De privilegiis ignorantiae tractatus moralis novus, unicus, singularis, seu quando, quibusve in casibus per ipsam à peccato unusquisque excusatur, necnon à censuris, à poenis ecclesiasticis ... liberatur. Authore Joanne Chrysostomo Philippino ... Cum

발행: 1688년

분량: 479페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

excusabitur, etiam si rem pauperibus Vesuvetes. Vassues. c. Fagunder Le.&dederit: & ita expresse habetur cap. Si- communiter. od privilegium etiam cia dignum; de Homicidio, 3. Eos inseper : probatur: Quia si possessor rei alienae ubi, ta licet quaedam ex iis, me occupa - post debitam diligentiam in inquiren. erunt , ' fateamurse pauperibus erogasse, do domino, pauperibus eam distribue- non tamen aliena cum ima potuissent eis, rit, ad nihil amplius tenetur, cum iam quorum fuerint restituere) Lbuerunt pau- semel, ac licite eam rem restituerit: non peribus erogare. Et ibi Glossa, Verbo, Non enim tenetur ratione rei, ut quae in sua tamen aliena, ait: Intelliges illos, quorum potestate non sit amplius: neque ratio bona fuerant, facta diligentia poterant in- ne iniustae acceptionis clupposito quod menire: alias seu cit, imo tenentur pauperibus erogare. Et ratio est, ex ipsamet Gloffa,Verbo eodem in principio. a non remittitur debitum, sed augetur, si aliis metur, quod alii ex debito est sol endum .

Accedit S. Tho. a. . qu. 62. art. F. ad

3. dum ibi ait: Sod si ille cui feri debet

resilutio, si omnino ignotus , debet homo resiluere secundum quod potest, scibcet, dando in eleemosinas pro salute ipse ,sima sit mortuus , si ve mimus , 'α- missa tamen diligenti inquisitione de persona eius, cui es restitutio facienda . In

hac re communis est omnium Dod1onam sententia apud Vasque: Opustuc μResitutione eap. s. g. 4. Dub. p. n. c. Versu , In eo: & Saurum an Clami Regia

quando Dominus rei omnino ignorartur, tunc ante omnia, debitam diligentiam adhibere tenetur, qui est posiessor res alienae, ut verum rei Dominum in . Veniat, qua faetii, si non compareat dominus , restitui, debet pauperibus in bo

num domini. ' .

Facta ergo tali diligentia in

inquirendo domino, & non com parente , si restituerit rem pauperibus, aut in alios pios ustis erogaverit, etiam si Do

minus compareat non tenetur ad aliam restitutionem,unde excusatur a restitu

tione ei facienda , ut in proposito privilegio; cui etiam subscribunt, idem

Syrus i. c. n. 4. Resu,Facta igitur . SILmester Verb. Restitutio 4. qu. 4. Petrus iar. De Restit. li . cap. 2. n. 3 y.

Molina de Iust. tom. 3. P. 7 4. Lupi ide lusit. libr. i. cap. I . dub. 6. n. Α - injuste acceperit) quia etiam si sic ac. ceperit, tamen huiusmodi culpa remanet abstersa per restitutionem fictain iis,& eo modo, quo potuit, & debuit fieri in tali casu: ergo si dominus postea

com paruerit non tenetur ad aliud , &excusatur a restitutione ei facienda , ut

in privilegio. 3 3 Quae autem,& qualis diligentia

moraliter necesiaria sit, praemittenda,& adhibenda ad inquirendum domi, num, non ade6 facile explicari potest ,

videantur Doctores citati,prςcipue Atii

ex quibus habetur hoc multum pendere ex arbitrio prudentis hominis, & ex quantitate, qualitateve rei alienae,quam aliquis habet. Cujus autem expentis faetenda sit diligentia praedicta, ut d minus agnoscatur, an videlicet deducendae sint ex ipsa re aliena, vel silvendae ab ipso possesiore: distinguendum

est cum Sapro l. c. n. 9. Fagund e l. c.

n. 7. & aliis. Si enim polsessor rem ha buit, & acquisivit bona fide, ex ipsa re deducendae sunt expensae, quae fiunt in inquirendo Domino: si vero rem mala fide , S: per iniquam acceptionem habuit, tenetur possessor ipse ad expensas ,& ex propriis, quia fuit injusta dicta

rum expensarum causa.

3 17 Sed Quaeres Utrum Dominus censeatur ignotus in eo casu , quo licet constet de ipsb, nihilominus valde dis tans est: vel ex aliis dissicultatibus non poterit res, aut dissicillime saltem, ad ejus manus pervenire; &maiores fient, expense in ea restituenda, quam res ipsa B b a , ali

