장음표시 사용
101쪽
08 ARIST. DEgnitudo paruitas dilatatur, non quod extrinsecus aliquid materia arripiat,sed quod eam ν habet, ut utriusque esse possit. Quapropter idem es crassism tenue, eorumque una materia cf. Hi autem id quod crassum o densium est, graue: leue, id quod es tenueo raru .Duo enim craula O tenuia comitantur. Gra uia enim O dura crassa νidentur esse,contraque rara,
leuia C mollia Sed in plumbo ct ferro pondus rities diferunt.Ex his ergo quae dicta sunt,hocpers iacuum est, inane nec omnino nec in eo quod rarum Otenue est,separatum esse ed nec pol late esse,nisi fomte qui piam omnino velit inane appellare,id quod cavi fa est, cur moueatur loco, quicquid inouetur. Ituo autem pacto rerum grauium leuiam materi. hoc ipso quod eius; di est, inane erit. Crassa enim O tenuia, quatenuta ita di crepant, vim obiciendi afferendique motus Libent: qua autem ex parte dura sunt mo ha,perpessionis, impatibilitatis,non motus, sed p tiva commutationis .c sc inane quidem quatenus sit, O non si boc modo explicauimuS.
S Eq itor mi de tempore dissera κ .Primum autem non alienum emit de eo dii ut areis rationibus quae ἐς ίε ys a nobis dicantur , sitne in js quae sint, an in iis quae nulla sint: teinde quae riua natura sit. Ac illud quidem non esse omnino,aut Nix exiliter ess ex bis fulicari possum M. Alia enim elira pars praeterhi, nec est,alia futura est, ct nodum est ex quibus in me um quod semper sumitur, te pua constat. Quod autem ex iu constat quae nulla sunt, feri nonposte ν
detur,ut in rerum numero reponatur .Prael erea omnis
rei quae ex partibus costatsi modosiit,tum cum est,aut aliquae partes,aut omnes sint necesse est. Teporis autealiae Dei ut, aliae Iuturae sun nec vila est,cum ex par
102쪽
tibus constet, O praesens pars no straesertim cum pars totum metiri, O totu ex partibus constare de beat, O tempus ex puncto temporis coristare minime Ῥideatur Praeterea hoc ipsum pudium temporis,quod praeteritum Ofuturum dininguere Nidetur, tr
num idem semper maneat,an aliud O aliud sit, nofacili intelligi potest. Si onim aliud O aliud est, O nulla in tempore pars cum alia simμl sit nisi mira cotianeatio alia contineatur,ut breuius tempus a diutumniore: punctum autem temporis quod non est, antea
fui necesse est aliquando occidisse: O punisa quidem teporis semul non erui, occidisse tamen necesse est semper superius. t enim fieri non potest,ut in seipso quiadem occiderit,quia tum erat: ct in alio puncto leporis superius punctu occidere non potuit. Sit enim hoc postum eri non posse, vi puncta temporis inter se, su admodum nec pundiu cum puncto, haereant. Si igitur in consequente non intemft ed in alio, pro odio in m
mentis innumerabilibus quae intercesserui, simul fuissent. quod fieri non potest.2 ec νero idem; per manere potest. UYstius enim rei quae diuidi potest Ofiniata eli, unus in terminus siue cu uno, siue cu pluribus cohaereat.Tuncitum autem in terminus, topus finiatum certum notari poteri.Praeterea cum code tempore esse,nec prius nec poHerius, idem quod eode temporis puncto esse declaret: certe si ea quae insuperior ous, quae in ponerioribus fuerat in hoc eodem puncto sunt, ut ea quae millesimo abhinc anno,cu tu qus hodie gesta sunt,erunt, nec aliud alio prius aut post rius. Ac de iis quidem quae tempori conueniunt, O in eo insunt,tot ni disputata. uuid aui est lepus, qu que eius natura, eode modo ex io quae tradita sunt incertu en,νt ex ijs de quibus supra explicauimus. ij enim νniueis motum esse censent,alijsphaeram ipsam.
