장음표시 사용
51쪽
lio modo,loco,seu organo,quam natura concessit,contra naturam peccatur, Et mercedem quam oportuit erroris sui in semet
inse recipientes Sic costruenda & intelligenda est litera: pr dicti idololatrae ac Sodomitici recipientes a deo permissi ire, a seipsis autem causaliter recipientes inquam & sustinentes in semetipsis, id est, in propria natura mercedem sui erroris, idest retributionem seu praemiuin suae idololatriae,scilicet traditionem & lapsum in passiones ignominiae,quam mercedem oportuit, vel decuit eos recipere secundum dictamen ac ordinem diuinae iustitiae,qua vitia vitiis proportionabiliter puniuntur . Vnde quemadmodum iactantia propriae sapientiae meruit, ut in idololatria caderet, sic idololatria propter prauissimam suam deformitatem meruit , ut in innominabilia carnis peccata inciderent. Et sicut non probaverunt, hoc est,no putauerunt nec opere ostenderunt, Deum habere in notitia amis humanos idest aestimanerunt deum no cognoscere peccata hominum:dicctes illud Iob Deus excelsior coelo est,nec nostra considerat,& circa cardines coeli perambulat. Et illud Ezechielis. Dereliquit dominus terra, & dominus nos no videt Tradidit illos deus in reprobum fensum hoc est,in anteli ctum peruersum, priuando eos lumine gratiae ac verae sapie-tiae,quatenus,sicut circa diuinum intellectum errauerunt, sic
in suo intellectit punirentur . Tales sunt omnes qui diuinam prouidentiam negant. De quibus ait Psalmista,Dixerunt, novidebit dominus, nec intelliget deus Iacob. Et Sophonias, Dicunt non faciet dominus bene, & non faciet male. Contra quos dominus loquitur per Amos prophetam,Cognoui multa sceIera vestra,& fortiora peccata vestra. Vel sic, sicut non probauerunt hoc est,non curauerunt deum habere in notitia idest cognoscere deum aeraciter, tradidit illos in reprobum sensum, excaecando corda ipsorum permissiue, ita quod eis conuenit illud propheticum, Sapientes sunt ut faciant mala,
bene autem facere nescierunt Ut faciant ea quae non conue niunt, hoc est,quae deo, rationi, atque ecclesiae contrariantur. Haec dictio, ut, non tenetur hoc loco causaliter, sed con- comitanter. Non enim idcirco tradidit illos in reprobum sensum directe ut faciant mala, sed operatio mali consecuta est
traditionem,seu derelictionem ipsorum praedicta. Sicque frequenter in libro isto accipithr. Sic ergo tradidit illos deus,
52쪽
s Repletos omni iniquitate hoc est,omni peccato. Peccatsi enim iniquitas est.i.contra institiam secundum Ioanne. EPrς-terea, ponit partes seu species iniquitatis, Halitia qua alter alteri dansi inferre conatur Fornicatione hoc est, illegitimo cum muliere concubitu, Auaritia hoc est,inordinato appetitu temporalium rerum Nequitia .i .peruersitate, seu temeritate nefaria, Plenos invidia quae est tristitia de bono alterius, Homicidiis,contentione,dolo,malignitate. hoc est, voluntate igne malitiae inflammata, Susurrones hoc est discordiae seminatores:contra quos Moyses praecipit, No eris susurro in
populo.Et Ecclesiasticus ait,Susurro & bilinguis maledictus, multos enim turbauit pacem habentes. Detractores hoc est, aliorum fama denigrantes de eoru defectibus inordinate loquendo, vel falsa imponendo, Deo odibiles quantia ad culpa. Odio enim deo sunt impius,& impietas eius.Vnde Ecclesiastes ait: Si mordeat serpens in silentio, nihil minus eo habet, qui occulte detrahit. Agendum est ergo,quod ait vir sanctus: Detrahente secreto proximo suo,hunc persequebar, colume/Iiosor idest verbis vel actibus iniuriates. Ouod valde iniquuest iuxta illud, Homo assuetus in verbis imprope rij, omni Dus diebus vitae sitae non dirigetur. Superbos appetcdo honores,
Elatu nolendo habere aequale aut superiore, Invetores malorum excogitando nouos errores,aut culpas, Parentibus noebedientes,insipientes male sentiendo de rebus diu inis, Inco. positos moribus) sine assessione idest tepidos, caletes zelo iustitiae,& charitatis seruore, Absquefoedere idest obseruatione pacti, societatis& amicitiae. Vnde scriptum est. Qiri di luit pactuin,nunquam effugiet, sine misericordia id est crudeles. Viscera nanque impiorum crudelia. In talibus adimpletur, quod Iacobus ait, Iudicium sine misericordia fiet ei, qui non fecerit misericordiam. Qui cum iustitiam dei hoc est,iustum deum, cor nouissent, non tamen) intellexerunt hoc scilicet. χιoniam qui talia agunt igni sunt morte aeterna. Et Non solum qui faciunt sunt digni morte, sed etiam qui conseneiunt facientibus ut nullus excusetur. Cap. II. Propter quod in cusabilis es ὀ homo.
