장음표시 사용
231쪽
aoo Iuris Naturalis Elementa. ra excolunt , ut & suam & aliorum proamoveant felicitatem, cujus propositi magna sane nobilitas est. Igitur quicumque vel in Deum pietatem , vel ad te ipsum spectan. tia ossicia praetermittit , hoc ipso in alios homines iniquum se exhibet, quia pravita te sua communem felicitatem imminuit . At vero qui pietatis, justitiae, & charitatis eo sensu assicitur quem vult Relisio & si elabilitas , hic ideo suae felicitati studet , quoniam juxta divinae providentiae consilium singulorum felicitas sejungi nequit hinc a Religione , illinc a communi felicitate societatis, cujus quisque pars est. Aberrant fergo & in contrariam partem aguntur qui cumque felicitatem aventes comparare semotam a communi felicitate rationem ineunt. Sic se habet mirus ille concentus quem
inter varias systematis humani partes divina sapientia interposuit ' & certe quanta possunt homines felicitate fruerentur , si tam frugi seris Naturalium Legum praeceptisse regendos permitterent.
Quomodo SED quamquam ossiciorum nostrorum tria inter se praecipua capita inter se cohaereant, nihilo- nostra minus inter illa naturalis ordo interjacet.
qu.'bs se hoc autem ordine dijudicari potest quod.eia puc nam Offcium alteri sit anteponendum, cumgnent . ita se res habent ut ossicia nostra tanquam
inter se luctentur, nec aequali ratione possint omnia servari . Iam
232쪽
' pars II. Cap. IR . 7 2or Iam si quaeratur quomodo possit in uni.
versum ordo inter se ossiciorum dijudicari, respondeo minori obligationi anteponendam itilam quae potior es . Tum deinde ut dignoscatur quae potior sit obligatio , nostrorum ossiciorum attendenda natura est , quemve habeant necessitatis & utilitatis gradum et haec enim in quavis re certissima ratio est intelligendi quae sit Dei voluntas . Quibus ita politis quasdam in praesens argumentum
I. Quae sunt hominis in Deum osscia fem- per quibuslibet aliis praeseant . Neque enim ulla validior & strictior obligatio est, quam quae nos summe bono , summeque sapienti Conditori nostro devincit .
2. Quoties privatum nos rum commodum cum publica pugnat utilitate , publisa utiliaras anteponenda es . Alioquin rerum inte verteretur ordo , humana societas a fundamentis quateretur , & adversa fronte impugnaretur Dei VoluntaS , qui cum partem subjecerit toti , nobis omnimodam ωbligationem imposuit , ut nunquam a publicae utilitatis suprema Lege discederemus. s. in s caetera paria sunt , pugnetque no-Bri ipsorum amor cum aliquo sociabilitatis obfrio , vincat nofri ipsorum amor. Nam quoniam unicuique directo primumque demandata est sua salus & sua felicitas , consequens est , ut quoties omnia paria sunt , ' sbi quisque potius studeat quam alteri. . Quod se tandem inter se pugnent ad nos
,nos spectantia duo osscia , vel pugna sit im
233쪽
Iuris Naturalis Elementa ιεν se duorum sociabilitaris .ciorum , antepo. Matuν illud cujus.cum maxima si utilιtas, maia πιm m quoque momentum es. a j
Naturale HACTENUS ea exposuimus quae proprie Ius oblia pertinent ad Legem Naturalem obligantem. g MN ' Haec autem Lex obligans circa illas amo. I-μὼ ' neS Versetur in quibus vel discrepantia vel ris ρὸν necessaria conVenientia cernitur cum natura mittens. , statuque hominis, propter quam Legem necessario tenemur alia potius quam alia ratio.
ne nos gerere . Sed ex iis quae su peri us dicta sunt b) consequens etiam est , ut alia Naturalis Lex admittatur, quae se habet in modum simplicis permissonis , unde quibusdam in rebus positum in arbitrio nostro est ut vel agamus vel non agamus : ob quam etiam simplicis permissionis Legem quia coeteri homines tenentur nobis non obsistere , ideo nostra nobis libertas asseritur in iis quae Voluntati nostrae permittuntur . Legis permittentis generale principium est , quou Iure atque ad arbitrium nostrum eas res facere possumus vel omittere quae non praecipuam oe omnimodam di crepantiam via convenientiam habent cum natura satuque hominis , nis bae res vel Praecipiantur , vel pro-διbeantur aliqua Lege postiva , cui ob alia, quam caugam teneamur parere . Cujus a Uid. Ius me. Θ Gendi. Lib. II. Cap. III.
