장음표시 사용
571쪽
Nam Sc defuncti 'ς post, quam ante.
EO & aliauado de ---. a V vilicandi. Possumus eo. Primo, propter naturalis pietatis'
φςio cum electis ascendet ad etalo, ia- 's': p iv m dum ac ordinem resurrectioni ra
- iudicium descendente id est,no resum y gemus
572쪽
emus ante eos, Qui dormierunt, id est,qui longo tepore ante Aefuncti fuerunt,omnes enim simul resurgent,quoniam resurrectio erit in instanti,aut certe breuissimo tempore,sicut praedixit Apostolus. In momento in ictu oculi. Connumerat autε Θse Apostolus illis qui tunc ersit,propter unitatem mystici corporis Christi, quod prima facie non intelligentes Thessalonicenses putabant iudicium generale tempore Apostoli consummandum. Et hac occasione scripsit eis secundam epistola. Quod aute non pr ueniemus illos secundu hunc sensum,hinc constat, Quoniam ipse dominus Christus In iussu. id est, actuali imperio, quo mortuorum resurrectione iubebit, Et in uoce archangeli. id est,facta a seipso, qui est magni cosiiij angelus angelorumque princeps, de qua ait apud Ioannem,Ve- υ κmet hora, in qua omnes qui in monumentis sunt,audient vo- Bcem fit ij dei. Vel, in voce archangeli, id est, Michaelis qui est
princeps de custos ecclesiae,qui deo nibente dicturus est, Sur- -- gite mortui, venite ad iudicium. Multi autem angelorum ministerium exhibebunt circa mortuorum resurrectionem cin
res colligendo,suscitando,ad locum iudicij deferendo.magnsi quoque terrore terribili voce impiis incutiendo. Propter quod in Matth eo legimus Mittet angelos suos cum tuba.Vnde Iam Ndρρ subditur, Et in tuba dei, id est,cu praeit icta voce archangeli 'vel imperio Christi, quae nomine tubae designantur,quoniam alte & elare son abut. Vel, propter similitudine tubae corporeae veteris testamenti, per quam Iudaei congregabantur ad consilium,comouebantur ad praelium,vocabatur ad festum.Simili 'modo hac tuba resurgentes cogregabuntur ad concilium iu- Cy Τ' dicii, ad praelium,orbis quoque terrarum pugnabit contra imsensatos,& ad solennitatem aeternam, Descendis in propria persona atque visibili forma De caelo empyreo. Iuxta illud Apocalypus, Ecce v nit cum nubibus, & videbit eum omnis a is oculus,& qui eum pupugerunt. Et mortui qui in christo fune . i. V qui interim in Christo per mortem quieuerunt, Resurgente primi.Deinde nos qui via tu, id est,qui tunc vivi inuenientur si relinquimur, id est,qui usque ad diem illum in vita dimittentur,& sicut iam dictum est,residui erunt, simul, id est, pariter & eodem momento Rapiemur ab angelis, cum Hiequi ante nos quieuerunt, in bibus quae nos suscipient,sicut Christum ascedentem nubes suscepit, obuiam christo in aera
573쪽
Cap. . D. DIONYSIVS CARTH VsIAM.
D quia & nos in aerem transferemur, siue leuabimur,& Chri-Acti. stus descendet in aerem super vallem Iosaphat. Propter quod
Hali. 22. apud Matthaeum inducitur, Media nocte clamor factus est, Ecce sponsus venit, exite obuiam ei. Vnde in Iohele deus lo- Iobel.3. quitur, Consurgant S ascendant Gentes in vallem Iosaphat, quia ibi sedebo ut iudicem omnes Gentes in circuitu. Et se vitiis. semper id est,aeternaliter cum domino erimiu in patria: primit. 11. lata illa lententia, Venite benedicti patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Pr terea, magna est difficultas, quomodo intelligendus sit iste priorum huiusmodi ac posteriorum ordo, de quibus dicit Apostolus,a..cω.is. Mortui qui in Christo sunt, resurgent: deinde nos qui viui mus,qui relinquimur. Nunc enim praedictum est quod omnes mortui simul resurgent etiam in momento ictuque oculi. In-E stantanea quippe erit resurrectio, quo ad id quod fiet a deo, . videlicet quantum ad ipsam anima:& corporis reassociationem. Virtus enim diuina,ctim sit infinita,operatur in instanti. Quantum vero ad id quod fiet ministerio angelorum scilicet quoad cinerum collectionem, erit in breuissimo,& ut communiter dicitur, imperceptibili tempore. Non ergo intelligi di. et potest de prioritate ac posterioritate temporali , sed nec de . prioritate & posterioritate dignitatis intelligi potest,praeserti in cum aliqui perfectissimi nomines tunc vivi imienientur, qui nequaqua inferiores erunt omnibus, qui ante eos in Christo quieuerunt. Quidam igitur respoderunt quod quidam re-
, .surgent ante alios tempore. Et ad verba apostoli dicunt,quod F licet singuli resurgent in momento, non tamen omnes eodem momento. Lyra autem exponit alio modo. Cuius expositio 'vanuis sit vera,tamen intextu elici non potest,nam de multatverba subintelligit; unde nec commemoranda videtur. Mihil . vero meliori saluo iudicio apparet quod ist 'prioritas ac ' posterioritas referendae sint ad ordinem quo incipit reparatio, ubi desit destructio. De vivis autem qui in die iudicij inuenientur in terra, aliqui dicunt, quod in raptu quo rapientur in aera,molientur,oc incinerabiimur,simulq; cum aliis suscitabuntur secundum prima responsionem hanc dici potest, quod praedicta prioritas ct posterioritas resurrectionis erit toporalis, alij nanque ante hunc raptum resurgent .communius tamen tenetur quod in igne couflagrationis morientur.
