De Johannis Hyrcani Hasmonaei Judeorum summi pontificis HebraeoSamaritico numo Borgiani Musei Velitris plane anecdoto Phoenicum litteratura, cuius fontes primum inquiruntur, illustrando Commentarius. Pars prima altera De phoeniciae litteraturae fonti

발행: 1803년

분량: 357페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

4ro γ De Boetiano Hebr. Samaritico Numo irevera, quos colligere ac percensere velle, & longum esset, nec minus infructuosus labor , quam

cae eodicum Hss. specimen exhibuit, ibidem testatur. At studium suum & operam in eamdem numismatum explanationem Iac. Baryum contulisse , quocumque modo illustrata suerint, multa sunt quae me inducant , ut secus arbitrer . Curasse tamen ut illustrarentur , non repugno . Nihil enim , quod equidem sciam,

praeter unam , aut alteram epistolam , tum numorum suorum catalogum, ante recensitum, at omni expositionis ornatu nudum , erudito orbi copiam is ille seeit. De I. ergo de Bary , hominis rei numariae peri ita quantumvis celebris, conatibus , quae mihi dicenda sint , brevi absolvam . QuI possit ignarus Hebraicae linguae ea scriptis suis fideliter exponere, quae ad rem literariam pertinent Phoeniciorum, quorum sermonem cum Hebraica ipsa lingua tanta assinitate coniunctum ignorat; aut epigraphas scribendo studiose referre, qui

litterarum, quibus exaratae sunt, veram ac genuinam potestatem nesciat mur moi sans savoir ni Hebreu ,

ni Arabe, aiebat ille in Epistola ad Hadr. Relandum ,

rium , Dei Alfabeto v Lengua de los Fenires pag. 368.

Quo quidem postremo loco , quam parum in hocce exotici studii genere Iac. de Bary valeret, Cl. Hispanus paucis ostendit . Non est igitur, quare ab ejus supra indicato catalogo , quantumlibet ad Phoenicio-

Punicos dignoscendos numos utili, magna expect mus, quae litteraturae nostrae sontes reipsa aperiant.

Ad Cl. Anglum igitur venio, cujus est Sylloge, quae inscribitur: et Numismata antiqua in tres partes divisaeollegit olim ct aeri incidi curavit Thomas P brachiae ct Montis Gomeriei comes . Praelo demum mandaban-rar A. D. I7 6. in to. maj.

122쪽

Phoenicum litteratura illustrando Q 4rs molestiae plenus . Quum autem in aliis , quas m volverim , Antiquariorum ejusdem aetatis SyI-

Egregia sane Sylloge. In iis tamen, quae litteraturae, quam tractamus , Singularic ac propria sunt, ct in quibus describendis summa cura esse debebat , atque studium , majorem equidem a Cl. editore dilia gentiam desiderarem . Nam pari.I. Tabul. I. n. I. n mum Etruscis , aut Oscis signatum litteris, principio nobis offert, quem Carthaginiensem male statuit; quod rursum pari. II. Tab. 87. n.I. ille idem affirmat. Quo errore etiam labitur ibid.Τab. 88. n.3. numum alterum Punicis accensens, quem Osce item inscriptum Τeani in Campania cusum, recte ostendit Cl.Joseph .Eckhel,

Doctrin. num. veter. part.1. vol. I. pag. II 7. Seq., eoque idi circo nomine auctorem musei Pembrochiani haud immerito castigat,Num.υeter.anecdot.Part. I.Pag. a I.Conser ibid.Tab.IIo n. s. Quo Spectat idem num usa

Dutensio post editus , Explication de quelques metam

in cujus antica, caput Herculis imberbe, exuviis leonis tectum, pone quod cornucopiae . I I Victoria trigam agens ; subtus , TIANUR litteris Oscis o ordine retrori

grado . Mitto duos aut tres numos Punico-Numidicos bia lingues , singulos ejusdem typi, pari.I. Tab. XI. n. s.ct pari.II. Tab. 74. ii. 2.3. Iubae seniori jure adscriptos. Quae vero deinceps pari. ead. Ir. Tab. 73. n. 6. 7. 8.& 9. proseruntur numismata , Phoeniciis potius erant annumeranda, quam ad Lydorum gentem & Medorum di Parthorum atque Persarum remittenda ; sicuti Cl. editor fecit, at sine ratione , ct secus atque litterarum aliquot Phoeniciarum bene expressa Vestigia , ut

m Mem , t modo hisce ectypis habenda fides sit in clare

commonstrant. Qui denique Tab. 87. ejusd. part.M. ad Tab. 89. repraesentantur numi, quique PUNICI inscribuntur , paucis eorum exceptis ad classem alteram

