M. Tullii Ciceronis Opera, cum delectu commentariorum, in usum serenissimi Delphini. Tomus primus nonus .. Tomus septimus, in quo Epistolae ad familiares. 7

발행: 1753년

분량: 715페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

521쪽

II 8

EPISTOLARUM

M. T. C. T E R E N T I AE S. P. D. XII. . 'UOD nos in Italiam salvos venisse gaudes , perpe

tuo gaudeas velim . Sed perturbati dolore animi , magnisque injuriis, metuo, ne id consilii ceperimus, quod non facile explicare possimus . Quare , quantum potes, adjuva . Quid autem possiis , mihi in mentem non venit. In viam quod te des hoc tempore, nihil est : & longum est iter , Ω non tutum : & non video , quid prodesse possis, si veneris Vale . D. prid. Nonas Novemb. Brundusio .

ARG. Scripta epistola ante superiorem post rentiae , quod liberatus periculis in It liam Pharsalicam pugnam , qua gratulationi Te- redierit, respondet. Anno V. α ros.

M. T. C. T E R E N T I AE S. P. D. XIII. UOD scripsi ad te proximis literis ' de nuntio re- g mittendo; ' quae sit istius vis hoc tempore , &

y quae concitatio multitudinis , ignoro . Si metuendus iratus est, ' quies tamen ab illo sortasse nascetur . Totum judicabis quale sit: & quod in miserrimis rebus minime miserum putabis id facies. Vale. vi. Idus Quintiles.

ARG. Permittit uxori , ut de nuntio re mittendo consilium capiat ex tempore. Caesare dictatore iterum. Amis V. C. Io . I De nuntio remittenda J Divortio saei endo inter Tulliani Dolabellam . II. Att.ao & a 3. I. F. Grouom 1 stuo fit Uiur vir Me te nyore I Quantum possit & valeat cum maxime Dolabella. Item. 3 concitaria mi histici,nia I Cum legem serret de tabulis ovis , mercedibus aedium. Dio lib. 42. iem. 4 soles tamen a Manutius ait in uno libro inventum , quissees . Forte, si mettiendus rotus, quiescet. Si putes nobis metuendum sote mlabellam irritatum divortio , melius non remitti nuncium. Dein breviter, Tamen ab ilia fortasse Olaeti. . scilicet causa divortii . Ipse luxuriosus di persitus offensus m ribus longe divertis uxoribus nuncium illi remittet. Idem. Hactenus I. F. Gronovius . Videtur enim propius ad veri speciem accedere , quam MA-nutius , caeteritiue interpretes , qui omni haee de numio Terentiae ipsi remittendo dicta volunt. Otiυetus.

522쪽

AD FAMILIARES L IB. XIV. 3I9ΤULLIUS TERENTI E , ET PATER TULLIOLAE , DUABUS ANIMIS SUIS ET CICERO MATRI

OPTIMAE , SUAVISS. SORORI S. P. D.

XIV. I vos valetis, nos valemus. Vestrum iam consiliumn est , non totum meum , quid sit vobis faciendum.

Si ille Romam modeste venturus est , recte in praesentia domi esse potestis: sin homo amens diripiendam urbem daturus est, vereor ut Dolabella ipse satis nobis prodesse possit . Etiam illud metuo, ne jam ' intercludamur, ut, cum velitis exire, non liceat. Reliquum est, quod ipsae optime considerabitis , vestri similes sceminae sintne Romae . Si enim non sunt , vi dendum est, ' ut honeste vos esse possitis. Quomodo quidem nunc se res habet , modo ut haec vobis loca tenere liceat, bellissime vel mecum , vel in nostris praediis esse poteritis. Etiam illud verendum est, ne brevi tempore fames in urbe sit. His de rebus velim cum Pomponio , cum Camillo, cum quibus vobis videbitur, consideretis . Ad summam , animo forti sitis . y Labienus rem meliorem fecit. Adiuvat etiam Piso, quod ' ab urbe discedit , & sceleris condemnat generus suum . Vos meae carissimae animae , quam saepissime ad mE

scribite , & vos quid agatis , & quid istic agatur. Quintus

pater , & filius, & Rusus vobis salutem dicunt . Valete . v III. Kal. Quintil. Τ Minturnis .

