장음표시 사용
91쪽
23. Quem tu, inquit, mihi, Mucius, Staseam, quem
peripateticum narras ῖ Gerendus est tibi mos adolescentibus, Crasse, qui non Graeci alicuius quotidianam
loquacitatem sine usu, neque ex scholis cantilenam requirunt, sed eX homine omnium sapientissimo atque
eloquentissimo, atque ex eo, qui non in libellis, sed in maximis causis, et in hoc domicilio imperii et gloriae, sit consilio linguaque princeps, cuius vestigia Pe
sequi cupiunt, eius sententiam sciscitantur. Equidem te cum in dicendo semper putavi deum, tum vero tibi nunquam eloquentiae maiorem tribui laudem, quam humanitatis: qua nunc te uti vel maxime decet, neque defugere eam disputationem, ad quam te duo excellen-lis ingenii adolescentes cupiunt aCCedere. Ego vero, inquit, istis Obsequi studeo, neque gravabor breviter meo more, quid quaque de re sentiam, diCere. Ac primum illud quoniam auctoritatem tuam negligere, Scaevola, fas mihi esse non puto) reSPondeo, mihi dicendi aut nullam artem , aut pertenuem Videri, sed Omnem esse contentionem inter homines doctos in verbi controversia positam. Nam si ars desinitur, ut
Quem tu, inquit, mihi Gueis. B,
C, quem tu mihi, inquit - Sic et AISS. Conv. et Hari. teste Pearcio, qui id in ordinem assumSit. Gerendus est tibi mos Tibi omittitur ed. Κου.
Excellentis ingenii Cod. Gueli.
Α, excellentes ingeniis , et sic edidit Sestiit E V.C. Nohis magis arridui vulgatam . ideoque restituimus. Ε. 'I'. IVam si ars desinitur, ut - rebus Penitvs Persimctis Vulg. nam si arsilia desinitur , ut - ex rebus Pentit PersPectis. Quae lectio non solum ideo incommodu est, quod verba , ita δε-
siniων . quasi quandam desinitionem lagicam uos exspectare iubeut, et quod minus apte dicitur definire amlem ex rebus Penitus PersPectis , Sed quod ea ne Satis quidem cum iis, quae Antonius de Charmada narrave rut, couvuuiuut. Hic enim negaverat artem esse ullam, nisi quae cognitis Penitusque Perspectis, et in unum Spectautibus et nunquam fallentibus ruinis contineretur. Ergo quihus fini bus lac termiuis contiueretur Bra ostenderat, nou desinitionem, quae Proprie sic dicitur , proposuerat Quibus de causis sic rescribendum putavi: Nam si ars definiciar - rebus Penitus permeetis -. Et iam ed. Om
92쪽
DE ORATORE LIB. I, CAP. 23 paulo ante exposuit Antonius, rebus penitus perspectis, planeque cognitis, atque ab opinionis arbitrio seiunctis,
scientiaque comprehensis; non mihi videtur ars oratoris esse ulla. Sunt enim varia, et ad vulgarem Popularemque sensum accommodata omnia genera huius sorensis nostrae dictionis. Sin autem, quae observata sunt in usu ac tractatione dicendi, haec ab hominibus callidis ae .peritis animadversa ac notata, verbis designata, generi
hus illustrata , partibus distributa sunt id quod fieri
potuisse video); non intelligo, quamobrem non, si minus illa subtili definitione, at hac vulgari Opinione, ars esse videatur. Sed sive est ars, sive artis quaedam similitudo, non est ea quidem negligenda; verum intelligendum est, alia quaedam ad consequendam eloquentiam esse maiora.
