri dona sibi cocessa. Quem admodum Petrus hortatur, Unusquisque sicut accepit gra- I.Pet. . tiam in alterutrum illam administrantes.Gratiae etenim gra- Hatillarstis datae,quanuis aliquibus specialiter dentur,ord inantur tamen ad commodum aliorum . Vnde de diuersitate donorum
singulis concessorum subiungitur, Habenter autem ) dona tiones id est , sie singuli sumus membra alterius , sed habe- i -i mus donat iones secundum gratiam, quae data esi nobis, di frarenites, Hoc est, dona distincta secundum gratiam maiore, vel minorem nobis impensam. Vnusquisque enim suum donum habet a deo, alius quidem sic, alius vero sic , secundum quod misericordia & gratia dei maior est in uno quam in alio . Caetera quippe dona supernaturalia siue gratuita, mensuram gratiae habitualis & primae, aliquo modo sequuntur. CDeinde explicat dona ista diuersis diuersimode distribu
ra, siue prophetiam id est,reuelationem secretorum, maxime futurorum, humanam rationem transcendentium sumus . V
habetes:& hoc sectasi rationRi.fine de exigentia, Fidei catholicae. Prophetia nanque ordinatur ad fidei roborationem , de z.PeLI. proprie respicit ea quae pertinent ad salutem , quae est finis, quem fides docet atque proponit. Ideo secundum fidei rationem prophetia confertur diuinitus, & sic habetur a nobis. si ,ribentes, Huniserium ecclesiasticum, ut Ordi-- k nati
173쪽
D nati simus membra aliorum, In minisseundo eis sacramenta ecclesiae, Sive qui docet id est , gratiam instruendi habens, se membrum alterius, Indoctrinam id est,in exhibitione d
ctrinae. Qui exhortatur id est, gratiam exhortationis sortitus, fit membrum aliorum, In exhortando eos ad meliora. Qui tribuit eleemosynai nitribuat In simplicitate id est , simplici intentione,videlicet ad gloriam dei,no propter laude humana. ii prinoi . i. praelatus seu princeps, praelit subiectis, In solliseitudine id est,uigilanter & timorate, perpedens illud Sapitas iris. eis, Iudicium grauissimum,in his qui praesunt, fiet. Si enim v- numquenque nostrum, iuxta Michaea propheta,oporteat s E licite ambulare cum deo suo: quanto magis aliorum praelata L.cor.ν. Vtique tanto sollicitius couersari oportet, quanto pluriuanimarum constitutus est custos Qui miseretur hoc est, aliis condolet & succurrit, in hilaritate cordis hoc faciat, ne suo moerore miserum magis affligat.Vnde de quibusdam scripta iob.is. est, Consolatores onerosi vos omnes. Quo cotra ait psalmista, Val.rii. Iucundus homo qui miseretur & comodat. Nec obest, quod infra dicit Apostolus, Flere cu fletibus. Quauis enim qui miseretur aliis aliquo modo contristetur, & lugeat: totum tamefieri debetino in deiectione spiritus,sed in hilaritate: quia ad hoc niti debet,ut alterius miseriam releuet, eiq; animo laeto subueniat. Dilectio dei & proximi sit sine mulatione id est, sapien. s. non ficta, quemadmodum striptum est,Non diligamus ver-r.Dan. 3. bo,neque lingua,sed opere & veritate. Simulatores autem de Db. s. callidi,prouocant iram dei. Simus quoque odientes malil culpet
F in nobisipsis & proxim is . Natura vero & gratiam diligamus
in omnibus, Adhaerentes bono .i .virtutibus,seu virtuous ho-m inibus. Iuxta illud,Cum viro sancto assiduus esto. Et itera Meler.37. ait scriptura,Cum videris sensatum, statim euigila ad illum. Eretes. s. cfarisate fraternitatis inuice diligentes .i.quod fratres se in- .Ioan. 4. uice diligant. Ne sitis seminatores discordiae,sed amantes c
I. Pet. . munem charitatem in omnibus, Honore inuice praeuenientes
ex humilitate. Qui libet enim potest considerare aliquid boni in alto,quod ipse non habet, vel ex alia rationabili causa potest alteri primo reuere iam exhibere, vel intus in corde, vel seris. Exteriore autem honore inuicε praeuenire,maxime pertinet ad aequales,& subditos,ac iuniores,& hoc utiq; multum Metiri nutrit charitatem fraternam. Propter quod Petrus, Omnes,
174쪽
inquit,honorate. Et Christus in Evangelio,Qtii maior est ve- Αstrum, sit vester minister: Denique scriptum est, Quanto ma--Hast. αα ior es, humilia te in omnibus, & inuenies gratiam coram deo EcclL3.& hominibus. Aliqui vero sunt dura ceruice,qui nec honorates se sciunt rehonorare, nec superioribus suis debitam reuerentiam exhibere. Ista honoratio proximi est actus duliae,qus
est virtus,debitam creaturis reuerentiam afferens. sollirituri.
