De Johannis Hyrcani Hasmonaei Judeorum summi pontificis HebraeoSamaritico numo Borgiani Musei Velitris plane anecdoto Phoenicum litteratura, cuius fontes primum inquiruntur, illustrando Commentarius. Pars prima altera De phoeniciae litteraturae fonti

발행: 1803년

분량: 357페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

po De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Q

tunc aetatis Antiquariis ipsis nihilo minus quam bene perspecta atque explorata essent hujusmodi

one a Cl. Pellerinio disputatum est, id esse serme t tum inane ac commenticium , dicere haud vererer . Ego vero, nisi me multum sallit opinio , statuere posse mihi videor, utrumque & Barthelemyi & Musei Borgiani numum, quamlibet in typo varium , quin immo ipsum Μώseianum , ad unam eamdemque gentem reserendum esse . Quod de numulo ab Burmanno recensito , at Gelae, sicuti Cl. vir ipse perperam censuit loe. eit. pag. 368., nequaquam adtribuendo, en dicendum a Cuius quidem opinionis nostrae rationem ut aliquam afferamus, & Barthelemyani & Borgiani numismatis typum atque epigraPhen exponamus , necesis est. Quid autem inflatanus num us dignum observata offerat , iam ostensum a nobis est. Expendamus modo quid Barthelemyanus exhibeat. Atque ex adversa, mi lieris caput vel Cereris, vel Proserpinae, vel potius Arethusae visitur intra quatuor pisces.Quos pisces symbolum esse urbis ad mare , aut fluvium adjacentis , n tum est. Quo sane symbolo Masseianus numus nihilhae ex parte discrepat ab Barthelemymo , in cujus aversa , quadriga triumphalis habetur supervolitante victoria sertum porrigente , Pone quam stella; in imo mergo Punicae litterae : rem Sic enim hanc epigraphen expressit Barthelemyus, neque indiligenter, quidquid Pellerinius ipse secus disputarit. De Barthelemyilectione, vera necne sit, Posthac quaeremus .

Ante vero quam in eiusdem epigraphes definiendis litteris qualiseumque nostra versetur industria , de egregio Μusei Boniani num o dicendum est. Hunc autem , etsi parum obvium, editum intelligo ab Lasta-nosa, Maseo de las medalias &c. Tabul. 47. n. III. eκ quo Philip. Parata numiecti pon in suam transtulit

Siciliam numismat. ; Thesaur Antiquit. O Histor. Sicit.

202쪽

Phoenicum litteratura illustrando Q 49r

monumenta; quae tamen ars critica unquam

ferret, ut Sperlingio hasce veteris aevi reliquias

Petr. Burmanni Vol .m. Tabul.XIV. n. I 33. In quorum Antiquariorum Syllogis num um alterum videre est ab Barthelemyo vulgatum ὴ apud Lastanosam Tab. eadem n. IS Z.,& Parutam Tab.XIII.n. I 27. Sed uterque horum doctorum hominum di ipse Havereampus , P rutae illustrator, eorumdem numorum epigraphas in secunda , de qua potissimum quaerimus , earum Ilit ra , adeo vitii scatentes, aeri incisas emiserunt, ut nisi

Borgianum ad manus nunc haberemus; qua fide atque diligentia Barthelemyus & ipse Petr.Burmannus in suis epigraphis describendis usi fuerint, quidque illarum

sententia prae se serret, haud bene scio, an assequi ipsi per nos revera posSemus.

Cl. quidem Echhel, Catalogi Musei caesarei Vinis

doboneusis numor. veterum pari.I. Tabul. V. n. H. Pag.

287., numum item argenteum protulit ab Borgiano numismate parum omnino abludentem ; in cuius tamen epigraphe, ad imam basim posita, secunda vocis postrema littera , seu 3 , prorsus vitiata est. Numiautem Cl. vir hanc exhibet descriptionem : α caput imvenile nudum . in s Bos gradiens , inscriptio peregrina .