53쪽
D ti 'Voniaitacitae digni sunt morte aeterna, non solii qui peccata praedicta comittunt,sed etia quicumque cosentiunt,vel quu possint,non impediunt. Propter hoc inexcusabilis es a peccato) d homo. omnis qui iudicas . i. danas seu reprobas alium nosecundum ordinem squitatis,ac regulas iuris,sed inordinato iudicio. In quo enim alterum iudicus hoc modo teipsum condonas .i,danatione dignum ostendis,ac profiteris : Iuxta quem 1ccli. v I. sensum scriptum est: Dum maledicit impius diabolum nate- cit'. dicit ipse anima suam.Vnde ait Saluator:Ex ore tuo te iudi-I. FLV. vo coserue nequam. Et alibi, Hoc tuu est iudiciu , quod ipse decreuisti.Veruntamen quonia sacra scriptura frequenter hor-Hidrc. s. tatur nos ad iudicandum,iuxta illud prophetae: Indicabo ti-
i. cor. v. bi homo quid sit bonum , aut quid dominus requirat a te laqE cere iudicium: Et infra dicit Apostolus,Spiritualis homo omnia iudicat.Frequeter quoque prohibet nos iudicare,pra sertim in hoc libro epistolaru Pauli. EAd agnoscendu ergo uomodo haec omnia intelligi debeat,lcire oportet, quod i ictu proprie sumptu ,est actus virtutis, videlicet determina- tio iuris seu definitio iusti. Talis aute determinatio iuris, est actus iustitiae, ideo iudiciu est actus iustitis,tanqua inclinatis& disponentis iudicante, ut dignus atque idoneus sit ad iudicandia. Actus nanque virtutis ex virtute procedit. Nec potest bene iudicare de operibus virtutis,qui habitu virtutis no habet. Vnde castus bene iudicat de pertinetibus ad castitate, Scfortis de his que ad fortitudinε pertinet. Iudiciu tame est adt'F rationis seu prudeliae tanq dirigetis atq; scietia proferctis. In
uantu itaque iudiciu procedit ex quada connaturalitate iu-icantis adiudicata , requirit habitum virtutis in iudicante. Quonia ergo iudiciu actus iustitiae est, in tantii licitu perhi- . betur,inquantu ex iustitia oritur. CAd hoc aute quod iudi-ςiu sit actus iustitiae,tria sunt necessaria. Primo, ut procedat ex inclinatisie virtutis,no ex impetu passionis aut suspitiois: Secudo,ut procedat ex authoritate praesidetis. Tertio,vt pr seratur secudum recta ratione prudentiae. Quodcunque hora defuerit,er it inordinatum,illicitumque iudicium. Si etenim primu defuerit,vocatur peruersum: u secundu, dicitur usurchvso'. palum: si tertia desit, temerariu appellatur. Vnde Chrysost. super Matthaeum, Qui in magnis peccatis sunt, eos iudicare
54쪽
non debent qui in eisdem peccatis, aut certe minoribus sunt. Et hoc secundum Thomam potissime verum est,quado peccata praelati aut iudicis publica sunt, & quando no est necesse iudicare de alia ratioe officii . Si vero peccata occulta sint.& necesse sit iudicare ratione iniuncti officij, potest cum timore ac humilitate iudicare siue arguere. Si autem peccatasiit manifesta,& nihilominus iudicare oporteat, debet primo intra se menitere. Nobis vero diligenter pensandum est illud sancti Ambrosij Iudicet de errore dc culpa alterius. 