Tum Antonius vehementer se assentire Crasso
dixit, quod neque ita amplecteretur artem, ut ii solerent, qui omnem vim dicendi in arte Ponerent, neque rursum eam totam, sicut plerique philosophi facerent,
In usu ac tractatione) Hanc le-etionem, quam Nigolius quoque in Iex. Cic. expressit, ascivimus e codd. Gueis. A, B, C, quae est sane melior vulgata in usu ac ratione vicendi. Nam ratio dicendi h. l. esset ΗΠοδος, quae ipsa nascitur ex ol servatione , non gignit observationem. Vsus au
tur. Sic Verr. II, 73: α Satis commode mihi videor eorum piti licanorum
consuetudinem usu tractandoque eo suoSSe. 3, Orat. C. I 8: in Tractatis vo
cis atque usus in nobis est. 33 Ossic. II, S: α quae in usu et in latione he-Iuarum fiunt. M Ceterum ad rem ipsam conserendus est locus Quintil. III, a :ω Initium ergo dicendi dedit natura rinitium artis obser atio. Homines enim, sicut in medicina quum viverent alia salubria, alia insalubria , eTobserMatione eorum effecerunt artem ἔitn quum in dicendo alia utilia, alia inutilia deprehenderent, notarunt en ad imitandum vitandumque, et quae
clam secundum rationem eorum vili
cerunt ipsi quoque ; haec confirmata sunt usu ; tum quae Sciebat quisque , docuit. N
tata i. e. sin quae acta et usurpata sunt ab oratoribus in usu et tructa tione dicendi, ea animadversa , et memoriae mandata sint ab homini-hus ingeniosis et usu rerum peritis. Non est ea quidem Hunc ordinem servant edit. Omni boni et Lauthini , concinniorem quidem vuIgato ἔ non est qvidem ea.
93쪽
CICERONIS repudiaret. Sed existimo, inquit, gratum te lais, Crasse
facturum, Si ista exposueris, quae putas ad dicendum Plias, quam ipsam artem, POSSe prodeSSe. Dicam equidem, quoniam institui, Petamque a vobis, inquit, ne has meas ineptias esseratis; quamquam moderabor ipse, ne, ut quidam magister atque artrsex, sed quasi unus e togatorum numero, atque ex serensi usu homo mediocris, neque omnino rudis, videar, non ipse aliquid a me promisisse, Sed sertuito in Sermonem
Gratiam te his esse , Crasse , facturum Sic Victor.Vulg. omittitur esse. In ed. Κob. est graitim te his esse fa
cturum , OmisSo nomine Crasse.
corum erat proprium , adeoque Palliati vocat,antur : ita a toga , qua Romani utebantur, togatorum nomen
Romanos rerum dominos,sentemque togatam. PRUST.
' Aliquid a me promimisse Αn- non et qui sponte, et qui iuviti lo
quuntur, omnia a se promunt 8 an vero a se Vmmere significat simulo
Promere 7 haec significatio praepositionis a cum verbo promo nulli bimihi occurrit. Vide igitur, Lector, annon editio Veu. et NSS. Nors. Mag. FIead .Hart. I, Cant. Mig. Wag.NOV. et Joan. vetustissimus suggerant veris- Simam lectionem . Promisisse : quibus si fides adhibenda sit, sic locum re- sngas: Non ime aliquid de me Promisisse, sed fortuito in sermonem Mestriam incidisse. Literae e et a in MM. saepe consuDduntur, et litera d vocis de facile absorberi potuit a litera postrema praeccdontis vocis aliquid. Eodem
modo loquitur Horatius Serm. I. I, Sat. Α --- Vt si quid promittere de me