ne non pigri ad habendam sollicitudinem bonam,quae est vigilantia cordis in bonis. Vel non pigri, ad executionem solicitam vera: & intimae sollicitudinis. Est autem quaeda sollici- 'tudo vana atque superflua, quae versatur circa haec tempora-
Iia: de qua Solomon ait, Expectatio sollicitorum peribit. Et BApostoliis, Nihil ,inquit,solliciti sitis, Spiritu stru ter calo- Prou. Ir. re diuini amoris, ne charitas refrigescat in nobis, & cuomat Philip. 3. nos Christus, Domino seruientes seruitute latriae, de qua scri Apoc. 3.ptum est, Dominum deum tuum timebis , & illi soli seruies. Deute. 6. Spe gaudentes id est,de certa expectatione futurae beatitu- Hau. .dinis spiritualiter iucundantes in deo,qui vos ad aeterna bea- Hieroυ. titudinem inuitauit. Propter quod gratiar referendae sunt ei indesinenter. Nihil enim Christiano felicius,cui promittuntur regna ccelorum. In tribulatione iuste vel iniuste illata, a mundo vel daemone,estote Patientes' repellcdo a vobis passionem tristiciae quoniam scriptum est,Beati qui persequutio- Hatilas nem patiuntur propter iusticiam. Et alibi habetur, illi qui iudi h. g.
tentationes non susceperunt in timore dei & patientia , ex- Cterminati sunt.Denique omnes qui volunt pie vivere in Chri Σ.Tima. sto, persecutionem patientur. Et per multas tribulationes oportet nos ingredi regnum coelorum Idcirco in tribuIati nibus tanquam in optima via perueniendi ad deum , OpO ter nos cordialiter exultare . Ait enim Psalmista , Iuxta a. .
est dominus his qui tribulato sunt corde. Et dominus, Cum ipso , inquit , sum in tribulatione, orationi instantes, ne. ε' cessitatibus sanctorum id est , penuriis seruorum Christi estote Communicanter, hoc est, communia facientes bona vestra supplendo eorum inopiam . Vnde ad Hebraeos dicit Apostolus , Beneficentiae , dc cpmmunionis nolite iobliuisci , Hos talitatem fessanter peregrinos & pauperes recipiendo gratis in propria domo . Iuxta illud , '' Egenos vagosque induc in domum tuam . Item & illud,
175쪽
Hospitales inuicem sine murmuratione. Hinc alibi dicit Apostolus, Hospitalitatem nolite obliuisci,Per hanc enim placuerunt quidam, videlicet Abraham & Loth, angelis hospitio receptis. Ioannes quoque in sua canonica de quodam peruerso conqueritur, Ipse non recipit fratres: dc eos qui recipiunt, prohibet. Ecce quantum amanda ,sectanda&continu da est Christianis virtus hospitalitatis,quae tot Apostolorum testinioniis comprobatur. Nam de Cliristus in die iudicij dicturus est reprobis, Hospes fui,& non collegistis me. Ideo ait beatus Iob, Foris non remansit peregrinus,Ostium meum viatori patuit. Benedicite id est , bona dicite S orate pro
Persoquentιbus vos,benedicite eis. Et nolite maledicere eis.
