장음표시 사용
191쪽
48o De Boetiano Hebr. Samaritieo Numo numero, quae apud doctos viros auctoritatem atque fidem habuerint una credulitate .
des Scavans mens. Iulii an. 1763.pag. I 3 69. Seq. Commemoratam, taciti non Praetermittamus . Hanc autem Iosepho De-Guignes viro clarissimo adtribuit Pelleri nius, loc.cit. Supplement I. pag. I9. Et est hoc modo : Σ
Inouri. e. Sidoniorum Metropolis strenua , vel fortis adve sum odium, vel inimicitiam Tyri . Qui interpretandi modus quonam pacto ad Phoeniciae dialectus ab una Hebraeo-Syro-Chaldaeo sermone repetendae , rationem apte , ut par est, exigatur, ne suspicari quidem licet. At enim quid illud est τὸ cia kAΜ , quod Cl. vir. interpretatur , Sed arbitratu suo ,
Strenua , vel fortis ; dc illud I IN AxΤ' , eo ipso judice , Inimicitia , vel odium λ Quotumquemque fore
censemus , hisce eruditum litteris , qui id explicationis genus ab iisdem linguis plane absonum , usquam admittendum putet λ Gravate quidem sero , haec docto viro , orientalis imprimis litteraturae ceteroquin clarissimo, excidisse . At conjectura sertasse me assequutum fuisse arbitror, quorsum ita haec epigraphes ve ba convertens respexisse is ipse videatur . Nimirum , quia τὸ cin ΗΗAM , eum littera n Hheth , scriptum , significat Calidum, fervens Sc., translate vero Prae-eNS , Uelox, audare, pro tum,ferax & animosumi m-
mo & illud detur strenuum, forte ; ut voci zz ΚΑΜ
eadem subjecta sit notio , immutetur,necesse est littera a Caph , in ri Hheth . Simili modo ex Hi rQN Am , immutatione mediae suae litterae a Caph, in το a Beth, fiet τὸ nas , seu potius nam cum sno Iod, radicali, quiescente, ut loquuntur Grammatici, in nere seu EBHATH , i. e. Dimicitia . Atque ea utriusque lit-
192쪽
o, Phoenicum litteratura illustrando Q 48r
Sed apage istud opinionis monstrum de Φοι inscriptis, sive metallis , sive lapidibus , om-terae permutatione iacile sibi ipse Cl. vir persuaserit,
se reddere interpretationis suae rationem posse.Verum iste Phoenicias voces,unius aut alterius litterae immutationis ope , & legendi & convertendi modus , nemo erit, opinor, si tamen in Hebraeo-Syro-Chaldaea litteratura quicquam intelligat,legesque id genus ε,αλλαγης litterarum haud ignoret,qui quantum ab iisdem sit alienus , non confiteatur . Certe aliud omnino est το cir 'Hham, aliud τὸ 2 Xam vel Cam, Hebraeis,Syris, Chal daeis prorsus inusitatuis . Quam vocem si usurpant, aliter inflectunt. Accedit & illud , quod , etiamsi huiusmodi εναλλαγε litterarum in epigraphe admitti unquam posset, legendum fuisset νο nun ΗΗΑΜΜAH, genere seminino, ut eum τω ΣΗ ΑΜ , vel potius Elii, sive Mitire,sive Metropoli eadem Vox bene congrueret. Nulla ergo sui parte non solum sese commendat haec lectio ; verum etiam analogiae plane adversatur .