103쪽
At conuersionis etiam pars,tempus est quoddam,co uersio non es. Conuersionis enim pars es id quod est acceptum,non couersio. Praeterea se plures caeli essent, peraeque tempua culinuis eorum motus esset. Ita multa temporasimul essent. Sphaeram aut esse tempus existimarunt, qui illud asserunt, propterea quod Otempus O νniuersi sphaera omnia complexu suo continent. Quae profecto oratio stultior est,quam ut vide- dum putem, quae incomoda ex easequantur. Quoniam autem motus mutatio quaedam tempus videtur esse,hoc considerandum est. MotuῬ quidem mutatio uniuscuiusque,in eo tantum est quod mouetur, aut ν-bicunque fuerit id quod mouetur. Te in autem pem aeque o νbique, apud omnes est. Praeterea motus omnis velocior est tardior: tempus autem non est tarditas enim ct celeritas tempore di linctasunt. Id enim velox dicitur,quod breui tempore magnum: tardum , quod diuturno longo paruum stactum consecit. Tempin autem tempore no distinguitur, nec quam multum,nec quale sit. Perspicuum est igitur, temponon esse motum. γhil autem hoc loco intri es motum
AT vero no sine motu est. Cum enim ipsi nihil me
te agitamua,aut hoc ipsum minimὸ animaduertiamus: nobis tempi praeteriisse non Nidetur: queam dum nec ijs, quos fabulae tradunt in Sardinia apud Heroas dormire,cum experrecti fuerint. Coiungunt enim superim tempus cum consequente unumque faciunt, O medium eximunt,quod eiu sensum nullum habu rint. Vt igitur si non esset aliud punctum temporis, sed Ῥnum idem, tempus non esset: sic quoniam ait riu sensu no habetur, medium tempus nullum Nid
104쪽
pus exinimare solemu , cum nullum motum di limguimus sita in uno atq; eiu udi, quod diuidi non posset,animus cosinere videtur: cum autem percepimus, ac distinguimua,tum tempo praeterlisse dicimus: pro fe sine motu tempus esse nullo modo potest. c per spicuum quidem est, tempua nec motum esse, nec sine motu. Sed nobis,quoniam quid sit te ua, quaerimus, hinc ducendum principium est,Ῥt quaeramus, quid in motu reperiamus,quod tempus esse positi.Simul enim motus O temporis sensum habemus. Etenim in tenebris, si nullam corpore dolorem percipiamus, O tamen aliquid animo agitemussatim aliquid tempus cosumptum esse nobis videtur. uirinetiam cum aliqua temporis pars eouxisse videtur ,simul etiam motus
partem quandam confectam iudicamus. Ita aut motus,aut ipsius motus aliquid, tempus est. Quoniam iagitur non est motus, aliquid eius sit necesse est. Quo niam autem id quod cietur, ab aliquo ad aliud mouetur,'omnis magnitudo ex cohaerentibus o contianuis partibus constat, magnitudinem motus comita tur. Quia enim magnitudo perpetua ct continua est, motus etiam assiduus esse dicitur, tempus ex motu. Quam enim magnus motus est, tam etiam logum diuturnumque tempus semper affluxisse dicitur. In loco autem prius O posterius es primum,atque eastu diastinguutur: quae quoniam in magnitudine etiam reperiuntur,in motu etiam valeant necesse est quadam ad illa proportione. Atq; etiam in tempore prius O posterius cernuntur, quod eorum alterum ex altero semper est consequens. Sed in motu prius O po terius requidem ipsa nil sunt aliud quam motus: at ratione ab eo diuersa sunt, non motus sunt. Quinetiam temporis notitiam habemus, cum distincta priore O posteriore motus pari motum ipsum dii linguimus: tumque d
105쪽