Porro haec lectio optime quadrat iis , quata supra dicta sunt: iunuit enim Crassus se nolle imitari GraeCos, quos in praecedenti capite arguit impudentiae, quod nulla erat res, de qua non se omnia, quae dici possent, Profiteretitur esse dicturos ; id est, promittebant se omnibus quaestiun- eulis responsuros esse. Crassus igitur istis Graecis magistris, atque artifici bus dicendi opponit se, quem Vomt
hrensi usu hominem. Vt illi, inquit
Crassus, artifices sunt, et magistri cliis Cendi, ego vero tantum, quantum
mihi opus est, didiei; sie illi de se
Omnia promittunt, ego Pero nuussu mSPOntae, nunquam, nisi sortuito, in huiusmodi disputationes venio.Ρ R. A me P Umsisse Eleganter, Pro , non mea sponte aliquid a me excogitatum et praeparatum Protulisse: Rrgutatur h. l. Dearcius. Vitiose veteres quidam Promisisse, ut Erl. ΕΑΝΕST. A me promisisse Vulgo a me PDo-msisse, quam lectionem iam Pear eius merito improbavit. Nam quomodo haec inter se opponantur: non φsspideor aliquid a me Promsisse, sed jortuito in sermonem Mestrum incidisse. Lectiouem yromiaisse habunt
94쪽
1 Ε ORATORE LIB. I, CAP. 24 Vestrum incidisse. Equidem, quum peterem magistra tum, solebam in prensando dimittere a me Scaevolam , quum ei ita dicerem, me velle esse ineptum. Id erat petere blandius; quod nisi inepte fieret, bene non posset
fieri. Hunc autem esse unum hominem ex Omnibus , quo praesente ego ineptum esse me minime vellem t
Deareii Nors. Mag. Meatl. Hari. t, Cant. Bal. Wag. et vetustissimus Ioa n. Accedunt Guel f. Λ. C. Hahent etiam ed. Ven. Iέ78, ed. Omnib.
Nempe a me Promisisss , est idem ac mea Vonte aliquid Promisisse. Nec opus est cum Pearcio reponere: de me promisisse. Disserunt enim a se Promittere, et de se Promittere. Illud est, ut diximus, suaPle Vonte, nouadmonitum vel inductum ah aliquo , Promittere; contra aliquid de se Promittere signi sicat, Promittere se hoc vel illud facturum ESSE.Magistratum Ex edd. pr. et cod. Erl. sic rescripsit Ernesti. Vulg. magistratus. Nempe aptius est h. l. magistratum aliquem, quam omnes magistratus significari. Nunc atilem semper iudicasei esse hominem unum Hanc lectionem eruit e cod. M S. Arntaenius ad Mamert. Panegyr. CBP. I, quum vulgo lega
tur hunc autem esse unum hominem
minus uPte, ut opinor. Nam ex hac lectione sequeretur, Crassum in prenis saudo Scaevolam his fere verbis a se dimisisse: α Ahi quaeso, Scaevola;
nunc enim volo esse ineptus. Tu autem eS unus ex omnibuS. quo Praesente ego ineptum esse me minime
velim. n Qnod sane suisset putidum et molestum. Salsius enim et face tius postrema haec verba intelligenda potius Scaevolae relinquebantur, quam Pronuntiabantur. Illa quoque parenthesis: id erat Aetere blandius -feri, mollius distinguit anteco- dentia a consequentibus, per lectio nem ab Amrienio laudatam. Denique en confirmari videtur Valerii Maximi et Mamertini auctoritate. Ille enim
dictorum et sactorum memorabilium lib. V, έ , rem sic narrat: re Consula tum petens L. Crassus, quhm omnium candidatorum more circum forum stiP-plux populo ire cogeretur, nunquam
adduci potuit, ut id praesente Q.
Scaevola, gravissimo et sapientissimo viro, Socero Suo, saceret. Itaque rogabat eum, ut a se, diam in tiae rei desemiret, discederet; maiorem Vere eundiam diguitatis eius, qriam Can didae togae suae respectum BgeuS. Et Mamertin. Panegyr. Cap. I 6οῦ
α Virile illud Crassi celebre dictum.
