장음표시 사용
111쪽
xoῖ ARIST DE hoc ipso quod quantum quiddam sit , sed quia motus
eius quantus est. Quocirca ea omnia non sunt in tempore,quae nec m0uentur,nec insistunt. am ct in t pore aliquid scis eius mensuram tempore designari, tempus motuta, quietis mensura est. Peripiacuum est igitur,non omne quod non set, esse in tempore, quo in genere ea sunt omnia, quae aliter fieri non possunt:ut diametron cum latere posse comparari. Omnia .no enim,si tempus per sie motus mensura est, caeterorunon per se, sed per aliud alienaq; νi, peisimum vi, quorum rationem vimq; metiatur, eorum omniu vimo rationem in eo positam esse, ut moueatur O qui scant. cc ea quidem omnia in tempore esse necesse est, quae intereunt orta sunt, quaeque modo sunt, modo nulla sunt. Est enim tempus quoddam maius o longius,quod eorum vim atque rationem,atque illud t pus,esi aequa quod est aequa mensura, longὸ multumq; superabit. Eorum autem quae nulla sunt quaeque tem pus continent, partim fuerunt, ut Homerus fuit alia quando,partim erui, ut aliquid quod futurum est qus quidem alterutram in partem continet, quod si in ν-trάmque partem, fuerunt, θ' erunt. Quae vero nulla ex parte complectitur, ea nec fuerunt, nec sunt, nec futura sunt.Erunt autem hui- generis ea, quom semper sunt contraria ut diametron non pose cum latere comparari,semper est, neque hoc erit in tempore: non igitur etiam id quod est comparabilem esse, quod quidem idcirco semper non en, qu)d contrarium eri ius quod semper M. Quorum autem contrarium non semper en, se non esse possunt:eorumque eno origo interitu .
PVnctum vero temporis, eius continuatio ct con nexis es. Conflectit enim praeteritum tempus Ofuturum
112쪽
ZIBER IIII. Io9 futurum,omninoque finis est temporis, quandoquide illius est principium, oesinis huma.Quod quidem non
ita animaduertipotest,νt in puncto lines quod mamet: sed tamen eam vim habet, i possit distinguere: quanex parte eam vim habet,aliud est:idem,quatenus Ῥi cit O colligat. Id quod sit in lineis mathematicis, inquiuis non idem semper νnumque animo percipitur punctum. Cum enim diuidimu lineam,aliud atque liud est:qua ex parte una est,idem omnino. Sic punctutemporis partim tempuσ diuidere potent, partim υ-triusque sinis est, copulatio. Sed idem est etiam, ac per idem diuisio ct copulatio, eorum autem no ea dem ratio est. Atque hoc quidem νno modo punctum temporis,id est,nunc dicitur. Aliud est, cum tempus huic proximum dicitur:vt νυν, id est,iam aderit, quod hodie sit adfuturuῬ: νυν,id est,modo venit, quod hodie
enit.Ea autem quae Ilijgesia sunt non νυν,id est m do nec inundatio νυν,id est,modo extitit, non quod se
ries quaedam non sit temporis o continuatis,sed quia procul abes, O longὸ repetitur. Aliquando autem
certum constitutumque tempuN, quod cum superioreo consequentepuncto temporis,id est,νυν coniunctumeri,declarat ut, aliquado capta est Troia. aliqui do inundatio futura est. Terminari enim O copulamicum puncto temporis,id est,νυν,debet.Erit igitur qu
tum tempuσ quoddam ab hoc ad illud , fuitque ad su- pertu praeteritum. Quod si nullam tempus est, in
quod non possit cadere iliud aliquando , omne tempus sinitum erit. Drum ergo occidet, n&nersequidem semper motus est. Aliud igitur atque aliud est semperians eidem esisPerspicuum est, ut motus esi, ita tempus esse. Si enim νnus O idem aliquando est, unum erit idemque tempus , sin militas,non erit. Sed quoniam punictum temporis Osinis te oris, O princia
113쪽
rio Aa IST DE pisum est,non eiusdem ed praeteritimis, futuri principium: quemadmodum fere in eodem in lexionem, . concauitatem babet circulus, sic tempus semper in i nitio ct fine cernitur: ob eamque causam semper aliud Nidetur. neque enim eiusdem principium Osinis in puctum temporis, mimal enim essent, Gnq; expat
te contraria nec vero occidet, propterea quod semper in principio mariet.Iam,proximu tempuύ declarat huius momeli, partem consequentis, atq; etiam par . tem praeteriti. Ouam mox abibistiam: Nel mox,quod tepus quo est discessurua,inflat,nec procul eni. Quan do ambulabis'iam ambulaui. Troiam autem iam copiam esse non dicimus, quod hoc nimium abest ab hoc tempore. Modo autem proximum tempus est huius Opars praeteriti temporis. Quando νωΚli modo, se t pus proximum sit huic initati. Tridem aute illud tempus nificat,procul abest. Repet i illud quod in t pore, quod propter breuitatem sensu percipi no potest,
deflatu dimouetur. Mutatio autem omnis natura de
statu id quod si, dimouet. Sed tempore omnia riuntur occidunt.Itaq; alijsapiet imum dixerat, Paro Pythagoreus ignar ima, quod in eo nos capiat obliuio,atque hoc ipso rectius censuit. Perspicuum est igitur,id quod supra dixi,tempus per se vique sua interitum potius rebus asserre,quam originem. Mut tio enim per se distrabendi vim habet. originem vero
per aliud alienaq; vi. Quod hinc facilὸ intelligipotest,
quia cum nihil sine motu quoda actioneque gignatur, tamen interit etiam sine externa impulsone, atq; bucisteritum d temporeMaximὸ euenire,solemus dicere. Quanquam ne hunc quidem tempus asseri,sed accidit, ut in tempore haec fiat mutatio. .ac lepus quidem esse, quid sit, quotq; modis punctu temporis dicamus quid aliquando,modo,iam,pridem repete,dictu es.