222쪽

io 6 De Privilegiis Ignorantiae

alioqui valeat: & an ita hoc casu restitue - sapia, & quodcumque opus pietatis. da sit Puperibus,aut locis piis, ae sido. Quibus paupcribus restitutiones fieri

minus ignotus esset. Respondeo assi r- possint, an etiam Religioserum Monasmative cun4 Ssyrol. e. Nam arro teriis,&c. haec inquam,&alia hujusmo- in. Man. cap. IT. n. 29. Vers eart.: di quaerunt, citati, & alii ; quae tamen , Fagundet i c. n de cum communi quia non sunt ad rem huius tractatus, Doctorum sententia:quorum aliqui fi- ad eosdem Doetores pro eorundem, tentur etiam idem quando cognoscitur refblutione Lectorem mitto dominus, sed omnino ignoretur locus

ubi sit, vel ubi habitet, quia possessor PRIVILEGIUM XVIII

non tenetur vagari in incertum, quzerendo locum ubi sit, ac proinde in his casibus, & aliis similibus habetur pro

ignoto ratione abientiae coniunctae cum aliis dissicultatibus: & ita expresse etiam Sa, merbo Restitutio, n. sci. ubi sic: Non tenetur Dominore tuere,qui dedit vel inspiis, quod non poterat Domino restituere sine ramipericulo aut cum res esset modica, avit dominus tam longe abesset, ut di ciu illum res posset missa per enire. Quod docuit etiam ante Na Uarrus Versu cit,

sub sequentibus verbis: Θando viminus

es longinquus, aut in tau loco, ut ad eum mitti non possit, aut non sine magno periculo, aut scandalo, tunc resiluendum lesus Histo Domino ' siro, haeredi omnium

incertorum uni ersali, dispertiendo illud pauperibus eius,aut piis alus operibus,quia se e consentaneum legi naturali et idetur,oc. Vide Sotum de Ires. Obr. q. qu . T. Quaerunt hic laudati Doctores, prae-Lessius, o Fagundet, Quo iure debita incerta post pne missam diligentiam, non inventis dominis, nec illorum haeredibus, paupcribus, & locis piis restituenda sint, naturali ne, an divino, an humano- Utrum hujusmodi incerta debita, & bona pollini a postessiste si sit pauper retineri. An si s mst factam diligentiam, non invento domino, neque haeredibus , restitutio autem iam facta sit pauperibus . Et postea dominus , vel illius haeredes appareant, res restituta restituenda sit vero domino, vel illius haeredibus. id nomine pauperum intelligatur, & an nomine illorum comprehendatur quaecumque cau. Inferens damnum cum ignorantia comia tante , excusatur a restitutione , nec tenetur restituere ex obligatione iustitia . 318 On oritur obligatio restitutionis ex damno dato cum ignorantia comitante Quicquid

aliqui dixerint) si ignorantia fuerit inculpabilis inquit Lessius de BULBh. a.

cap. 7. Dub. v. n. 6.) Et damnum i l. latum cum ignorantia comitante,restituendum non esse ex obligatio ne iusti

re disp. p. qu. p. 8μnc. I. g. Vnico , proposit. L. n. 7. Ut, si putans cse fetam,telo hominem occidas, excusaris a restitutione homicidii, quamvis etiam postea deprehendas fuit se inimicum , quem ad necem quaerebas. Ratio autem est, quia actio exterior homicidii faeta cum igno rantia comitante, de Occisio illa inimici,

vel hominis, nullo modo est: voluntaria, nec iniusta , nec imputatur ad cubpam, imo caret omni culpa, cum igno

rantia comitans eXculet a peccato ex

ternum actum quamvis non exeusis pravum aflectit in internum & comiequenter obligationem restitutionis no inducat. Nec refert,quod illum voluisis occidere, si tuum luimicum esse scivis. ses,& quod gaudeas occidisse : quia, ut optime etiam Lessius I. t. talis voluntas non est causa operis cum non sit, nec fuerit: sed solum esset, posita condiri ne, quae non ponitur; gaudium autem sequitur opus. de non magis obligat

223쪽

Cap. XII. Privit.

ad restitutionem , quam si gauderes ab alio fictum. Praeter Lessium, in Bonacianam referunt, & approbant huiusmodi Irivilegium , Petrus met/M. de Resit.

ibr. L. cap. p. n. 61. Molina tom. s. de

Iust. disp. 718. Reginaldus in Traxι to. p. libr. I o. tract. p. n. 7 o. aliique plures.

PRIVILEGIUM XIX. Qi rem alienam polidet bona fide , id s

eum isnorantia in vincibili , seu probabιb , excusatur a peccato , a restitutione , isque dum agnostis esse

alienam

31' Onae fidei possessor diei - tur, qui habet bonam

fidem , ad hanc autem producendam requiritur ignorantia invincibilis , seu probabilis: non enim s issicit assectata, vel crasta. Unde qui invincibiliter ignorat , rem esse alienam; aut se non posserem aliquam distrahere, bonae fidei posset sor appellatur: si eris Regia lib.

I P. erael. L. n. 2. Molina de lust. rom. 3. tract. Σ. disp. 72o. n. 4. Saucis o. p. Operis Moral. libri L. cap. 23. n. Iso.

Boacina de Restit. in Genere disp. p. q. L. punc. p. n. p. & alii communiter. oposito, Probatur privilegium propoli

tum tum auctoritate citatorum,& aliorum communiter, tum exprimigio 6.

huius Capitis: si enim ex ipso, rem alienam surripiens ignorans esse talem, a peccato, & a restitutione excusatur durante eadem ignorantia, sic etiam excusetur ita possidens, cum utrobique sit eadem ratio, ut patet. Tum etiam quia, ut optime clamis Regia I. c. n. p. Habens rem alienam bona fide nesciens, nec credens eam male acquisitam, quocumque modo eam habuit,sive per donationem liberam, sive per contractum commutationis, vel emptionis, durante

bona fide idest ignorantia probabili,& invincibili nec rem illam, nec fru-

ctus inde perceptos, & consumptos rentituere tenetur. Et ratio est, quia ignorantia , & bona fides excusat eum in conscientia: ita clamis Regia cum aliis

ιιι eodem numero citatis.

