Julii Caponi, ... Institutiones canonicae, juxta familiarem tractandi juris canonici rationem et methodum, ... opus in quatuor libros, tomos verò duos distributum, ... Tomus primus secundus

발행: 1734년

분량: 409페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

331쪽

3as Ie C APONI INSTIT

monii. de personae qualitatem , tit in Remo nostro est Constitutio. quae incipit, In aliquibuου. Dos vero, quae traditur in matrimonio spirituali. debet esse secundum eonsuetudinem loci, ubi ingreditur puella, Francias alta 4. Ises ad consuetua. par a q. . separ. 3. q. s. qui etiam adflit, quoa quando pater assignat dotem filiae moniali. citis est, ut assignet iulam portionem,quam solent non asserio dare omnesmoni les illius loe, . nec potest talis monialis pe tere aliud paragium, & ratio hujus est, quia reo niales non indigent tanta dote , ae s nuberent in saeeulo seipsam. virum dc slios alere tenetur ex fiuctibus dotis , in Nonasses io verh solum agitur de alimentandis mulieribus; unde dos monialium

potest esse minus legitima , di minus paragio quod mulieri d/hetur, s nuberet sponso terreno. dc eo ipso, quod filia dotatur a parte , non potest aliquid aliud petere pro paragio , ut resert decisum

Disserunt etiam matrimonium carnale , dc spiri. uale, pra sertim in Regno nostro , quia quando Ilarones volunt maritate filiam in matrimonio cor nati. tenentur Vastili per constitutionem Regni, quae incipit uti nupturimum, dare quinque Carole- nos pro quolibet sotulari; at vero si tractetur de monachanda, traduntur grana 2 - quod ta. nen non tenentur sacere Vastalli, quando tempore professionis non essent subditi , licet tem pote ingressus tales fuerint, Frimetis aec. 42. Immo tale adiutorium tenentur praestare Vassalli , quamvis Baro maritaret sororem , etiamsi de bo

nis propriis eam dotare posset . Opsitaneus intrum I. ae s. ironis imh etiam si Baro solverit dotem a patre relictam suae sorori, adhhe Vantilli tenentur . Issae s. par. 4. q. I s. O par.c.qu.

Terith disserunt quia si apponatur conditio si non nupserint intelligitur de matrimonio ear nati, non autem de spirituali . Atin. su Lem. C f seronao nupseris intilier. Respondeo tertio, quod dividitur etiam matrimonium , quod aliud si legitimum . aliud ratum, aliud consummatum ; consummatum enim

est, quod iam carnalia' eopula consummavit; legitimum dicitur, quod iuxta leges est contra tum , unde insdelium matrimonium legitimum dicitur. Ratum dicitur. quod est fgnatum Sacramento si ei, sive quod est in baptizato . &trahet eam coniunctionem . Ac fgnificationem Christi cum riclesia , Op. qaan o de drionias.

Caucas a Gratiano in cap. quoes olera , ct in cap. in liturum II. q. a. qui ait, non esse verum matrimonium ante consummationem . cum salsum dicat . quia in satu innocentiae fuit verum ma trimonium . de tamen copula non fuit, ergo, Sc. di facit rex. in cap. cum iniriuor, est cap. coriis . cap. conjuges a T. q. a. unde collige. quod copula , neque ad euentiam , neque ad veritatem . neque ad persectionem integralem matrimonii pertinet, sive matrimonium consideretur, ut conistractus, sue. ut sacramentum , quia usus rei tra ditae in nullo eontractu pertinet ad essentiam, vel integritatem contractus. Dices, obstat texe. D cap. non est dubium 27. q. a. O in cap. eum scieras, in cap. in omni , cap.

1 propter, cap. s quis Gium q. in quibus iuribus

indicatur , vel matrimonium sine concubitu non

esse , vel saltem ante eopulam esse imperfectum, α persei coniunctione praedicta. Respondeo reo. is d. cap. non es arubium apud S

UT. CANO NI C. Lib. II

scivitas, extat apud Leonem , quod mitectum ha hetur in epis. so. 8 9 a. ad R incam , quem tamen rexIum , enm aliis intelligunt DD. quoad unitatem Chrisi cum Ecclesa, quae persecte re

praesentatur in coniugio consummato , non vero ante consummationem, licet aliter conetur responis dete, BUL Pomitis lib. I. de mare . cap. Is