Sed ad tuum singularis elegantiae numulum , praestantissime Cardinalis STEPHANE BORCIA, tandem veniamus. In antica eius parte, caput iuvenile ego ipse deprehendo , brevique ieetum capillitio ς pone , nescio quid in Vindobonensi haud conspicuum, aviculae autem,alis expansis,vel simile,vel aliud decussatim, quod notam aut ponderis , aut monetarii demonstrare videatur, sed ab Phoenicia certissime distinctum littera . In postica, biforme adest monstrum , seu Taurus gradiens , cujus caput cornutum ad humani vultus barbati imaginem effingitur supereminente epigraphe :, quae Hebraicis nostris expressa litteris

203쪽

491 De Borgiano Hebr. Samaritico Namo Q incorruptae antiquitatis locupletissimos testes

nihili pendenti, fides sit adjungcnda ' Quasi ve-

seu Dominator , aut Dominus Aleae . Conser Tabulam n morum Phoenicio-Punicorum, ex Museo Borgiano , n . Quid vero sit τὸ AIEA , & quam vera habenda sit haec epigraphes lectio , mox declarabo . Sed de singulari ex aversa parte typo obvio, quem pene infiniti numi Μagnae Graeciae ac Siciliae ostentant, principio dicendum esse videtur . Atque hoc biforme monstrum a perpluribus magni nominis Antiquariis Minotaurum suisse, at salso sic appellatum , qui potius virum Tαυροκεφαλον , Seu Taurino capite perpetuo mentitur, jam satis explorate demonstrata res ab aliis doctis viris est. Quid porro hoe biformis monstri symbolo in numis suis significare Veteres voluissent, celeberrimorum Antiquariorum duas potissimum sententias esse intelligo . Ex quorum doctorum hominum numero sunt qui hoc monstri symbolo Veteres ad flumina tantum respexisSe pugnent. In qua tuenda sententia , altera autem de Minotauro , quam antea habuerat , in rito ab se repudiata , totus est Ill. Princeps de Torrc- muteta, Protegomen.ad Siciliae Deter.inscription.edit. II. PM.XXXXI.Seq. um Tereta aggiunta , seu auctuar.ad Phili p. Parutae Siciliam numismat. ; opuscoli di Autori Siciliani TOm.xm. pag. 23- 29. not. b. Veter. numor.

Siciliae pag. Io.Quibus in locis eruditorum primum eX- positis de hoc simulacro interpretationibus cum Petr: Burmanno ad Do illii sicula pag. 389. Seq. Statuendum censet, Petro autem Carrera Siculo praeeunte , ac pluribus ostendit, ejusmodi simulacrum ad fluvios reserendum esse urbibus, illis proximos , qui in numis suis hanc biformis monstri figuram usurparunt. A qua expositione haud multum statim aberrare videtur Cl. Nicolaus Ignarra, vir sane doctissimus , Dissertat. de Suthysiae agone Puteolano, ad extremum suum De Pu- Diqiij by Corale

204쪽

Θ Phoeuicum litteratura illustrando 493ro tanquam fraude conficta essent habenda illa , quae ab iisdem Antiquariis in lucem tum emisis

laestra Neapolitana Commentarium, pari. I. f. I. seqq. pag. 232.Seqq. 238.Seqq.,Etsi Semibos Vir barbatus , ejus

sententia , non eSt Minotaurus, neque Neptunus , ' ne

que Hebo, neque fluviorum genius; attamen hanc biformem Tauri speciem esse ipsum Acheloum quem antiquae Tabulae regem aquarum praedicant); eaque

Acheloi voce non solum Aearnaniae atque Aetoliae fluvium significari, sed esse universe quarumque aquarum vocabulum ipse contendit . Qua re declarata, illud se consequuturum putat, ut commendata Vinandi Pighii & Carrerae opinione sibi suadeat, idem simulacrum typum fuisse abundantiae ac symbolum agriculturae & ubertatis agrorum . Quam sententiam multis ornandam atque amplificandam Cl. vir suscipit . Comserendus Io. Chr. Rasche in Lexico univers. rei num.

ad vocem Minotaurus . .

Hisco eruditorum hominum de hoc simulacro ab Italicae Graeciae ac Siciliae populis , passim in numis

suis repraesentato , interpretationibus breviter recensitis , haud satis eidem argumento Borgiani numi typo, non parum luminis affusuro, iactum fuisse arbitrarer, si Cl. Iosephi Echhel Dissertationem omitterem , quam De tauro cum facie humana , Campaniae numis ab se illustratis praemissam , inscripsit; Doctrin. numor. vet. Part. I. vol. I. pag. I 29. seqq. Ac de Minotauri quidem gemina natura quid sit sentiendum,re Veterum a Ctoritate primum ab se constituta , tum Cli. Virorum

Carrerae, Pighii, Harduini , Ignarrae , Mazochii, Mario relli, Burmanni, Principis de T. M. & aliorum

de altero biformit monstro , in quod nunc inquirimus, enarratis sententiis, Vindobonensis Antiquarii haec est ratio : nimirum verisimile esse , id genus monstri, de quo disputamus, non esse symbolum fluvii; quod feci.