PRIVILEGIUM XX. ut bona fide, in tantibili ignorantia

durante, rem alienam mendidit, com

muta vit, consumpsit, perdidit, aut res illa periit, . restitutione

excusatur.

36o Ta Ujus privilegii ratio est

xx eadem, ac praecedentis. Non tenetur videlicet restituere, & a restituti e excusatur, quia bona fides,& ignorantia invincibilis excusat eum in conscientia: si enim excusat a culpa , excusabit l. binde a restitutione. Adde, quod si teneretur restituere, teneretur utique ratione rei acceptae, sed ratione

hujus non tenetur, cum res accepta non extet, utpote alienata , consumpta, &c

bona fide, ut hic supponitur, ergo . Et ita etiam docent S refer Verbo Rsi. tutio 3. qu. I. g. Tertium, Clamis Regia

n. p. cit. Valentia 2. 2. df8. F. q. 6. Puta 3. Versu, Euinto. Ubi: Ita omnes communiter tradere . Foracina punc. p. cit. n. I,& alii apud ipsbs . 3 si Cum quibus tamen , Privile gium limita , nis videlicet, qui rem alienam bona fide vendidit, commutavit , &c. in aliqua re iactus si locupletior: nam id , in quo sectus est locupletior, de ditior, s accedit in locum rei ac ceptae , quae dicitur extare in aequiva lenti cum enim poli sibi bonae fidei

non possit rem acceptam restituere , quia amplius non extat; aequum est, ut

saltem restituat id , quod in ejus locum succellit , leu in quo factus est ditior, de

locupletior , ne dominus rei damnum Priatur. Ita etiam Nam r. in Man. c. 7. n. 7. Petrus ' marrus de Resit. M. I. c p. q. par. 3. dub. p. n. I 83. Adiana

224쪽

is 8 De Privilegiis Ignorantiae

de Iust. tom. p. tract. 1. disp. 36. Legius netur ad ullam restitutionem, mel com- libr. h. cap. I .du p. Sa Verbo restitu- pensationemfaciendam pro alimento, Ortio n. 39. Clamis Regia hι. io. cap. h. legitima, imo nec pro maioratu abstrum n. s. Valesia l. e. Sanche: in opere Mo- filiorum ex legitimo toro, nis ei certo , emi-rali par. p. hbr. L. cap. 23. n. Bonaci- denter, o' moraliter constet prosem sena n. s. cit. aliiQue plures apud ipses. suam; non constat autem ιd certo ,--- Quis autem censendus factus locuple- rasiter,nec constare potest,quandiu probati-tior ex re alienat vide apud eosdem , lem habet rationem dubitandi de contrario. praecipue Nonacinam l. e. anu. s. dicentem i Illum cens cri factum locupletio. rem , qui cessante bona fide cognoscit se occasione rei alienae esse locupletem , .ut si cognoscat , se non fecisse aliquos sumptus, quos alioquin ex re sita fecisset; aut si aliquid habeat, quod alioquin non habuisset.

PRIVILEGIUM XXI.

commisit adulterium , c ignorat an

olei susceptast sua, mel Marati

adulterae, excusetar a restitutions .

361 A Dulter, qui ex aliena uxo re filios suscepit, tenetur utique ad resarcienda, & restituenda damna 1 ubsecuta, & quae Libsequentur; tum Patri putativo , tum caeteris filiis lepitimis, consanguineis, haeredibus,&c.

cum fuerit causa eorum damnorum, ut docent communiter Doctores apud Dianam Gordinatam to. Σ. tract. s. res. 23 F. re p. ex par. 2. tr. I p. in Misceli.

3. res. 13. De Lugo de Iust. to. p. disp. 13. sec. 2. n. Io. ins ne, & apud alios. Verum, tenetur quidem utique Adulter ad hujusmodi restitutionem damno rum dictorum, & ad resarcienda damna,quae patiuntur,& patientur praedicti, dummodo tamen ipsi indubitanter credat susceptam prolem esse suam , nam si nesciat, ignoret, vel dubitet talem esse, a re=tutione excusetur, ut dicitur in

privilegio: quod

363 Probatur primo, Authoritate Doctorum i Assirmantium sic: Adulter, sui ex aliena uxore bos suscepit, non te.

Ita Fagundet in Decalogum tom. p. in η. Praeceptum , lib. 4. cap. 6. n. p. cum aliis

ibi citatis . Sonacina de Restit. in Venere

i indubitanter credit, quia si risitet, illum essesuum filium, non tenetur ad ress

n. 48- Φ 49. Corduba lib. p qu. 3 I. -cto . in sine. Egenriquet libr. a I. de -- trim. cap. 2 I. lutera V. Georgius Gaas in sua Theologia Iuridico-Morali cap. 28. bit. T. Tinec. 3. a n. 48. pag. mihi 293. Idem Gobat par. 1. Alphabeti Matrim nialis Cafu 3. n. 19 . m. Pariqua in in uaestio A. Singularib. qu. 83. in quarc,od certo noo teneatur dictus adulter ad restitutionem, & ad damna ex prole adulterina , sequuta, vel sequenda, resarcienda; neque si loquamur de foro externo, neque de obligatione conscientiae, & foro interno: de quo tantum nosllic loquimur in proposito privilegio . Et de quo pariter interno foro Na et arr.