Sciendum tamen est , consensum requiri essen. tialiter in matrimoniti, A quidem externus esse de bet . eum matrimonium si sacramentum rebus sen shilibus confiatum . non tamen opus est , ut exprimatur verbis, sed sat est nutu exprimi neque suffieit. regulariter loquendo , taeiturni tas , quia taciturnitas nCn hahetur pro expres sone consensus, qui enim tacet , ineque con sentire . neque dissentire videtur, cap. is, qui races . aE regni. iuri in s. ideo non valet matrimo nium,quando puella tacet, licet interius consentiat. ex quo mutus, ct surdus a natura potes mairimo.

nium contrahere, Sunt Z lo. r. nu. I. argum. cap.

quia fgnis poterit id explicare . sequitur Diana

par. s. tract. 6. rasta. s. si vero esset smus mutus surdus. & coecus, putant Canonissae, quod posset etiam contrahere , CAEPados, Guiereet, An

L, . Aut , de alii apud Dium tili supra restis.

Io. contrarium tamen docet. S. A. RFR. Diana iti stipra , cum Mois 55. 2. cap. II. nu.

16. quia deest in hoc casu modus , quo possit percipere est, quod facit, ergo non potest contrahere , nam quando non est coecus , potest edoeeti ad agendum.

Sunt tamen in matrimonio tria o Primum vineuis tum coniunctionis. quarenus transfertur corpus ab

uno alteri in plenum dominium, de probitatem,dein serviens ad usum, & conjugalem consuetudinem quae dominii translatio distinguitur ab usu eor. poris , ut in omnibus rebus est invenire transla tionem dominii, S proprietatem simul cum usui,& se Leundum quod consideratur in matrimonio , est usus copulae. Tertium est eo habitatio in eadem domo. Primum est de essem a maia trimonii . Secundum, de Tertium minime, M Ll b. I. cap. I . non iamen requiritur in matrimo

nio consensus expressus, vel tacitus ad copulam, sed solum ad essentiam requiritur, quod si mutua animorum coniunctio m individuam vitae societatem, eum diversitate sexus. Unde insertur ad matrimonium , contractum inter B. virginem cum S. Ioseph de quo matrimonio est . rexsus in cn, Reaia Maria 27. q. a.

quem textum allegat Gratianus ex operibus. S. Auptiis

sint, sed re vera est ab i loconfectus. dc in Augustini operihus non reperitur valuit autem, dc fuit verum matrimonium , secundum quod docenteommuniter Theologi , dc Patres cpud AUL Iib. I. cap. I p. probatur ex illo LMae a. Misias U

ergo saltem suerunt sponsalia celebrata , ergo

etiam matrimonium i probo ultimam consequeniatiam , quia jam, quod fuerunt sponsalia celebra

ta . dicendum est matrimonium etiam celebratum . quod intendimus. cum sponsalia sunt futu rarum nuptiarum promissio vel dicendum est . ipsum non suisse sequutum . quia sia invicem non servarunt fidem, quam sponsalitio sbi con tractu promiserant . aut sibi mutuo relaxasse. quod absurdum est . ergo fuit verum matriis

mori

332쪽

nt. X. DE SPONSALIBUS.

matrimonium . ad quod nullua requiritur eontinia sua , neque implicitias ad copulam. Neque dieas, Beatam Virginem habuisse votum

eastitati et, quod fecerat ante Annuntiationem,/hmerat in Templo, Lata I. Quoniam virum non cognosco, quae verba non denotant tantum actum, sed pro Postum, ae v tum non cognoscendi, ut bene Nissenti, erat in sanctam Chrisi nativitatem, qtioniam δυvirum cognostere nesus es dc illud, non eum , idem est, ac non possum, ob votum scilicet, x ante quam desponsaretur Iosepho, id feeerat. & fuit votum Virginis absolutum, purum, de simpliciter,

non veth eonditionatum.

Respondeo enim cum docto sust pomis omisiti responsone . quam alias tradidi) non repugnare votum pete lictum castitatis absolutum, cum matri monio B. Virg. ut dixi. ad quod matrimonium, ut valeat essentialiter, non requiritur consensus ad copulam. Neque quicquam Deit, multos sanctos Patres non audere concedere, B. Virginem veram Spon

um . Gregorius Nissentis in d. orat. pro Natali Chri si, Bernardus honι. a. super mustis 63 Teritissimnus lib. is ieiunius Urginibus, es s. Epiphanius sis-ras 8. Greetreius hon . et s. in Evi Elia, de habet oris cap. sic quippe I . q. a. 'trias Cis logus sum.1 s. solo nomine ait S. Joseph esse maritum, non conscientia. Respondeo, haee omnia Patrum tess monia si c;li negotio explicari, si attenda mys nomen con iugis , vel uxoris , vel etiam viri apud illos non tantum significare eos, qui legitimo matrimonio uncti sunt, sed etiam corruptos, dc qui consummarunt matrimonium , de in hoe sensu negarunt illi Patres nomen coniugis B.M.V.&nomen spon

si s. Ioseph.