Repetitio confirmationis de magnae seriositatis indicium est. Hoc est quod ait Saluator , Orate pro persequentibus & c lumniantibus vos. Et, Benedicite maledicentibus vobis. Hoc faciendo,veraciter sequimur vestigia Christi, De quo Petrus
aflirmat, Cum malediceretur,non maledicinat: cum pater tur , non comminabatur. Hortor insuper vos. Gaudere cum
gaudentibus id est, congratulari his, qui de bonis operibus gaudent in domino . Non autem debemus cum peruersis Scuane iucundis gaudere. De quibus scriptum est, Mundus gaudebit, vos autem contristabimini. Flere cum flentibus condolendo afflictis , sicut Iob ait, Flebam quondam super eo, qui afflictus erat:& compatiebatur anima mea pauperi. Ve runtamen non debemus cum omnibus flentibus aequaliter fiere. Est enim fletus alius inordinatus, quo propter amissionem temporalium rerum quis superflue luget. Sic flentibus con- flere debemus, compatiendo eorum errori,quatenus cessent sic flere. Alius est fletus ordinatus propter peccata , seu gloriae dilationem. Sic flenti conflere debemus , quatenus Veniam consequatur,seu gloriam. Non autem ut fletus talis statim tollatur ab eis, nisi forte per accidens obesset spiritui, inducendo corporis debilitatem,aut aliud nocumentum. Imo simpliciter gaudendum est de bono fetu alterius. Idipsum invicem sentientes, id est , conformantes vos mutuo in affectu de imtellectit,ut sitis conformes in domino Non alta sapientes de vobismetipsis, id est,non magna praesumentes de vobis: sicutari P salmista, Domine, non est exaltatum cor meum, neque ambulaui in magnis: Srd humilibus cogitationibus estotec μην
176쪽
Consentientes, ut parata & vilia a stimetis de vobis. No, At te se prudentes apud uosmetipsos, id est , in oculis propriis, s ri s r reputando vos sapientes,aut caeteris magis sensatos. Imosi a- ta
liquid sapientiar vel scientiae in vobis est, totum deo asscribi- pisti
te de nolite in vobisipsis inaniter ex u ltare , & simplices sper- prou. 16.nere. Vnde Salomon dicit , Vidisti bominem sapientem sibi preis. , videri,inagis illo spem stultus habebit. Et iterum. Prudentiae Hai e. . tu. ae pone modum . Et rursus alibi habetur, Vae qui sapientes estis in oculis vestris,& coram vobismetipsis prudentes. Nulli malum pro malo reddentes. Nam & Psalmista fatetur, si pGl reddidi retribuentibus mihi mala,decidam merito ab inimi- H, cis meis inanis. Sed nec hoc sufficit , quoniam Christus ait, i priri, Benefacite his qui oderunt vos. Et Petrus, Non reddentes ma-
tum pro malo,sed econtrario benedicetes. In hoc enim vocati estis. Haec impleri non valent, nisi priuatus amor radicitus extinguatur ,& amor diuinus mentem prorsus possideat. prouidentes, hoc est, circunspecte seu provide disponentes ac operates Bona,no tantsi cora deo, videlicet in secreto,vel qua tu ad cordis intelionem, Sed etia cora orbus hominibus, ne quis stadalizetur in vobis,salua tame veritate vitae, iusticiae & d ctrine.Vnde alibi dicit Apostolus, Honeste ambuletis ad eos i. ne. g. qui foris sunt. Et saluator,Luceat lux vestra cora hominibus. Matth. s.