ARG. Cum Caesar Rubieonem transisset, fle

Pompeius fugisset eum senatu ex urbe, m net luas , ut eum amicis consultent . maneantque Caesare adventante , an discedant ex urbe. Anno V. C.

I Intereis amuν I Manutius ti Lambinu ediderunt, intereludamini. a Ut I Fortasse ,'. Lambinus non visendum, sed υενendum legit, idque, ut praedicat, libris omnibus invitis. 3 Labienus I T. Atius Labienus, qui mul. tos annos Caesaris legatus in Gallia fuerat, egregiamque Iu re militari virtutem oste derat, orto civili hello ad Pompeii partes transiit . vide insta , epist. I . lib. x Iv. ω

4 A, ωνbo dist. ἐν J Non eontulit se ad Pompeium , sed ab urbe discessit i in quo non probare Caesaris , generi sui , eonsilia visus est . Nam si probaret , eum in urbe

s Minturnia I oppidum Auruneorum paulum supra Liris fluvii ostia in Latio , cuius

tantum rudera supersunt . Grav.

M. T.

523쪽

EPISTOLARUM

M. T. C. T E R E N T I SU AE S. P. D.

XV. vales bene est . Constitueramus, ut ad te antea scripseram , obviam Ciceronem Caesari mittere : sed mutavimus consilium , quia de illius adventu nihil audiebamus. De caeteris rebus, et sit nihil erat novi, tamen quid velimus,& quid hoc tempore putemus opus esse , ex Sica poteris cogno1cere . Tulliam adhuc mecum teneo . Valetudinem tuam cura diligenter. Vale. x II. Kalendas Quintiles.

ARG. Consilium de filio ad Caesarem mittendo mutatum significat. U. C. NI.

M. T. C. T E R E N T I bE S U AE S. P. D. XVI. CI vales, bene est ; valeo . Etsi eiusmodi tempora

L I nostra sunt, ut nihil habeam , quod aut a te literarum expectem , aut ipse ad te scribam : tamen nescio quomodo & ipse vestras literas expecto , & scribo ad vos, cum habeo qui ferat. Volumnia debuit in te officiosior esse, quam fuit; & id ipsum , quod secit , potuit diligentius facere , Sc. utius: quanquam alia sunt quae magis curemus , magisque doleamus. Quae me ita conficiunt, ut ii voluerunt, qui me de mea sententia detruserunt . Cura ut valeas. Pridie Kalend. Ianuarii .

ARG. De literia ; de Volumnia , de suo dolore. Anno V. C. Ios.

M. T. C. T E R E N T I AE SUAE . S. D. XVII. Ι vales, bene est : valeo . Si quid haberem quodo ad te scriberem , facerem id & pluribus verbis ,

& saepius. Nunc quae sunt negotia , vides . Ego autem quomodo sim affectus , ex Lepta & Trebatio poteris cognoscere . Tu fac ut tuam, & Tulliae valetudinem cures. Vale . TUL

ARG. Nihil esse ait quod scribat . eognosti. Constat scriptam fuisse cum Brin o ipse sit , ex Lepta & Trebatio posse dasii esset. Anno in Q Tos.

524쪽

AD FAMILIARES LIB. XIV. 5ar TULLIUS TERENTIAE SUAE, ET PATER SUAVISS. FIMAE TULLIOLAE , CICERO MATRI, ET SORORI, S. P. D. XVIII. t ONSIDERANDUM vobis etiam atque etiam ,