'ui in seipso non habet quod iudicet, ne cum ae alio iudicat , mseipsum ferat lententiam. De Praedictis ergo inordinatisJudiciis intelligenda sunt loca scripturae, in quibus vetatur IlI-dicium.Sicut cum dicitur: Nolite iudicare, & non iudicabimini. Potest auia & debet quilibet nostru iudicare, reprobare,& castigare seipsum. In comuni quoque possumus iudicare de actibus atque generibus hominum secundum doctrina determ inationem scripturar,ut quod omnis homicida d nabitur,& omnis superbia sit pctu. CDuo vero sunt in Ous secundu Augustinu vitare debemus iudiciv. Primo,' uti ignOramus,quo animo aliqd fiat. Idcirco de occultis ac cubiis iudicare proh ibemur.secudo, dii ignoramus qualis futurus sit, qui iudicadus videtur. Et quia hoc semp ignoramus,no debemus absolute persona alterius iudicare praesertim cia ignoremus,an dignus sit amore, an odio: possitque omni momcto adeo tangi,copungi,poenitere,& purificari. De actibus tamen maniferiis,& quae animo bono fieri nequest, iudicare permittimur,copatiendo potius q spernedo. Denique iudiciu duplex est,scilicet discretionis,quo inter bonii & maeu discernitur:& remunerationis,quo de praemio sentctiatur Horii iudicioru utrunque laudabile est,seruatis circustantiis & coditionibus debitis.De iudicio quippe discretionis dominus loquitur per propneta,si separaueris pretios in a vili,quasi os meums.De quo & in Iob habetur: Iudiciu eligamus, & inter nos videamus quid sit melius. Iteq;.Nu quid qui no amat iudiciu, pol sanariJIudicisi aut remit nerationis est duplex, videlicet approbationis, quantum ad bonos:& reprobationis,quantum ad malos. Esci edii quoq; quod Paulus hoc loco ad litera loquitur contra Ecclesia Romanotu. quae ex Iudaeis & Gctibus collecta erat,qui se mutuo iudicabat. Iudaeus enim iudicauit Centilem
55쪽
D Gentilem de transgressione legis naturalis. Gentilis vero Iudaeum de praeuaricatione legis diuinae, Quilibet vero istora
secundum Apostolum inexcusabilis est,Cuius ratio subditur, Eadem enim ag u hoc est,similia,vel eadem genere aut specie a talib. 7. tu audaee operaris, χνα in Getili iudicar, id est redarguis, atque condemnas. Vel eadem agis tu Gentilis quae in Iudaeo iudicas. Hoc generaliter accipi potest de unoquoque nostrii, qui de illo peccato alium iudicat,quod ipse in seipso non co ub.im rigit. QIOd consequenter declarat Apostolus, scimrus eniim
per naruralem rationem,uel supernaturalem illuminationem, Uulmsi. intoniam iudicium dei est secundum veritatem, id est secundum
iustitiam qua reddit singulis quod merentur, hoc est scimus quod iudiciu dei sit iustum, In eos, id est aduersus eos qui taE lia agunt, id est se inuicem temerarid iudicant,sicut iam dictitoristenes. est. Tales enim reprobat deus. Circa quod Origenes sic ait, illud hoc loco videtur ostendi,quod solius dei, sit secundum
veritatem iudicium,quia corda hominum nosse, & mentis secreta dinoscere solius est dei. Sunt enim quaedam quae comittuntur opere quidem malo, animo autem non malo: ut si quis verbi caula bominc non voluntate occiderit. Alia vero fiunt
opere bono .sed animo non bono,ut si quis misericordis opus, non pro dei mandato , sed ut laudetur ab hominibus, faciat. Hoc tamen non est sic accipiendum , quasi iudicia hominum non sint iusta & vera,sed quod non sint tam uniuersaliter vexaF & iusta nec a deo certa, maximὰ subtracta illuminatione diuina. Existimas autem hoc ὀ homo omnis qui iudicas inordinate Eos qui talia ast id est prememorata peccata comittiit di fa/cis ea au in aliis iudicas Quia tu effugies iudici si dei3 hoc est, damnationis sententiam & iusta tormenta3 Quasi dicat, Noli DLI. hoc aestimare. Loquitur Apostolus interrogatiue, An divitiarbonitatis eiuου, id est plenitudinem seu abii adatiam pietatis diuinae, Et patientiae qua non statim ulciscitur illatam sibi initi Iob. t s. riam, Et longanimitatis qua diu iniquorum conuersonem e pectat ut indulgentiam consequantur: iuxta illud prophetae,
