장음표시 사용
501쪽
totum pars altera appellentur: non enim debent iaculi nec bilabae quidem: nam syllaba nunquam eodem nomine appellari solet,quo elementa ex quibws costat
Vitiosum etiam est, rationem concretionis no exponere. .
2 on enim satis est ad aperiendum declarandum si alia quid, id ex his vel isti costare dicere,praesi nim cum eorum omniu quae conserta sunt, vis O natura non sit ex his vel illis costare sed hoc vel illo modo ex his vel illis effici. Id quod animaduerti licet in domo. ' eque enim si quae res quouis modo dilponatur,cotinuo domus erit.
Quod se quid esse boc cu illo definiat, primum dicendum
est,hoc cum illo aliquid esse, idem quod hoc illud, aut qκod esse ex hoc θ' illo valere. Qui enim dicit aliquid mel cu aqua esse, is vel mel o aquam dicit esse ,vel ex melle O aqua constare. Ita si virumuis hora idem essecocedat quod es hoc cu illo aliquid, eade omnino fume-da erunt argumenta, qua ad virunq; refelEdum supra exposuimus.Deinde diuisione adhibita,quot modis alia quid cum alio dicatur esse, nullone modo hoc cum illa sit, videndum erit: visi dicatur aliquid esse cum alio, vel ut in aliquo eodem sibiecto: veluti iustitia ct fomtitudo in animo insunt: vel in eodem loco, vel in eodem repore, nullo modo id quod quaeritur de his νοὸ diacatur,profecto nullius erit propria oe vera ea quae statuta est definitio quadoquide nullo modo hoc cu illo est. Sin diuisione adhibita, quot modis aliquid cum altero esse dicatur, νοὸ sit in eodem tempore νtrunque,videndum est,an νtrunque minus ad eundem sineri pertin
re psit xl si quis fortitudinem definiat audaciam cunire ita ratione eri enim potest, νt audacia prouectus sit aliquid spoliadi,cum recta ratione ac intelligotia de rebus salubribUt prsdiι'.Atqui no habebitur fortis is,
qui eode tempore bac re tu illa valebit. Ia vero illud Otia,an ad ide νtruq; referatur,νt ad res medica :nihil
502쪽
05 ARCIS T. TOPIC enim probibet aliquem audaciam rectam inte citiam ad medicinam asserre ccum interim fortis non erit qui hoc cum illo coniunxerit.N que enim ad diuei fautrunque eoru referri debet,neque ad quamuis eadem res , sed ad finem fortitudinis . qualia sunt belli p vicula,aut si quis aliua magis ei propositus esimis:Sut
autem quaedam, quae non in eam quam exposui cadant diuisionem t se ira, aegritudo est cum contestiua opinione:hoc enim declarat, ex opinione eiusmodi nascι aegri tudinem hoc autem ex illo nasci,non idem est quod boecum illo esse,νllo genere eorum qus expositasunt a nobis. Rorsus si quis desiniendo,aliquarum rerum concretionem:totum esse dixerit, ut corporis animi concretionem esse animal, illud videndum est, an qualis sit ontretis explicarit: vis quis desiniendo carnem Ῥe coalescant,carosn illo modo,os gignitur. Quanquam neutrum eorum idem νidetur esse quod concretιo,pV- sertim cum omni concretioni diremptis disolutioeotraria sit,neque sit νlii eorum quae exposuimM. Iam si aequὸ probabile est esse omne quod concretum est concretionem, aut nullum: nullum autem anima quorum unumquodque concretum est,chcretio est, ne ullum quidem eorum quae concreta sunt concretio erit. P ater ea
si pari ratione alicui conuenire natura sua sole, raria altero re definiendo aperuerit aliquis:cers e novera erit desinitio insecu yrofectὸ plures rei d finitiones erunt. Qui enim hoc potiua, quam altero rem definierit,qua loquide s quie in eode vimque reperira1o letfEx q iogenere est illa animi definitio natura capax
exponendum est quandoquidem non se quouis modo bscipsa coalescant, continuo caro nascituri stas hoc modo stetis .Pari eni ratioeignoratidis est capax.uuod se cod.