Quid est praetorea illud τὸ Sidoniorum metropo iis λ Quasi una civitas sese nomine metropolis appes larit incolarum suorum . Quare Cl. Pellerinius loc. Cit. pag. ΣΙ. merito dubitat, an hoc loquendi genus sit probandum . Quod demum totius epigraphes lectio suspecta nobis sit, immo ver6 uti falsam merito habe mus ; facit illud quoque quam maxime,quod superius,
praeeunte Cl. viro Echhel, cujus verba expressimus Pag. 4 ., observabamus. Et re quidem vera veteres Populos , sua odia , iras , simultates , contentiones, id genus inscriptis metallis memoriae aliquando commendasse posterorum , hactenus incompertum est . Contra vero eosdem sibi societatis foedere adjunxisse , secumque pactiones secisse , ut inimicitias extinguerenti ad amicitiam consuetudinemque traducerent, monumenta commonstrant . Quae sane res quum ita habeat; non omnem operam lusisse me arbitrarer , si insignis
193쪽
48a De Borgiano Hebr. Samaritico Numa Qnique Uria , vel Phoenicia scriptione vetusta inscriptione, jam inde usque ab Alexandri
huiuς epigraphes, in qua denodanda doctissimos viros
frustra laborasse demonstravi, explanationem qualemcumque nostram de Sidoniorum 'Sp Pescher eu 'Ομο-Bwereth noricum urbe Tyro, tibi, Cl rissime Cardinalis BORGIA , probari intellexero . Sed ut ab instituto ordine abire non videamur , ad Masseium ipsum,de quo initio dieebamus, parumper
redeamus , oportet; tum caeteros eruditos Antiquarios deinceps commemorat s pag. 4 7., non Praete 'mittamus, necesse est. Ab horam autem doctorum hominum brevi recensendis lucubrationibus, quid demum prosectum hoc progrediente saeculo nostro fu rit , quod Phoeniciae litteraturae inserviat, palam, sicuti proposuimus, faeiemus . De Μaffeto quidem tametsi ex iis, quae superius pagis scilicet 98.seq. II 6. 322.42I.47 6.44O.seqq.& 43O.ad n lavi,quae eius in hac pertractanda litteratura fuerit industria , intelligere fas sit; heic tamen pauca subjiciam . Atque hic doctissimus vir, inserv.Diter.ΤΟm.V Taba. n. 7.Pag. 272.,numum exhibet, quem pag.28o. Sidoni ad. iudicandum censet. At quantum hac in re ille idem abe rarit a vero,Phoenicia ipsa epigraphe hisce deseripta haud incertis litteris,uidelicet 'mu Marathad,sed earum postremo ab ipso Masseio male delineata, manifestum sicit. Est porro numus ab adversa parte, Mercurii capite cum
caduceo ex averSa, viro stante, dextra acroStolium tenente signatus ante, epigraphe, qua indicatur ipsa MARATHUS , 're λις Φοινικων, urbs antiqua reo nicum . Strabone teste loc. cit. lib. XVI. Pag. IO93. , al. 733. Sunt tamen ex Veteribus quoque,ut Ptolemaeus , ut Mela , qui eam Syriae , nempe Seleucidi ad Phoeniciae confinia accenseant. Qua de re conser Cellarium , Notit. Orb.antiq. lib. III. cap. XII. I.XXXIII. XLVII. pag. m. 3 o. &338. Quo autem casu, ut illud obiter mo-
194쪽
ῆν Phoenicum litteratura illustrando Q 483Magni & eius successorum aetate, unius Sermonis ac omnis litteraturae Graecae introducendae caus.
neam , errore sane gravissimo, sive aliqua nostra in describendo oscitantia, sive typographi vitio , in paginam 412. not.lin. antepenuit. hujusce commentationis nostrae admissum fuerit το Maratho in Sicilia , viκ equidem intelligo . Ut ut est; τὸ in Sicilia est omnino . expungendum . Sed redeo ad rem . Deprehenduntur praeterea in huius numi parte aversa, ut & in aliis quibusdam praesertim id genus numismatis, aliquot lineolae, quas, praeeunte Rhenis dio , qui Periculi sui Phoenicii β. LXxVII. rem primus suspicatus est, Messeius ipse recte , ut opinor, notas esse numericas iudicavit. Has namque lineolas , serie quadam colligatas, atque uni aut alteri, immo & pluribus praeviis litteris το N reserentibus, saepe sociatas , sed si tu vario, nunc horizontali, nunc perpendicul ri dispositas, quandoque etiam cum τω D , vel cum τω Noe, hinc inde descriptas, obsignandis annorum notis frequentatas in numis fuisse existimarem . Quod haud obscure colligitur ex duabus vocibus, nempe ne , loco is Chald. m in Sehata , Hebr. Irata Schanath , seu Annus, & DNn Meath , i. e. Centum, uti in Μarathi eodem numo , licet acriter refragante Cl. S.intono , bene legit Barthelemyus . Quae voces, vel earum una , videlieet riπ, eum in id genus numis locum obtinent, has & illas sive lineolas, sive litteras semper antecedunt . Et revera duo id genus numi aerei parvi mod Ii ad manus mihi sunt ex Rssii Ab. HenricI Sanclementii & Id. Baron. Alexandri Recupero numo phylaciis , utraque parte iisdem insigniti typis . In eorum adversa: caput Iovis barbati, brevi densoqae eapillitio einein- nato . Pet Prora rostrara, supereminentibus duabus Phoenietis litterisse, seu IN AN . Quam compendiariam epigraphen aliis in numismatis obviam, Antiochiam ad Orontem designare, eum CI.Dutensio ered
195쪽
484 PF De Borgiano Hebr. Samaritico Numo QSa , aeterna oblivione obrutis , plane pleneque
Sic deletis, ut noStra patrumque memoria ne mi-derint; in ima basi vox comparet me , i. e. anno , cum aliquot lineolis , seu notis numeratibus .
