De Johannis Hyrcani Hasmonaei Judeorum summi pontificis HebraeoSamaritico numo Borgiani Musei Velitris plane anecdoto Phoenicum litteratura, cuius fontes primum inquiruntur, illustrando Commentarius. Pars prima altera De phoeniciae litteraturae fonti

발행: 1803년

분량: 357페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

33o De Borgiano Hebr. Samaritico Numo si lustris res est, ut cujusque harum litterarum stu. diosi aciem mentis effugere nullo modo possit.

nostri vocant,deprehendo, voce insculptum 9 a I, sive p Xesar, i. e. Caesar, ut bene legit & interpretatur ε Barthelemyus. Qui alter typus est ejusmodi, ut nihil supra, ad ejusdem cumprimis litterae hisce in monumentis obviae, nativam indagandam potestatem, eamque demonstrandam plane ad Veritatem , desiderari posse videatur. Hinc quoque lectionem ' pplenissime confirmant tres alii numi apud Pellerinium

ipsum , Recurii de Medaim de Pe L Tom. Iri. Tabul.

XX. n. 9.dc Io.-Lettres Sur diverses Medailles epist. Ir. Tab. II. n. I. pag. I 8. seq.,Caesari item inscripti. Quos Porro tres postremos num os non SABRATAE , Tripolitana egionis urbi , quemadmodum ille idem Barthe lembU 'oc .cit. pag. 43. opinatus est; Sed potius THABRA-' CAB civitati, quae in Numidiae confiniis & Africae proprie dictae sita est , sicuti is ipse feliciori conjectura Proxime ponebat, percussos fuisse , & Pelle rinius &Ludov. Dutensius, Explication de quelques Medalia

Ies . . . meniciennes pag. 94. I 37. Seq. edit. I. dc Indic. Pag. 243. bene agno erunt. Numum vero, de quo primum aiebam, ACHULLAE, maritimae urbi in Africae Byzacene cusum , Latina epigraphe ex aversa P.QUI CTII VARI nomine signata, aperte commonstrat. Hunc Porro num um in Cl. Alexandri Recupero scriniis ad-fiervatum ad manus habui .

Sed ad σου Dpa, lectionem magis ac magis confirmandam revertamur . Neque verior Pellerinus ipse est, Cum suam ut tueatur , Barthelemyi eamdem, quam amplectamur, lectionem eo nomine Castigare aggreditur , propterea quod ab similitudine abhorrere sibi Videatur veri, atque ex numis tum Phoeniciis, tum Punicis exemplum peti nullum putet posse, quo Regi ali- Cui ea ipsa epigraphe suo instructa articulo , Lamed, inscripta reperiatur . M Cela est sans exemple , dc ne

242쪽

o. Phoenicum litteratura iliustrando 33IId vero tanti est in iisdem producendis monu

mentis, quod jam declaravimus ) ut sine hoc no-

paroit pas vraisemblable is , ait ille , Supplement. IV. pag. 84. quae,quantumvis leUissima,urget tamen, ut non BOCCHO Regi , sed LEPTI Africanae , vel saltem alteri civitati num um adjudicandum esse pugnet. Quasi Uero idem articulus cujuscumque sive Regis , sive Numinis , sive privati hominis pracsκus nomini , Plioenicio-Punicae dialectus analogiae adversaretur ;& quod Hebraei veteres , ri,s e ra I , i .e. Iobo , Davidi, Salomoni, Cyro , ma',ua, , ri ripa ub,

Baal-Phegor, Aschtaroth, dcc. dicebant quam maxime ad linguam suam accommodate , Phoenices & Poeni sine errore dicere nequirent. Quod dicendi genus adeo notum est, ut nihil in sacris Hebraeorum voluminibus , & in Chaldaeorum ac Syrorum libris vix quidquam tam aperte, tamque dilucide declaratum habeatur. Quod autem Poeni ab eodem loquendi more nequaquam abhorruissent, jam ipsa lectio , Bocchum , Mauritaniae Regem haud obscure indicans , ut

quam primum commonstrabo, eaque satis firmata monumentis , rem in tanto collocat lumine , ut quem a modum de altera a superius aiebam littera , pag. 32O. , haud scio, an in Phoenicio-Punica litteratura aliquid magis quoque exploratum nobis sit atque compertum . Nam, ut mittam idem Melitense monumentum & Pal- mirenam pag. I 8 o. prolatam epigraphen ; an non id evidentissime patet ex iis, de quibus dixi pag. 3 II., Inseriptiouibus Citieis apud S intonum, Dis Sert. I.pag. I 6. 24. 34. - Di Ssert. II. Pag. 22. λQuae res , etsi per se satis superque pateat, nullaque ampliori indigere probatione videatur; attamen apposite in mentem mihi Uenit eodem spectans, bilinguis sepulcralis inscriptio. Graece nempe, ac Φοινη- κως simul exarata , ab aliquot annis circum Athenas inventa ; digna profecto , Phoeniciae Palaeographiae il-