123쪽

4Ia De Borgiano Hebr. Samaritico Num o Q

logis , nihil mihi ex usu esse , neque eX eorum Iucubrationibus in Phoenicias litteras proficisci

omnino reserendis , parti in Phoenicii in Sicilia & Cilicia procusi, partim veterum Hispanorum dicendi sunt. Ad siculos quoque Carthaginienses pertinere arbitror num os, qui Tab.ead.9O. exhibentur . Quoniam vero Phoenicio-Punicae litterae , quas Cl. editor aere incidi curavit, nihil minus, quam fida manu delineantur; quid demum ex hujusmodi Pembro chlanis mimorum ectypis Phoeniciae rei litterariae assequendae veri accedat commodi , perspici iacillime potest . Et quoniam ita traxit ejusdem sere aetatis Antiquariorum commemoratio , ut ad alterum nempe Honorium Arigoni, Venetum , quem quarto loco supra nominabam , pervenerim ; qua diligentia , quo studio hoc genus metallorum , de quibus loquimur, ille idem tractaverit, ex illa intelligi potest Sylloge quam inscripsit : et Numismata quaedam cujuscumque formaeo metalii Musei Honorii Arigoni ...ad usum juventutis

rei nummariae studiosae. Tarvisti II I I743. Tom. I. in - sol. Atque in PhoeniciO-Punicos num os ex suo Museo ab se vulgatos , ad extremum autem Tomum

tertium Tabul. . II. III. T V. n. IS. I 6. - VIII. n. a. - 7.

attente intuenti, caeteris doctis hominibus, qui hane eamdem spartam ante navasSent, multo diligentior atque accuratior certe mihi visus Arigonius est. Nam tametsi hic ipse num os suos nulla prorsus explanatione illustret tamen ille est, sere unus ejusdem progredientis saeculi nostri, qui horum metallorum scripturae rationem ad eorum archetypa' universim eo expressit modo , ut cuinam aut regioni , aut urbi eorumdem plerique sint accensendi, haud multum difficili negotio consequamur . Etenim horum alteri Maratho in Sicilia , Antiochiae , Sidoni, Mariam aein Syria ; alteri Gadibus & Cossurae sunt adjudicandi. De quibus consulendus praesertim Cl. Lud. Dutens

124쪽

γ Phoenicum litteratura illustrando Q 4r 3 aliquid commodi posse intellexissem ; his con

sulto praetermissis, ad illas tantum doctorum vi.

tres , p inscriptas prae se serunt ad COLLOPEΜ , seu

CULLU, uti Supra pag. 393. adnotabam , eSSe reserendos , suo loco rursum dicam . Est alter numus ibidem Tab. II. n. I 6. recensitus In adversa Cererem , in antica spicas tres Ostentans ,

duabus tantum initialibus notatus litteris videlicet seu ad , Mem & Ghimel. Quas litteras, quantum quidem de Arigonii in iis ex metallo suo describendis fide nobis constat, του MEGARAE , veteris urbis in Sicilia,nominis initiales esse , ut cum maxime adducor ad credendum . Nam praterquam quod ejusmodi cominpendiaria scribendi ratio in numis quamplurimis &Graecis & Latinis immo & Phoeniciis frequenter occurrit, ipsius numi fabrica primo quasi intuitu patriam manifestat Siculam , eumque a Megarensibus , dum illa in ei vitate Carthaginienses rerum potirentur, procusum evincit. Jam ergo ad alterum , ut ante pollicebar , cuius quinto loco memini, Antiquarium descendo , Cl. nempe virum Henr. FloreΣ . De quo sane erudito Hispano cum Supra pag. 346. seqq. 379. Seq. 36I - 369. disseruerim & satis copiose, brevibus rem nunc Corificiam . In id genus litteris metallis generatim producendis Cl. viri operam atque sedulitatem laudare pos- Sum . In quo tamen Suo pertractando argumento sic versatur Florezius, nihil ut in eo inesse videatur vel ad docendum Phoeniciarum litterarum scientiae , Vel

ad eas juvandas industriae. Quae de Phoenicio-Ηis- Pano-Punicis numis ipse scripsit, longe prosecto diligentius mandare litteris potuisset atque enucleatius ; modo, uti suo loco aiebam , Lud. Joseph. Velaz-que et eruditam Hispanicam eadem de re paullum eVON