Sed etsi hujusmodi voces & lineolas & litteras in
Phoeniciis numis obvias , ab Pelle rinio autem cum primis,Recueu de medailles de peuples, Tom .m.Tab.CXIX. justo productas numero,ad aliquam epocham designandam referendas esse , evidenter pateat; attamen Don is ego Sum k qti in videam quantis obscuritatibus implicita .res ipsa sit atque difficultatibus. Quem ad Nodum enim- nobis ineunda sit ratio & via reperiunda , qua horum
characterum ope ad computandos annos vel urbium , vel Regum tute perveniamus dubito , an hactenus satis exploratum illud teneamus . Multa equidem atque erudite hanc in rem disseruit Cl. Smintonus , Transac-tion. Philosophie. Vol. I. pag. 79 I. seqq. Qua in dissertatione sic enitendum sibi existimavit esse , ut de hisce notis arithmeticis leges etiam constituerit, in quas sollicite inquirit CI.Eckhel, Doctrin. num. veter . pari. I. Vol. III. Pag. 4IO. seq. Has vero Smintoni leges Cl. Antiquarius Vindobonensis ea ratione expendit, ut multa in iis subesse ambigua, nulloque nixa sundamento contendat . Uno verbo, earumdem notarum usum in numis Phoeniciis definire , ac considenter, ut CI S intonus secit, annum , quo signati sunt, edisserere, valde periculosum esse Cl. EckheI censet. Placuerunt tamen eaedem leges Bartheleiaryo, Iournal des uadans men S. August. I 76O. edit. in-Iamo. pag. I 328. Placuerunt dc Pellerinio , loc.cit. pag. I 38. & I39. Supplement IV. Pag. IV. Dutensius autem , Explicatiou de que ues me illes Pheniciennes, Dissert. I.& H. pag. 8S. 86.& I 22.s
de iisdem notis nihil definiens , modo inclinat huc atque illuc modo demum eo venit, ut sui Indicis pag. 238. ad vocem ACo, ineκplicabiles sibi esse videantur. IEgo vero Cl. Eclihelii sententiae hic assentior ut eo S
196쪽
Phoenteum litteratura illustrando Q 48snimum quidem ex universa veteri Phoenice e rumdem vestigium superfuerit monumentorum .dem characterm non Solrim satis verisimiliter, ut ipse opinatur, scd & vere notas arithmeticas esse judicem, etsi aliorum monumentorum desectu , explicatu sane disseiles. Quare a S intoni sententia has lineas sive rectas , sive inclinatas, tamquam numericas existimantis,
con facile divellor; neque habeo quicquam probabilius, quod Cl. viri Echhel conjecturis faveat, Smintoni verore aliorum idem pugnantium incertam ac dubiam reddat opinionem . Ut vero ad ea , quae de Maskio disputanda supersunt,revertar illud mihi videtur posse dicere, eruditum
Veronensem loc .cit., in caeteris exponendis numis nihil propemodum prompsisse, quod ad Phoeniciam litteraturam magno nobis sit adiumento futurum . EX quibus in exemplum pauca subiiciam . Disserens enim de uno aut altero Numidico-Punico numismate , Regi Iubae seniori ad judicato, Tab. I. n. g.& 9., utroque ut nostra aetate notissimo, ita in suis epigraphis numquam
bene illustrato, ad easdem tamen litteras Latinarum etiam ope ae praealdio denodandas animum inducit pag. 28I 286. Quae singularis id genus characteres Numidico-Punicos, in quibus declarandis frustra desudarunt eruditissimi Antiquarii, resolvendi ratio quid reipsa valeat , ne vix quidem datur ad suspicandum . Quapropter quid commodi ex ca ratione colligatur atque utilitatis , missum facio . Sed de iisdem numis alias . Quantum quoque in explicando num o pag. 286., cuius lectio, sicuti Rheo lardius Ald reti scriptioni incaute adhaerens , perperam ponebat, nempe π Syru Hadas , seu Syracusa nota , Cl. Masscio maxime prObatur; is ipse profecerit, non est quod rursum dicam. De cuius namque numi Phocnicio-Punica inscriptionemn sp, cum satis di 3putatum sit pag. 376. 381. N397. not., nunc illud omittatur .