114쪽
HIs autem ita a nobis connlitutis, perspicuum est,
omnem muratione , omneq; quod moueatur, in te ore nece riὐ moueri. Celerius enim ct tardius in omni mutatione reperitur. quippe cum in omni , si singulas percurras ita se videatar. Celerius autem
mouemi dico id quod prius ad propositum finem eodem
itinere aequabiliq; motu peruenit: ut in loci mutati ne i utrumque conuersione, aut rectis lineis utrumque moueatur. Quod etiam sit in caetcru. At vero in tempore est idud prius. Prius enim ac posterius ex eo dicuntur,quod certo quodam modo ab instanti diktet.
Innias vero praeteriti futuri sinis est, temminus. Ita quoniam injiatia uni in tempore, in eo etiam critqκod prius es, quod posterius. In quo enim punctus temporis, in eo etiam est id quod a puncto temporis
certam quandam remotionem signiscat. Prius autem contrario modo, in praeterito tempore,ct in futuro
dicimus. am in praeterito id prius appellamus, quod longius abest ab instanti, posterius id quod ei est via cinius. In futuro autem prius id quod instanti vicinius est,posterius id quod ab eodem longius abest. Ita quoniam in tempore prius est, ct ex omni motu id quati prius dicitur, est consequens. Terspicuum est omnem
mutati0ne , motumque omnem esse in tempore. Sed consideratione,animaduersioneque dignum est, quam tempus ad animum rationem,habeat, O quamobrem in omni re, in terra, ct in mari,ct caeso tempus est ideatur.an quod motus quaedam sit a fessio, νel ha bitus,quandoquidem est numemus eius' Haec autem mnia moueri possunt in loco enim sunt omnia coe tempus ac motus simal sunt se pollunt . Vtru autesublato animo tempus esse positi,necne quaeri por est Si enim fieri non potest, vi id sit quod numeret, si e-
115쪽
ri etia no potest, Ni aliquid sit quod numerari posset. Ex quo per icuum est, ne numero quide quicqua loci futurum: praesertim cum numerus sit,uel id quod numeratur,vel quod numerari potes. Quod si nihil n
tura praeter animum animique me item numerare s let,certὸsublato animo tempus ese nullo modo potestin forte id adhuc supersit,quod elisubiectum temporis, misi motus sine animo esse potest:prius autem Oposterius est in motu, quaesunt tempus, hoc ipso quod
numerari possunt. Quaeri etiam potest, cuius tandem motionis tempus si numerra: an qualiscunque mnis.Etenim o ortus in tempore est interitus, accretio, ct decretio, ct commutatio, o motua quo movemur loco. Qua igitur ex parte motus est,tempus ea cuiusq; motionis est numemus. Itaq; omnino ct a solutὸ motionis continuae ct assiduae numeruri est, non cuiusdam atque certLSed fieri potest, ut alia etia cualiis moueantur, quorum virtusque motionis tempus sit numeruta. Aliudne ergo tum tempus erit, ct simul duo paria ct aequalia tempora esse possunt, nEcne' Omne enim tempus unum peraequὸ est O ut Jeciei autem eiusdemsunt, ea tempora quae non sunt simul. Si enim hi sunt canes,illi equi,νtrique aut septem, Ῥnra erit numeam . Sic etiam motuum qui simul sunt torminati,idem est te M sed ille velox erit, hic non erit, vnuta motuN quo aliquid mouetur loco erit,auter commutatio cum interim unum idίmquest tem pus , siquidem numerua etiam par aequabilis tum
commutationis e t,tum motuύ quo res loco mouentur.
