장음표시 사용
141쪽
rio Iuris Naturalis Elementa.dae nostrae felicitati aptissimae sunt : deinde summi Domini ea potestas & auctoritas est, ut penes illum sit nostra vel felicitas vel infelicitas: tum denique quia summo. pere potens, sapiens, & benignus est, omnimodam illi fidem habemus. Quid aliud potest excogitari quo validius 'inclinetur uois luntas, devinciatur animus, & homo constringatur arctissimo 1llo moralis necessitatis vinculo, unde paritur arctissima obligatio. . Necessitarem moralem dico neque enim naturam hominis Isubvertere volumus : sua
semper homini salva est natura intelligens& libera ; neque summus Dominus aliter suis Legibus regendum hominem suscipit , nisi quatenus homo intellectu pollet & ai-hertate. Neque enim Libertas unquam cogitur quantumvis arcta si obligatio, sed ea semper homini facultas inest, ut detre ictandi imperii periculum inire valeat. Veis rum tamen homo si praecepta Rationis auis scultet, inditam sibi detrectandi imperii facultatem metaph cum non usurpabit , ut summi sui Domini propositis obsistac in suam ipsius perniciem.
III. quam Iam duplex assignatum est obligation Iss; gςnu . a) Rlia est interior quae oritur ex
hem, ea cognitione boni Vel mali ipsis rebus inhaeosmul Ἀ- rentis , quae proinde obligatio unius Ratio-xerior. o nis
142쪽
Pars L Cap. IX. IIInis opus est et alia est exterior quae causam habet ejus voluntatem cujus in nos principatum & dominium agnoscimus . Porro Lex utrumque illud interius & exterius vinculum
generat , quorum alterum mutuas Vires praebet alteri , unde existit persectissima obligatio . Atque hinc verisimiliter fit ut Iure- consulti non aliam admittant proprie dictam obligationem quam ex Lege Apartam & im junctam a Principe . Quod ita verum est . si sola intelligatur exterior obligatio , quae potentissima est & validissime hominem conis stringit . Neque tamen hinc colligas nullam esse aliam obligationem praeter eam quae eX-terior est. Namque cum quaesita est nobis origo & natura obligationis generatim spectatae ; tum deinde cum partam ex Lege obligationem expenderemus , ea dogmata statuimus ex quibus , ni fallor , liquet aliam esse primigeniam & interiorem obligationem quae a Ratione disjungi nequeat , sed quae exteriori iobligationi conjungenda est, ut haec ab ilis
Ia vim eam mutuetur, quae voluntatem imis
pellat flectatque, & quo Velit , eo conve
Quod nostrum de praesenti materia iudi-eIum si quis sedulo perpendat , comperiet fortassis nostrarum opinionum ope inter se sententias illas convenire, quae non ob aliam caula videnturi inter se dissentire quam quod male intelligantur . Sed illud saltem ausim asserere me in constituendis imperii landa mentis eam sententiam sequutum esse, quae
ab ipsa Puffendorfit sententia minimo abhorm
143쪽
IIa Iuris Naturalis Eumenis ret , uti videre erit , si quae nos tradidiis mus cum iis comparentur quae Puffendorinsius scripsit tum in magno , tum in coin
a vid. pendioso suo libro . sa)
q=. s. 6.8. Quis Legum FINIS , qus Natura, quae μν
β. 3. 4. s. π ΙσRT sorte aliquis Imperii naturae Dp fη I fundamentisque diutius nos immora.
quati tum tDS. tantum erat hujus argumenti m
spectat ad mentum , ut operae pretium duxerim qui- subditos bus principiis imperandi jus continetur quam ct ad ip- poteram accuratius evolvere . Erat enim g ΠΤ Prin , aptissima ratio per quam dignosceretur
ῆ ' natura Legis o & sane quidquid postea de Lege disputabimus, illud a principiis supra . politis deducendum erit. Ac primo quaeritur quis scopus , quis
Hujus quaestionis duplex , ut ita dicam, facies est . Instituiturnae quaestio de subditis , an de Principe ὶ Hoc enim primo distinguendum occurrit. Princeps & subditi alter ad alteros se invicem reseruntur , ut hinc exsurgat societas quam Princeps suis Legibus moderatur . Quoniam autem in quavis societate iis est consulendum qui sunt societatis parin.
144쪽
. . Pori Cap. X. ticipes, ad illumquoque finem Leges omnes, adtonperandae sunt & qui Legum finis1peetat ad Principem ct fini non debet ad-Versari qui pertinet ad subditos.