574쪽
iN EPIST. PAVLI AD THESs. I. 27s
Cap. V. De temporibω autem 2 momentis,non iisdigetu Aut scribamus uobis. ΛRTICU Lus V.
OCvTus in praecedenti capitulo Apostolus de iideg. . resurrectione futura & die iudicis: nunc reddit
discipulos caiitos circa expectationem illorum,. ponitque doctrinas saluberrimas,compendiosaS. moralitate repletas, quas qui impleuerit, futuruillud iudicivin secure expectat. Itaque ait De temporibus ause secundi aduentus Christi seu resurrectionis communis, v idelicet quot anni restent antequam compleatur, Et momentis,
id est,determinata hora qua venturus est Christus: Non indi, Hau. 26getis ut scribamus uobis quia quod sciri potest de hoc vobis iam constat. Sicut subiungitur, Ipse enim diligenter scitis, id est,cu B magna aduertetia cognoscitis, Quia dies domini, id est, hora
finalis iudicis. Quς dicitur dies non solii propter solis illustrationem,sed & propter omnium operum hominum manifest tionem.Tunc enim illuminabit dominus abscondita tenebra- I. r. . rum, Sicut fur in nocte ita ueniet, id est, latenter, improvise,&subito accidet,sicut fur tempore noctis domu ingreditur. Vel, sicut fur,improvise in nocte, ita veniet id est,tateter adueniet, od sit nititudinem furis. Vnde in Matthaeo thgimus, Media no Hare. 22.cte clamor factus est, ecce sponsus venit. Cum enim dixerint
impii Paae nobis est,id est,quies a malis praesentibus. Et se/curitas afuturis periculis Tunc rere tinus eis superueniet interinitus, id est, subitanea perditio diei iudicij. Sicut dolor in utraro habentis, id est, tam poenalis quam est cruciatus mulieris Cparturientis, Et non effugient morte,&iudicis manum. Istud ergo scitur de tempore & momento futuri iudicij,quod improuile veniet,atque celerrime sitietur. Sicut apud Matthaeum leΠimus, sicut fulgur exit ab oriente,& adparet usque ad occi- Hatu.2 . dentem,ita erit aduentus filij hominis. Quod vero de tempore & momento scire non potestis, videlicet determinatam horam eius,& quantum distet, nec mihi Paulo apostolo innot scit. Propter quod ait Saluator in actis Apostolorum, Non est Acti. vestru nosse tempora & momenta,quae pater posuit in sua potestate. Et alibi, De die autem illa & hora nemo scit,neq; an- Hali. 2 .geli coeloria. Vos autem fratres non esiis in tenebris ignoran-
& peccati, Utuos dies illa tanqua fur apprehendat, hoc est, a Mi in die
575쪽
D in die illa improvise comprehendamini atque damnemini a Christo iudice ineluedo. Occasione huius verbi apparet quibusdam, quod in isto capitulo loquatur Apostolus potius de die particularis iudici j, qua quilibet visitatur per mortem, &iudicatur a Christo. Sciebat nanq; Apostolus diem finalis iu-i .Reg. . dici j multu distare. Idcirco de die illa non dixisset hominibus
sui tem poris. Vos autem in tenebris non estis,& cetera:quasi si
in tenebris essent ab illa die c6prehendi potuissent. Sed istud facile soluitur. Sicut enim in pr cedcti capitulo dixit Aposto Ius de longe futuris eis videlicet qui erui uiuentes circa diem iudicij in sita persona.Nos qui vivimus qui residui sumus &c. Ita hoc loco p pr sentes delignat futuros electos propter unitate mystici corporis Christi. Veruntame omnia iam inducta E exponi possunt de die panicularis iudicij.Vt sit sensus,De teporibus autem & momctis,id est, qua die & qua hora quilibet vestrum moriturus & iudicandus sit a Christo, non indigetis
ut scribamus vobis. Nam ita 1ncertum est tempus 3c momentia
huius iudicij sicut illius, nee spectat ad vos talia scire. Vnde Hait. 4. ait Saluator,Vigilate itaque quia nescitis diem neque horam. Quod autem sciri de hoc potest,scitis. Ipsi enim diligeter scitis,quia dies domini, hoc est,dies particularis iudici, Quae dicitur dies domini,quia in ea facit dominus cu moriente particulare iudicium tanqua fur in nocte, id est,improvise & subi-IM .I2. to veniet. Iuxta illud, Qua hora non putatis,filius hominis ve aiae. p. mei. Et Esaias, Veniet super te malum atq; calamitas,& nescies Ortu eoru,veniet super te miseria repente. Cum enim dixerint