243쪽

3 3a γ De Boetiano Hebr. Samaritico Numo Q stri ad ea ipsa illustranda conatus nihil valeant

omnino . In quo munere SuStinendo, quum caelustrandae gratia, atque ob huiusmodi monumentorum paucitatem , quae serae POSteritati consecretur . Quare in medium eamdem heic proserendam puto , quam suo loco Tabula in aes incisa evulgabo . Inscriptionis ectypon , Plures inter vetustae aetatis a pictore Gallo Fauvel jam collectos lapides, ad Parisiense Museam post deducendos, aliisque colligendis studiose dedito, abhinc annos multos Athenis idcirco commorante , repertum , insigni comitate Sumeus Cl. vir Iohannes David Akerblad , ut est ιοτατος , ibidem ab se Prius forma excussum gypsea , deinde maiori, qua potui, fide ac diligentia delineatum, quum e suis orientis redux itineribus Romae anno 1798. ipSe versaretur , mecum humanissime communicavit. In qua sepulcrali describenda inscriptione , praestat huc transferre , quae sunt ab Cl. ipso viro hanc in rem brevi animadversa . Est autem cippus candido marmore affabre elaboratus, & sane rarae conservationis, duplici insignitus ἐπιγραφη ; Graeca scilicet tribus complexa versiculis, Phoenicia vero duos fere continet. Quae Graeca, Am

i. e. , ut ego ipse interpretor : T cippus ad memoriam viventium , Abed-Teleth, filii AbeHSchemesch, Sidonii. Nam τὸ civm Bel halim , ad posteros potius , quam ad ipsum Ebed- Telethum , quasi vivens , monumentum hoc sibi posuisset, reserendum mihi videtur .

244쪽

Θ Phoenicum litteratura illustrando Q 333teros a nobi S Superius commemoratos litteratos

viros, illi ipsi, de quibus agimus, Antiquarii ma-

Haec porro lectio . si quid habet disputationis, in

una tantum consi Stit secundae vocis, Zecher, prima littera , quam aliquantum dubiam Cl. vir agnoscit . Cujus ego elementi formam in nullo alio,quod evolverim Phoenicio monumento obviam , ipsius quadratarii in ea littera scalpenda vel arbitrio , vel indiligentiae adtribuerem . Nisi temporis injuria eam ipsam paullulum passam dicamus . De τω vero ri,IVIII Cl. vir censet, nomen esse debere Phoenicium, quod Graecae Artemidori appellationi respondeae. Te ergo n, n Teleth ,

ejus sententia, nomen , vel epitheton Dianae Phoeniciae sit oportet . Illud tamen non satis exploracum ipse profitetur. Quod si conjecturae locum dari sibi ipsi liceret, quemadmodum in vetustis eruendis monumen iis haud semel iaciunt Antiquarii; Cl.vir eo serme indu Ceretur , ut erroris Suspectam haberet primam olitteram ν, in ejusque locum sufficiendum esset ipsum elementum , Lamed ; adeoque legendum , quod idem est atque ID, I Lilith , seu ipsam et Necate ,

aut saltem illa ipsa alicujus numinis Syrorum appella tio . Et quoniam hanc de eadem voce conjecturam sa-Cere , plus nimio fortasse audax sibi esse videatur ; hac ergo prorsus posthabita , illa una lectione του n, n standum esse Clarissimus Suecus existimat. Ex qua sane lectione, quam eadem ipsa planissime exprimit,

id sibi praesidii petit, dc quidem eo usque , ut τὸ n ,ri

quod Syro-Chaldaeis significat Tres , Tria , in mentem revocet illa epitheta , quibus Veteres Dianam cognominabant, ut Diva Triformis , Πιμορφος , Tριπρμωπος Iis demum , quae sequuntur , vocabulis nihil inesse , quod facessat negotii, eruditus vir bene observat. Ε xempli caussa , τὸ tau IV Servus . aut Cultor Solis Heliodori appellationi commode aptari , satis intelligitur . Haec quidem ex Cl. viri ipsamet sened

245쪽

334 γ De Borgiano Hebr. Samaritico Numo Qjori diligentia industriaque antecesserint, immo etiam in ejusmodi versandis monumentis permul

ta , quam gallico sermone mecum quoque perbenigne communicavit, fideliter eXprimenda duxi . De aetate vero sepulcralis in ea sententia est, & sane omnimode probanda , Christianam aeram illam ante-Vertere . Quamquam ego ipsam eadem epocha longe anteriorem facile judicarem .