u animae meae , diligenter puto , quid faciatis: R maene sitis , an mecum in aliquo tuto loco . Id non solum meum consilium est , sed etiam vestriam . Mihi veniunt in mentem haec o Romae vos esse tuto posse per Dolabellam , eamque rem posse nobis adjumento esse , si quae vis, aut si quae rapinae fieri coeperint. Sed rursus illud me movet, quod video omnes bonos abesse Roma, & eos mulieres suas secum habere . Haec autem ' regio , in qua ego sum , nostrorum est cum oppidorum , tum etiam praediorum : ut & multum esse mecum, &, cum abieritis, commode & in ' nostris esse possitis . Mihi plane non satis conliat adhuc , ut riim sit melius . Vos videte , quid aliae faciant isto loco sceminae , & ne , cum velitis, exire non liceat . Id velim diligenter etiam a que etiam vobiscum , & cum amicis consideretis . Domus ut propugnacula Sc praesidium habeat, Philotimo dicetis. Et velim tabellarios instituatis certos , ut quotidie aliquas a vobis

literas accipiam . Maxime autem date operam ut valeatis, si nos vultis valere . I x. Kal. Formiis.

ARG. Eiusdem argumenti est , cuius erat praeerat. Epist.-lib. m. Manu epist. 34, quippe permittit suis, quid faeie a In nomis I Carolus Stephanus , aliique

dum videatur, duentante ad urbem citiare. ediderunt, in nostris praediis. Vox tamen ul. - U. C. 7o tima non minus eleganter omittitur.

1 J Campana 3t maritima ora , eui 3 I Ista dignitate.

XIX. TN maximis meis doloribus excruciat me valetudo

I Tulliae nostrae . De qua nihil est, quod ad te plura

scribam: tibi enim aeque magnae curae esse , certo scio . Quod Tom. VII. V u u me

ARG. Dolorem ex valetudine filiae , quae dem erat, fgnifieati addit de propioris aeacum patre Brundusii post Pharsalicam cisis cessus impedimentis. amo in C. Zos.

525쪽

saa EPISTOLARUM

me propius vultis accedere , video ita esse faciendum . Etiam ante fecissem : sed me multa impedierunt , quae ne nunc quidem expedita sunt . Sed a Pomponio expecto literas , quas ad me quam primum perserendas cures velim . Da operam

ut valeaS.

M. T. C. T E R E N T I AE S U AE S. P. D.

XX. TN Tusculanum nos venturos putamus aut Nonis, aut 1 postridie : ibi ' ut sint omnia parata . Plures enim fortasse nobiscum erunt, & , ut arbitror , diutius ibi commorabimur . Labrum si in balneo non est , ut sit; item caetera , quae sunt ad victum & ad valetudinem necessaria . Vale . Kal. Octobr. de Venusino.

ARc,. Recreatus liter Is Caesaris , non du- r Ut si ut 4 Mati. M Lamb. fu ut ibitat pro 'tu accedere. Parari ergo omnia Et tarn infra, β in balueo nsis est , sae ut sit. n Tuieulano iubet . Atiuo U. C. 7z6. Potest impune fae abesse, vel icribi.

M. T. C. TERENTIAE S U AE S. P. D. XXI. I vales, bene est : valeo . Da operam , ut convalescas. Quod opus erit, ut res tempusque postulat, provideas , atque administres e & ad me de omnibus rebus quam saepissime literas mittas. Vale .

M. T. C. T E R E N T I AE S U AE S. P. D. XXII. I vales, bene est : valeo . Nos quotidie tabellarios

O nostros expectamus : qui si venerint, fortasse erimus certiores qii id nobis faciendum sit: faciemusque te statim certiorem . Valetudinem tuam cura diligenter . Vale . Kal. Septembr. M. T. Di9jtjZed by COOste

526쪽

AD FAMILIARES LIB. XIT sas

M. T. C. T E R E N T I AE S U AE S. P. D. XXIII. C I vales , bene est o valeo . Redditae mihi tandemo sent a Caesare literae satis liberalest & ipse opinio

ne celerius venturus esse dicitur . Cui utrum obviam procedam, an hic eum expectem , cum constituero , faciam te certiorem . Tabellarios mihi velim quam primum remittas. Valetudinem tuam cura diligenter. Vale . D. pridie Idus Sext.