wΣ cST DE RATUR A mum tempus cessisse putamuπ, cum superioris ct co sequentis motua partis notitiam percipimu . Illa autem tum distinguimu ,cum o aliud atq; aliud eadem est e, aliquid aliud intercesiisse existimamuN. Clim nim extrema medio dissimilia est . animo percipimus, O duo functa temporis esse ariimin censuit, quorumo num priuis,altem sit posterius: hoc etiam tum tempus esse iudicamuta. Id enim quod punctum temporis distinguit, eis tempus, idque positumst. Ac cum vin um punctum t emporis percipimua, nec visuperius aut consequens in motis,aut vi idem quidem , sed non Ῥt prioris posterius alicuius. tum nullum templi , quoniam ne moturi quidem,Nidetur extitisse. Cum autem superius consequenti annectimuU,tum tempus diacimus. Hoc enim ei tempuue, numemus motus superio ris consequentis. Von igitur motus est tempus,sed qua G parte motus numero continetur. Idq; hinc perspici licet, quod ex numero pluue ac minis , ct extempore plus motur ac minus diiudicam: N. Tempus ergo numerus est quidam. Quoniam autem nκmerus est duplex. Nam ct quod numeratur, quodque u merari potial, ct id quo numeramis , numerum esse
dicimus temptra quidem est id quod numeratur. Ei lautem aliud quo numeramuU, O quod numeratur, aliud: ct quemadmodum motus semper alius ct alius est,sic tempus. Sed omne tempus quod simul ent, idem est. quoniam puctum teporis idem est natura sua, quanquam alia eius ratio eni: Opunctum temporis lepra omne metitur, qua ex parte prius O posterio sumitur. Hi autem quatenus punctum temporis idemst, est quatenus non idem. Qua enim ex parte in alio atq; alio reperitur, diuersum est, quae istiua est ratior
qua aute exparte,ut res cosideratur, idem. Nam m
to ex magnitudine, O ex motu tempus, xt dixi, est
106쪽
r g g IC IGI. Iosconsequens. Quodque est in magnitudine punctum, hoc est in motu,id quod sertur,ex quo msu, o quod in eo antecedit qΗodque sequitur,cognoscimus. Id autem re idem es cpunctum enim est, Mel lapis , vel aliquid eiusdiageneriso ratione Mero aliud atq; aliud: eo dicendi genere,quo Sophisiae aliud esse intelligunt, riscum esse in Lycio, risium inforo esse. Hoc ergo etiam aliud est, quod alio atque alio sit in loco. Ex eo Mero quod fertur , punctum temporis consequens est,
quemadmodum tepa6 eae motu. Ex eo enim quod m0uetur loco , id quod aut ecedit tu motu, quod cons quitur, intelligimus. Qua aut parte antectaentia, sequentia numerari possunt,numeroq; comprehendi puncta temporis dicatur. Ita in his etiam pun-- ctum temporis, re idem est. est enim prius o posterius, quod est in motu aratio aute alia est , propterea quod qua ex parte nremerari potes id quod antecedit os quitur, punctum est temporis. Quod etiam notum enmaximo 2 Nn motus ex eo quod monetur, ετ mutatio loci ex eo quod fertur, cognoscitur: quippe cum id quod fertur res singularis q/ dam sit,motus no sit. Hi igitur quatenus punctum temporis quod vocatur, idem sit semper, eis quatenas non ide maneat,quoniam etiam id quod fertur illud etiam perspicuu est,si templis tollatur,fore, ut etiam punctu temporis tollatur:
Nicissimq; puncto tempokssublato, fore,νt nihil loci
tempori relinquatur. Simul enim ut id quod mouetur luco motus suntoc numerus eiuU quod loco mors tur, O ipsius motus. Tempus enim motus est num rus: puctum autem teporis ad id quod fertur, unionia numeri, Nim locumq; obtinet. Continuatur etia topis
puncto teporis, ct eode diuiditur. hoc enim O motu. O id quod mouetur loco,cosequiturimot'enim νn'es rei quae mouetur, quod νna es no modo quod attinet