Ob eamq; causam alij atq; alq motu sunt, atq;sep
ratim: te in vero omni ex parte Nnu , quod etiam numerus Nnu , O omnii ex parte idem,eorum quae a ovalia sunt semul. Quoniam autem est motu ,quores mouentur loco,atque huiuύ νnum genuis conuersio
116쪽
omniumque me sura νno quoda eiusde generis designa
tur, vi unishmi νnione,equom equo: sic temporis certo quoda tempore mensura inuenitur. Temporis autem,
Ῥt diximus,motus mesura est,motionisq; topus. quod propterea sit,quia motin quida a tempore definitus, --ra est magnitudinis,tu motuσ,tu temporis. Quod si primum aliquid eoru quae eiusdem generis sunt,m fura est,ea quae aequabilis es conuersio, mensura erit
maximo qu)d eius numeruastnoti mM. Commutorio quidem,accretio, ortus non sunt aequabiles,mo tus autem est qui ad locum fert. Itaque sphaerae motu tempus Nidetur esse, quod is mensura sit, o motuum' aliorum omnium, O teporis.Ex quo efficitur,id quod dicisolet. Res enim humano in orbem circum regi ve
farique dicunt, eorumque omnium,quae naturato mo
aua habent, ortum O interitum circulum quἴdam se idque sit propterea qu)d haec omnia tepore disti auaritura tinque ac principium habeant, quasi qua
tam circuitione teneatur. Tempὐ enim orbis quidem videtur esse. Hoc etiam rursus videtur,quod huiu motionis modus O mensura est, ei que ille vicis est moduN. Itaque cum res quae oriuntur,circuitio qlis dam esse dicuntur, hoc dicitur temporis quendam e se circulum,propterea quod eiuN mensura sit motus, qui in orbem sit.Praeter mensuram enim nihil aliud id c tua mensura notatur,nisi quod plures mensuras totum complectitur.Hoc etiam νοὸ dicunt,mumerum eundeesse, ovium, canum,si par πterque sit O aequalis : de narium au tem non eandem esse, nec decem e
dem esse,quemadmodum nec triangula eadem esse, idouod aequalibus es lateribus, O id quod non aequat bua, cum tamen eadem figura sint, quod virumque triangulumst idem enim dicitur,id cuius disimilitudine non disser non cuius disimilitudine diuinoIion
117쪽
Π ARIST. DE RATVM que dissert. νt triangulum a triangulo dissert ea quae in eis reperitur, di imilitudine. sunt enim diuersi
triangula figurae autem non disser sed νna eatimque diui ione continentur. Figura enim alia talis ut circu-ias,alia talis, νt triangulum. huius autem quod talecti , paribus est lateribus: quod autem tale, inaequaliabus. Atque hoc quidem figura etiam eadem est, triangulum enim est,triangulum autem non idem. um xus etiam idem est neque enim numeri eorundem, numeri distinctione disserunt. Decem autem non eadem sunt,quod ea in quibua dicuntur,disserunt. Alia enim canes, alia sunt equi. Ac de tempore quidem, iisque quae in illud cadunt , O huius loci propria punt,
OVETVR autem omne quod molietur, partim per aliud aduentitiaq; vi, i cu ambulare eu qui musica praeditus est, dicimus, quod is cui contigit, ut musicus eset,ambulet 2 partim istiua aliquid mouetur, omnino ex partium motu moveri mutarique dicitur. Curatur enim corpus quia ocηlis aut pecto. Est aute aliquid, quod nec per aliud alienaque vi mouetur, nec quod aliqua eius pars , sed quia idem primum mouetur, atque hoc perse moueri potes. Vt autem motus diuersa sunt
118쪽
I. V. II genera, ut in unaquoque haec eorum qreae mouentur,
diuersitas reperitur : ut id quod commutabile es, quod curari potest, O quod calescere, diuersum est uuod etia sit in eo quod mouet. Aliud enim per aliud aliencique vi mouet,aliud parte,quod aliquid sit eius,
misere dicitur, ut medicus curat, manus autem primcutit . Quoniam autem est aliquid quod primum motum affert, O aliquid quod mouetur, id etiam in qno mouetum,tempua est, praeterea id ex quo, id quo moreetur motu enim omnis a quodam incipiens, ad quiddam peruenit. aliud est enim id quod primum mouetur, aliud id quo progreditur, O aliud id γη incipit moueri, ut lignis, calor, frigua,quorum priamum id est quod mouetur, alte rum id quo iliud mou tur, tertium id νnde moueri incipio profecto motus no informa est sed in ligno 'so. I nec movet forma,
ncc mouetur, aut locua,aut quod tam magnum est,sedes id quo aliqMid mouetur, O id quod motum assertio id quod mouetur. motus enim ex eo potius, quo quid mouetur , quam ex eo πηδε moueri incipit, nominatur. Itaque interitus motua est, o mutatio in