503쪽
ad totam definitionem euertendam nullum suppetat argumentum, propterea quod totum obscurum es, ab trusum,is ad partem aliquam,quae nota erit, non rem explicata videatur,omnem argumentationem dirigere debebit.Euersa enim parte,tota etiam euertetur definitio. Quaeq; obscurae sunt definitiones e, ita omnes exquirere ac considerare debemus, corrigendo Orestituendo, ut O aliquid lucis, argumentorum copiam asseramus necesse est enim eum qui re*ondet,aut quod ab eo qui interrogat assumitur, approbare,aut ceru ipsum quod tandem definitione aperiatur,exponere. Iam vero quemadmodum in concionibus legem soliti
sunt ferre, quae si melior sit, superiorem abrogant sic iudefinitionibus faciendum est, aliaque inducenda es d finitio. Si enim verior videatur, magisq; id quod de ianitur declara re, certe eversa erit prior: quandoquidem non sunt eiusdem resplures definitiones. d omnes aurtem definitiones non minima in eo vis est, si id de quo agitur, ipse tecum consideratς definias, aut definitio- nem quae rem tradita explicata sit,assumas. am ut maior qusdam nobis arXumentorum copiasuppetat, necesse est hoc quasi exemplari nobis
proposito, O quid in definitionibus 'praetermissum sit, O quid redundet intueri. c de δε-
504쪽
Vnc utrum id de quo agitur idem sit,aul alterum: eo genere quod de eodem ma- , xime proprium exposui, dicendum est. Idem autem maximὸ propriὸ dixi, quod -- νnum est numero. Ac primus locus sumitur ex caisibu , coniugatis, O contrariis. Si enim iunitia O fortitudo idem sunt , iunus fortis idemerunt,o iuste idem quod fortiter.Eadem est cotrariorum ratio. Nam si qua eadem sunt, eorum etiam contraria eadem erunt,iri quavis repugnantia earum quas exposui. Nihil enim interest, huic an illi cotrarium sumatur , quandoquidem eadem sunt. Alter locu ex iis ducitur qua vim habent efficiendi quid νel interimen dixitemque ex ortu interitu, O uno nomine ex iis, in quibu4 es aliqua νntu ad alterum assectio. Quae Gnim omnino eadem sunt,eorum etiam origines, esint e ritus iidem sunt: ct ea quae vim bai uent efficiendi, ct ea quae interimendi. Atque etiam illud videndum est,au quorum alterum maximὸ quiduis dicitur,eorum e- am alter u eode modo dicatur maximὸ. Quemadmodum Xenocrates beata vitam ct honestam eadem esse in L et: quandoquida νt honesta vita, sic beata maximo una ex omnibuN expereda est: νnu enim esse quod ma-mne pautur, O quod maximum sit. Quod idem in
505쪽
dum est,νtrunque eorum quae maximὸ expetenda esse,iaut etiam maxima dicentur , unum numero esse oportere.Sinsecus, esse idem non docebimu . Icon enim si Graecorum forti limisint Peloponsi er Lacedaemonij, continuo Peloponnesios O Lacedaemonio eosdem esse necesse est: quandoquidem non unus numero es Peloponnesua O Lacedaemoniis . Sed unum alterum complectatur necesse est , quemadmodum Lacedaemonios Peloponnesii. Aliter enim fiet, ut si alteri alteros noucomplectantur ipsi inter se meliores sint. Nam necesse est Lacedaemoniis meliores esse Peloponnesios, si alteri alteros non complectantur, junt extim caeteris omnibus praestantiores. Itemque Pelopounsis anteponuntur Lacedaemoni, quoniam ipsi caeteros ,rincunt.Ita fiet ut alteri alteris praestantiores sint.Perspicuum est igitur, dunum numero esse oportere id quod optimum O m ximum dicitur futurum es vi idem esse doceatur. taque Xenocrates non demonstrauit, quandoquidem noeadem numero est beata O honesta vita. 2 on igitur necesse est eandem esse Pitam, quod νtraque expetendast maxim/,sed alteram ab altera contineri. Rursus Ddendum est, duobus propositis, si quis O virum eorum idem sunt, an etiam id oe alterum idem sunt. Si enim ambo no idem valent quod aliqui Τηod idem est, profecto eadem ipsa non erunt.Irin ex adiunctis rerum, O iis rebri quibus haec ipsa adiuncta sunt, ducenda fune argumenta,hoc modo: Duobua propositis, quae uni a iuncta sunt,eadem omnia alteri etiam a diungi debent Et quibus unum eorum adluctum est, etiam altem a tribui debet. Et si quid horu absit,prinem ea quae pro posita sunt, non sunt eadem.Videndum est etiam, an in
no genere categoriae minua νtrunque numeretur,
νηumqua qualitatem , alterum quantitatem , alixd
506쪽