in Man. cap. I 6. num. 49. expresse sic:

confessarius non debet resarcitionem --

perare adultero non credenti, nee Abenti

eradaere filium esse suum, si ve eo quod mater sit is vis, in solita aristerari , siequod ipsa quoque dubitat, an si filius ad

teri, et mariti sui,sime quod reputat,eam ad se obligandum mentiri secunaum Sanc tum Antoninu. Nec ipse aduster facile δε-bet credere se ad id obligatum iri: ita N marrus pro conscientia, ut patet, & pr prie ad prvilegium nostrum .' quod 3 6 Probatur secundis ratione: Quia

eatenus adulter tenetur certo restituere,& resarcire damna cx prole asi impia aduru

225쪽

Cap. XII. Privit. XX f. Iss

adulterim illata, ut supra, quatenus ea- ne sui communiter Doctores) melior demmet proles supponitur certosaa: at est conditio bona fide possidentis, &hoc supponi certo nequit, cum ignore- nemo tenetur aliquid restituere, de re

tur, cui dico in privilegio, & iuppono)

vel saltem nesciatur ab adultero,an pro

les assumpta, stra sit, an Mariti adulterae: imo nec de facili hoc sciri possit, quacumque etiam adhibita diligentiaeergo. Et quod hoc de facili sciri nequeat, paret: quia quacumque diligentia adhibi ta , semper remanet dubium, an filius

natus sir ex adultero; tam tam potuerit nasci ex ipso, quam ex marito mulieris , ut optime etiam P. Passuala. u. cit. n. F. in re autem dubia, indecens est, quod detur certa sententia, inquit 'D. Antoninus 2. par. tit. p. cap. 7. in fine, ex eap. Habuisse, dist. 3 3. ubi Lurgorisu ait A rebus ambiguis absolutum non debet esse uuluim . ad condemnandum videlicet, in genere etiam turpitudinis .

36s Probatur tertio: Quia etiam si constet , quod tempore conceptionis sua se privare, nisi ei certo, & n oraliter

constet, non esse sitam : adulter autem

nesciens, aut dubitans, an proles sit sita, posside is iam libertatem, ac pecuniam inon tenetur igitur restituere, nesciens

lirolem esie sitam , vel si item probabi-

iter credens non esse suam: quamvis etiam probabiliter crederet esie sita inquiunt citati, Fagundet , Bonama, &alii) rum quia sequi potest opinionem

probabilem: tum quia melior est conditio possidentis sitam libertatem , &pecuniam, ut dixi, iuxta illud, Beatus qui possidet. 3 6 7 Quod verum est, etiam si m ter cum iuramento dicat ei ςe filium adulteri; & proles idi cepta imaginem; referre videatur adulteri: Nam quoad assertionem marris, praeterquam quod , mulieribus non est facile habenda fides, nam , Varium, mutabiti testimonium probabili intervenerit creula inter adul- semper semirus producit : Cap. Forus, deterum, & adulteram, si tunc temporis Verbis. Aenisic. Nec filius ipse nedum patebat pariter accessiis mariti ad uxo. rom , ut iuppono; s ante matrimonio,

possessio stat pro prole, quod haec vide

licet sit ex legitimo concubitu, matrimonium namque dat titulum legitimae nativitatis, & ideo non cessat possessio, nisi probetur oppositum, quod trobari nequit, quia tunc temporis ut dixi, & supponitur ) patebat accessus mariti ad uxorem. Si ergo possessio

adulter tenetur matri credere, dicenti ipfiam non esse Mariti, sed Spurium , etiam si sciat ipsam adulteram iuisse , ut docet stiora in cap. O i e paenitent. erremissionio. & omnes Canoni ita fatentur in c. Per tuas, de Probationibus & Iuris-

periti in I. Si Posthumus, 3 de liber. m pos

ri Filiis Presbyteror. quem refert, & se-- quitur Fagunder in Decal. to. p. libr. 4. stat pro prole legitima, nec probari po- eap. s. n. 4. dicit ita: Filius non tenetur test , vel sciri ab Adultero oppositum , credere matri dicentisti esse iligitimum , ita ut sit ignarus an proles sit sua , vel cum natus sit in figura Matrimonii, in se Mariti, excusandus est utique a restitu tione,nec condemnandus ad resarcienda damna , ut sipra , cum sit indecens in re dubia, & incerta , certam dari sentemtium , & in ambiguis rebus absolutam condemnationem, in genere etiam tarpitudinis .

366 Probatur quarto: Quia in dubio in materia iustitiae, & restituti

debet reputare legitimum ex publiea opinio

ne,ex famore legis,Filium,ss. suifunis iuris Ide addit: Et ego si talis essem ita facerem Sc idem repetit in Manuali cap. 27. n. ΣΟΙ. Versu, Nono dκo, insue. Et idem etiam docet Menochius de Arbitrariis δεμῶ l. ii. Centuria p. casu 89. n. a. 7. ubi:

Non tenetur Alius Matri credere , etiamsMater inmere filium tirum non esse ex pr prio