ED. 3o. Propterea expectat dominus ut misereatur vestri. Non enim vult mortem peccatoris,sed ut conuertatur.& vivat. Patientia Ezech. is. autem cum sit virtus moralis,passionem tristitiae ordinans Moproprie competit deo,nisi per similitudinem operis. An ergo P erius ista contemnia Quasi dicat, Mirum est, si tantam pietatem &
56쪽
gratian dei non pensas, neque honoras. Hanc contemnit, qui Aeae pia dilatione ultionis diu ins peioratur,peccando securius di concessa poenitentiae tempora expendendo tu actibus pratiis. Memadmodum scriptum est,de ingrato ac impio, Dedit robilli deus locum poenitentiar, & ille abutitur eo in superbiam. Ignoras quoniam benignitas dei ad poenitentiam te adducit' id est , po f; , hoc merito ignorare no debes,'misericordia dei te patien 'ter ac loligan imiter sustinendo,quantum in se est,instigat &ducit te ad poenitentiam peragendam . Per inspiratiotarent ni piar go angelicam ac diurnum instinctum admonentur iniqui conuer ti ad dominum. Vnde Sapien Misereris inquit omnium domine, & dissimulas peccata hominum propter poenitentiam. CDeinde ostendit Apostolus, quid homo meretur incidere
non attendendo bonitatem longanimitatis ac patientia' dei' squi pie praestolatur pinnitentiam nostram. Secundum duritiari autem tuam per obstinationem tuam ac pertinaciam qua diuinae inspirationi resist is, nec verbo dei mentem tuam aperis Et immenitens cor tuum, quod de pristinis malis non dolee Hiere. g. nec futura vitare molitur, Thesaurietas, id est multiplicas Ti. Sopho. i. bonam id est districtam vindictam exercendam, in die irie Ua. s. o reuelationis iusi iudicii dei soc est, in die nouissimo in quo deus maxime iratus videbitur ,& secreta producet in lucem. Tunc enim reuelabit abscondita tenebrarum,& manifestabit Abacucii. contilia cordium. Hinc scriptum est,Cor durum male habebit i.cor. a. in nouissimo. Et de peccatore indurato dominus ait per pro- Cphetam, scio quia durus es tu,& neruus ferreus ceruix tua, & UT 48. frons tua mea. Qui reddet unicuis fecundum opera sua Iuxta illud Apocalypsis,Ecce venio cito,& merces mea mec si est,da Abora. 11 evnicuiqi secundu opera sua. Hoc noui & veteris testanacti scri- α plura concorditer clamat. Vnde in Ecclesiaste scribitur,Cun- ..cia qui fiunt adducet deus in iudiciu pro omni errato, siue bonu,sive malis. Et H ierem i a propheta,Domine cuius oculi aper ,. at sunt super omnes filios Ada ut reddas unicuiq; seos dii vias' suas.In his autem atque sina ilibus locis scriptura: per vias seu opera,intelligendi sunt quicunque actus bumani tam interi res quam exteriores,videlicet cogitatio,affectio, locutio,op ratio. Consequenter ostenditur in specie quod dicebatur in genere. His quidem qui fecundum patientiam boni operis. gloriamo bonorem. sic legenda est litera,Deus reddet singulis secun
57쪽
D dum opera sua. His quidem qui sunt boni operis, id est bonae