Et,Videte ne scandalizetis unu ex pusillis istis. Si feri potesὶ Hest. 18. quod dicam. Quod eae uilis est, id est, vestram possibili- Harci. s.
talem facite ad hoc, ut sitis cum omnibus hominibus pacem, C Iob.ir, veram ac spiritualem Habentes. non carnalem & secuta Hatillato. re, De qua ait saluator,No veni pace mittere. Non uosmetipsos Lucae. 12 defendentes charissimi, repercutiendo percutiente: cu d icat Hatili. c.
saluator,si quis percusserit te in unam maxillam, praebe ei &alteram,scilicet quantum ad animi praeparationem, Sed date locum irae, id est, vindict e seu iracundiae cedite,ne repe cutiendo alium magis prouocetis, vel propriam passionem
exerceatis. scriptum G enim in Deutero. Hibi uindictam Detu. 31. committite, Et ego retribuam, dicit dominus, qui facio tu Psal.io. dici pira omnibus iniuriam patientibus. Nostra transsatio ta- Hest. .
lis est,Mea est vitio, & ego retribuam eis in tempore. sed si esurierit inimicus tuus, qui te odit, ciba illum pane spiri-xuali ac corporali si potes. Si sitit, potum da illi, de pari ratio- vcste eget, operi eum, Hoc enim faciens, carbones ignis.
177쪽
D id est , materiam dilectionis congeres, id est, congregabis, & pones super caput. id est,in mente Ipser. Hoc prou. 2 s. enim extinguere potest rancorem , & inflammare amorem. Ha b. s. Hoc idem Salomon dicit in prouerbiis, Ex quo patet error Iudaeorum,dicentium,quod secundum legis intentionem in Linici sint odiendi non soluin quantum aa culpam, sed etiam quantum ad natura.Sic enim no esset eis benefaciendum , sed prou.14. malum faciendum. Contra quod scriptum est,Cum ceciderit rob. 31. Inimicus tuus,ne gaudeas. Sanctus etiam Iob ait, Si gauisus i. Reg. s. sum ad ruinam eius qui me Oderat,5 exultaui,eo quod inu Niere. 9. nisset eum malum. Sed & Samuel deplanxit Saulem hostem suum letalem usque ad diem mortis suae. Noli vinci per E impatientiam A malo,sed uince per fortitudinem animi In bono, id est, tua bonitate, Halum alterius,non apponendo maIum malo,sed quo alter amplius malignatur,eoru magis pium te praebeas. Cap. x ir L omnis anima potesasibus
Rudiuit Apostolus omnes fideles in moribus ge- ,eraliter capitulo praecedenti , iam specialiter instruit subditos, dicens. Omnis anima, hoc est, omnis homo existens sub alio. Λ parte enim significat totum , sicut & in Actibus ait Lucas, Eramus autem uniuersae animae in naui, ducentae septuagintasex, potestatibus sublimioribus, id est, in potestate constitutis, principibus secularibus spiritualibusque praelatis. Non soluin bonis & modestis, sed etiam discolis, subdita sit per obedientiam promptam ac humilem, dummodo nihil praecipiant contra deum dc iusticiam. Vnde tyrannis obediendum non erat in his,quibus impugnauerant fidem:& ministri, qui
eis placebant martyres persequendo, grauiter peccauerunt: sicut & angeli inferiores, consentientes Lucifero. Non es Unim potesas,nisi ὰ deo omnipotente a quo processit,atque dependet omnis potestas,creata ac limitata. Quanuis enim potestatis abusio seu nocendi voluntas sit ab animo creato, ipsa
tamen potestas a deo profluxit. Propter quod dixit Christus pilato,
178쪽
pilato, Non haberes potestatem aduersus me ullam, nisi tibi Α μZim datum esset desuper. Et Sapiens dicit, praebete aures,qui con- Sapien. tinetis multitudines, quoniam data est vobis potestas a deo,& virtus ab altissimo. iniae autem a deo sunt, ordinata sunt, id est , sapienter&rationabiliter instituta. Omnia nanque in mensura, numero, & pondere constituit deus. Denique, Sapiem tr. sapientia attingua fine usque ad finem fortiter , & disponit uniuersa suauiter, Ad sapientem enim pertinet ordina- Sapieri. g. re. itaque qui remit potestati per rebellionem, Dei ordi/ I. Reg. I 8 nationi. id est, rei a deo ordinatae, seu iuri diuino, vel etiam deo, Rae pie quantum in se est . Vnde deus dixit ad Samuelem, Non te abiecerunt, sed me. Et Christus, Qui TMHic vos spernit, me spernit. Moyses quoque ad filios Israelmon Lucito.