Ouum peteret consulatum, et fortueum Scaevola Socero per vias urbis lueederet, uec Praesente gravissimo et severissimo viro hiandiri populo, palpare ob vitas, et artes petitorias auderet exercere: Quaeso, inquit, Muci, paullisper abscedas, nec comitatu tuo honestari ine putes: impedis honorem meum; te spectante ineptus
cius ordinem ininc: esse hominem unum, auctoritate codd. MSS. et edit. Lam hin. recte praetulit alteri: esso unum hominem. Quo Praesense ego in tum esse meminime Mellem Hunc lectionem e cod. Gueis. A, nucire Heus iugero ad Cic. ossic. II, 22, restitui, cuius ob-
95쪽
CICERONIS quem quidem nunc mearum in pliarum testem et spmclatorem fortuna constituit. Nam quid est ineptius, quam de dicendo dicere, quum ipsum di re nunquam sit non ineptum , nisi quum est necessarium t Perge vero, Crasse, inquit Mucius. Istam enim culpam, quam vereris, ego PraeStabo. ti 5. Sic igitur, inquit Crassus, Sentio, naturam Primum, atque ingenium ad dicendum vim afferre maximam : Neque vero istis, de quibus paulo ante dixit Antonius , scriptoribus artis, rationem dicendi et viam, sed naturam defuisse. Nam et animi atque ingenii celeres quidam motus esse debent, qui et ad excogitandum acuti, et ad explicandum ornandumque sint uberes, et ad memoriam firmi atque diuturni. Et si quis est, qui liaec putet arte accipi posse quod salsum est; Praeclare enim se res habeat, si haec accendi, aut Commoveri arte possint: inseri quidem, et donari ab arte non possunt); quid de illis dicet, quae certe cum ipso homine nascuntur Z linguae solutio, vocis sonus, latera, vires, consormatio quaedam et inura totius oris
seruatio digna est, qtiae ihi tota lega- ur. Vulg. quo Pria sevia ego ineptus rasa minime Dial m. Qtium ipstim di re Vulg. q. iii mitim die re. Sed reetina tu omittunt NSS. Ioau. Wag. G v. Mag. et Hari. duo. e - sentis Iloe Peareius et visnesti revoeaverunt ex antiquis edd. Vulg. Sio - emam. Aeta Gad. Ox. V, a. Peret . Aptius alitem et elegautitis alterum. Inseri qui rim et donari ab arce non possunt) Vulg. additur: Omnia; auri enim illa donia niaurae. Haec autem ratiotiem misero quodam languoretisseiunt, et sine dubio sunt ab interpolatore prosecta. Aliquantulum in vulgata proseitur Peartii interpunis etione . et particula enim transposita rnon possiani; omnia stina onim illud a Mitirae; nitamen haee ipsa melius reticentur, et ex iis, quae dein ps posita legutitur , colligi possunt. Latera Ares Peareio placebat,&tertim Mires . quod sane praeserrem . si e tres addirerent. Sed alibi quoque componuntur lateria et inres . ut in Cat. Mai. e. s: est enim munus eius non ingenii solum . sed I re meliam et Ariam . in quo vel eat ἔ, διαδυοιου, vel , ut saepe fit. voeabulum formae eum vocalitilo generia Coniungitur. Sie etiam deinceps mutin-tut luereti et Area ι ut Orat. I. c.
96쪽
DE ORATORE LIB. I, CAP. 25 et corporist Neque haec ita dico, ut ars aliquid limare non possit neque enim ignoro, et quae bona sint, fieri meliora posse doctrina, et quae non optima, aliquomodo acui tamen et corrigi posse); sed sunt quidam aut ita lingua haesitantes, aut ita voce absoni, aut ita
vultu motuque corporis vasti atque agrestes, ut etiamsi ingeritis atque arte valeant, tamen in Oratorum num Tum venire non possint; sunt autem quidam ita in ii dem rebus habiles, ita naturae muneribus Ornati, ut non nati, sed ab aliquo deo sicli esse videantur. Magnum quoddam est onus atque munuS, SusCipere a CProfiteri, se esse, omnibus silentibus, unum maximis de rebus, magno in conventu hominum, audiendum. Adest enim sere nemo, quin acutius atque acrius vitia
in dicente, quam recta, videat. Ita, quidquid est, in quo offenditur, id etiam illa, quae laudanda sunt, obruit. Neque haec in eam sententiam disputo, ut homines adolescentes, si quid naturale sorte non habeant, Omnino a dicendi studio deterream. Quis enim non videt, C. Coelio, aequali
57: κ a quo quum amentatas hastas accesterit, ipse eas oratoris lacertis Miribiasque torquebit. .