Atque, ut ad illud , quod de eodem articulo , G

med,in praedicta inscriptione atque in aliis conspicuo , opponit Pellerinius , rursum veniam ; sit in alterum exemplum num us , quem Pag. 4Oo. & So O. not. indicavi ; de quo me quidquam dicturum promisi. Quia

vero hic numus in sua Phoenicia epigraphe unam exhibet litteram , eamque ipsam, de cujus vera potestate hactenus disputatum est; ipsa rerum Series exhortatur , ut eo loci non tacitus praeteream quid de hoc altero num o sentiendum mihi videatur . Hinc autem magis ac magis apparebit, lectionem eam unam es Se , quam teneamus Oportet. Non enim Cl. Iosepho Eckhel, Doctrin. num. Teter. pard. I. VOl. III. pag. 42I. , magis audiendum , quam auscultandum censeo, de Barthelemyo scribenti, quod eadem lectione descriptos mimos , Regi Boccho infirma Sane conjectura vindicare ausus fuerit. At hunc eruditum Vindobonensem Rntiquarium sic concludentem quid ego moror Is enim ille est, qui hoc in genere litterarum , monumentis vero aut inconsultis, aut minus attente observa

tis , quibusque Barthelemyi το pn, abunde confirmatur, modo huic , modo illi dicam impingit. Quo autem iure, quave injuria iudicent docti homines , quos

haec litteratura non lateat.

Atqui num um , de quo dicturus Sum , iam vulgatum equidem intelligo , in primis ab eodem Echhel ,

246쪽

Phoenicum litteratura illustrando Q 13sta protulerint, quae ad hanc promovendam lit. teraturam conducant plurim uir ; de iisdem idcir-

n I. pag. 286., & nostra sere memoria ab Cl. Ludov. Dutensio , lo c. ante cit. Dissert. I. pag. 78. Quid autem in numo deprehendatur, audiamus ipsum Eclahel sic illum describentem, videlicet ae Caput Palladis galeatum .ὶ Iuscriptio litteris peregrinis , Palladis , ut

videtur, caput adversum , tectum galea cristata . Haec ille, qui ab numi μιγραφης interpretatione aggredienda satius abstinere Sese duxit.Quamobrem ergo Quod

is hoc , inquit ille ipse , difficultatis & periculi habetis plurimum , ac Mnique impensum quantumvis stu- ,, dium in conjecturas desinit ,, . Itane vero λ Charactere, tamen , quibus exaratur num us, Satis perspecte esse atque explorate cognitos , ex hucusque ea de re

a me passim disputatis colligi posse , qui negat, in hoc studii genere paulisper exercitatum futurum neminem, perfacile mihi persuadeo . Quod autem Cl. Dutensii , lo c. cit. pag. 79. seqq. , Phoeniciam numi epigraphen legentis di 'Su NI Le-Arad Melech, atque in te pretantis Aradi Regis , expositio minus sese Antiquario Vindobonensi probarit, loco proxime indicat. part . .

VOl. IV. Pag. I 2.,non repugno quidem . Arado namque insulae ejusdem nominis Phoeniciae Regi , quin nu-mus sit adtribuendus , certe obstat omnino illa ipsa , de qua inquirimus, epigraphes ab Dutensio perperam lecta littera; idcirco numum alterum eodem inscriptum elemento LEBEDAE, seu veteri LEPTI in Africa, sine ratione ad judicante, loc. ante cit. Pag. I 33. & I36. Quod si argumenta , quibus ad suam confirmamdam sententiam, contra Barthelemyum , Pelle rinius ipse nititur, ut Lepti suos addiceret numos , qui tamen ad unum spectarent Bocchum Regem , eidem Du- tensio tanti visa sunt ponderis, ut sibi vel maxime

probarentur ; adeoque litteram P ad τὰ ' Daleia, minus recte transferens, hoc in altero numo idem ipse