contra nos, inquit, est murmur vestrum, sed contra deum. BQui autem resissunt, ipsi sibi damnationem arternam'AOquirunt peccando mortaliter. Interdum etiam incurrunt damnum temporale. Deinde ostendit cur superioribus obediendum sit, principes non sunt timori boni operis, hoc est . ad timorem, his qui bene agunt, Sed mali, id est his, qui agunt peruerse . Officium enim & intentio principis est, subditos iuste disponere, bonos ad meliora prouehere, impios vero restringere & punire . Hoc tamen verum est de his qui potestate sibi concessia bene utuntur . Aliqui vero sunt principes mali, qui iustos opprimunt & impios fouent. De quibus per prophetam dominus Osee. g.
profitetur, Ipsi regnauerunt; & non ex me: principes extit runt,& non cognoui. Sed nec hi inordinate timendi sunt cum C dicat Saluator, Nolite timere eos qui corpus occidunt, Vis Hai.ro autem non timere nec causam timendi habere, PotestatemZ Esaiae. r.
id est, in potestate positum principem seu praelatum raehonum, id est, iustitiam , Et habebis laudem eae illa pol state,' id est,a potestatem habente laudaberis, si bonus est. Si
vero sit malus habebis laudem ex eo occasionaliter,quoniam erit tibi causa maioris coronae, laudis & gloriae. Dei enim innister est praelatus seu princeps , etiamsi ignoret. Nam diuinae dispositioni aliquo modo subseruit, Tibi in bonum, id est, ad tuam utilitatem, quatenus retrahat te a malo, Promoueatque ad bonum. Si autem malefeceris time pote- I. U. statem tus peruersitatis vltricem. Non enim sine causa gladium
179쪽
D portat potestas secularis portat gladium materialem, ecclesiastica spiriti talein. Utra ite vero habet iudiciariam potesta- .Hacb. I tem,quae per gladium designatur, Dei enim minister es princeps, Vindex in iram, id est, in punitionem, seu poenam infigendam , Et qui malum agit. Hax est ratio, qua gladium Portat,ut vindicet mala , quatenus culpa ordinetur per poenam. Ideoque nec Is rate, id est,obligatione iuris,& propter vim coactivam superioris, videlicet quia tenemini dc pote- IIctri.*-i stis ad hoc compelli, Subditi estote superiori, Non solum
propter iram, hoc est,timore poenae, Sed etiam propter con scientiam mundam habendam,id est, amore iustitiae ne habeatis remorsum conscientiae, si inuiti obedieritis, Vnde alio
col.3. loco dicit Apostoliis,Non ad oculum seruientes,sed sicut do-E mino. Ideo enim scilicet ad profitendum vestram subiectionem, Et tributa praestatis quod est signum subiectionis, Hinifri enim dei sunt principes, cum sint executores iustis piςη.6- tiae diuinae. Propter quod dicitur per Sapiente,Cuessetis ministri regni eius,&c. In hoc ipsum seruieies. id est,propter tributorum receptionem ministrantes vobis, defendendo rem-Hatth. χα publicam , & pugnando pro vobis. Reddite ergo fatim Hares. Id. cum potestis, omnibus debita Cui debetis Tributum praestate Tributum, & cui debetis Vectigal reddite Ve/fligat, Dicitur autem tributum, quod soluit tota patria pro se domino suo. Vectigal autem quod soluit singularis periona, ut cum negotiator luit vecturas & paedagia rerum suarum. Vel, vectigal vocatur stipendium , quod datur domi-F nis, quando per terras vehuntur, cui timorem