125쪽

4r4 ly De Boviano Hebr. Samaritieo minororum tractationes , quas in adnotationibus recenseo, animum attendere satis esse duxi; ut quia

visset lucubrationem , de qua superius multa dixi . Si quid autem accurati de uno aut altero eius generis numismate Cl. Florezius demum disputavit, illud omne ex Franc-Perezii-Bayeril, popularis sui,disciplina hausit . Sed non est necesse, ut de numorum Hispaniensium doctissimo editore atque illustratore Florexio plura,quae rem Phoenicum litterariam spectarent,heic

congeram.

Nunc quoque illa Phoenicio-Punice inscripta meis talia taciti non praetereamus, quae in egregiis num rum Syllogis Cli. editores, quos extremum nominavi, nobis suppeditarunt adque recensenda sibi susceperunt. Quid vero ex ejusdem generis numismatibus colligatur , quod Phoeniciae litterariae rei amplificandae atque augendae opem tulerit, paucis expendamus . Atque quod Cl. editorem spectat operis , seu Cataloguedes metallies antiques O modernes, principalementdes inedites O des rares en or, en argent, en bronet Oc. Cabinet de m. D'Ennery Eeuyer . A Paris I 788. in - 4to.,de Phoenicio-Punicorum numorum, quos pag. IΘ3. Do II 8. sigillatim recenset, typis explicandis ;quanto diligentiorem , eo minus in eorum exoticis aut distincte exprimendis, aut interpretandis epigraphis sollicitum video . Nullo ergo apud hunc doctum Gallum Catalogi Μusei Enneryani editorem Phoeniciarum litterarum eruditio; nec ullum prorsus lumen hujusce litteraturae , quam vel ignorasse videtur, vel non potuisSe exponere , brevitate temporis aliisque dissieultatibus impeditus . Nam in hoc catalogo com

sciendo ne vix quidem sibi datum otii suisse , ipse scribit Praefat. pag.XI., quo eruditis saceret sati Illud quoque accedit incommodi, quod num orum iconismi

omnino omittuntur, quamvis eorum typi, uno emcepto Pag. IOI., erudite atque accurate recenseantur . Distrigod by Corale

126쪽

Phoenicum litteratura illustrando Q 4rshus oculis hujusce nostrae litteraturae sontes viderint , ego ipse ostenderem .

Ad egregiam vero alteram Syllogen , demum

convertamus nos,eamque inscriptam: ΣΝummorum v

rerum populorum qui in Museo Gulielmi Hunter asse tantur, descriptio figuris illustrata . Opera O studio Caroli Combe , S. R. O S. A. Soc. Lontini 1782.

Ingens sane hac in Sylloge num orum copia, iique alphabetico primum digesti ordine , docte atque erudite ab Cl. Combio recensentur . Et si qui sunt vel non editi, vel male editi, hos singulos ordine eodem deinceps retento , Tabulis LXII. diligentissime aere incidi curavit Musei possessor, ipse Hunterus. Notas

autem & Μonogrammata in numis obvia, tum liti ras di incriptiones in Phoeniciis aliquot numis occurrentes , tribus aliis Tabulis complexus est, in totidemque tabulas rejectis numis incertis . At quantacumque sit haec num orum suppellex, paucissimi tamen iisdem aeneis Tabulis descripti reperiuntur, qui sunt Phoeniciorum . Ad hanc namque classem tantum pertinent tres numi Aradi insulae, Τabul. VI. n. ΣΙ. 22. 23. ὁ unus Beryti, Tab. XIII. n. I., cuius Phoenicia epigraphe s Tab.LxV. inscript. vel male lecta, vel in ipsonu mo primis suis exesa litteris, mendose descripta sic exhibetur, ut quid significet haud facile assequamur . Tres praeterea comparent numi, quorum duo Sidonis, Tab. XLIX. n. II. I 2., alter Tyri, Tab. LXI. n. 13. Phoenicias vero aliquot epigraphas & notas numerales Tabul. eadem LXV. repraesentatas, ad Aradi ac Tyri numos maxima ex parte esse reserendas, duos

autem,vel tres ad Sidonios spectare , satis intelligitur . Displicet profecto , Tabulas num oram Phoenicis Punic. &c. pag. I 44. & I38. indicatas, ad quas Cl. editor remittit, quasque , ut & alias num oram classes extrema pagina Prooemii , quamprimum se emissurum