Insertur secundo, duos esse snes matrimonii. Primus est sobolis procreatio, quod appellant bonum prolis. Secundus mutuum obsequium dc com municatio operum , de quo Aris. s. es c. e. 3. Oh, 3. e. 3. docet enim hominem magis esse animal coniugale. quam politicum. Addunt alii ali

um finem, scilicet remedium concupiseentiae, o trahere enim matrimonium ob fornicationem vi. tandam, nullus esse peccatum veritas est, ut patet

ex testimonio Putili i. auor nil. e. ν. ibi propter fornicationem unusquisque uxorem suam habeat, ct unaquaeque suom virum, S licet Puultis subdat. Noe seeundum indulgentiam dico , non secun dum imperium.tamen ibi indulgere non es veniam dare pro culpa, sed concedi aliquod debere. Neque est peccatum mortale contrahere matrimoni iatim ob pulchritudinem, & divitias. de neque veniale . putat post alios Pontius lib. I. cult. nia. 13. quia

res non est mala, .

TITULUS X.

Auctor noster ponit litulum de sponsalibus,

post titulum de matrimonio, debebat tamen

contrarium facere, quia ante matrimonium contra

huntur sponsalia. Vel sim ipsum defendendo dico, quod tractaverat prius de Saetari entis. inter quae posuit titulum de matrimonio. Veclim deinde oc-I. O ni Insit. Can. Tom. I.

ea sone fluctua de sponsalibus egit. Ad euiu, iniebligentiam , Sciendum est primo, quod sponsalia dieuntur a verbo spondeo, de idem fgniseant, quod sponsio

nem, Ahia vis lib. i. parer n. e. 2. Sanchra lib. i. de vir trini. disi. t. spondere autem apud In reconsultos

prom ilionem per stipulationem factam fgnificat. I. νε-- tis. δε - 1. δ δI HU. I. Iponso . ubi Ahiarias ae te . signis eo quod antiquitus mos erat , quas sibi uxores petebant, ab eis,in quorum potestate erant stipulari, tet. f. is Udb undὸ sponsi quas ad invicem per stipulationem oromissi dicti sunt eposta a veth sactum est legibus, dc moribus. ut momtalia nudis promissionibus per nuncium, & epistolam

Contrahentur, ut res 'mnium frequentissima. iv ad Reipuhliere erinse-vationem in primis necessi lati

cile expediri possit. I. s. se .ltima. F. gespousalutis ,

atquρ ideo parentes pro sitis sponsalia faciunt. I Dan alia. F. absons listis ι sponsalium versei vox non unius fgniseationis es. nam sponsalia dicuntur con. tractus promissionis matrimriniit sponsalia etiam di

cuntur munera. quae a sponsis sponsae dantur: in ea

gniscatione, ut sumuntur in materia nostra, se des niunturi sponsalia sunt mentici, dc repromissio su turarum nuutiarum . quam definitionem approbant amnistis in eo. Nostrates ga . .HNeologi in q,AM. et .ses lieet explieatior videatur ea, qua utitur Vatin ria diu'. o. q. 2.ρ .i. Toletus lib. . cap. 12. potius Id. Iaci. nia. 4. qui Aicunt. Donsalia esse mutuam pro

missionem suturi matrimonii. signo aliquo sensibili

expressam ; ex qua definitione collige, non omnem promissionem ad sponsalia sussicere sed debere esse mutuam, quae vcitatur repromissio, dc debet contrahentihus innoteseere. Ex quibus Insertur primo. ad sponsalia r uiri promissionem voluntariam . nec satis est propositum promittendi, sed debet esse vera voluntas promittentis; lebet e iam talis promisso esse aceeptata nam omnis promicso non hligat promittentem, nis acceptetur, nam habet hane tacitam conditionem promisso . ut eatenus obligent . quatenus acceptatur. quod procedit regulariter, quia adsunt aliqui ex s. in quibus promisso obligat promittentem sne aece piatione alterius partis ut si promittatur Deo . vel alteri piae musae ; vel quando prcimittitutinfanti. Sanc et Id. r. 2 p. s. ae merim. Rem lariter ergo debet esse acceptara , ant curiam ac ceptationem potest revocari per promittentems ne ullo peccato . sed si post eam aecepta tam , qui promiserit . non adimplet , peccat mortaliter , quod si quis 1 scemina postularet aan vellet eum ductum ire . de illa respondeat, placet. sunt contracta sponsalia, quia illina .er bum pluras, vim habet aeceptationis, Rufillib. ia.