'F homines carnales pax δc securitas, arbitrantes diu in deliciis vivere. Prout apud Lucam quidam eoru effatur. Anima,habes multa bona,reposita in annos plurimos,requiesce,comede,bube, epulare, tunc repentinus eis superueniet interitus, id est, mors improuisa ac subita. sicut praedictis verbis euangelicis LM II. additur. Dixit autem illi deus, Stulte hac nocte animam tuam repetent a te. EDeniq; super haec verba,Cum dixerint pax dc securitas,tunc repctinus eis superueniet interitus, dicit glossa.
Ministri Antichristi eo occiso in diebus sequctibus gaudebui,
ducentes uxores,conuiuia celebrantes, δc ioca diuers generis exercentes, ac dicentes, Licet princeps noster mortuus sit,nos tame pacem habemus de securitatE. Et cu talia dixerint.repe
tinus eis superueniet interitus, Hanc glossam reprobat quida
576쪽
c loco sic dices, Illud no videtur conuenienter dictu plata A
ruin Oba tionimi solutionem, Imitiique dicti essu: di
tur non esse verisimile quod post OetaEri: πβ'. Distri eius gaudet,sit in mali, d h. hia dia δ' /ς tristi, mi-
dς03 spernit,nullus corrigere'potest. IdEo ibes.s ' 'μ' 'μς rigentur,visis tot signis, quibus mera o corrigerentur 'Ithoe
577쪽
conuertendum ad Christum Antichristo occiso. Quodno est intelligendum tam absolute , quod singuli conuertentur, ted quia tam multi conuertendi lunt,ut comparatione eorum alii erunt paucitani. unc quippe sunt multi vocati & pauci electi in terra vel in seculo isto , tunc autem erit opposito modo. GCur vero Thessalonicenses non sint in tenebris subdit δε- postolus, Omnes enim uos filii lucis increatae, videlicet rasti Estis qui ait,Ego hum lux mundi.De ouo refert Euangelista, Erat lux vera,quae illuminat omnem hominem. Vel, Iluos,id est, gratiae ἱ fidei.Vnde ait Saluator Dum lucem habetss, credite in lucem , ut fili j lucis sitis, Et filii dira 'ioc est,
temporis gratiae seu noui testamenti atque virtutum. Vnde apud Romanos dictum est,Nox praecessit, dies autem appropinquauit. Et Zacharias ait, Applicabuntur genter mustet dominum in die illa. Christus quoque per diem intelligi test,sicut in hymno cantatur , Christe qui lux es & dier,
Et non estis noctis id est,temporum iustae ultionis. De quibus in Actibus Apostolorum legimus ,Tempora prioris igninrantiae despicies deus. Neque estis Tenebrarum adess,VIta O-rum ac diuersorum errorum .Hoc est, non perti tis ad tempora reprobationis & irae,nec vitiis deseruitis, sed eltis in tempore gratiae,& statu salutis. Igitur non dormiamus somno culpae,torpendo in vitias,sicut S caeteri ignaui negligentes Nun- timorati, Sed uiolamu id est, vigisi mente insistanius druinis.Non enim dormientibus sed vigilantibus prouenit regnudet, Et sobrii simus temperantiam obseruando. inui enim dmiunt iacendo in vitiis Nocte dormiunt id est,tempore sus imternae caecitatis seu ignorantiae hoc faciunt.Omnis enitu peccans est ignorans secundum Dionysium & Aristotele. Et qebrii sunt gulose vivendo, Nosse ebrii sunt hoc est , in mentis caligine tales constituti sunt, ita ut rationis & gratiae luminsint priuati Nos autem qui diei sumus id est,c laruati virtutum
intendimus, Sobrii simus quatenus habentes victuiu 2sti
tum comenti simus. Vnde & Sapiens orat Tamsi vilii meo tribue necessaria, Indxti l siricam fidei ocharitatis id est sic iteriora nostra armantes seu munientes fide,quantum ad inlectum. Et charitate,quantum ad voluntatem armatur corpus materiali lorica, Et galeam stem salutis spe suturae beatitudinis muniamus animam nostram,sio Id -
578쪽