247쪽

36 γ De Boetiano Hebr. Samaritico Numst Uco litteris, quippe ad corum usque aetatem quadam , ut ita dicam ct maxima ex parte obductis legerit IVA , Arad, loco του P N, Arah ; mihi certe

monumenta magnae auctoritatis atque fidei sequuto, si de ejusdem literae vera potestate secus deliberandum esse , haud immerito videatur quid hos & illos Anti- quartos Vid. supra pag. oo. not. morarer, qui posthabitis gravissimi momenti inscriptis metallis ac lapidibus, ea quasi certa sibi sumunt, quae in controversiam vocari Don modo possint ac debeant, sed etiam quae falsa omnino sint. Quamobrem in huius numi ἰπν- est legendum το p N,, Le-Arah Mesech,i .e. ARAx , sive ARACHI RLCIS. Quem porro suisse hune Arachum Regem , qui id sibi nomen jam usque ab v timis notum temporibus , Genes. x. Io. , viridi carit . nihil sane me legisse memini. Qua quoque aetate cuive regioni ipse imperarit, desunt monumenta, quibus illud des niatur. Quisquis denium ille Rex suerit; eo certe nomine virum regia dignitate insignem, antiquitus exstitisse , num us planissime evincit atque essicit. Hoc autem icnendum reor. De caetero num um, uti eius indicat fabrica, vel in ipsa Phenice , vel in coloniis Phoenicum per orientem olim distusis, percussum fuisse , &τω Lamed, praefixo Arachi nomini, at que eidem, licet mihi ignoto , Regi haud dubie tamen inscriptum , res est ejusmodi, ut, meo animo, nihil amplius habeat disputationis , nisi apud quos praejudicata opinio valeat, aut quibus quae Phoeniciarum propria vis ac natura ferat litterarum , haud innotescat. Superius dixi, num i epigraphes lectionem Dpab, quam illustrare aggreSSus Sum , ac dubio procul de Boccho Rege interpretandam censeo, eam unam esse utique admittendam . Etenim quae Barthelemyus , Iourvat des scavans menS.NOVembr.ann. 763.num.VII. Pag. 2I 29.Seq. de Secunda επιγραφῆς voce commentatus

est, nobis quasi filium praebuit quidem , ut ejus adse

248쪽

o, Phoenicum litteratura illustrando Q 13 caligine, sed ab iis in vitam quasi revocatis, prae. clare meriti, haud exiguam, diuque apud posterosta ingrederemur ; sed sine assirmatione , ac dubitanter vero, ut saepe alias , modo legens 'pan Mibohar, perinde ac si ad BOCCAR , alterum Mauritaniae Regem, ex quo,ait ille, Boechus fortassis duxisset originem,hoc vocabulum reserendum esset; modo lectionem sibi

fingit του pzn, vel , vel denique ; de

quibus sane postremis ita lectis vocibus, quum ne minimum quidquam ad rem declarandam ipsae faciant, nihil statuendum doctus vir existimavit. Quod autem prioris vocis, praeeunte ipso Ba thelemyo , a nobis lectae DpI, , ultimam litteram pro τω v Aain, esse si mendam, adeoque legendum BOCCHocontenderit eruditus Couri de Gebelin, Monde primitis .... Origine dia Langue, Tom. m. Pag. 49 I. T

dem Phoenicio-Punicae inscriptioni lucem aliquam aD serunt quae Cl.Io. David Michaelis, una S intoni inter pretatione fretus , de hoc numo ab se quoque producto disseruit, virilegii Geograph. Veter. Hebraeorum post Bochari. pari. I. pag. 3o . seq & 3o8. , Tametsi τὰ , Lamed, in τα Smintoni Labedutet, esse prae fixum, recte suspicatus fuerit. At quid de τῶ ba baro vocabulo , quod superesset, sibi faciendum sit pNullam utique doctus Michaelis urbem videt, eo appellatam nomine , cui aptari eaedem litterae possint. Adeo Smintoni lectio ad illustrandum num um nihil

omnino conducit.