velationem indicet. Illud etiam,an utriusque minim sit idem genita, sed νnum bonum,alterum malum: aut boc virtus, illudscientia. uisi genus idem, eaedἔmne' minus sint disserentiae,quae deviroque dicantur sed de hoc,qus rem animo cernit scientia, illo ea cuius opus est in agendo. Quod idem in caeten is omnibus videndum est diligenter. Ex maiore hoc modo ducentur: Si umelationem habet, alterum non babet, aut si utrunque habet,sed non simul. Quemadmodum qui vehementius amat non magu concubitum appetit. Ita non idem eis amor,quod concubitin appetitio. Ex adiunctione hoc modo:Si utrunque ad idem additum, idem totum noufaciat Oreddat. Aut si eadem re ab utroque detracta,
quod reliquum est aliud manet, ut si quis duplum simpli, multiptumsimpli idem esse dicat. Deiuncto enim ab utroque simplo quae reliqua sunt ide declarare debent: neque declarant, cum praesertim duplum o multiplum non idem 4 ciant ., eque vero id modo νidendum est, an ex propositρ iam aliquod incomodum et elatur,sed illud etiam,ais ex dictione positi aliquid talei mi Quod 'fuscipere coguntur,qMi inane aliquid σ plenum aeris idem esse dicunt Perbicuῖ est enim, si aer
euadat, abeat no minu4 inane, quin etiam magis futurum esse . quo tamen tempore nil est aere plenum. r-go posito aliquo, siue quod falsum , sue quod veru sit,
nihil enim refert, si alterum tollatur eorum alterum non item, eadem illa non erunt. At que ut summatim coplectar, in iis quae de utroq; quouis modo di-eutur,ct in quib' haec ipsa diculur, illud cosiderata est aliquόne loco baec Lysirepol. Ouae enim de iso eoryz qvgeadie sunt dicuntur ea de altero et icesci debent omnia, in quibus His dicitur,alteru et lai dici debet .Et quoniam multis modis ille dicitur,an alio genere,altaq; ra- tione eadem sent,νidendum es Que enim eiusde generis Nel
507쪽
vel speciei sunt, ea non eadem numero sunt necessario. In eo genere necne eadem aliqua sinit., considerabimus. Tostremo si unum sine altero consistere potest, certὸ noidem valebunt. Ac loci qui ex eodem ducuntur, exposiati sunt. Ex iis autem quae adhuc exposita sunt, intelligi potes,omnes locos qui valent ad refutandam quaestionem de eodem diuerso, esse accommodatos ad refutationem definitionis . ams nomen O desinitio non idem declarant, certὸ non vera erit quae constituta de finitio est.Eorum autem locorum qui ad confirmandum quid sumuntur,nuctus ad desinitionem probandum valet. P on enim fatis est ad confirmandam de initionem
idem esse id quod definitioni,nomimque quod diuinitur
subiectu es,docere sed caetera omnia qua proposuimu , complenti debet definitio.Sic igitur desinitione, ex iisq; locis vertere debemus. Quod1ι probare eam ct consiι- tuere velimuN, primum intelligendum es, neminem aut paucos certὸ eorum qui disputant, definitionem per ratiocinatione tractare oe concludere solere, eam que omnes principio initioquesumere. Cuiusmodissent geometra, ct ij qui in numerorum ratione Nersantur, caeterisque disciplinisgeneris eiusdem. Deinde illud intelligedii est, non esse huius di putationis subtiliter explicare, quid sit definii io, o quea odsi sit definiendi .
Cap. II. Vnc quide quoad hic locim postulare videtur, e tenus hoc Iolum dicendum est, ct desinitionem, vim naturamque rei per ratiocinationem posse conchidi.' am ccm definitio oratio sit quae quid sit res expliacat, eaque sola quae in definitione dicuntur,in natura rei dici debeant: cdicuntur,autem de natura rei gerera
disserentiae profecto si quis ea solum fumat quae de
natura rei dici debent,quae haec ipsa complectetur or
ito,definitio sit necesse est enim aliud desinitio esse
508쪽
3o6 ARIS T. TOPIC. potest: quandoquidem nihil aliud in rei natura dicitur Ergo illud quidem perspicuum es desinitionem per ratiocinationem posse concludi.Verum ex quibus tandem construdiasint definitiones, aliis libris accuratiu4 exposuimin, quod vero ad hanc quam instituimuis rationem attinet, hi qui sequuntur loci utiles erunt. Ex iis enim contrariis quae aduersa dicimus , ct caeteris co trariis eliciendasunt argumenta , siue totam desinitionemiue singulo potesspectemus. 2 ams opposita,er contraria,oppositi definitio est,ea etiam quae statu ta, posita es, elin sit de quo agitur necesse est. QMο-niam autem aduersorum pluressunt coniunctiones,sumenda est ex aduersis quae cotraria definitio videatur maximὸ. Ac ex tota quide definitione argumenta,que- admodum exposui,trabenda sunt. Ex partibus autem hoc modo, O primum ex genere: Si contrarium in con trario est,id autem de quo agitur, non est in eodem cem tὰ in cotrario genere erit: quandoquidem necesse est c traria,aut in eodem genere esse aut in contrariis. Atque etiam contrario disserentias de contrariis dici aequum putamuri: νt exempli causa, de albis nigris,