- ARG. Se a citiare literas satis liberales gario: Caesar ad me ex Euplo ιitreas misit . accepisse nuntiat : de quibus in Orat. pro U ut essem irim, qui bimssem. Auno in Q 7M.

M. T. C. T E R E N T I AE S U AE S. P. D. XXIV. I vales, bene est : valeo . Nos neque de Caesaris adventu , neque de ' literis , quas Philoti inus habere dicitur, quidquam adhuc certi habemus. Si quid erit

certi, faciam te statim certiorem . Ualetudinem tuam fac ut cures. Vale. III. Idus Sextiles.

ARG. De Caesaris ex Fgypto & Asa ad- a Da literis J Carsiri, Phlolotimo ad Ci- ventu se nihil certi habete lignificat . Auno cero iem datis. Philotimum Cicero, mutato U. C. 7a6. mittendi filii consilio, ad Caesarem miserat.1 Adveniti a Ex .Egypto. Manuta Ep. 24. ad Att. lib. I. Idem .

527쪽

AD FAMILIARES

LIBER XV.

M. TULLIUS M. F. CICERO PROCONSUL , S. P. D. COSS. PRAEU TRIBB. PL. SENATUI.

I vos valetis, bene est: ego quidem valeo . Et si non dubie mihi nuntiabatur , Parthos transisse Euphratem cum omnibus sere suis copiis: tamen , quod arbitrabar a M. Bibulo' proconsule certiora de his rebus ad vos 1 cribi posse , statuebam mihi non necesse esse publice scribere ea , quae de alterius provincia nuntiarentur. Postea vero quam certissimis auctoribus, legatis, nuntiis , literis sum certior factus: vel quod tanta res erat , vel quod nondum audieramus Bibulum in Syriam venisse : vel quia admi

nistratio hujus belli mihi cum Bibula pene est communis: quae ad me delata essent, scribenda ad vos putavi . Regis Antiochi ' Commageni legati primi mihi nuntiarunt , Parthorum

ARGUMENTUM. De hello Parthico quae clam Antonius cum eo de pace e*it, ut limcognoverat ad senatum perscribit ex provin- neste posset recedere . Ad quam sinciemiam cla. Anno V. C. 7o a. ei tradidit Antonius Alexandrum interficie a J Syriae. dum, qui ad Romanos transfugerat, Dioa commveni l commagene Syriae pars ad xlix. Eius silius Antiochus Commagenus ac DPhratem 5e Taurum montem sta . poste- cusatus capitis di damnatus est, quod lega Doribus temporibus E ιν tonsi diua , de tum fratris, cum quo exercebat inimicitias,AMUeupbrotensis , quam Seleucidis Roma. Romam missum perfide interseeit . D. O lib. ni , cum S eiam occupassent, reliquisse viden- lit. Tiberius in provinciae formam rede ait Antiochi tam mageni. Commagenen , eum mortuus esset Antiochus Ista, cuius hic Cicero meminit, Lucullus ea. eius rex, qui forte filius ruit damnati. I Piis Tygranocertis , uxorem captivam restiis eis. rr. Anno e. s6. Sed Caligula Seleucidi xuat, Pompeius Seleuciam Mesopota. restituit re num Commatenae adiectis Cili-mrae castellum donavit e Strabo , ιιλ xvi. eiae maritimis, εc quidem Antiocho, Antio-Huic bellum intulit Ventidius Antonii lega- ehi huius filio , qui videtur fuisse prone-stus, cupiditate eius pecuniae incensus, quam huius Antiochi, cuius hic Cicero inenatiui . Minucebat . Sed cum egregie se tueretur , Fuit tota vita clarus & vetustis opibus in gens,

528쪽

AD F AMILI ARES LIB. XV. 323

magnas copias Euphratem transire coepisse. Quo nuntio allato , cum essent nonnulli , qui ei regi minorem fidem habendam putarent, statui expectandum esse, si quid certius affer

retur . A. d. x III. Kal. octobr. cum exercitum in Ciliciam ducerem , in finibus ' Lycaoniae & Τ Cappadociae mihi literae redditae sunt a M Tarcondimoto , qui fidelissimus socius trans Taurum , amicissimusque populi Romani existimatur :7 Pacorum Orodis, regis Parthorum filium , cum permagno equitatu Parthico transisse Euphratem , & castra posuisse TDbae : magnumque tumultum esse in provincia Syria excitatum.