205쪽

494 Θ De Borgiano Hebr. Samaritieo Numo QSMSuo recensuimus loco . Quid i Sperlingius e

se id totum in fraudibus ponendum ratus, in iis

I. pag. I 32-. 136. argumentis haud levioris ponderisae momenti stabilire Cl. Auctor aggreditur . Deinde ad similitudinem accedere veri is ipse existimat, idem bisorme simulacrum esse Bacchum quod feci. II. pag. II 6- I4o. productis hanc in rem Veterum testimoniis Cl. vir annititur comprobandum . Nullum namque est dubium, quin Veteres Bacchum ipsum Ταυρο μορφον , Tauriformem, Tαυρο ρων Tauricoruem, dc aliis id genus passim appellarim nominibus , ut est apud Lil. Greg. Gyraldum, Histor. de diis gentium Syntagm.um. Oper. Tom. I.eol. 28o., & Ezech. Spanhemium, De praestant. O usu numism. antiq.DiSSert.VII .pag.392. & 393. Quod ex numis quoque patet . Conser Petr. Bur mannum adu Omilli Sieula Tabul. XII. n. 9. pag. 4I4. & 489. VI. Chr. Rasche , loc. ante cit. TOm. I. Part. I. Col. 1434.

dc ipsum Eetaei ibid. Hi ne canebat ovidius, Epistol.

Heroidum, epist.XV. vers. 8. ΣAecedant capiti eornua Bacchus eris. In hac porro CL Vindobonensis Antiquarii dispitatione id unum sibi maxime suit propositum, ut hoc

typo fluvios a Veteribus intelleetos negaret. Quamquam non is ipse est, Sicuti ait pag. 139., ut praestam tibus viris magnopere repugnet, qui in hoc typo agriculturae symbolum vident, cuius ego Cl. viri rati num momenta sic comparata esse intelligo, ut mihi temperare nequeam, quin ejus eruditae interpretati ni plane adsentiar. Ergo in biformi hoe monstro eum facie humana cornuta, quemadmodum Borgianus numus hoc sim lacrum exhibet, Bacchi typum habebimus, quem primum perhibent boves aratro iunxisse ; ideirco a multis Veterum , ut Diodorus siculus, ut Plutarchus &alii, Cl. Lahelio observante , memoriae commenda Diuitiaco by Corale

206쪽

γ Phoenteum litteratura illustrando a 49s

aestimandis monumentis unus solus sapuisset; contra vero Antiquarii plane caecutientes inrunt, aratri & sationis inventor fuisse ereditus est, Sed haee hactenus. Ad Borgiani numi epigraphes lettionem venIamus . Quamvis antem του SVau prior littera , nempen Mem, vetustate serme consumpta in numo obse vetur , quam in Vindobonensi quoque ex parte deu, tam video ; nihilo tamen minus eo, quo ipsam deseri'. si modo , restitui posse atque omnino debere, si qui sunt, qui dubitent, hi profecto nodum in scirpo quaerunt . At enim vero, praeterquam quod utroque Innumo haee ipsa exesa littera haud obscurum post se relinquit vestigium τῆ m , seu n Mem; habemus in promptu duos eiusdem plane commatis ab Lastanosa,Tabul. 47. n. II S., ab Paruta , Tabul. XIV. n. 233. Productos numos . Quibus sane numismatis , etsi omni ex parte nihil minus quam accurate delineatis, haec nostra tamen lectio plenissime confirmatur . Conser eundem Lastanosam, Tabul. indic. n. II Σ'& Parutam, Tab.xv. n.

I 4r. Uno verbo , idipsum Syan , jam in aliis usu patum επι γραφα, uti Gaditanis , de quibus supra pag.

4OI .seq., hele esse legendum, certo promittere ausim .

Atque hac prioris vocis epigraphes constituta lectione , nihil video quod in altero , quod sequitur . voeabulo , seu-ΑΙΕΑ , quicquam negotii facessat , Primam & postremam litteram , satis explorate eo-gnitum esse cuique & perspectum potest ad τὸ AIeph

omnino pertinere . Secundam vero pro τω Iod, esse sumendam,vetus Μelitense in primis,Phoenici Punice nempe ac Graece inscriptum monumentum,de quo pag. 92-147-I33-I63-I77-I9I-193-Σ Ο. not. eopiose di Ctum est,habeo,quem testem confidenter sequar. In qua

sane insigni epigraphe hoc ipsum elementum eodem habitu in Boviano & Barthelemyano numismate ineedens