fenditur corpus galea corporali. Ni & spe salui facti sumus. AEt omnes qui sperant in domino non infirmantur. Quia non posuit nos deus in hoc mundo,uel in statu fidei Christianae Tit. 3.1his iram id est,ad hoc ut pereamus, Sed in acquisitionem sa/ Psal .is. lictis id est ad hoc ut aeternam felicitatem mereamur, Per do minum nosirum Iesum chrisum id est, virtute & gratia eius, Qui mortuus est pro nobis saluadis Vs siue vigilemus hoc est, an hac
carne vivamus,seu exterioribus sensibus S ratione utamur, Sive dormiamus dormitione ibinni naturalis vel ii ortis corporalis. Simul cum illo uiuamus id est, in Christo vitam gratiar, vel gloriae habeamus. Propter quod consolamini inuicem .i. nus alium contoletur si indiget. Iuxta illud I cclesiastici,Ne desis plorantibus in consolatione, Et aedificate alterutrum . i. Amutuo exemplares estote in verbis S actibus, nequis ponat
struit subditos, Rogamus autem uos fratres ut noveritis pererfectum id est nosse vos deinonstretis, Eos qui laborat inter vos praesunt uobis in domino id est, ossiciales lii perioresque vestros,qui in spiritualibus S temporalibus prouident vobis,&de vestra salute solliciti sunt, Vt habeatis illos abundantius solito & magis quam caeteros Incharitate diligendo eos ferue- ter tanquam patres spirituales ac pastores. Quos tanto feruentius amare debetis,quanto maiora ab eis sortimini bona. Et hunc amorem opere declarate, reuerenter obediendo, atque in necessariis i nistrando Propter opus illorum id est, propter exigentiam iuris ex parte administrationis quam vobis im- Cpendunt, Pacem habete cum eis nunquam murmurando, co- tendendo,aut rebellando. Qu enim bene pr sunt pre byteri, I. Timo. s. duplici honore digni sunt. Et qui potestati resistit dei ordina- Roma.i3.tioni resistit, damnationemque acquirit. Rogamus autem uos E P I S T. fratres , corripite inquietos id est,mente aut corpore instabilςs, Syrouagos,curiosos,& contentiosos, Consolamini pusillanimes ne aduersis frangantur , sed firmiter sperent in deo. suscipite infirmos' corde aut corpore,languorem eorum inter iorem aut corporalem pro posse sanando,eosque fouendo, ac iups QIi ' λdo, Patientes estote ad omnes: quia qui patiens est, multa gubernatur prudentia , & in patientia consistit possessio animae. Videte ne quis malum tro malo alicui reddat quoniam ct alibi
dictuin est.Noli vinci a malo, sed vince in bono malum. I tPsalmista,
579쪽
al. . Psalmista si reddidi inquiens retribuentibus mihi mala, d D cida merito ab inimicis meis inanis. Unde & Salomo in Pr uerbiis, Ne dicas quomodo fecit mihi, sic faciam ei: expectavcest.2s. dominum,& liberabit te. Apud Eccl.quoque ait scriptura, Relinque prox imo tuo nocenti te, & nunc deprecanti tibi peccata soluentur, Sed semper quod bonum es sectamini id est, exequamini vel imitemini, In inuicem ut unus imitetur bonum alterius,& alter alteri bona impendat, Et in omnes extraneos, sectamini bonum his modis.Virtutes igitur aliorum considoremus 3c imitemur . non vitia Semper gaudete in domino, M.tr. vlputa Omni tempore opportuno tam in aduersisq prosperis. Et simili,modo sine intermissione orate nulla debita orati E nis horam omittendo In omnibus quae accidunt vobis. Et in prosperitatibus aliorum, Gratias agite deo:quemadmodum
uiae. Q. Esaias fecit,cum dixit,Miserationu domini recordabor, laudem domini super omnibus bonis, quae reddidit nosis es enim uoluntas dei id est,horu executio placet deo in chrissis Iesu id est , prout Christus edocuit, & sicut ipsi in Christo
haec pilacuerunt In omnibus uobis quia vult deus ut vos omnes ista agatis, spiritum id est.spiritus sancti donum , videlicet gratiam deuotionis,& sancti seruoris Nolite extinguere in vobis,vel aliis,aperiendo cordis vestri ianua daemoni seu peccato mortali, Prophetias id est, expositiones scripturarum, eloquia prophetarum,seu reuelationes quae interdum simplicibus fiunt, Noli esternere sed reuerenter audite ac discite.