107쪽
ro ARIST DE ad remsubiectam, cyc enim interrumpi posseto sed
tiam quod ad rationem pertinet. Hoc etiam motum superiorem,consequEt mque distinguit, punctόquem milis est quodammodo: quippe cum punctum etiam quodammodo longitudinem, O copulet O terminet. Unius enim principium in alterius finis O terminus. Sed cum illud quis it afumit, ut pro duobus Nno Ni
tur,necessario insinendum est sit idem puncta pri cipium Osinis: punctum vero temporis,quia id quod
motu cietur, mouetur,semper aliud alijsuccedit. Quo circa tempus en numerus,non ut eiusdem puncti,qua ratione principij ct sinis locum obtinet ,sed ut linea extremitatum potius, non autem partiu. Medio enim puncto pro duobus,ut dictum est, xtimur:eὁque',νt in latur. Praeterea illud etiam perspicuum en, nec punctum temporis,illius partem esse, neque etiam diuisionem aut interruptionem ipsius motin , sicut ne ppuncta quidem lineaesta lineae duae unius sunt partes. re punctum quidem temporis qua ex parte sinis en, non in tepussed aduentilium quiddam:quatenus autem numerat, numerus dicitur. Fines enim eius sunt tantumcuius sunt fines: numerus aute, empli causa,borum equorum qui est, cem, alio etia in loco M. Perspicuum es igitur, tempus numerum esse motus prioris ac consequentis: O continuum , cum sit cob
rentis continuataeque natura. CAPvT XII.
RAInimus autem numerus omnino o absolutὸ duot 1 sunt: certus ver δ' quidam partim en,partim noen:νt lineae minimus numerus multitudine duae sunt,
aut una:m nitudine autem non est minimus. Semper enim linea omnis diuiditur. quod etiam in tempore. . i. Minimum enim numero est,unu vel duo: magnitudia ne,non est. Perspicuu etia es, cur velox tardu non dic
108쪽
LIBEIIII. ros dicatur:multu vero O paucum,longum o breue diacatur. Longum enim o breue hoc ipso dicitur, quod
continuum est: multu paucu, quod numerua.Velox aut tarta non dicitur,propterea quod ne num riss quidem quo numeramus velox set tardus. a
que etia ubiq; simul idem est: quod aute prius po
serias fit,no item. quippe cu mutatio praesens νna sit: praeterita futura, alia atq; alia. Tempus Nero numerus est, non is quo numeramrus, sed qui numeratur: idcimq; alivdsemper prioris o posteriores conseque tia quada ct connexione succedit, quod varia temporis puncta consequantur.M aute unus O id e centum
equorum, O centu viroru num us,cram ea quoru ennumerus,ut equi ct homines. disserant. Praetem ea ut iterum atq; tertio motus unus O idem ese potest, sic etiam tempus,Ῥt annus, i ver, t autumnus, potest.2 Lec motum solum tempore metimur, sed etiam tempus motu, propterea quod se interfect distinguunt
O determinent. Tempus enim, quia motus numerus est, eum determinat, motusque tempus dicimusque multum aut parum temporis quod ex motu meti
mur : quemadmodum ex eo quod numeratur, num rus ponderatur : νι ex νno equo equorum numerus. Nam ct multitudinem equorum ex numero, rumfus ex uno equo numerum equora cognoscimus. Quod
idem etiam sit in tempore O motu. Nam ct tempore motum, O tempus ex motu metimur, nec id ini ria:νt enim magnitudinem motus, sic motum tempus consequitur,qua ratione o quata ct colimata sunt, O diuidi possunt. Haec enim in motum, quod magnia tu sit talis: O in tempus propter motum, cadunt. uinetiam ex motu magnitudinem, O motu ex m Initudine metimur. Longam enim viam esse dicimus,
s magnam profectio, banc longat via sit loga,
109쪽