' Vt ars aliquid limare Λrs naturae dotes Perficit, corrigit vitia , ut liquet exemplo Demosthenis. Ad eloquentiam et ingenio, et arte oseus est , quod ad poesim requirebat Horatius in Arte: Natura feret laudabile carmen ,
Quaesitum est; ego nec stadium sine dis ite Mena , Nec rude quid Prosit Mideo ingenium I atierius sic Alcera Poscit DPem res, et coniurat amice. PRYST.m quiae non γέ a i. e. ruum
diocria, ut recte accepit Pearcius. Naturae muneribus IIaee verba Perperam omissa in Victor. In edd. nonnullis ante Penrciuin legebatur:
nt autem quidam ita natianae muneribus in iisdem rebus habiles , ita Ormnati. Transpositioni autem sane Com
modae favent NSS. Cant. Wago Conv. Nov. Bal. Mag. Mea I. Hari. duo et Ioan. Item edd. Carol. Steph. Ven. Mediol. Lum hin. ιi - sisti Neque post nati ali- qn id deest, ut Em. Putabat, neque iactι prosicti legendum. Sed est tacitus
qnidam respectus ad Prometheum , et singere saepe est l. q. erectre.
Ac Prositori Rectius sie legit di-
golius, ue bis recurrat atque.
97쪽
CICERONIS homini novo, illam ipsam, quamcunque assequi potuit, in dicendo mediocritatem y Quis vestrum aequalem, Q. Varium, vastum hominem atque Medum, non intelligit, illa ipsa facultate, quamcunque habet, magnam ESSein civitate gratiam consequutum ta6. Sed quia de oratore quaerimus, fingendus est nobis oratione nostra, detractis omnibus vitiis, orator, atque omni laude cumulatus. Neque enim , si multi ludo litium, si varietas causarum , si haec turba et bar baria serensis dat locum vel vitiosissimis oratoribus, idcirco nos hoc, quod quaerimus, omittemus. Itaque in iis artibus, in quibus non utilitas quaeritur necessarias
sed animi libera quaedam oblectatio, quam diligenter, et quam prope fastidiose iudicamus ' Nullae enim litos,
neque controversiae sunt, quae cogant homines, siCut in soro non bonos oratores, item in theatro actores malos perpeti. Est igitur oratori diligenter providendum, non uti illis satisfaciat, quibus necesse est, sed ut iis admirabilis esse videatur, quibus libere liceat iudicaro. Ac, si quaeritis, plane, quid sentiam, enuntiabo apud homines familiarissimos, quod adhuc tacui, et tacendum semper putavi. Mihi etiam, qui quam optime dicunt,
Romina novis Non erat . eur Ernesti hoe transponendum phalaret post aequali meo. Imo gravius pos ponitur uerbo fuisse, est enim idemae quaMis homini noυo. Cum aliartis Cueis. A . eum multis Edd. habet etimniandus, quod etsi reserti potest ad frigendus , sensus lamen aptior e vulgata existit: Fingendus est nobis orator is, cui sint
Omnia vitia detraeta, et qui sit onaui laude eumulatus. Beete igitur hoc iam Peareius restituti e NSS. Cant. Nov. Gon v. Bod. Nag. Wag. Metid. Hail. item Edd. Ven. Me. Mantil. Lambra. et Roh. Steph. milὰρ enim lites IIaee est Crassisenlotitia. Oratores malos serimus, propterea quod litibus et sorensi ne solio carere homines non possunt. Rutetiam nolunt: theatro autem , et ei fi- modi arithus, in quibus est tantum ieetatio, possunt carere, unde malos actores pati non possunt. PsusT.