Eodem die ' ab Iamblicho, phylarcho Arabum , quem ho

mines opinantur bene sentire , amicumque esse reipublicae nostrae , literae de eisdem rebus mihi redditae sunt. His rebus allatis , etsi intelligebam socios infirme animatos esse , & no v rum rerum expectatione suspensos , sperabam tamen eos, in quos iam accesseram , quique nostram ' consuetudinem integritatemque perspexerant, amiciores populo Romano esse factos: Ciliciam autem firmiorem fore , si aequitatis nostrae particeps facta esset. Et ob eam causam , & ut opprimerentur

ii, qui ex Cilicum gente in armis essent, & ut hostis is, qui

gens , Si in servientitim Regum ditissiinus ti ex excesserar. Dio lib. xl. Eam i olfelicissimus. Geir. ri. HM. Rr. Tanilem aliquot annos cum omnibus copiis caesum Afuit sub vespasianci aceusatus , & Lacedae. Ventidio , qui de Parthis primus triumpax monem relegatus, & Coniniagene iterum in vit, idem Dio lib. xlix. Iustinus lib. xlit. provinciae sormam redacta. II. v I. & alii prodiderivit. Man. cap. 17. bHI. Ind. Sueti Veroas. cap. 8. Ru. R Iau,Hisba pDDretia Arabmu J Fuit Pertus. νυure s Emesenorimi in syria 3 Da clitet in J Erat enim in Asint cuius ad Euphratem. Strabo lib. xv r. A .' λουσα tres dici celas . id milii strabat . epist. 67. lib. καἰ . Et inetbusa Samps x III. De lim itinera epist. ro. ad Att. lib. eerami Ian biicia eius filii , qui ρινDν iri Alanu . popuIi Emesse rum furis it . Illam vero re. 4 caoniae 3 Regio Asae inter Gallat Iam , nionem tenebant Arabes , ut thidem docet Cappadociam, Pamphyliam 9 Ciliciam, eu- S ratio. Arabum autem nenu suit in 73radi aus caput Iconium. G aeυἱων. usa , ipsi αυλας vocant. Unde suos dyirastas s cappa Mia J Cappadocia Asiae regio ma- vocat int νβνDνchor . Sicut etiam Saracenirna inter Armeniam minorem , Ciliciam , suo duces lae voeabant. Vide Strabon. d. l. Pamphyliam , Galatiam & Pontum Euxinum. Ioseph. antiq. Jud. lib. 1. cap. 13. Suidλm Hem. in & IL Calainon. ad laudatum 6 Greoniti nota J Partis Gallograeciae, uel loeum Strabonis. Me n. Ciliciae secundum Dionem , tetrarcha. Core. ν in uerti. iuem J Mansuetudinem habet γ Poeorum I Dux esse videbatur, quia reis vetus sit A manuscriptus, aliquanto ut vi-yis filius t re vera autem copias Osaces duis detur meliore sententia. Ursin. Non meli cetiar, quem postea C. Cassiux praelio victum re, sed eadem. occidit. Pacorus Rutem hoc tempore nondum

529쪽

526 EPISTOLARUM

qui esset in Syria , sciret, exercitum populi Romani non modo non cedere his nuntiis allatis, sed etiam propius accedere: exercitum ad Taurum institui ducere . Sed , si quid apud vos audioritas mea ponderis habet, in iis praesertim rebus , quas

vos audistis, ego pene cerno e magno opere vos & hortor Scmoneo , ut his provinciis scrius Vos quidem , quam decuit , sed aliquando tamen consulatis . Nos quemadmodum instructos, & quibus praesidiis munitos ad tanti belli opinionem miseritis, non ei lis ignari . Quod ego negotium non stultitia