Uo D attinet ad subditos, is Lestum fi- as est , ut juxta Leges se subditi gerant , ue sic felicitatem assequantur. Quod spe-htat ad Principem , ei propositus hic finis est ut ipse sibimet acceptus sit bene sibi conicius , & meritam laudem reserat si prospere succedant quae sapienter constituit in suorum subditorum salutem & selicitatem . Igitur disjungendi non sunt hi duo nnes natura sibi cohaerentes ; nec aliunde quam ex subditorum felicitate quaerendum eli Plancipi decus & sibi bene conscia mens.
f. III. NE quis ergo existimet ideo constitutas Is Legi- e Leges ut homines jugo subjiciantur . si Dis Huiuimodi sinas a Ratione tam absonus mi PyVPQMus mme deceret summum Dominum , qui pro es, '''sua natura quantum est sapiens potensque, tas coat tantum debet benignus esse , & in omni ctetur , bus quaecunque facit ab insitis sibi nunquam i04 ς0n- reced re persectiS Virtutibus. Quorsum lai
tur Leges constitutae sunt / Nimirum 'ut hi
1ubditi se gerere teneantur secundum vera lua commoda , & eam viam inire , quae '
cum optima & tutissima se, illo, ia , I. I. Auria qui. ' H ros
145쪽
1r Iuris Naturalis Elementa. postum finem , nempe selicitatem , valet deducere . Quapropter summus Dominus subditos ipse dirigendos aggreditur, utpote qui se ipsos non ita bene gererent, eorum demque libertatem fraenat, ne vel in suam vel in publicam peccent utilitatem. .Uno verbo iis summus Dominus imperat qui sunt Rationis participes, unde etiam juxta Rationis normam regendi sunt , & omnia Principis mandata ejusdem Rationis auctoritate, atque, ut ita dicam, sigillo essed bent munita instructaque. Animos enim sibi vult Princeps devincere nec vim quandoque adhibet, quam ut a Ratione devios intra Rationis septa iterum compellat , ne
Illud εκ QUAE cum ita sint , non satis id acem Penditur ratum videtur quod a PUFFENDOR Fio diis quod Pus ctum est in ea quam statuit Legis cum Con- 4nhoe ais ' comparatione et is Consilium , inquit, gumen is in eum finem tendit quem sibi propositatum pro- ,, tum habet is cui datur consilium, ita tulit, ta ut cui quidpiam suadetur, is possit propositum finem deijudicare, probare, vel
rejicere..... Lex vero tendit in finem
Legislatori propositum ' atque si sorteis contingat , ut in Lege quaedam scripta se sint, quae ad illos referuntur propter quosis scripta est Lex , non ideo subditis licetis Legis mentem expendere . . . . Quidquid
146쪽
pars I. Cap. X. I,, enim includitur Lege , totum id ex ara bitrio pendet Legislatoris sa) - Μeo qui-dem judicio minus claudicaret Punssendo D. Iose fit sententia, si duplicem ille Legum finem Nar. Ostatueret, quorum alter spectet ad Princita Gent. Lib. Pem , alter ad subditos pertineat. Quod CN ad Principem spectat, hujus in constitue, dis Legibus ea mens esse debet, ut sibi tum ipse satisfaciat , tum gloriae suae consulat . Quod autem pertinet ad subditos, ea dea . bet mens esse Principis, ut qui sibi subditi sunt, eos praestet beatos . . Nequit alteru- ter finis ab altero dissociari. Principem ea nim contumeliose videntur illi habere, qui eum autumant uni sibi studere, subditorum . utilitatis omnino securum. Quamobrem in hoc argumento non secus ac in aliquot aisliis Puffendorfium censeo HOEBES II dog
LEGE Μ diximus esse , is Regulam sub Distiti. ,, ditis injunctam ob quam tenentur quasi guttur, , dam res facere vel non facere , & per Lex in is quam eisdem licet alias quasdam res ad Lςgem se arbitrium suum agere vel non agere. δε οε definitio hic nobis est accuratius ex- gem mora
Principi sine controversia jus competit νεην em. subditorum actiones ad eum finem dirigenis
di quem ipse sibi propositum habet. Qua
mobrem necessitatem eis imponit in quibusdam agendi certa ratione vel nou agem
147쪽
praesens argumeniatum senistentia.