226쪽

a oo De Privilegiis Ignorantiae

prio Maratogeneratum,nee enim hςc Acutris ras maxime tempore mortis ut cum

assertio, filo detrimentum aliquod asserae earundem famae dispendio & sertasse potes: ira cyl etiam de probat. in quandoque vitae periculo ) seipsis pro-L ultima, J. eodem, in Bartholus in L* dant, ac proprium crimen suis Maritis, lium,st . de his 'ae sunt sui, et alieni iu- vel illegitimis, ne haeredes legitimi raris, Cardinalis Paleotus,De nothis, m tione illegitimae prolis aliquid detri-θκriis cap. 24. Haec Menochius . Imo menti patiantur Advertant inquam, uti addit Fagundet n. 4. cit. ex Henriquee, eosdem med advertunt etiam Henracyxet in 'ga arru non teneri ei credere,quam- de Matrimon. bbr. II. cap. LI. n. I. m mis forte aliquot annis reputa erat se il- ius: sic notando: Perpendat Conse sarius legitimum, quia habet ius ad possessionem, ne ultra . modum compellat ma trem ad in bonum nomen ex publica fama, in aes . hanc manifestationem, quia ilia et x tene timatione, quae plurimum in hac re probat, tur hoc facere propter stem parum probabiae subinde haόet ius ad bona etiam majo- lem, nec detegere crimo adulteris . cum ratus,quae legitim lio debentur. Si igitur magno sui ianinis detrimento , etiam in filius ipse non tenetur credere matri hora mortis. Et Bonacina de Matrim. l. e. adulterae, assirmanti eum non esse ex n. x3 ,σ r mictos monentis .ci,sese proprio Marito, & Patre putativo gene- rius magna prudentia uti .deseri,di ne ustraratum & adeo credere non tenetur, ut modum compellat adulterum in articula affirmat Fqunde: cap. 1. cit. n. II. in mortis detegere suum adusterium . Ratio princ. ex ' marro, quod stulte faceret id es, tum quia filius. non ten LMAL c dere

credendo ) multo minus Adulter tesse ei- ttim quia fieri potes, ut ipsa liberetur Adem mel etiam cum iuramento asseretati thfirmitate, in occidarur is macrito,' tum prolem assumptam esie adulterinam quia rata prodest detectis maui credere tenetur. Videantur Laesitis de iis adulterii. Addo meceμων ulodum, ut IV. libr. 2. cap. 1 o. Δό. 7. . n. 1 t. λ- adultera detegatur post mi retrari a conjes cina l. c. de Matrim. eodem n. 8. & alii serio, quia periculum est. ut males adult r plures relati a Faseaeo Om. p. Verbo Adub na mel confessarius ipse occidatur. sta Heu terium, n. 8. ubi & ipse sic: Filius non te νη. Atyrius, in abi amvis enim ex netur credere matrι aicenti js messe θω- communi D. D teneatur mater quan-irium, qua is hoc afferar cum iuramento, tum fieri potest sine tamen 'disipendio aut inartrculo mortιs, si mater tempore con i famae, & vitae periculo procu re. Πτceptionis habitabat cum miror undae nec te- filii legitims, & haeredes, ratione prolisnetur ase abdicare Lereditatem. Ratio es, illegitimae detrimentum aliquod ρο- tum quia alleganti suam turpitudisem cum tiantur: nihilominus, si nullo alio modo asterius praeiudicio , nulla debetur fides possit mater damnum competasare, non cum Vse, in sua , in publica opinione si tenetur se ipsam prodere cum periculo,

legitimus, non tenetur cum tantosuo incom- ut stipra, maxime si moraliter non sirmodo se reputare .rilegitimum,nisi contin- certa damni avertendi sui est commu-catur . Tum ' ta cum istest natus,ac Mu- nis D. D. apud ,&cum Lessio ΔL 7. cit. eatus In domo te itime coniugatorum , fa- n. so. Tum quia in dubio melior est mor murimonis pr valet, ut ex matrimo- conditio possidentis εἶ quamdiu igiturn o natu1 ludicetur: muherum enim , in prudenter dubitet adultera, an revelatio

specialiter talium, mconstantia est suspecta profutura sit, non tenetur fimam suam Hac Fasus . prodigere,occultum crimen pandendo: 3 68 Quae etiam advertant Conseia qhiod imb magnae esset i Inprudentiae,

rarii, ne nimis rigidi sint, & scrupulosi nam sic reddetet se exosam , & infi- an Adusii Seudo huiusinodi adulte- mem apud Ilium, ipsimaque in ma

227쪽

- Cap. XII. privit XXI roi

. si ς animi aestus coniiceret; quod abia fuisse adulteram suadeat Confisior, que certo fructu non est faciendum est consulat, optime faciet, si tamen pru- eit. ιns :advertens immedia- deuter in hoc se geret. Non consulat, . te post,& optime, ram accidaere, ut aduia nec suadeat nisi moraliter certus sit detera non habeat iustam rationem dubitan- fructu , de quo probabiliter non dubi di an re-latio proderit . Tum quia, peri- . retur, ut innuit Lessius n. 3 o. cit. in sine, culum vitae nullo praetio est aethim abio loquens de matre ipsa . Et nisi etiam te, ergo propter rei pecuniariae restitit - certus sit moraliter quod filius omniationem non tenetur quis unquam vi- no convincatur eo quia Mater adulteratam prodigere,aut periculose exponere: probat Patrem putativum toto illo ab- etiamsi , amplissima haereditas ad spu- tuisie tempore. Leseius n. Adverteturium devolvi deberet, Bassaeus Herb. cit. num. 3 7. & optime, aliud esse loqui de