197쪽
486 Θ De Borgiano Hebr. Samaritico Nunio
Ac vero quid excogitari inscitius potest atque absurdiust Quod Sperlingius parum fructuosis
Attamen doctus Veronensis,patriae suae illustrator caeteroqui egregius & Antiquitatis solers indagator , sui nobis hoc in Phoeniciarum litterarum studio aliquem adtulisset fructum laboris; si de numo argenteo ab se vulgato Tabul. ead. n. I ., nobis bene constaret , veram hujus lectionem esse τε MN Aba , quam ipse proponit atque admittendam existimat pag. 287. In cuius numi επορα ν dignam Sane, quae eXpend tur , prius quam inquiramus , de illius typo primum est aliquid dicendum . Ab una autem parte, seu adve Sa, cernitur caput nudum imberbe, tribus circumdatum piscibus ; ab altera, equus absque freno , saliens; cui imminet epigraphe tribus contenta litteris Phoenicio- Punicis . Numum porro diu delituisse inter ignotos, illud indicio est, quod neque ab Paruta ejusque illustratoribus , neque ab Principe de Torreinuzza , neque ab Burmanno Secundo ad Sicula uorvillii, neque etiam ab diligentissimo Rasche ; sed ab uno , quod ego sciam, Pelle rinio, loc. cit. Supplement IV. pag. 76. , di post ipsum Masseium, commemoratus suerit. Quid vero de epigraphe sit statuendum consideremus . Quod ut recte definiatur, nunc eo omnis res linuetur nostra disputatio , an videlicet in Phoenicio-Punica inscriptione το ABA legendum sit, necne λ Cl.ΜaLseio primam S tertiam litteram seu T ,esse το N AIeph, adserenti, ne minimum quidem habeo, quod opponam ; immo vero persuasum idipsum plane habeo . Illud enim perspicuum palam est, aliisque teStatum monumentis . De secunda autem littera, quum in num o
haud integre re ipsa appareat, adeoque haud parum sit incerta, neque id diffitente ipso Masseio, aliud iudicium censeo retinendum ὴ quamquam pro τω a illam esse sumendam sibi videatur . Quae tamen του ABA lectio si unquam consistat,ita fiet, nulla ut difficultas su-
198쪽
Phoenicum litteratura iuustrando Q 487 doctorum virorum suae aetatis ad Φοινικως in- Scripta monumenta interpretanda conatibus Peresset, quae impediret, quin verisimillimam Μasseticoniecturam haberemus, numum referentis ad 'Aβακα- ενον, Seu ABACAENUM , veterem Siciliae civitatem , nunc inter rudera iacentem, pleneque prostratam .
Quam sitam prope hodiernum TRIPIΜ in Siciliae septentrionali plaga fuisse, sunt qui tradant. Huius a tem, Dionysio I. N Agathocle,Syracusis tyrannidem cupantibus , iam amplae ac florentis , modo eorum dem Dynastarum contra Carthaginienses, modo horum amplectentis partes, haud semel meminit Diodorus Siculas , Biblioth. Histor. lib. x Iv. cap. 9o. edit. Wes.
Quod vero Cl. Messeii hane lectionem quodammodo firmare videretur, illud ipsum est τὸ ABA , ut ipse legit, dimidiatam in aliquot numis , Abacaeninorum Siciliae epigraphen eerte indieans, quae in aliis ABAR , ΑΒΑΚ AIN , ABAΚΑINI, & cum integro populi nomine ABAΚAININΩN comparet. De cuius epigraphes varia scriptionis ratione adi sis Ill. Principem de Torremureta , Siciliae veteν. num. Tab. II. n. I ΙΣ. Σ Jo.Christoph.Rasche in Lexico univers. rei num. vet. ad vocem ABA . : Ioseph Ecriel, Doctrin. num. Vet. pari. I. VOLI. Pag. 189.