Mihi eriam . qui quam optime ἀ- ni Vulg. Mihi etiam otiique o Ame die t. Sed repelitum quique quique, praesertim qnum praeeeiat etiam, non plueet.
98쪽
DE ORATORE LIB. I, CAP. 26 quique id facillime atque ornatissime facere possunt, tamen, nisi timide ad dicendum accedunt, et in exordienda oratione Perturbantur, paene impudentes videntur: tametsi id accidere non potest. Vt enim quisque optime dicit, ita maxime dicendi dissicultatem, variosque even ius orationis, hominumque exspectationem pertimescit. Qui vero nihil potest dignum re, dignum nomine Ora toris, dignum hominum auribus emcere atque edere, is mihi, etiamsi commovetur in dicendo, tamen impudens videtur. Non enim pudendo, sed non faciendo id, quod non decet, impudentiae nomen effugere debemus.
Quem vero non pudet id quod in plerisque video) hunc
ego non reprehensione Solum, Sed etiam poena dignum Puto. Equidem et in vobis animadvertere soleo, et ira me ipso saepissime experior, ut exalbescam in princ
talione et commeritatione efficiunt, Hi prortiti et parati ad dicendum accedant. llaque ornatissimus h. l. est idem ac omnibus ad dicendum copiis adornatus et instructus. Exordienda Ita rectius ediderunt Pearcius et Ernesti. Multi olim ordienda
' Perturbanthr Id de se ipse Cicero fatetur oratioue in Q. Caecilium, quae divinatio dicitur: Da deos mihi Melim Promtios, ut cum illius diei mihi
Menit in mentem , quo die, citato reo , mihi dicendum sit, non solum
commoMeor animo, sed etiam toto Πωre Perhorresco. Et pro Deiotaro: iam in omnibus causis graMioribus initio disendi commoMeri soleam Mehe mentius , quam indetur Mel usus, Melaetias mea P ttiliare; tum in hac causa ita me multa Perturbant, ut quantum
mea fdes studii mihi aserat ad salutem regiis Deiotari defendendam,
tantum jacultatis timor detrahat. PavsT. Variosque erentus Ita nonnunquam perturbantur egregii oratores, ut iudicendo haereant. Obmutuit Demosthenes praesente Philippo Macedo
num seget obmutuit Theophrastus apud Athenienses orationem habiturus. Cicero ipse , excePlus acclamatione Clodianorum , ut resert Asco nius , uou ea , qua solitus erat, mu- stantia dixit. IDEM. Hominumque ex 'sctationem Gueis. B, C, ordine h. I. concinniore, quum vulg. exvectationemque hominum. Etiamsi commoDetur Coni uncti vocommOMeatur, quem Praeserunt ed&nonnullae ante Aldum , h. l. nihil opus est. Sic paulo aute in simili
In me imo Recte hoc opponitur τοι in Mobis ; et perperam scriberetus in me ψse, quod Pearcio Placere vi debatur.