n. . Etiamsi amplissima haereditas, aut Muliere honestae honditionis, & qtiae primogenitura , aut extam regnum ad pro tali passim habetur,haec enim pro- spurium devolvi deberet: nunquam prie est bonae famae :& aliud de vili, Renim potest esse tanta externorum - iuspecta, hujus enim fama prudentumnorum copia,ut ipsam persesbiam prae . etiam judicio parvi pretii aestimanda

ferri vitae oporteat: Le lux dub. 7.cit. n. est,parumque consderanda. Icludo 13. infine. Tum via fama , & ipsa res numerum cum verbis cateianirn Sum' est superioris ordinis , atque adeo nun- ma Verbo, Adusterium: Si enim finquit Iquam est necessario, exponenda pro re- periculum ex manifestando Adulterio Im-Dus inferioris ordinis, & apud homines minet, occult. satisfiet, ut melius potes, ta fama pecunia aestimari non. lct, unde reliquum di nae miserisordiae refer Ue- Promeriarerum 22. habetur: Melius e- tur: iuxta cap. ciis, de poenit. . renim est bonum nomen, quam diratia maia misi. Qia sicuti resente iudiciaria coae-

ω : non tenetur igitur cum periculo δε- tione non tenetur homo perdere istam, aut

mae adultera prodere crimen siuum, libertatem, ut satisfaciat debito pecuniarior nisi forte ad summum cinquiunt D - ita nec tenetur perdere famam , aut mitam tores apud Bastaeum, & cum ipsis num. in proposito ubi de sola premiaria re agitur

. 7. cit. in sine ) damna, quae proveniunt Cessante autem periculo, in mitae, o fora marito,vel haeredibus, iudicio prudentis me, usmiaiys non potest aliter satis praeponderent, vel sint aequalia fimae feri, spesfructus futuri ex manifestatione ipsius adulterae : licet etiam in hoc casu adulteris pensanda est.'Nam si fuaus nuia

id Fagund. cap. s. cit: n. 1 f. in Iussperatur, quia de iure nec maritus , Nessur: dum ibi sic: Illa non tenetur se mani oles tenetur matri adulterae credere in festare, nec etiam in eo easu , 1uo maior huiusmodi, ana fiet manifestatio adust haereditatis excedat malorem famae, ω rii: haec Caietanus: quae perpendant ideo nec Confessaris in ransientia eam Confessarii r Utentes magna prudentia obligare ' erunt ad se manifestandam : ait etiam Diana to- 2. coorian. tr 6.nsi tamen maeritas adulterii tam clara sit, ref 13 . n. g. ex ' II. tr. 6. e sic si emidens, in illa tam infamata de ilis, res 1 6. alias 11.2 ne ultra modum ur Hi nMategi ersatione celari posset. Tum geant adulteram in articulo mortis ad tandem quia, ut quid hujusmodi Con- detegendum suum crimen, tum p p

sesiarii rigida nimis ,& scrupulosa seo ter gravia incommoda, quae ind rio, dum Filius matri adulterae dicenti sequuntur, tum quia raro ad quis etiam cum juramentost ipsum spu- quam proseit detectio adulterii. rium esse,non tenetur criaere; de si sciat sentio ita concludit) ne quidcm ese per Leseium n. si.& alios ibi)ipsam consulendum, ni se matri .moraliter προ

228쪽

1o 1 De Privilegiis Ignorantiae

tum sit ex pluribus circunstantiis, quods- Saniae: ve Matris. ω. p. lib. p. disp. y. ne aliis gramimbus incommodis sic poρ n. t I. Versu, ςteram,o' in Si ma tam .sent amerti damna, quae alioquin legitimis p. libr. 4. cap. p. n. I 6. Suaret de censu- haeredibus ob tu sunt.His obiter hic ris disp. 4o .sec. s. n. a 3. Henriquee lib. 8. praemisiis cap. s. n. 3 in cybssa list. P. Hsuccius 369 Transeo ad id, quod secundo tom. 2. tract. LI. cap. q. n. I cI. is laloco superius fuit dictum assismi posse De Censuris pari. 7. d. p. 2. dub. F. con- in argumentum illegitimitatis prolis elus. 2. Solus de δε. . ur. 7. ι'. s. art. 1.asi impiae ex adulterio, quod videlicet Diana ordinatus tom. 8. tract. q. reffilius in effgie referat adulterum , illi- i 8. ex par. . tr. 3. res r . & alii penes ue assimiletur. Et dico, cuin Menochio ipsδs: & communiter Theologi apude Arbitrar. Iudicum lib. 1. Cent. p. Casu is iam Conclusione 2. cit. in fine . t Ergo 80. n. 9 P. Io L. Alciato de Prasumi. etiam qui dubitat nedum,verum etiam T. Pasilual. qu. cit. n. 3. nescit,imb scire certo nequit an prolem Verriselli Moralium, in Legalium ipse ediderit, seu genuerit, potestis pC- tract. 3. qu. ψy. n. 7. Bonarina t. c. de rinde habere ac si certus esser,nullam a trim. n. 8. infine: de aliis apud ipsos: se editam seu genitam . Non enim a P- ει cum communi D. D. dictum argu- paret considerabile discrimen, ait etiam mentum esse inessicax omninor assimi- Gobat l. c. n. 1 r. inter eum , qui dian latio namque nec coniectura est per tat, utrum votum ediderit alendi ali- Menochrum cit. n. Io 2.) nedum argu- quem pauperem, & inter eum , qui du-