quorum de his quod vim habet comparadi de illis quod mim habet dissipandi aspectus dicitur. Ita si de contra-vio contrariae dicuntur, pro ecto de eo quod propositum est, eae etia disseretiae qus saluta sunt,dicentur. Ex quo fit, ut quoniam genua, disserentiae rectὸ explicata sunt, definitio vera sit quae data est. Aut non necesse est , in contrariis contrarias dici disserentias,
nisi in genere eodem contraria reperiantur. Quo rum autem contraria sunt genera, nihil prohibet eandem disserentiam de νtrisque dici, ut de iustitia oe iniustitia . quorum illa virtu ,haec vitium animi dicitur. Ita animi disserentia in utroque dicitur, quoniam comporis etiam sua virtuta est. vitiu. Hoc igitur Nerum
509쪽
es quidem certe,contrariorum aut contrario,aut eas dem esse disserentias. Si ergo de contrario contraria dia
itur,de hoc autem non item, profecto in hoc ipso ea quς saluti est, intelliretur. Cum autem ex gemeare disserentiis definitisset, si contrarij perspicua ct clara sit
desinitio,eira etiam de quo agitur, perspicina claraque erit definitio. Quoniam enim contrarium in eodem genere est in quo alterum contrarium, aut in contrario, eodemque modo disserentia aut contraris de contrariis, aut eae em dicuntur: cert/ de eo quod in controuersiam incidit, aut idem genus quod etiam de contrario dic tur, O disserentiae contraria vel omnes vel nonnullae, caetera eaedem,vel contra disserentiae eaedem, g nera contraria, vel νtraque cotraria O genera O diffiferentiae,quoniam eadem esse νtraquUio possunt, alioqui contrariorum eadem erit definitio. Ex casibus etia coniugatis ducῆtur argumeta. Genera enim alia alia sequuntur,ct definitiones aliae alias,hoc modo:Si obli-μio est depulsi cientiae,ςtiam obliuisci depelleremen-xiam erit; oblitum esse idem quod depulissemetiam.
Si igitur unum eorum quae dixi, concessumst, caetera etiam concedantur necesse est. Πίmque si interitus dissolutio es naturae , interimere etiam erit dissoluere naturam, O accommodatὸ ad interimedi idem quod
accommodatὸ ad dissoluendum. Et hi id quod vim habet ad dirimendum idem est, quod id quod νim habet
ad dirimendam naturam, interitus etiam diremptiocrit naturae. Eadem est caeterorum ratio. Ita sit, visimnum quodlibet fumptum sit,etiam reliqua omnia co- cedantur. Ex iis quae eodem modo interse assecta siunt
hoc modo:Si id quod salubre est, dicies est valetudinis id etiam quo valet adfirmam costitutionςm corporis, efficiens erit firmae corporis costitutionis quod prodest,ad bona e ciendum pertinebit. Eodem enim modo
510쪽
3o8 ε MIST. ΤοPI C. ad suum quicque eorum finem assectum est. Ita si unii eorum desinitio est, vim habere ad efficiendum finem,
uniuscuiusque etiam caeteroru haec propria erit definiatis. Ex maiore etia,O ex paribus quot modis licet co firmare, o cum duobus comparantur,hoc modo Si hamagis bulis rei, quam illius illa rei definitio est, quae a flem minua videtur,definitio est,etiam qus magis vid tur,definitio erit .Et se pari ratione Mc huius rei, O i ta illius rei definitio est, ct una alteriua rei est, reliqua etiam reliquae rei erit. Quod si una definitio cum duabus rebuU,aut res νna cum duabus desinitionibus cou- ferantur,nullus huius loci UM erit. Reque enim o rum rerii una desinitio, neq; dus unius rei desinitiones
essepossunt. Maximὸ autem apti ct accommodati sunt ex omnibu loci j qui modo expositi sunt, O qui ex casibuta coniugat*que sumuntur. Itaque V maximit in mente cogitatione defixi, atque parati esse debent: maximὸ enim apti sunt ad multas quasiones) atque etia ex uteris omnibuta ij qui latissim/patent,quoniam ex caeteris omnibus valent plurimum : visi propositis
rebus singulis, formis νι a ,an in ea omnia comeniat definitio:quandoquidem synony ma est species. Qui quidem locu contra eos etiam valet,νt supra dixi, qui ideo esse ponunt.Iam si per tristitionem nomen quod definitur dixit,aut idem de se dixit vi alteru, si quis alius locus lare pateat,sirmusque sit,is adbibendus est.
D miliua autem est confirmare O probare quam refellere definitione: ex iis quae deinceps dicemu perspici poterit. Req; enim facilis est cognitu definiatio,neque j quos interrogamu ,libenter dant propost' riones eiusmodi:Forum quae data definitio coplectitur, unum genus esse,alterse differentiam, O, In natura rei zelius diserentiasq; dici. sene quibus ratiocinatione co-