127쪽

4I6 De Borgiano Hebr. Samaritico Num o QAtque sexcenta ejusmodi nobis occurrerent monumentorum ec ypa hinc illinc ab aliis Antiquariis vulgata,sed generatim aut male lecta S contra metallorum fidam eXpressa, aut perperam explicata . Quod si aliqua fide numismatum epigraphas Phoenicio-Punicas eorum aliqui quandoque

protulere, nulla tamen vel fere nulla eas ornarunt illustratione ; Sin autem aliqua ornarunt, vereor equidem , ne otio suo abuti videantur .

Quamcumque igitur in suis Syllogis, hi & illi ci paullo ante commemorati eruditissimi

nobis spem facit; hactenus , quod ego sciam, vulgatas non suisse. Quam quidem spem una cum ipso Huntero expirasse, haud immerito dolet Cl. Echhel, Proteg. g

Hoc igitur splendido num oram thesauro,quanto magis antiquitatum Graeearum cultoribus prolaturo, eo minus Phoeniciarum litterarum studiosis reipsa utili, vix indicantur sontes, a quibus omnis Phoenicio punica manat litteratura , & quorum notitiam vel nullam , vel admodum mancam sine ipsis inscriptis monumentis sumus habituri. Atque haec de Phoeniciis numis in hac praeelarissima Sylloge obviis , non erant quoque omittenda . si In illis, quas proxime superiori notatione,nu morum hactenus recensuimus Συλλογαις, Phoenicio-Punice inscripta metalla deprehendimus quidem indicata. At in eius generis describendis numis eorumdem Antiquariorum nullus nobis obtulit sese , qui de hujusce litteraturae, quam tractamus , sontibus revera aperiundis cogitavit. Eoque minus iidem cogitarunt,

quod provinciam sibi sumsisse videntur iis destituti Praesidiis , qui non nisi multo labore, studio & otio

parantur. Diuili eo by Gorale

128쪽

D Phoenicum litteratura illustrando II

Antiquarii ad hoc doctrinae genus operam contulerint ; quid hinc emolumenti nobis accessit ,

Iam vero de caeteris eruditis viris , quos paullo ante commemorabam , quique progrediente eodem saeculo nostro id genus monumenta vulgarunt, Sermonem instituamus oportet . Quapropter , quam in iisdem sive numis, sive lapidibus enarrandis,explicandis , illustrandisque operam atque laborem ipsi illi collocarint, hac altera adnotatione ut declaremus, instituta nostra omnino poscit ac pOStulat ratio . Sit igitur primum , cujus mentio non seci , Claudius Gros de Boete . Quae autem de Cossurensibus numis Cl. ille idem vir disserit, Histoire de PAcade,mie

Royale des Inscript . Tabul. III. n. I. Tom. x. pag. III. Seq. , ita comparata esse mihi videntur, uti in errorem inducere facile queant. Etenim ex una ejusmodi

numi Latine epigraphe, COSSURA inscripta, singulas , quibus Phoenicio. Punica alter numus similis typi inscribitur , litteras ignotas sibi detegere posse ipse contendit . Qua collationis ratione abs se sic instituta , primam epigrammatis Phoenicii litteram dicit Κ , tertiam S, recte sane , sed hariolando . De caeteris hanc conjecturam facit, quod secunda littera sit Ο , malum . Duas tandem postremas RR Statuat; quibus ait ille, Si vocalis finalis , uti moris est orientalium linguarum , adjungatur , primigeniam vocem RosRRA habebimus . At ista legendae epigraphes ratio fallax profecto est; eaque tam fallax , ut qui mediocriter iri hisce versati sunt litteris, illud plane intelligant.

Et sane est mirandum , virum linguarum orientalium certe peritum , Bonifacium nostrum Finetti , Traitato delia lingua Ebrea, e sue inni, secl. VI. g. XI. pag. I I., talem De-Bozii probasse conjectationem . Quos Cossurenses mimos si manu verSasSet unquam, ut doctus vir erat Orientalis litteraturae studiosissimus . Secus profecto judicasset.