obcaecatus, sed verecundia deterritus, non recusavi e neque enim unquam ullum periculum tantum putavi , quod subterfugere mallem , quam vestrae auctoritati obtemperare. Hoc autem tempore res sese sic habet , ut nisi exercitum tantum ,

quantum ad maximum bellum mittere 1bletis, mature in has provincias miseritis , summum periculum sit, ne amittenda stat omnes hae provinciae , quibus vectigalia populi Romani continentur . Quamobrem autem in hoc provinciali delectius pem habeatis aliquam , causa nulla est : neque multi sunt ,& diffugiunt , qui sunt , metu oblato. Et, quod genus hoc militum sit , judicavit vir sortissimus M. Bibulus in Asia r

qui , cum vos ei permisistis, delectum habere noluerit. Nam lociorum auxilia propter acerbitatem atque iniurias imperii nostri , aut ita imbecilla sunt , ut non multum nos juvare possint , aut ita alienata a nobis, ut neque expectandum ab 1is, neque committendum iis quidquam esse videatur . Regis Deiotari & voluntatem & copias, quantaecunque sunt, nostraSesse duco Cappadocia est inanis. Reliqui reges, tyrannique, neque opibus latis firmi , nec voluntate sunt . Mihi in hac paucitate militum animus certe non deerit: spero ne consilium quidem . Qiud casurum sit , incertum est . Utinam saluti nostrae consulere possimus; dignitati certe consulemus. M. TUL

530쪽

AD FAMILIARES L IB. XV.3 7 M. TULLIUS M. F. CICERO PROCOS. S. P. D. COSS.

PRAE . TRlBB. PL. SENATUI. II. I vos valetis, bene est 2 ego quidem valeo. Cum pri- die Kal. Sext. in provinciam venissem , neque matu rius propter itinerum & navig itionum dissicultatem venire

potuisse in , maxime convenire Oilicio meo reique publicae conducere putavi, parare ea , quae ad exercitum , quaeqtie ad rem militarem pertinerent. Q iae cum essent a me cura magis &diligentia , quam facultate & copia , constituta , nuntiiqtie& litem de bello a Parthis in provinciam Syriam illato , qu tidie sere afferrentur; iter mihi faciendum per Lycaoniam, Scper Isauros, Sc Cappadociam arbitratus sum . Erat enim maiagna suspicio, Parthos, si ex Syria egredi atque irrumpere in

meam provinciam conarentur , iter eos per Cappadociam , quod ea maxime pateret, esse facturos. Itaque cum exercitu per

Cappadociae partem eam , quae cum Cilicia continens est , iterfeci: castraque ad ' Cybistra , quod oppidum est ad montem Taurum , locavi : ut ' Artuasdes, rex Armenius, quocunque animo esset , sciret , non procul a suis finibus exercitum populi Romani esse : Sc Deiotarum , fidelissimum regem atque amicissimum reipublicae nostrae, maxime conjunctum haberem ;cujus & consilio , dc opibus adjuvari posset respublica . Quocum in loco castra haberem , eqilitatumque in Ciliciam misissem , ut 8c meus adventus iis civitatibus, quae in ea parte essent, nuntiatus firmiores animos omnium faceret, Sc ego mature , quid ageretur in Syria , scire possem : tempus ejus tridui, quod in his castris morabar , in magno ossicio , Sc n cessario mihi ponendum putavi . Cum enim vestra auctoritas intercessisset, ut ego regem Ariobarzanem , Τ Euseben, Sc Philo..

ARG. Exponit , audito Parthorum adven. x Aetna des J Cuius soror Pacoro , u, quid pro tuenda prouilicia, sociis. Parthorum hii , nu.ria erat 'vero oue in fide continendis r adiungit de reae totali re is filio pacia . Ariobarrane ab insidii liberato. U. C. 3 Euseben re Piutorhom um J Id οδ. er amietim Rouiauis . Graecis nominibus ad et is iura J Vide ad Attia. V. io. Latinam eonsuetudinem transductis. Unde in

SEARCH

MENU NAVIGATION