Una igitur maneat superius indicata , eaque & numis&lapidibus tam bene confirmata

κer,i.e. BOCCHI VIGILANTrisIMI . Nam in conjugationο quam PIEL vocant, verbum ipsum ' pan actione intensiori esse convertendum , nemo Hebraice doctus

nescit. Quae sane interpretatio eum Bocchi Regis im

249쪽

338 De Borgiano Hebr. Samaritico Numo aduraturam Iaudem Sunt revera consequuti .

Ac mihi quidem , quamquam hi Antiquarii

genio , vel audaci ad suscipienda intentata aliis , quam mirifice congruat, ex rebus Punico tertio bello ab se gestis colligere licet. Qua namque vigilantia, quave assiduo affectu, salutis suae ac nativae libertatis studiosissimus ille ipsα Naurorum Rex, eodem bello, Iugurtham adversus Romanos principio incitarit; deinde exercitum suum cum Numidaram Rege conjungens gesserit sese, sed semper fraudulenter; tum post varios casus, nulla ne e Situdiuis suae cum Iugurtha ratione habita, ut Populi Romani amicitiam sibi conciliarer . Numidarum Regi insidia; tondens, Syllae demum Punica fide tradiderit; locuples testis est Sallustius in Iugurtha, seu de Bello Iugurthino cap. 8 I. 87. I 2. IOI. I 4. Io 8. II 3. & II 4. Itaque το , seu vigilantissimum,quod ipsa ἐπιγραφη litteris palam exprimit Phoenicio-Punicis, Regi Boccho aptissime convenire, satis superque ita declarare videtur , ut majori, mea quidem sententia , non egeat explanatione . Quae cum eo demum, quo exposui modo res sese habere mihi videatur, non est quod Cl. virum Francisc. Perezium-Bayerium morer, de vera ejusdem ἐπιγραφῆς

lactione ita dubitanter scribentem , Dei Alsabeto y lem

sua de los Fenices, Tabul. 2. 4II. pag. 367. , ut nihil definiendum sibi esse arbitratus sit, an ad Leptim , uti Smintonus & Pellerinus existimarunt ', an vero ad Eo chum Regem , quemadmodum Barthelemyus censuit, ejus generis num i iisdem descripta litteris spectarent . Quod certe a tanto illo viro ne vix quidem expectassem ; perinde ut de eadem μιγραφοῦ nihil certi constaret . Ac de litterae saltem p Κoph, genuina vi ac potzstate illum ipsum nobiscum plane consentientem habe- mus, sicut ex eius Alphabeto evincitur.

Atque iis de hoc numo expositis, in Boechi Regis honorem ab suis Numidis percusso populis,Cl.s intoni

250쪽

Phoenicum litteratura illustrando si fastmajus quiddam animo complexi, multo etiam hac in litteratura vidisse videntur,quam quantum

conatus ad Phoeniciam illustrandam litteraturam eo Pacto persequamur , ut Si, quorum Supra mentionem secimus pag. SI a. seq. , doctorum virorum aliqui e ομνεμως inseripta eadem monumenta explicare aggressi fuerint, hos quoque adnotatione nostra taciti non

Praetereamus.

Adeamus ergo ipsius S intoni alteram an . I733. indicatam pag. 3I3. not. Dissertationem . Atqui primam ἐπιγραφοῦν sepulcralem,quam ibid.enucleandam assumit pag. 8 II- I I9 , ct inter Phoenici Citieas Pocockii Vol.M. Tabul. x III. n. q. pag. 2I3.,Cl. Anglus sic

interprete, ΑΜΑTHUNTIS PRINCEM : CITII REκ : C RYNIAE REGULUs . Qua in lectione tria urbium Cypri rum , totidemque earum sive Regum , siva Dynast rum repertum iri, non suspicari modo, sed & considenter adserere Cl. vir haud subveretur pag. 14. At quam vellem doctum S intonum in eruendis hisce ἐπιγραφῆς litteris maiorem curam posuisse atque Stu diuini Etenim quum primum elementum omnino sit seu ri Tau, undecimum vero formam Phoenicio amaritici m , vel ' Iod, ac decimam litteram ab Smintono praetermissam nihil nisi unum o Sehin , prae se serre palam appareat; ejus lectio ipsi inscriptioni nullo plane

modo accommodata, quorsum evadat, nemo non in

telliget. Qua re quid clarius λ Tota ergo Cl. viri expositio , ut Iibere dicam quod sentio, purum putum commentum est. Quod tamen non eo dico , quo mihi veniat in dubium , an plures diversis insulae Cypri urbibus Dynastae antiquitus imperarint . De quibus Principibus adeundus Iohan. Μeursius cumprimis in Cypro , site de illius insulae rebus, ct antiquiti. lib. 1I. cap. VI .ct seq.Oper. Tom.I I. edit. Florentiae 2744. col. 627, seqq.

SEARCH

MENU NAVIGATION