haud semel comparet. Quod porro illud ipsum esse

207쪽

496 De Borgiano Hebr. Samaritico Numa Qeam omnes Sententiam conspiraSSent, ut cae

teris doctissimis hominibus imponendum cen-

revera το Iod, jam unanimi consensu, nullaque apud se dubitatione relicta, statuerunt ClL viri Ba thelemyus, Smintonus ac Peregius-Bayerius , & sane rectissime . Illud autem quum ita sit, mirari certe subit, Barthelemyum ipsum hac in numi sui epigraphe , diligenter ab se caeteroquin descripta,statim legendum censuisse τὸ NnN Ahea , vel Ohea , tum potius Oea, aut aut Aea , hujusque suae lectionis του n He , loco του νIod, propugnandae ergo, in allata Meliten si inscriptione, ad quam loc. cit. Iournal des Mavans an . I 763. Pag. 2II9. , ille idem provocat, praesidium quaesivisse. Uerum enim vero , eruditissimum virum , si quid eo loci sibi humanum contigit, quod a nobismetipsis numquam alienum est, sesellii ejus memoria . Et quoniam , ut saepe alias ei evenire intellexi , de hujus Secundae litterae vera ac nativa potestate haerens dubiusque pronunciat incertus quoque animi adeo est, ut urbi ne Oeae Africano littori proximae,de qua vide BO- chartum in Chanaan lib. I. cap.XXIV. pag. IZ . Se R., arvvero cuique alteri Siciliae civitati adscribendus numus sit, non audeat definire .

sed proximum est, ut quid Phoeniciae epigrapheSτο AI EA , indicet, brevi disquiramus. Quod ver Cl. Barthelemyus Aeae Africanae urbi suum adjudicari num um posse opinatus suerit, haud equidem video quemadmodum haec bene defendi conjectura possit.

Quo minus autem ei adhaereamus, impedimento cem vie est ipsius numi ab Cl. viro producti elegantia singularis , quae profecto fabricam Africanis numismatis longe superiorem , aperte prodit . Quod de Borgiano aliisque id genus numis eadem signatis epigraphe atque superius prolatis,item adserendum nullus ego dubito . Quare illam ipsam Aeam , vel Oeam , urbem Africae

in UAnvillii mappis ad longitudin .gradum circiter 3 -

208쪽

Phoenicum litteratura illustrando q97 serent esse Apage, inquam,hominis ita comparati animo, at in Phoeniciis tractandis litteris

latitudin. vero 39. positam cum MN Alea , aliorsum omnino quaerenda , in Borgiano num o cum primis expressa , nihil prorsus habere commune crediderim .

Ac dum mecum haec cogito , & si quid assequi legendo potui, in eam demum inductus sententiam ego sum , ut arbitrer AIEA voeabulo nihil indicari quicquam aliud posse , quam ipsam illam Italiae adjacentem insulam Αἰαίαν , vel Aἰαίην, quam Calypso

habitasse dicitur, ut traditum litteris ab Homero est, ,Ulyssis errores in interno mari circa Siciliam , Italiamque enarrante , OIysseae lib.M. vers. III. Quod postea multi ex Mυ γογραφοιο secerunt, ut Hesiodus, ut Apollonius, ut Hyginus, Virgilius, aliique veteres scriptores, quorum praecipua testimonia complexus est Cluverius suae Italiae antiq. lib. m. Cap.VιI. Pag.993 - 999. Ioo 2. Hanc autem insulam, quam Graeci ea appellatione vocarunt, Latini vero AEAEAM dixerunt, quantum Phoeniciae epigraphes,de cujus satis perspecta Iectione ne ullum quidem moveri dubium potest, 4criapturae rationi accomodate, congruenterque aptetur , nemo est, quin sentiat, percipiatque .

Et quia eadem insula, priori suo iam antiquato nomine , posterioribus vero aetatibus plane aliam , ut permultis vetustis & insulis & civitatibus , temporum longinquitate , aliisque de caussis accidit, sortita est appellationem; hinc iactum est , ut quis verus ejus situs fuerit ac positio, apud eruditos disputetur . Quam in rem , ne longus sim , Conser eund. Cluverium loe. Cit. lib. IV. pag. IJo2. x Christoph. Cellarium , Notit. Orbis Antiq. lib. II. cap.x.β. xxx I II. pag. 766. Σ Ill. Μich. Vargas Maeci uca, Delle antiche colonie venute in Napoli Vobr. g. 42. & 44. pag. 28. dc 3 o. seq.; ubi auctor eruditi hujus operis , quod Cl. Iacobo Μarto rellio potissimum deberi intelligo, MAEAΜ ipsam ab PONTIA ,