vitae,secundum patientiam det,qui eorum conuersionem longanimiter expectauit,& ita bene usi sunt patientia dei reddet pro praemio,gloriam, id est beatitudinem siue laetitia,vel claram cum laude notitiam, clarificando eos in cordibus aliorsi.& honorem,id est reuerentiae exhibitionem in signum virtutis Ditie. ix. ipsorum. Nam & deus honorabit eos,constituendo eos secum in regno coeloni, Et incorruptionem, Id est immortalitatem, i. r.9. impassib il itatem ,atq; perpetua securitatem,his inqua, Quinrentibus uitam aeternam, id est reserentibus cuncta quae agunt ad ultimu finem seu veram felicitatem,quae est vita aeterna, ad temporale commodii aut laudem huinanam.Vnde ait sala talo. s. irator, Primu quaerite regnum dei. Et apostolus, Quae sursum Col.3. E sunt qucrue. Hoc modo expouitur litera ista comuniter. Videtur quoq; sic posse exponi. His qui secudii patientia boni operis sunt id est,qui opera bona patienter egerunt,& per patieu, tiam custodierunt, labit gloriam de honore. Propter quod di-
time. LI. cat saluator,In patietia vestra possidebitis animas vestras.Vel Hebruio. sic, His qui secundu patientiam ambulauerunt,id est,patienter. i couersati sunt,retribuet deus boni opis,id est,pro bono opere, gloria & honorem Janquam condigna mercedem. His autem qui sunt ex contentione, id est, insimul litigant & pacis iura violant,vel deo resistere satagunt, Et qui non acquiescunt veritati. id est rustitiae seu sanae doctrinae,qua admonentur conuerti ad neut. 3r. deum credunt autem iniquitati hoc est vanis erroribus ac fal-z.Tim2. sis dogmatibus:quo contra dicit Apostolus ad Hebraeos, Do-Ioan. 8. F ctrinis variis & peregrinis nolite abduci. His itaq; superii Hebr. 13. niet Iru id est diuina ultio indignatio hoc est , detestatio
et aa. qua iudex aeternus eos conicitet. Tribulatis corporis er angu/sia mentis,uenient inquam haec, In omnem anima hominis oporantis malam nisi poeni teat. Nam & corporis poena redundat
in animam &econuerso. Iudini primum, id est praecipue,quoniam propter lege diuinam ei traditam grauius peccauit, de sortius punietur. Et Graeci. Si per Graecos intelligatur gens illa specialis,tunc Gramus post lud ii exprimitur, quia prae cetteris gentibus magis peccauit atq; punitus est,eo P in natur
Ii philosophia & subtilitate ingenij praefulgebat.Vbi enim maius donum scientiae,ibi praeuaricator grauiori subiacet culpae& pceuae. Si vero per Graecu intelligantur Gentiles communiter,tunc
58쪽
niter,tunc post Iudaeu ponitur Gratims, quonia minus pecca- Λ uit loquendo in genere & ceteris paribus. His verbis Apostoli
contonat illud Prouerbiorum,quod ex persona aeterne sapientiae dicitur,Qoia vocavi & renuistis,& increpati6es meas ne- proverb.Gglexistis,ego quoq; in interitu vestro ridebo, cum irruerit repentina calamitas,& interitus quasi tempestas ingruerit,quando venerit super vos tribulatio & angustia. CHoc loco As o- solus contentiosos redarguit. Vnde & Iacobus apostolus dicit,si zelum amarum habetis, & contentiones sunt inter vos, Iacob. I. nolite gloriari,& mendaces esse aduersus veritatem. Denique Uaiae. 8.tanta est culpa contentionis ut propter ipsam corporalis exercitatio reprobetur: dicente domino per prophetam, Ecce ad li- Π e. 3 . tes & contentiones ieiunatis. Nunquid tale est ieiunium quod
elegi Gloria autem ει honor. de quibus iam dictu est. Et pae. Rid est tranquillitas metis,seu securitas ab impugnatione hostili dabuntur pro praemio omni operanti bonum ex charitate, Iudaeo primum, id est praecipue:quia in genere plus aliis meruerunt Iudaei ad Christum conuersi,videlicet sancti aposto- Itine primitiua ecclesia, Et Grinco, id est gentibus. Non es mnim acceptio perforarum apud deum, id est deus in iudicando non attendit personam, & ea quae non habent rationem meriti siue demeriti, sed sola opera pensat, de unumquemque secundum merita sua iudicat. Propter quod asserebat Petrus, In veritate comperi , quoniam non est perlanarum acceptor