234쪽
Pars II. Cap. IV. 2ogCujus principii veritas ex se ipsa innotescit. Conditor enim cum hanc inter alias' hominibus facultatem indiderit , ut ad lubitum suas actiones temperent , certum est quod in quibus rebus vel diserto mandato vel aperta prohibitione humanarum facultatum usus coarctatus non est , possint homines ad arbitrium suum pro sua prudentia se gerere . Qua permittente Lege constituuntur Omnia jura, quorum ea natura est. ut ea possimus exercere vel non ' eadem in totum vel pro parte retinere vel remittere . atque ob hanc renunciationem quandoque
sit , ut quae actiones in se ipsis licitae erant , & cujusque arbitrio permissae , jam imperio P incipis praecipi valeant aut prinhiberi , atque sic obligationem inducant.
EA sunt quae rectae rationis ope Compein Naturalis xiuntur in natura hominis, ejus indole sta- Iuris ge-xuque primigenio . Sed quoniam primigea n 3 duo nium statum illum possunt homines diversimode temperare , aliosque plures status ad- aliud δε- ventitios adscitosque inire, inde fit ut Nais eundaturalem Legem quantum patet consideranis
ribus , conliderandi etiam sint hi novi status hominibus superjecti . Quae autem jam principia statuimus , eorum statuum regula debent esse , quos sibi homines facto 1ψo adsciscunt . Atque sic distinguenda sunt Naturalis Iu-xis genera duo : aliud est primarium, aliud
235쪽
lo Iuris Moralis Elimenta.. NATURALE IUS PRIΜARIUM 1llud est quod proxime fuit ex hominis natura primia genia qualem illam Deus constituit , nullo ina reveniente facto hominis . NATURALE IUs SECUNDAR 1UΜ illud est quod ortum habet ex aliquo facto humano , sive humana quadrem consitutione ' qualis est Status Civilis , bonorum Dominium . &c. Facile quis intelligat hoc Naturale Ius secundarium ex primario generari: vel potius per 'Naturale Ius secundarium intelligenda sunt ipsa Iuris Naturalis generalia praecepta cuivis peculiari statui & uariis conditionibus accommodata , quem pecu liarem statum , aut varias conditiones sibi
homines proprio secto suo pepererunt ; id
quod revera deprehenditur sic se habere , quoties expenduntur ossicia singularia . a )Μirabitur forsitan aliquis nos in constituendis Naturalium Legum principiis varias de hac materia Doctorum opiniones pra termisisse . Sed veros hauriendorum principiorum sontes maluimus indigitare , tum deinde ipsa principia statuere , quam disceptationem aggredi quae nostri hujus operis propositos fines excederet. Nam si quae Veiara sunt in argumento nostro principia , ut ita dicam , arripuimus , ex iis caetera faciiste judicabuntur . Si quis autem latiorem &magis enucleatam explicationem requirat , eam sibi poterit nullo labore parare PUD
236쪽
Pars II. Cap. IV. 2osFENDOR FIUΜ evolvendo , qui varias de hoc argumento Iureconsultorum sententias refert ', iisque sententiis opiniones suas adinnectit sane prudentissimas . sa)CAPUT U.
jam merito quaeri nequeat an Deus Natu- homni xales Leges iussicienter promulgarit λ Quod bus notas enim nemini denegatum est Rationis natu- fecit. rate lumen quibusvis manifesta facit Naturalium Legum principia , quibus ex primcipiis omnia sua officia valent deducere , quo sensu intelligendum est tritum illud , ejusmodi Leges natura omnibus hominibus innotescere . Neque enim cum quibusdam existimandum est , Naturalem Legem n his , ut ita dicam , congenitam, primoqus
. Vitae nostrae momento animis nostris infi-
.Xam esse ; est enim merum illud & inutile prorsus figmentum, cujusque experientia ipsa falsiis
LTU R ALIUΜ Legum ita explicata Deus Na- principia sunt , earumque dignoscenia turales sic aperte demonstrata ratio est , ut
237쪽
los I uris Naturalis Elementa salsitatem arguit . Hoc igitur unicum asseri potest , ea videlicet Iuris Naturalis praeceis pia , quae latissime patent, & quorum maiximum momentum est , sic ex se ipsis perspicua & manifesta esse , eamque cum nostra natura & mente convenientiam habere,
ut eisdem , statim ut proposita sunt, assentiamus: & quoniam ab infantia his opinionibus assuefam atque ad illarum veritatem instituti sumus , inde fit ut illas putemus
Homines CAETERUM cum homines dicimus Natu- seehes,' rasium Le8um cognitionem Ratione duce Legibua posse adipisci non ideo alieni hae in re Naturali- auxilii negamus utilitatem . Quibus enimbus sibi in excolenda sua mente adhibita potior cura est , ii caeteros erudire , suisque doc praesunt. mentis ignarum & rude vulgus hominum possunt insormare . Quippe Deus hominem Iocietati demandavit, ad quam finxit illum idoneum ς unde quae in cognoscendis Legibus Naturalibus ab aliis praestatur nobis olera non minus naturalis cognoscendarum .egum habenda ratio est , quam si Leges illas propria ingenii nostri luce comperiu
Neque enim ii sunt omnes homines qui possint accurate Naturalium Legum enucleis a re principia , ex iisque manantes conseisquentias deducere. Satis hoc est, ut minus ex se ipsis perspicaces mentes ea tamen prinis
238쪽
Pars II. Cap. r. . 2 principia valeant intelligere sbi ab alite explicata , tum dignoscere quam vera &necessaria snt ossicia ex illis principiis orta, nimirum principia & ossicia illa cum propria sua natura conserentes . Quod ad homines abjectioris ingenii spectat, illi fere exemplorum, consuetudinis, auctoritatis, alicujusve praesentis commodi & sub sensum cadentis impulsu ducuntur . Quidquid sit , Omnibus exploratis merito dici potest Naturalem Legem sussicienter promulgatam esse, ita ut nullus aetatem adeptus qua Valet ratiocinari, tum etiam sui compos , in sui excusationem obtendere possit Naturalium Legum insuperabilem ignorantiam. III.