209쪽

493 De Borgiano Hebr. Samaritieo mino qnihil, ut videtur, versati, tam praecepS, tamque audax judicium ς hominis dico, non investigan-

nobilissima insula, hodie PONEA , sinus Formiani, seu Caietani, non esse distinguendam statuit. At haec si,sius persequi non vacat. Μaneat autem hoc Borgiani Husei monumento , aliisque generis ejusdem Φοινικως inscriptis metallis a nemine Antiquariorum bene obse Vatis , AIAEAM , sive AEAEAM insulam, sicuti Graecidi Latini eam appellarunt, singulari opera, artificioque

Procudisse numOs, quibus suam nominis celebritatem Commendaret posteritati.

Sed etiamsi vix, immo Uero ne vix quidem demniri posse darem , qui eiusdem insulae situs in Itali- eo mari in sero , sive Tyrrheno, fuerit ac positio atta men nihil est ambigendum , quin eo nomine antiquitus appellata ibidem exstiterit. Nam Borgianus num us, aliique ejus generis, in quibus legendo το AI EA , nihil facto , quod non Phoeniciarum modo litterarum

nativam indolem rectissime non reserat,sed & cum v tustate non bene componetur; rem , de qua quaerimus,apertissime demonstrant. Verum de Uetere AI EA, vel AEAEA insula ab Homero primum, ut videtur, celebrata , nulla est caussa, cur plura disputem .

Redeo ad illa , quae pag. 4o. not. initio dicebam ,& de Cl. Malisio animadvertenda mihi supersunt. Νώmirum si in una Gaditani numi Phoenieio-Puni ea epi

Pag. 29 I. Seq. , rem ipse attigit, quamvis in illa interpretanda minus ei successerit; in caeteris declarandis nihil propemodum ab se scriptum video , quod doctissimi Antiquarii magnis conatibus , laude tamen serendis , respondeat. Ac restat, & res Ipsa omnino postula flagitatque, ut quorum superius pag. 4o7. etiam memini post Ill. Hasseium , non prorsus omittam doctos illos Antiquarios , hoc progrediente saeculo claros . De quibus Diuitigeo by Cooste

210쪽

γ Phoenicum litteratura illustrando Q 499dae, sed involvendae veritatis studio scribentis , rem autem in falsi suspicionem vocantis, quidem , ut institutum ipse persequar, aliquid est di

cendum .

Venio igitur ad Cl. Blasium Anton. Nassarre . Is autem in suo Prologo ad Christoph. Rodriguere Bibliotheca Universat de Ia Polygrophia Esanola , ab se publicatam, tres Gaditanos mimos , totidemque bilingues Phoenicios , & unum Μauritaniae Regis Iubae I., tres denique, quos vocat Carthaginienses , sed rectius Siculo-Punicos nominandos, eosque Omnes & singulos jam cognitos , exhibuit sol.VII. . I x. Nihil tamen hei creperio , quod has Phoenicias aliquatenus illustret litteras , tum ejusdem eruditi Hispani in iis describendis numis,insignisque διγλωττου marmoris Melitensis Phoenicio-Punica delineanda inscriptione , de qua suse jam disserui, maxime commendet diligentiam . Videamus iam de reliquis. De Μichaele Foum montio, rientalium linguarum caeteroquin haud ignaro , quid rursum dicam λ Quae de hoc ipso Melitensi

monumento commentatus est, Sicuti pag. 1OP. Seqq.

adnotabam , litterarum vero diagramma , quod ex eadem inscriptione ab se erutum excogitavit, in suaque Dissertatione Italice scripta , ibidem commemorata nobis proposuit, quodque Cl. Auctores Novi Diplomatici Tractatus, Gallice conscripti, aliquot suis emendationibus , at maxima ex parte ad arbitrium confictis, Tabula aeri incisa num. IV. descriptum , reficiendum ac

veluti recoquendum censuere Tom. I. pari. I. Seci. II.

cap. XII. pag. 6 4. - id omne , inquam , hac in litteratura nulli prosecto non usus modo nobis suit, verum etiam in id genus litterarum nativam indolem magis magisque obscurandam , tum etiam veram earum seriem, ordinemque miscend um , ac mirum quantum Pertia bandum , unice cessit .

Sequitur Cl. Erasmus Froelich. Qui doctus vir

SEARCH

MENU NAVIGATION