de nutri cap. 3. in Ila. Insertur ieeundo , talem promissionem de here esse mutuam, dc reciprocam , alias sponsalia non erunt i est tamen dissicultas. an uno promittente, & alio acceptante, non tamen re Iromittendo, maneat promittens ohlinatu &ieet affrmativὰ respondeat S ut . rem. i. I s. I. ius nu. iet. sed negat s. l. I s. ia. cap. q. m . a. quia Contractus matrimonii ad inst. cuiusdam eontractus commutationis, dc necessa rib eontinet in se mutuam commutationem , &obligationem utriusque, ita ut nemo velit, nec velle possit se tradere . his sub conditione, ut alter se ei mutuo tragat 3n comoensationem, &obliget, quae doctrina Basli. stiit ras . prout fere omnes suae doctrinae.

Inseris

333쪽

Infertur tertio , talem promissionem debere esse exterius manifesta iam , quia eum promisso sat homini, qui non nisi per sensus esternos interva percipit, merith debet exterius manifestari , Gn. h. lib. I. AF pas. 3. sinistis, ubi supra. Unde taciturnitas non suiscit ad manifestandam promissionem . S consensum, ideh s Caius promitatat Bertae matrimonium. & ipsa taeeat, non fiunt sponsalia, etiam si Beria interius consentiat, quia co. sensus Beriae non manifestatur suffcienter per taciturnitatem 1 quod si pater. vel mater contraxerint sponsalia pro filiis puberibus, vel impuberibus ipsis praesentibus , & non contradicen tibus , valida erunt cap. unita, δ. porro, de desoms eis, impiaberi in s. Ius enim in hoc casu accipittaciturnitatem pro consensu, quod verum est etiam s siti sint absentes, Aummodo tamen non contradicant, quando id intellexerint, ut ex di. M textu colligit Saniaeet a. M. I. ab tit. 23. Bab. in I. rexi um. in cola. Si veth quaeras , an

alius, qui non sit mater, vel pater, nec filii

curam habeat, promittat pro eo tacente, contrahat sponsalia s Respa non contrahere , quia solum , ut quid speciale habetur in a. e. unico, de parentibus , ergo non est ad aliud trahendum, ut bene Sunia. 2. u. r. 2, p. 23. ωνι. sic cis. est etiam difficultas, an dispositio dict. s.porro, procedat in matrimonio contracto per parentes si ius tacen ibus, & puto non extendi, quicquid dicat sis l. lib. 2. de miseris. cap. I 4. Diceu , qui tacet videtur consentire , cap. qui lucet , is re'. jur. in s. ergo sue pater , sive alius eontrahat silio tacente , valent sponsalia

Respondeo, distinguo antecedens, qui tacet

videtur consentire quantum est in favorem smum, Concedo antecedens quantum est in sui Praeiudicium , nego antecedens , sed in casu

nostro esset praejudicium filii , ergo. Si haec

responso non placet , prout placere non de.

bet , cum indistincte , tam in fauorabilibus uam pra judicialibus , qui iacet consentire vi- ea ur . ad quod facit honus . teri. in cap. ssovus si re s . δ 3. tibi agitur inter extraneia os de dominio servi amittendo , & tamen ta Cens habetur pro eonsentiente , cum aliis cit ita per Burb. in d. eap. qui tacet ι dicas, quod si tacens ignorat actum seri , nunquam cense bitur consentire , quia consensus non potest

serti in illud , quod est omninh ignoratum , nec dicitur volitum , nisi illud , quod , vel

aliquo modo scimus, vel scire tenemur; L ni hir i 4 . f. aE HE. Dr. e. rurbasin. q. notata. I.q 4 ct censetur consentire in illis actibus , qui sunt a jure expressis. Quod vero diximus de patre , & matre . dic e iam de tutoribus , vel aliis , quorum cuiae commissi sunt stit . ut docet C Unch. de Sa

cram. distit. Is . Laman. ld. s. traE . Io. p. I. A I. m. 13. tandem procedunt haec omnia,

etiamsi parentes contraherent sponsalia coram s-liis emanet patis, & spuriis. Inserior quarto , verba haec , quae dicunt

contrahentes. Ego non ducam aliam a te, vel non ducam aliam praeter te, vel nis te . non

exprimere consensum suffcientem in sponsalibus v q a situm , quia non exprimitur suiseienter Consensus de praesenti, vel de suturo. nisi ta