129쪽

4I8 De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Q

quid de litteris Phoenicum promovendis atque augendis subsidium t Ergo haec ut uno verbo

Haec autem eum de docto Academico Gallo

d raedico,non eo tamen animo comparatus sum, ut epi

graphen ipsam sive Latinam , sive Graecam in hisce numis exaratam , ad Phoenicio-Punice iisdem inscriptas denodandas litteras aliquo esse ad jumento nobis posse inficias eam . Profecto ex Cossurensi altero numo, Graece nimirum & Phoenicio-Puniee ab Principe de Torremugeta producto , Quinta aggitanta di medulie alia Sicilia numismattea di Filina Parata ; useoli di Autori Siciliani. Palermo I 774. Tom.

XV. Tabul. IX. n. 16. pag. I . seq.; & in ejusd. Siciliae populorum Θ urbium meter numis , Tabul. XCVI. n. 7. pag. 94., ex hoc, inquam, bilingui numismate palam evincitur, ejusdem epigraphes tres primas litteras non alias prorsus esse , atque R , P α , Poph, Sameeh & Resch. Quae litterae nomen ipsum cossurae , sed Phoenicio-Punice expressum , procul dubio indicant, quod in adversa Graec nempe ΚΟΣΣU seu Κοσσυραὶ habetur . Sunt quidem, qui secundam litteram pro elemento e Schin, vel Sciu, accipiendam Velint. Quibus ego non multum repugna re m,Si tamen ex ejusdem epigraphes variis ectypis a doctis viris in lucem emissis , illud bene constiterit. In Cossurensi namque numo, quem ex Ill. Baronis Alexandri Re- cupero scriniis ad manus habeo , cuius paullo post epigraphen deseritam , idipsum Phoenicio-Punicae inscriptionis secundum elementum Samech, omnino respondere, non equidem dubitarem . quod de altero Cossurensi numo jam animadvertit Barthel myus , Memoires de I' Acad. Rou. des Inscriptions . Tom .XXκ. pag. I 4. not.a . Et re quidem vera ex aliis demonstrari Phoenicio-Punicis monumentis illud potest . Quocumque porro modo haec secunda littera

pro Schis , vel pro Sameeli accipiatur, res tamen

130쪽

b O Phoenteum litteratura illustrando Q 4 Is

comprehendam; magna utique S doctrinae Reruditionis Antiquariae laude iidem floruerunt .

eodem sic recidet , ut a Cossurensibus percussum num um suisse,ne revocari in controversiam ullatenus

possit. At, tametsi haec ita sese habeant, quis unquam Cossurensis ejusdem epigraphes explicandae r tionem a Cl. De-Bozio usurpatam probabit λ Nihil enim esset hac ipsa fallacius , si eam sine ulla exceptione sequeremur, & quidem nulla prius ipsarum litaterarum habita ratione Pnoenicio-Punicarum. Conser hanc in rem quae supra pag. 366. seq. not. posuimus . Omitto quae de Melitae insulae nomine primigenio , quod το ΚERRA suisse De-Bozius ibidem disputat; idque ex numis aliis duobus, Tabula eadem HI .n.3.2 3. loc.cit., abs se minus recte Μelitae addictis , erui Posse , perperam defendit. Quo autem pacto id sa-ciat, videndus Cl. Εckhel, Doctrin.num. veter. Part. I. Vol. II. pag. 4I8.. Quum enim horum numorum utraque epigraphe nihil aliud prae se serat, quam τὰ , p, uti superius pag. 39 I. & 393. posui; quocumque tandem modo hoc legatur vocabulum , certo certius est . illud ipsum ad το ΜELITA significandum transferri nulla ratione posse . Sed de hac quoque epigraphe paullo inserius & data opera disseram . Quoniam vero supra, Scilicet pag. 388.seq.de nu-mo ab Claud. de Bouterove male explicato , obiter agens , nonnulla brevitatis ergo ibidem praetermisi , quae tamen paullo copiosius me suo loco tractaturum pollicitus sum ; age dum , res ipsam nunc expedia, mus . Quid autem in adversa sua parte num us serat , eodem loco adnotavi . Partis vero aversae epigraphen, eorona inclusam laurea, esse το da DP ROSURNI Μ ,eaque voce Hebraeorum more in τὸ ΙΜ desinente , Cossurenses manifestissime designari , tanto magis patescit, quanto longe ab harum Phoenicio-Punicarum litterarum lectione aberrant ii omnes , qui secus

SEARCH

MENU NAVIGATION