116 Iuris Naturalis Elementa. di, quae obligatio primus est effectus Le gis. Unde conlequens est omnes actiones , quae non sunt praescriptae vel prohibitae , naturali libertati totas permittit; atque in ejusmodi actionibus censetur Velle Princeps, ut unicuique licitum sit pro arbitrio suo se gerere : Quae permisso alter est Legis effectus. Itaque Lex, si illam volumus totam amplecti , in duas partes dividi potest. Alia enim est Lex obliganS , alia me
GROTIUS quidem, eique suffragatus P UFFENDOR FIUS , Permissonem proprie dictam & in se ipsa spectatam arbitrantur non esse Legis effectum seu actionem , sed ex parte Legislatoris esse merum actionis δε-fectum. A Quod Lege permittitur , inquit, , Puffendorfius, illud nec praecipitur, necis prohibetur; atque sic LeX, qu8ties per- , is mittit, nihil quidquam Operatur. Μagni forsan momenti non est eo modo Legis permissi em interpretari. Verumtaiamen BARBBEYRACIUS in suis ad dictam Grotii & Pussendorfit sententiam adnotatioianibus videtur de hoc argumento verius &accuratius disputasse . Permissio namque ex silentio Legislatoris orta non potest haberiae velut in Legislatore merus actionis defectus . Nihil enim Legislator nisi consulto& sapienter molitur. Igitur si quaeratur cur Legislator necessariam agendi rationem pro
148쪽
Pars. I. Cap. X. IIcipiat in quibusdam rebus, ultra quas non extenditur Lex ' respondetur , quia nempe
Legislator id suis consiliis judicavit conduincere, si quibusdam in rebus liceret subditis pro arbitrio suo se gerere. Itaque Legislatoris silentio revera , quam Vis tacite, Pe
missio inest eorum quaecumque prohibita vel praescripta non sunt; quamvis quod arbitrio relinquitur subditorum , id poterat prohibere vel praecipere Legislator, & cem e prohibuisset vel praecepisset , si visa eL ent expedire prohibitio vel mandatum
Quemadmodum igitur actiones praescriptae vel prohibitae per Legem certo ordinantur, sic etiam actiones permissae pro suo modo naturaque per eandem Legem certo definiuntur. Uno verbo qui limites statuit quos declarat non esse praetereundos, hoc ipso testatur quousque consentiente illo licet progredi . Atque sic permissio verus est Legis effectus non secus ac obligatio.
CUI nostrae sententiae quo major lux ansundatur, ponamus hominem, uti est, summo Domino subditum , cujus voluntatem teneatur exequi , tamquam universam sua- ruin actionum regulam ; jam homini hac in conditione constituto sua jura competunt , propter quae suas actiones tutus &poenae 1 ecurus peragit . Sed sane jura illa Principis vel Legis diserta vel tacita perinmissione fundantur. Quod ita verum est ,
149쪽
1i8 Iuris Naturalis Elementa. iut uno omnium consensum , ob permissio. nem alicui Lege concessam, & propter ortum inde jus, caeteris hominibus incumbat obligatio, ne suo jure utenti obsistant, sed ei potius opem ferant quam illum intertur. ἡ bent. Natura igitur inter se cohaerent obliis , gatio & permimo, & is est effectus Legis, quae etiam illis suadet quorum iura impugnantur , ut se aut Vi tueantur, aut implorata Principis ope. Unde cum in Legis definitione dictum esset , per eam in quibusdam licere agere vel non agere, adjeci. Uid. mus, subditis hac ratione omnino sua jura
- Ex natura & fine Legum dignoscitur et quae si rundem materia. Lepibus in universum proin Legum. politae 1unt Omnes humanae actiones interiovires & exteriores, sive cogitationes, sermo , nes, factaque, tum quae intra quemque dein finiuntur , tum quae reseruntur ad alios rLegibus, inquam, propositae sunt hae actio, nes, quatenus in cujusque privati & uni. . versae societatis utilitatem, ac in Principis
Ex dictis consequens est , ut Legibus quae sint insist tres hae conditiones: I. Quae res per Legem praecipiuntur debent esse innes Lesii; ζ qquςndo 'sibile ' is enim laret prorsus
150쪽
'Pars L Cap. X. IIPamens atque etiam immanis , qui vel sublevissima poena quemquam ad id compelleret , quod nequeat nec unquam potuerit is ;li, cpraestare. 2. Debet esse aliqua Legis utili- jusa. tas ' neque enim patitur Ratio coarctari subditorum libertatem , ob id unum ut coarctetur, quin ex illa libertatis imminu- tione ullum commodum percipiant. 3. Deinnique Lex debet esse 1ina, id est, cum ordine & rerum hominisque natura consem tiens: hoc enim exposcit Regula, quae, ut dictum est, eandem habet naturam ac ipsa Lex.
ITAQUE Lex debet esse possibilis, uti- Quae sidelis & justa, quibus tribus interioribus Leo Legis .gis conditionibus addi possunt aliae duas quo-- .
dam modo exteriores conditiones, quarum riores '. alia est ut fuscisnrer promulgata st Lex Lex pra- altera ut eadem Lex convenienti sanctione mula n- fulcιatur.
I. Necesse est innotescere Leges subdi-ρ' ' V a tis . ' Quibus enim Leges ignotae sunt, δερ. Cap. eorum actiones affectusque per Leges ne- κω. . 4. queunt ordinari. Debet igitur Princeps talemni, nitida & perspicua ratione suas Leges promulgare ' tum deinde subditorum est Principis voluntatem explorare, quam si nesciant , in universum verum est eos ignorantiae suae non posse legitimam causam allegare. Atque hoc illud est quod intelligunt Iureconsulti, si quando statuunt, Iuris ignorantiam & errorem nocere, utpote