iempus longum, si magnus si motus, motum m gnum , si tempus diuturnum sit. Quoniam autem
men ura, ct motis, O mouendi tempus est, motumque metitur distinguenda ct determinanda alia qua , certa moturi parte quae totum metitur, non aliter atque υἰna longitudinem rei metitur designanda aliqua magnitudine, quae totam deinceps metietur : motumque in tempore esse, nihil aliud est, nisi mensuram ct illius , ct rationis eiu constitui: Simul enim O motum , O eius rationem metitur : motum tempore contineri,
dem est quod elua rationem men ura designari) hoc certὸ per pic um est,caetera etiam in tempore esse, non aliud esse, quam eorum rationem tempore definiri. ain tempore esse alterutrum est, aut se tum clim e limpi ,aut quemadmodum aliqua dicimus, innum
ro esse: quod quidem aut numeri partem esse , proprietatem,omninoque aliquid numeri,aut eius num
rum esse declarat. Quoniamq; tempus est numerus, punctum quidem temporis, O qAod prius est,quaeqResunt eiusdem generis ta in tempore sunt, ut in num uio, par impar, se dicuntur. Vt enim haec numeri quiddam sunt,sc illa quiddam temporis. Res autem in tempore sunt, ut in numero. Quod si ita est, a numero ita, ut a loco ea quae tu lo cosunt,continetur. illud autem per*icMum est, in tempore Ge, nun idem esse, quod tum esse,cum tempus est. quemadmodum nec tu motu loco esse,idem quod esse cum motus est locus. Si enim in aliquo se ita disatur , res omnes iuquauis erynt, tum in milio. Cum enim milium est, caelum etiam est. Sed hoc ita res tulit, illud autems quatur necesse est,quum aliquid est in tempore, tempus se quoddam, quam est in motu,quandam tam partem motus esse. Quoniam autem sic aliquid ei l
110쪽
LIBER III L Iorro tempore, ut in numero solet, templi certum nota vi poterit, quod omnia quae in tempore sunt, magnitudine diuturnitates: erabit. Itaque necesse est lepusonii; ia quae in ipso sint,complexu suo continere: que admodum caeterea quae in aliquo sunt, veluti locus ea quae in eo sunt continet. Atque etiam haec extrinsecus a tempore aliquid necessario accipiunt, O quas fi rat,quemadmodum etiam soliti 'muri dicere, tempitis consumere omnia, adsenectutem compellere, alium temporis culpa obliuisci,ac no didicisse,nec nouum,nec pulchrum extitisse. Tempus enim per ide interitus magis en causa raesertim cu numeruis sit motra, ct motus id quod subest, de suo statu dimoueat. Ex quibus
perspicuum ent,res aeternata non se in tempore hoc iapso qμod aetomae sunt. Neque enim eas amplectitur tempwσ,neq; eorum rationem metitur.Quod hinc sciari potes,qu ia nihil a tempore patiuntur O accipiut, quod no sint in tempore. Ouoniam autem tempus m tus eInmensura,mensura est etiam aduentitia quietis quandoquidem in tempore omnis est quies. ' on enim quemadmodum id quod est in motu, ita id quod in t
pore est,necessario mouetur: neque enim mstus est i pu Ased numerM motionis. In numero autem motionis
id etiam essee quod quiescit,potest. non enim omne quod moueri non potest,quiescit insistit,sed id demum,xtante dictum est,quod non mouetur, O natura sua m0ueri potest. Sed in numero esse,idem est quod esse quendam rei numerum, eiusque vim ct rationem a numero in quo sit,circumscribi. Si ergo in tempore sit, circumscribetur a tempore. Quod autem mouetur quod quiescit,tempus metietur, qua ex parte illud mou tur,hoc quiescit. Eorum enim O motas ct quies quam magna sint, metietur. Ita sit ut quod mouetur,id non omnino o plane tempus metiri positi,