99쪽
CICERONIS piis dicendi, et tota mente, atque omnibus artubus cori- tremiscam. Adolescentulus vero sic initio accusationis exanimatus Sum , ut hoC summum beneficium Q. Maximo debuerim, quod continuo consilium dimiserit, s mulae me fractum ac debilitatum metu viderit. 27. Ut C Omnes aSSensi, significare inter sese, et COI- loqui coeperunt. Fuit enim mirificus quidam in Crasso Pudor, qui tamen non modo non obesset eius orationi, sed etiam probi latis commendatione prodesset. Tum Antonius, Saepe, ut dicis, inquit, animadverti , Crasse, et te, et ceteros Summos Orator S, quamquam tibi par mea sententia nemo unquam fuit, in dicendi exordio permoveri. Cuius quidem rei quum causam quaererem , quidnam eSSet, Cur, ut in quoque Oratore plurimum esset, ita maxime is pertimesceret, has Ca fas inveniebam duas. Vnam, quod intelligerent ii, quos
usus ac Natura docuisset, nonnunquam Summis orat
ribus non salis ex sententia eventum dicendi procedere; ita non iniuria, quotiescunque dicerent, id, quod ali quando Posset accidere, ne tum accideret, timere. Altera est haec, de qua queri saepe soleo: ceterarum homines artium spectati et probati, si quando aliquid minus bene secerunt, quam solent, aut noluisse, aut valetudine impediti non potuisse consequi, id, quod scirent, putantur; Noluil, inquiunt, hodie agere Roscius; aut cruciser hiis; oratoris peccatum, Si quod est animad-
Naxtino Serviliano, qui ennsulatum gessit anno V. C. si , deinde censuram anno εa7, aute Christum Iar. PavsT. Bic omnina assensi, significare inter sesρ ) Peareius edidit: ne ramnes assentiam significare, et colloqui inter se eo perunt. Vt ignis oh veriux depictum colloquentiuin gestum buavior
est. Etenim a nisi re inter se diei tur, ut apud Plaut Teneul. Iv. 3 Iέ, ne inter Mos simulariis. Similiter apud Caesarem Beli. Civit. I, 86. signifeare absolute ponituri ae et v
Roseius ) Insignis aetate Cicer ni, histrio. PBusT.crtidior fit) li. e. raucitatem v eis contraxerat ex eruditate , s. Iu Mu
100쪽
versum, stultitiae peccatum videtur. Stultitia autem excusationem non habet; quia nemo videtur, aut quia crudus fuerit, aut quod ita maluerit, stultus fuisse. Quo etiam gravius iudicium in dicendo subimus. Quo-
lies enim dicimus, toties de nobis iudicatur; et, qui
semel in gestu peccavit, non Continuo existimatur ne
scire gestum; cuius in dicendo aliquid reprehensum est, aut aeterna in eo, aut certe diuturna valet opinio tarditatis. 28. Illud vero, quod a te dictum est, esse Permulta,
quae orator nisi a natura haberet, non multum a ma
gistro adiuvaretur, valde tibi assentior, inque eo vel maxime probavi summum illum doetorem, Alabandei sem Apollonium, qui quum mercede doceret, tamen non patiebatur, eos, quos iudicabat non posse oratores evadere, Operam apud sese perdere, dimittebatque, et ad quam quemque artem putabat esse aptum, ad eam Impellere atque hortari solebat. Salis est enim ceteris alti siclis percipiendis, tantummodo similem esse hominis, et id, quod tradatur, vel etiam inculcetur, si quis forte sit tardior, posse Percipere animo, et memoria custodire. Non quaeritur mobilitas linguae, non celeri-
concoctione. Seneca Rhetor in prooemio lih. I Controversiar. de Porcio
Latrone: ae Vox robusta, sed sorduia
Iucubrationibus ; et negligentia non
natura iustiscata - - Saepe quum per totam lucubraverat noctem , ab imo cibo statim ad declamaudum perveniebat. -- Quintilianus tamen Iust. or. XI, 3, 27 et re nam crudum quidem. inquit, aut Saturum, aut ebrium declamare neminem, qui sit mentis comPOS, Puto. u
rities de nobis iudicatur Hinc Q.
Cicero de petitione consula S C. Id
. Ita Paratus, inquit, ad dicundum
Venito, quasi in singulis causis iudicium de omni ingenio laturum Sit. . Cuιtis in dicendo Vulg. cinus --tem in dιcendo. Sed particula adve sativa abest codd. Gveis. B, C , et saePe elegantius supprimitur. Cous. Cmuov. ad Auct. ud IIerenn. IV, I . Et ad quum quemque artem Optime Pearcius hanc Iuctionem ex ed. Ven. Mediol. ni. rcstituit. Nam Vulgata: ad quaniciamque artem surri nouPotest, quia Utum nou habet, quo
reseratur. Etiain Gueis. Λ scriptum est ad quam quemque artem. Codd. B, C vero vili05u ad quanquo ur ι .