Ac illud quidem , quod ad Abacaeninos Graece
inscriptos numos spectat. , in controversiam revocari nequit. Verendum tamen , ne Ill. Veronensis Antiquarii Abacaeninae civitati numum adtribuentis, coniecturae tuto stare possimus. Immo vero nonnulla mi
hi succarrem intelligo, quae alii prorsus civitati ab
199쪽
488 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo ig
ipse fortasso permotus , in hoc effutiendo ματι, Seu rimento , sibi complacuerit; id totum
Abacaeno num um vindicare ostendant posse . Atque haec quidem mea est ratio . Nimirum secundam epigraphes litteram , quippe in num o haud integram , idcirco incertam ac dubiam esse Masse ius confitetur . Quae littera cum ita sit omnino vitiata , ipsa Naiseii lectio mihi suspecta est errati; eoque magis , quod in eadem ab se descripta littera , quam aeriincisam expressit , nescio quid observem , quod commode aptari ad του ' Beth , Phoenicio-Punici nativam sermam nequeat. Accedit, quod illa ipsa littora , singulari sua curvatura in num o ita exhibetur , ut ad characterem in Barthelemyo, dc in altero Musei Borgiani, paullo infra exponendis nurnis , obvium , haud longe
Νullo igitur firmo argumento , sed una levi seetus conjectura, doctus vir rem suscipit definiendam , quae firmiori certe indigeret documento . Nullum me praeterea ex Abacaeninorum numis hactenus publicatis offendisse memini ἰ qui Phoenicio-Punicas prae Seserret litteras . Contra vero nullus est, quin Graece imscriptus sit, & a Masseiano typo plane diversus . Neque illud mirabile mihi profecto videretur, quum
Abacaeninos uno Graeco utentes Sermone, Siculo-Ca
thaginiensium linguam , mores ac leges cum imperio subire coactos aliquando fuisse , nullo veteris historiae monumento constet . Quamquam ipsis Carthaginiensibus , tunc aetatis magna belli contentione Siciliae dynastas superare conantibus, foedere arinorum ac societate juncti quandoque suerint : quod indicatis locis unus Diodorus Siculus memoriae mandavit. Quare Carthaginienses imperium in civitatem Abacaenum habuisse , Cl. Pellerinio , Supplement IV. Pag. 76. eX ejusdem Diodori Siculi testimonio adserenti, non est auscultandum . Abacaeni nos quidem,qui Agathocli par-
200쪽
Θ Phoenicum litteratura illustrando 489 quantum est , hominis quamlibet eruditi somnium suit uno excipiendum risu . Nam etiam Si
tes tutabantur, post vero Carthaginiensium societatem ei praeserentes , ab eodem Dynasta, ob immoderatam Iicentiam ct crudelitatem erga subditos iam inviso , quemque insigni clade Amilcar affecerat, defecisse tradit scriptor Siculus lib.XIX.cap. 63. At eorum civitatem Carthaginiensibus armis saltem unquam occupatam suisse, nihil in eodem auctore legitur, ex quo illud efficiatur ; etsi cum ipsis Siculo-Carthaginiensibus aliquid Abacaeninis usus suisse atque commercii intelligam . Neque me multum movet ejusdem Pellerinii au toritas . Scilicet is , loco proxime citato, at Masseiano Dumo nihil minus quam ab se inspecto , hoc vellet,
ut numus alter a Barthelemyo ex regio productus Nu-seo , Iournal des Scavans mens. Novembr. 1763. Tabul. D. 2. Pag. Σ1 I9. Seq. edit. in , Iarno, Abacaeninae etiam urbi esset ad judicandus. Verum magno in errato Pelle rinius mihi esse videtur , ut qui sibi assumserit tamquam certum , quod si Barthelemyi observasset Dumum , Secus profecto iudicasset. Νeutrum quidem di Messeii dc Barthelemyi numisma archetypum videre
mihi obtigit; de Cl. Galli tamen fide ac diligentia in
Phoenici Punica sua eruenda inscriptione quare nihil dubitem,in primis facit altera Borgiani inimi argentei & minimi moduli duabus comprehensa Vocibus , quarum postrema Barthelemyanae tam similis est, quam ovum ovo . Qua eum quidem voce egregie concinit alterius numi argentei, minimi item moduli epigraphe,quam Petr. Burmanus Secundus ad D'Or-willii Sieuia Tabul. x. n. 3. satis diligenter expressit. Qui numus in adversa, ab Borgiano paullo infra describendo , nullatenus dissimilis , ex aversa semimonstri biformis , de quo etiam post dicam , protomen S Stit , superne vero ejusdem vocis epigraphen . Quamobrem quidquid de hac ipsa Musei regii numi inscriptia