deus,sed in omni genere qui timet deum, & operatur iustitia; acceptus est illi. Et per prophetam dominus loquitur, Vnun- h i' 'quemq; tu na vias suas iudicabo. Ad hanc perfectionem hortatur nos sermo diuinus per Moysen dicens, Iuste iudicabis, reteiax ignec consideres persenam pauperis, neque honores vultum potentis.Porro , apud deum non sit personarum acceptio, sed iustum iudicium,probat. icunque enim sine lege str ipta atq; iareb a. Mosaica Peccauerunt videlicet no habendo legem,id est gen- An.ioctiles,qui peccatum commiserunt, non quia legem scriptam transgressi sunt, quia nec eam habuerunt, Sine lege peribant, id est non propter huius legis pramaricationem damnabuntur: sed propter hoc,quod legem naturalem non seruauerunt cum fide saluatoris saltem implicita, ut plenius ostendetur. ECuin enim dicat Ambrosus, Peccatum est praeuaricatio Ambros
legis diuin queri potest,quo aliquis peccare valeat sine lege
59쪽
Cap.2. D. DIONYSIVs CARTHVS IAN. ibr. D Et respondendum, quod in definitione Ambrosij, per legem
diuinam intelligitur quaelibet lex data a deo a quo constat naturalem legem fluxisse,datamq; esse. Et quicunque in lege scripta peccauerunt eain non obseruando sicut Iudaei, Perlegent
id est,ex ipsa lege ser ipta , vel propter legis transgressionem
Iudicabuntur iudicio reprobationis.Vnde Christus aiebat Iu- 7- deis, Est qui accusat vos Moyses , in quo speratis. Non enim Iacob. v. auditores letis diuinitus datae, rusti sunt apud deum, nisi obediant legi: laeo subditur, Sed factores Iegis, id est qui legis mdata adimplent. Iustificabuntur id est iusti erunt ac reputab Naub. I. tur apud deii. Na & fides sine operibus mortua est. Et in Eua- gelio Christus testatur,omnis qui audit verba iure,& non facit ea assimilabitur viro stulto, qui aedificauit domum suam Zare.II. E supra arenam. Et alibi,Beati qui audiunt verbum dei,5 custodiunt illud. Ipsa ergo impletio legis per gratiam, ex qua procedit impletio iustificat nominem, estque iustificatio esus.D niques ipsa obseruatio legis iustificet,elucescit ex hoc. Cum enim genter, id est gentiles, Quae legem scriptam seu Moysi,
Non habent, quia nou tenebantur ad eam Naturaliter, id est ex naturalis rationis dictamine,adiuti tamen lumine gratiae,s Vm sine qua nemo unquam saluatus est. Non enim ex puris natu
ratibus quisquam saluatur,cum salus nostra sit supernaturalis felicitas,scilicet visio per speciem, ad quam sine fide,charita-DJαiti te & gratia dei nullus viator pertingit, Ea quae legis sunt f ciunt, id est legem scriptam obseruant, quantum ad praecepta moralia decalogi , quae sunt de dictamine rationis naturalis. F Eiusmodi gentes Legem Mosaicam non habentes, ipsimi sunt sex, id est propria ratio est eis pro lege, Qui ostendunt bene vivendo opus letis quod a lege scripta praecipitur fieri aut vitari scriptum in cordibus suis, id est intellectui naturali impressiim,i ta ratio dictat eis,quod dictat ratio scripta. Dum missi. p. enitia non faciunt alteri quod sibi nolunt fieri, quod utiq; naturalis ratio dictat implent ea quae iubet lex scripta.Nam &secundum apostolum, Q ii diligit proximum, legem adimple.