debetis,uidelicet domino terreno , ut coelesti exhibete Timorem: cui debetis Honorem interiorem vel exteriorem,videlicet deo, parentibus,& virtuosis hominibus, date Honorem. Ait emtich. . nim dominus per prophetam, Filius honorat patrem, di seruus timet dominum sutrin. Si ergo pater ego sum, ubi est honor meus 3 &si dominus ego sum, ubi est timor meus 'N mini quicquam debeatis, nisi ut inuicem diligatis quia dilectio, quotiescunciue alteri impendatur, permanet iugiter in prae imi cepto. Per dilectionem vero intelliguntur alij actiis v:rtuosi. quos unus tenetur alteri. Qui enim diIigit proximum , t
gem impleuit. Ratio quippe diligendi proximum, est deus. uxod. zo. ErM qui Proximum diligit, deum diligit. Qui.autem dii sit deum,
180쪽
git deum, implet mandata decalogi scripta in prima tabula, Aqui ordinantur ad charitatem diuinam. Et qui diligit proximum, implet mandata decalogi scril ta in tabula secunda, quae ordinantur ad charitatem fraternam. Et qui diligit proximum , legem linpleuit, praesertim quo ad praecepta moralia . Quod declarat Apostolus, Nam non adulterabis, non oci grad. 2o. rides, non furaberis, non falsum tessimonium dices, non concupi/fcra rem proximi tui, id est, praeceptum de vitandis, adulterio, homicidio, furto, falso testimonio, concupiscentia rei alienis. Et si quod, id est aliquod Aliud est mandatum in- Deute. s.clusum vel reducendum ad ista In hoc uerbo instauratur, id Hatth. s. est, comprehenditur,atque impletur , videlicet Diliges pro- Hnti. 7.ximam tuum sicut teipsum. Qui enim sic diligit proximum,sic
facit ei quomodo vult fieri sibimetipsi cum diligere aliud ni- Bhil sit nisi alicui bonum velle.Voluntas autem procedit in opus si potest: si tamen fuerit vera , & perfecta voluntas. Ideo
subditur. Dilectio proximi malum non operatur quia nec habens eam,peccat mortaliter,nec proximo nocet quandiu eam
habuerit. Plenitudo ergo, id est consummatio perfecta,im- FINis. pletio ac finalis perfectio, Legει antiquae & nouar, Esdilectio dei & proximi.quoniam omnium Virtutum regina, origo, motrix ac sinis est charitas qua deus amatur & proximus. Omnia ergo praecepta disponunt & referuntur ad ple- 7.1m.I. nam obseruationem praecepti charitatis. Propter quod alibi
habetur, Finis praecepti est charitas de corde puro,& coscien Hatib.2 tia bona.& fide non ficta, Hoc autem pensandum,quod licet sint duo prςcepta charitatis in quibus tota lex pendet & pro- CPhetae,unum tamen frequenter ponitur pro utroque,quia nec
deus sine proximo nec proximus sine deo diligitur. Hinc e- nun saluator ait, Hoc est pr rceptum meum di diligatis inui- Ioa I s.cem,sicut dilexi vos. Et iterum dicit, Mandatum nouum do Ibidem. vobis,ut diligatis inuicem Ideo quoque scriptum est,Haec est LIN.A. annunciatio,quam audistis,ab initio,ut diligatis alterutrum. Deinceps declarat Apostolus quod actibus charitatis maxime insistendum sit tempore euangelicae legis quae est lex charitatis ac libertatis,quemadmodum vetus lex erat lex timoris ac seruitutis, prout prolixe manifestatum est supra. Ait ςrgo, riboc sciunter tempM, id est conditionem & oppor- EPIST. tuaitatem considerantes praesentis temporis,quod est icin pu graziae,