Sro hu ultro se istud attendendum os sert. Namque si penitius eam rationem eX- sunt no pendamus, qua nobis Naturalium Legum bis Natu principia constituta sunt, ex hac ipsa con- ium1tituendorum principiorum ratione novum .'SR . argumentum eXorietur quam Verae 1Int Na- ut ex illi,
turales illae Leges. Omnem seposuimus ni- principiis mis reconditam , & a communi captu lim e rum minum remotiorem considerationem ς quae II, in facto consistunt , rerumque naturam diare atur. statum unice perscrutati. Haec enim nostra principia hausimus ex ipsa hominis natura, ejusque cum caeteris rebus creatis con Uenientia , unde exsurgit systema tam arcte tamque necessario cum hac hominis natura flatuque conjunctum ut nequeat alterum ab altero
239쪽
ultero divelli . Quibus si addas quae jatu
superius disputata sunt, Naturales certe Leis ges earumque veritatem non possumus in. clari, nisi Rationis purissimam lucem abis negemus, Pyrrhoniorum assectae. IR
Naturale; AT quae benevola Conditoris sapien Leges di- tia est, Naturalium Legum principia com vinae be- pertu facilia sint , ex illisque orta ossicia nigmtRtis vel minimum perspicaces mentes possint di-ῆμβ' gnoscere, certum etiam est earumdem Legum non ita dissicilem usum esse. Quintismo Leges illae tam apertam habent cum recta Ratione convenientiam & cum inna tis homini propensionibus, adeo cum nostra perfectione & felicitate consentiunt, ut plane constet ideo illas hominibus a Deo p*scriptas esse , quia benignus in homines. Deus est. Quoniam enim natura per se existens & per se summe selix , non alia de causa potuit aliaS naturas condere intellecta sensuque praeditas quam ut illis benefaceret , ob eamdem benignitatis causam illis quoque leges injunxit. Non hominum Deus voluit libertatem constringere, sed illud hominibus notum facere quod eis potissimum
expediret , essetque ipsorum persectioni &felicitati aptissimum; atque ut quibus legitimis causis impelli debebant majus pondus Vid. accederet, eisdem imperii sui adjecit auctoritatem q). . ,r' '. Unde intelligimus utquid ita se Natura-
240쪽
Pars II. Cap. V. 2 les Leges habeant . Etenim ut suus esset Conditoris propositorum exitus , quas Leges hominibus praecipiebat, cum eorum natura statuque debebant consentire , & non modo singulorum , sed & totius humanae societatis perscctioni atque felicitati consulere . Uno verbo: adhibendarum rationum
modus gigni debebat ex propositis finibus .
HUMANAE prosecto amones earumque Ex humaexitus natura inter se necessario differunt . n, Isti
Aliae namque ex se ipsis cum natura statu. tutioneque hominis congruunt , aliae autem non non pen solum cum ea natura statuque. non Consentiunt , sed illis etiam adversantur . Aliae turila, actiones gignunt foventque Ordinem , quem aliae subvertunt . Aliae perfectionem felicitatemque hominum promovent alite illorum dedecus insortuniumque pariunt. Quas actionum differentias si quis confiteri nolit, nae is volens caecutit, & tenebras habet pro luce . Haec actionum discrimina tanquam digito tanguntur , & quidquid contrariae sententiae fautores jam tent, Vanae in hoc amgumento disputationum subtilitates sensu, &experientia semper explodentur . Non igitur aliunde quam ex ipsa humanarum actionum natura , earumque inter se differentiis & effectibus , vera Naturalium Legum fundamenta petenda sunt ; hinc enim edocebimur cur Deus quasdam res prohibuerit , alias vero praeceperit , Nec enim