metitum legitimae prolis: ad summum bitat,an ediderit, seu genuerit aliquem est simplex ugnum fallax, seu levis suu pauperem . At si qui solum dubitat an picio, non verum filiationis signum , votum ediderit non tenetur illudadIm- cum videamus ut plurimum filios non plere; multo minus qui non tantum assimilari parentibus. Et assimilatio res ι dubitat, an proles edita sit sua , verum pectu adulteri provenire potuit ex ima. etiam ignorat id omnino sui in privi ginatione mulieris tempore conceptio- legio ) & scire certo nequit, an sit sita, nis, quae sola est suffciens ad inducen- tenetur quidquam ratione illius expendam similitudinem : eo maxime quia, dere,vel aliquid restituere, ac resarcire . probabile est , quod mulier praediligat Hinc Sylis. Verbo Adulterium, 'U. F. adulterum pr. e marito , & proinde de optime sic: Si dubitat Adulter ex eo, quod ipse cogitet, & intense, ideo, &c. Hinc mulier si lemis,'cum aliis adulteratur:

optime Aeprius pari. 3. libr. s. cap. 6. mel etiam quia Vfamet dubitat, utram sitqμ. 4. in fine, sic concludit: Non tenetur eius filius, mel mariti: relinquatur iudicio credere se esse adulterinum Dum . etiam Dei,nee de restitutionegra vetur: quia I si tu multu , mel in aliis membris corporis dicis est , ut in re dubia certa sententia non referas imaginem adulteri, ut recte ait So- proferatur . Sed

tus,quia elusemodi signa aliquando fallunt, 3 1 objicies primo. Adultera ex Mantum is magna sint, semper prae- consertio Mariti sim per fuit sterilis ;

Ualet famor matrimonti,nisi quando emi- cognita ab adultero concepit,& peperit: denter constiteris ronceptio ex adulterio . ergo salte in hoc casu filius susceptus est 37o Probatur quinto privilegium adulterinus, nec excusabitur adultera re- propositum : Qui dubitat an aliquod stitutione ,Δ c. Respondeo negando c6se V2xum emiserit, non tenetur illud quentiam:ad antecedens dico,no convi adimplere, & ita se potest gerere ac si cere filium esse adulterinum , etiam si sciret a se non esse editum ulnim Votum: adultera cum marito fuerit sterilis per P an ob. f. trarit. p. cap. 1 f. 3. n. 3 i. multos annos, & post concubitum cum

229쪽

adultero conoeph,de peperit rhoc enim istere condemnatione ad reparationem - non probat susceptum filium esse adul- damni illati cit. leg. Ita et, sineratus .Quod . terinum ., aix Menochius de Arbitr. isi utriusque sagitta lethaliter bovem cum hueri )2. p. 89. num. 3 r. VulneraVir, aufertur. dubium de necis dum ibi sic di Filius legitimus praesumitur, authore; praesumitur enim , ambo con- muliere sit harus quae diu fuit' - currisse ad necem uti cause partiales ,rilis:& apud eundem cardin. Paleotus de unde quilibet puniretur ut bovis .cc - Notis,spuriis uestiis. p. n. s. Et ra- ser: sicuti uterque puniretur tanquam tio desiimitur ex Plinio, lib. 7. Naturai. verus homicida , si uterque eodem mo-

. histor. cap. apud' eundem Menoch. do vulnerasset .hominem , iuxta cit. n. cit. Muliere aliquae, semel tan- ita mulneratus, o Litem Mela, Sed

tum pariunt; aliκ post certum tempus, ut splures,st . ad L Aquiliam. O cap. Signia ps iumentam;aliae secundum et urios Coe- ficasti x. de homicidio quae iura explicat

L,ins erum motus nune faecundae I nimo late inter alios stultus Clarus libr. s. sen- prorsusserius sunt: ut criam Aristoteles tantiar. f. uomicidium . Verum quia ne- libr. 7. cap. 6. de Hs . Animal. Hanc queunt, aut certe non sblent duo homi-eatidem responsionem approbat P. nes esse singuli causa partialis, seu coia- .ristasii, 4s. cit. R causa unius filii,sicut possunt esse niottis 3 ι Objicies secundo . Argumento unius, ideo argumentum oppositum Molinae apud Gobar l. c n. 64. Si duo Molinae non convincit, nec pr at quod

chniecerunt sagittam in bovem alterius, adulter in casu proposiri privilegii 'de qui mortuus concidat, debet uterque beat obliga r i ad quidquam ' expenden-

po quantitate dubii, utrum ex sua po- dum,restituendum,&c. . ι λ: -- 4rius,an alterius sagitta bos mortuus sit, 3 3 Ad quid autem reneatur adtincontribuere ad reparationem damni ter, qui certo scit prolem em adultero ergo saltem quando adutar dubitat, sit assumptam esse sitam 3 Quantulit . qui Q

ne idus filius, an mariti adulterae tene - modo, cui M. de arrestituere,& dam tur pro quota dubii conferre ad susten- na ex prole adulterina illita resarcira Italionem, & restitutionem damnorum. Vide Namareum in Manuali' eap. 1 cam