linis i Q 'M σμt m πρ σου id est, uniuersa quae probatione di-GL gna sunt,pςr rationem discutite, separando preciosum a vili. is vero manifeste mala sunt atque prohibita . discussione
non indigent Qgod bonum est rectae rationis iudicio,vel scim plure testimonio Tencte memoriter &operanter,inha rem do iugiter actibus virtuosis. Ab omni specie mala abstinete vos id est,non solum veraciter,sed & apparenter mala vitate , ne
nicensibus, quatenus deo operate exhortationes seu iussiones praememoratas adimpleant. Deus autem pacis dator &custos sandi cet uos per omnia id est,uniuersis virtutibus mundetornet,atque perficiat vos, Ut integer id est,a corruptione vitiorum immunis spiritus uester id est,mo seu superior pars
Et M lis quantum ad vires sua inseriores, integra Tlassione
580쪽
laesione peccati.Incorruptio enim facit proximii esse deo, Et Sapire. c. corpus vestrum integrum,id est,inuiolatu sine quereIa id est Airreprehensibiliter In aduentu domini noctri Iesu Chrsi id est,
usque ad terminum vitae praesentis, seruetur per gratiam custodientem. Uel in aduentu Christi,id est, ad noc ut in secun- m t. rrido Christi ad uetu appareatis coram eo cum anima &corpore glorioso. Haec autem fidenter oro. Fidelis enim es deus. i. verus in sermonibus suis, Qui uocauit uos ad statum salutis, Qui etiamfaciet id est,preces vestras exaudiet,sicut promisit
de eo diuinus Psaltes, Voluntatem timentium se faciet,& de ipsisti ac precatione eotii exaudiet. Omnis enim q petit, accipit,& qui Histi. ν u rit inuenit. Quisnaq; inuocauit eu,& despexit euὶSed ageu est,s rursus hortat Psalmograpbus, Laetetur cor quaeretni vecti, Idnm, quaerite dominii & confirmamini quaerite facie eius sep . piar i I Qii sic inuocat, proculdubio sortietur felice effectu. Fratres ebr. erate pro nobis Ecce verbum eximiς humilitatis quo tantus A- Bpostolus discipulorum suorum quaerit suffragiu. Salutate fra/eres omnes vobis opportune occurrentes In osculo sancto non
carnali aut simulato. Adiuro uos per dominum it legatur epistola haec omnibus fanssis fratribus .i.veraciter Christianis.a Circa
hoc quaeri posset quomodo adiuratio sit licita, etsi liceat hominem adiurare. Et videtur quod non.Ait enim Origenes su- Origener. per Matthaeum,Non oportet ut vir qui vult secundiani Euangelium vivere,adiuret alium: si enim iurare non licet,nec ad- Mirare. In oppositum est ipse apostolus adiurans hoc loco di- :scipulos suos. Et respondendum est secundum Thoma, o adiurare non est altu ad rurandii inducere, sed per similitudine iuramenti a se inducti,altu ad aliquid agendii prouocare. Di. .citur enim adiurare quasi ad aliquid iurare, videlicet ut aliquid fiat ab alio: sic aute potest homo adiurare superiores suos per modu deprecationis:subditos vero per modum iussi nis,quos etiam ad iurationem constringere potest propter necessaria caulam. Cum vero aliquis vult ab alio quippia obtinere per adiurationem sine impositione necessitatis, talis adiuratio omnibus licet. Origenes autem loquitur de adiuratione, qua quis vult alium cogere ut sibimetipsi iuret, quemadmodum princeps sacerdotum adiurauit Christum. Horu de- Hast.2ς. term inatio plenius cotinetur secunda secundae quaestione 89.
Gratia domini noctri Iesu Grisi sine qua nullo momento esse Ioartiis. potest is