id quod nullum est, quanquam ex eo etiam quod est, mutatur id quod interit. ortus,in id quod i in rerum natura, mutatio est, quanquam ex eo est quod non est. .Ac quid motus sit, anu dictum est. Formae autem, assectiones ν cientia O calor , itemque locu ,ad quem mouentur, ea quae mis tur,moueri non
possunt. uuamquam quaret aliquis,num affectiones motus sint, candor assectio. Sic enim in affectionem motis erit. Sed fortasse candor motus non est, sed dealbatio. . Atque etiam in istis, quod aduentitia vi mouetur, O quod ex parte moueri dicitur, O quod per aliud, o quod primo nec per aliud movetur rereriunt x : νς quod dealbatur , in ta
119쪽
quod sub intelligentiam cadit,aduentitia vi mutatur. accidit enim xt caridor ratione O mete perciperetur in colorem autem, quod pars coloris es candor: ct ad Europam mouetur, quod pars Europae sunt thenae: in album autem colore per se mutatur. Illud ergo perspicuum est quonam pacto operse xique sua, O a
liena vi, per aliquid aliud, ct primum, tum in eo quod motum affert, tum in eo quod m9uetur, intellia gendum sit. Hoc etiam perspicuum est, motum non tu forma inesse ,sed in eo quod mouetur, O quod re ipsa moueri poteri. c is quidem motus, qui aliena adue titiaque vi existit,praetermittatur, si enim in omniabus , O semper, omnium. Is autem qui non aduentitia vi existit, non in omnibus cernitur ,sed in
aduersis : ct in iis quae his interiecta sunt, O in diascrepantibus, aut contradicentibus. Quod inducti ne doceri licet. Ex eo autem quod interiectum est ut ex aduerso mutatur. eo enim ut aduerso, si cuniviroque comparetur : νtimur, quandoquidem id uod in medio locatum est,qubdammodo extremorum ocum obtinet. Itaq; O hoc cum illis illa cum hoc collata,quadam ex pante ac fer/ contraria ricuntur. ut, exempli causa,media odium chorda, ners compar lagrauem, o hypatae,acutum sonum habet. Itemque fuscus color ad nigrum albo,niger ab album videtur. Quoniam autem omnis 'μαρολη, id est mutatio eae
aliqua re io aliquam sit c quod nomen ipsum declarat χει άλλογοί τι , id est, post aliud enim aliquid valet, quorum illud,id quod priuι est,hoc, posteriuου signi
cat. profecto , id quod mutatur, mutatur quatuor modis aut enim ex siubiecto in subiectum, aut ex non si biecto in non subiectum; aut eae non subiecto in subiectum,aut ex ubiecto in non subiectum sit mutatio subicctum aHem appello id quod affirmatione decla
120쪽
EIBER POL IIIratur. Ita necesse est ex iis quae dicta sunt,tria esse genera mutationis, tum eam quae ex subiecto in subi ctum,tum eam qua ex subiecto in id quod non subi ctum est,tam eam quae ex eo quod subiectum non est, in id quod est, fiat. Quae enim ex eo quod subiectum non es,in id quod non es subiectum, fit, ea non es m
latio,propterea qu)d non ex contraria dicatur, neque enim aduersa est,neque contradicens, aret repugnans. Ac ea quidem mutatis,qua ex eo quod ubiectum non
est,idsit quod est subiectum, per discrepantiam, ortindicitur, qui omnino ac planὸ est,simplex Oabsolutus,
quidam autem,cuiusdam. veluti cum ex eo quod noue t candor in candorem mutatur, tum elua candoris ortus est: quum autem ex eo quod non est, omnino
O absolutὸ essentia sit, absolutὸ ortus Nocatur: ex quo planὸ fieri, non aliquid fieri dicimus. vero ex eo guod subiectum est,in id quod nullum es, mi ratis dit, interitin dicitur: absoluia quidem omnino, si ex essentia in id quod non est: quidam autem , si in negationem quae ei opposito nomine re*-deat, quemadmodum etiam in ortu diximu , fiat m latio.suod si id quod non est multis modis dicitur, neque ia quod in compositione ac diuisione positum est, moueri potest, neque item id quod esse potest, quod quidem ei repugnat, quod nil matque reipsa est: quod enim non est album, aut quod bonum non est, tamen aliena aduentitiaque vi moueri potest. Quam quidem homo id esse potest quod album non est: quod autem omnino O absoluti nihil est , moueri nullo modo potest. Fieri enim non potest, xt id quod
nullum est,moueatur. certὸ ortus esse motus nullo modo potest. Quod enim non est, oritur. Vt enim quam maximὸ per aliud aduentitiaque vi oriatur, tamen