Respondeo cum Gobat L c. a n. 6 s. Si 4'. 'su, Ni autem Fagunderi to p nunius sagitta plagam instixit lethalem , Decal lib. . cap. 6 B acinam L c tia alterius vero nullo modo lethalem , et Matrim. a n ii. Que id si 's Card. v. ignoretur cujuinam sid sagitta illa,quae Lugo ista . ram. p. . sec.

lethalem plagam' inflixit, neutrum te- nam to. 2. Coordinata res sneri ad ullam. restitutionem ante Iuta in i 2. expol r i. tr. s. o' visceli. 6 . res

dicis sententiam, cum merito quisque 36. alias sy. & alios apud ipsos. Et si dubitet , .utrum reipsa bovem illum oc hic obiter quaeras, An parentes divi-ciderit , de in dubio melior sit conditio tes, do nobiles exponentes adulterinam, possideruis sua bona , atque suam liber- & spuriam prolem in titilpitali domotatem: hinc etiam Tho. 2. L. qu. 61. ad occultandum adulterium , quando art. 7 loquens de c perante ad alterius infamia , &alia mala , aliter, corn-dainnum, ait: tenetur cum modi impediri sufficienter nequeunt, probabiliter aestimari potest, quod ab eo acti' peccent& ad restitutionem tenean tu r Zinisastsubsecuta . Et huic responsioni Respondeo cum Caietanis in Summet fluet ratio Legis ita mulneratus, J. ad i. Verbo Adulterium, 'gasseo l. c. num. 9.

Aquil juncta Glossa ad merb. disputando . nullum peccatum esse. prolem exmne Potest tamen Iudex in casu posito in rc,tit in: nbspitali alatur, ad occultanli obiectione temeritatem utriusque pleia huiusmodi adateria: enim Caici. C c 1 ibi

230쪽

r o De Privilegi

Bh s una ex ratὶoribus, quare hine sic pia instituuntu r. Imo ad similes casta holhitalia quaedanti sunt fundata, ait

cit. Hersu Addo, & evin communi torum apud eundem, dico, huiusmodi parentes, si sint divites, teneri restituere

nospitali sumptus quos ipse fecerit in ea prole alenda. Quia iapitalium bona sint in usus pauperum, & voluntas praesumpta fundarorum utique est , ut quando ex aliqua iusta caula insumun-rur pro filio alicujus divitis, parentes

teneatur ea compensare in usus aliorum pauperum. Tenentur enim puentes nosolum alere, & vestire, sed & instruererer se, vel per alios propriam prolem:

uacitati, A communiter.

Et si hie iterum obiter quaeras. An filius, cui mater dicit natum fuisse

ex adulterio, de esse illegitimum, teneatur se gerere, ut irregularem, an vero

queat absque dispensatione tuto siusci Ure ordines λ Respondeo cum Henra

De oi Singularium qu. 8ς. de aliis: Quando tempore conceptionis praesumpto patinat aditus marito ad uxorem salioquin moraliter certum esset,quod esset filius adulteri, illegitimus, de irregularis) ita ut natus sit in figura Matrimonii, ac se fama , ac honore publico tueri, bona fide putans se esse legitimum,posscordinari,& sacros ordines assumere absque alia dispensatione, nec se gerere ut iis egitimu, & irregularem,quamvis mater ei affirmet se esse il- legitimum. Ratio em tum quia nemine fraudat, & utitur iure suo. Tum quia Deque in foro externo, neque in foro conscientiae, ex supra dictis, tenetur stare asserti'ni matris. Cum enim si filius in possessione legitimae vativitatis, non

is Ignorantiae

potest deiici per daeum matris. tanquam dictum unius, quod non sussicit ad delici dum aliquem a possessione .

Imo, nec tenetur stare in conscientia assenioni matris, nec ei credere etiam

si haec iuraret filio sex dictis supra e

eum concepisse ex adulterio, nam etiam iurans, esset tantum instar unius testis iurali, quisecundum veriorem sententiam apud Passuat. ι'. cisi M. 4. n plene probat etiam quando deponit defaeto proprio : de in hoc casia praeterea specialis militat ratio, quod videlieri non possi maior de certa scientia d ponere, & inrare , quia res aliter se habere potest, cum ad suminum Coniecturaliter possit dicere , se hoc, vel illo modo concepisse. Adde item ex dictis, quod detegendo propriam turpi. nein valde minuit ejus fidem. 37s Hinc deduc cum P. PUr Lgo est. n. c. quod filius neque in omdine ad quodcunque aliud, sive sit suo cessio ad haereditatem , sue quodcunque aliud, teneatur credere matri asta,renti, quod ipsum genuerit ex adulterio. Militant enim semper eaedem mistiones: & praesertim quod non possit certo scire, sed ibium coniectiiraliter ex quo mi ceperit,' quando cum pluribus

copulata et t. Quae incertitudo facu, ut non pollit assertio matris vincere prae

sumptionem , quam pro sita legitima nativitate habet filius. Qui tamen si credit matri quod non tenetur iacere , cumctoribus sit pra) tunc jam est in mala fide, R sicut amittit omne jus sundatum in piaeiumptione legitimae nativitaratis, tenetur petere dispensationem il-

legitimitatis, quae ficile sibi concede

tur, & sne illa ordinari non poterit, ut docet Nar Frus apud Fagunder. Ad cum ipse n. I 6. cit. ins M.

SEARCH

MENU NAVIGATION