So a. u. uit. Hi ergo qui naturaliter agunt ea quae legis sunt, sibi sunt lecquod declarat apostolus per effectum, videlicet per con scienti. ae testimonium. subditur enim, Testimonium boni vel mali Reddente illis conscientia ipsorum, quae ex naturali iudicio rationis reprobat malum,& approbat bonum. Recalcitrat enim quo-
60쪽
enim quodammodo operi vitiose,consentitq; adtui virtuoso, Λ
Et inter se inuicem cogitationum accusantium aut etiam defensdentium. More Graecorum ponit Mauriuum pro ablativo,ut sit lentus,cogita; mabus se inuicem accusantibus, id est peruersis cogitatiouabus quae malos accusant,etiam defendentibus, id est cogitationibus bonis,quae bonos excusant atq; defendum. His,inquam,cogitationibus testimonium damnati
nis vel salutis reddentibus illis id est praedictis gallibus. Istae et
cogitationes accusantes ac defendentes, hoc est malae ac bonae examinantiu diiudicantur& declarantur coram naturali
iudicatorioliominis: quasi coram iudice per prima agibiliuprincipia naturaliter inserta Se cognita:ficut est illud , Quod Halib. I.
tibi vis feti lac alteri. Quanais autem testimoni si istud modo reddat conicientia,tainen in futuro extremo iudacio la- Brius perhibebis. Tue nanq; quilibet conscius erit sibi de prin 1 .arpriis bovis ac malis. Idcirco subiugitiir, Indicia is cabit drius occulta bomissi, id est in die iudicii quando aperientur libri conscientiarum, Secundum euangeliis meum, id est secundum
quod ego angelizo ac pr dico. Euangeliu enim est Christi
tanquam auctoris Ioantus vero,Matthaei Lucar,& Marci tan , quam scriptumni: Pauli autem&aliorum apostolorum, tan- rquam praedicatorum . Qi d vero mox subd i tur, per Iesum
Christion referet potest ad illud quod dictitin est, Iudicabit
deus, c. quia per Christum hominem exercebitur illud iudici in ira,ipse,ut homo enit mi ecutor iudicis. Pater enim Ioam s. non iudacat quenquam sed iudicum omne dedit filio. Vel ad illud quod dictu est ecundum euangelium me mi .Pex Chri- Cstum enim factum est euangelium Pauli. sicut superirisait,per Rincia εquem accepimus gratiam de apostolatum. Potest quoque ita exponi. Testimoniiun illis reddente conscientia ipsorum, id est conscientia opetu nec statim conscientia operum, sed de conscientia cogitationum inter se inuicem accusantium aut . rdefendenti um .ui xta sensum pra: habitum. Dicit autem glorusator , quod indie iudicii cogitationes accusabunt animam, vel defendent,non qua tunc erunt, sed vae nunc sunt in nobis:quarum quaedam notς,atq; signacula relinquuntur in corde nostro,velat in cera, quae in occulto nunc pectoris posita, tunc reuelari dicuntur per Christum. Sed contraire huic videtur,quod aitAnselmus Ic alii sancti,quod etiam certum est, anselmus e scilicet