Iden ex eonjecturis colligatur, contrahentes vCPer ea verba contrahere sponsalia , sunt rib. I. durati as. Dillam nurus. 1 . cap. 7.quas. 4. m. st s. Quod si verba habeant duplicem

tensum, tune in soro conscientiae sandum est inten tioni, se eundum . quam verha proseruntur I cap. imeel gentia δου ireb. Aemula. id ed si adhibent spons ve=ba denotantia ccinsensum de futuro contrahunt sponsalia, s vel , adhibent verba importamia consensum de praesenti, contrahitur matrimonium; ad c trahendo vero sponsalia non requiruntur de terminata verba, sed quaecumque sufficiunt,dum

modh explicent consensum internum. l. siseiugfris sui. Sania. Id. r. mp. 18. s vero verba sint dubia,

ct non constat de intentione proserentium ι tunc possunt compelli praseremes ad servanda verba prolata in ea intentione & sensu, quem intelligen tes percipere solent ex illis verbis ccl. litur. it 3 . HI DOL ea ver4 verba, quae dicit quis , habeo te in uxorem , sunt ex placanda in foro externo pro sponsalibus, in foro vero interno standum est intentioni eontrahentium, quid scilicet voluerint contrahere ; illa verb verba, quibus quis dicit a te

accipio in meam, explicant consensum de praesenti, Op. ρεntiis. hoc titulo. Idem dicas, si dicaturi habeo te in uxorem, ex nunc providebo tibi ut uxtiri. ab hoc tempore servabo tibi sdem, ut uxori, cu mlitris. ae sponsas. cap. squis 3 . quas. s. verba vero illa: aecipio te in cristanum, sponsalia important. late Sania. Id. a. disp. 18. & sasit lib. a. cap. 8 aemat n. s vero dicatur; Habeo te in uxorem, a iaque particula illa edi nune ) putant multi eum

Sanes. importari sponsalia , non matrimonium, al, quos sequitur poni. lib. I. Op. D. niam. 4. docent , importari matrimonium. tum ex rerut in cap. si quis

Diuinis 3 o. q. s. ubi valere dicitur matrimonium eius, qui iuravit se habiturum in ii orem , qui Te ius desumptus est , s. quoniam amem AEM. - .mia. nut. tificiavi. letis. collar. 6. Illa vero verba, vo lo te tractare pro uxore, verum important matrimonium, idem dieas Ae illis verbis a volo te hisa

uxorem meam , & aliam huius generis ponunt. Samb. 8ς s. l. loca cit. Selendum secundo est , quod sponsalia contrahuntur. Primo re saeundo verhis. Tertih litteris. Quariti eonsensu. Quinth pure. & sub conditione Primo modo dicuntur contrahi re scilicet pectraditionem Artharum ad finem contrahendi matrimonium di est autem Arrha id , quod a sponso sponsae datur , vel e contra in argumentum sponsalium contractorum . & veluti pignus contrahendi matrimonii, L 3. est l. m. Coa de sisnas unde etiam dici solet Arrha sponsalia, in Ls luis. i6. C. de Episeopat Aiatori. Arrha au tem non censetur, nisi re ipsa tradatur s/63. in iob. sponsisI v. 9. quod si nuptiae sequutae

uelint, arrha a dante recte reperitur; cum eran

tracto matrimonio, sine causa sit a ud recipientem, L ex empto a I. g. is, Mi vina, I . de acti . emps. nissoriε aliud consuetudo habeat, per quam cer

tum est iuri seripto derogari posse cap. D. de consuetudis. 1. δε quo. 32. in in. F. de he. s vero

matrimonium in: er sponsos lesuuium non sit si per dantem stetit, arrha amittitur, si vero Ter recipientem, duplum. vel etiam quadruplum restituitur . si ita consuetum st, I. 3.- inuti C. aes notis, quis HS f. de risti nupt. quod si justam cauatim renunciandi habuit alterutre haec poena cessat

334쪽

TD. A. DE 5ΡONSALIBUS. Di

s . a . q. a. ea . Minates, eaν. sentim 3 o. s. ω praedictae arrhae tam in corpore , quam in uuantitate possunt constitui. δωρ. eae /mpti ubi DD. &nuidem quaelibet quantitas sussicit , lieet de iure Hispanteo solum in deeima parte bonorum possint arrhae constitui. I. s. Tatiri, de in aliis legibus, de

quihus s. I. lil. 22. cap. I9. 11m. I. Solet etiam dari anulux in saρnum matrimonii, de quo Cui M. in Z cip. lim. de despons impia. glos in cap.

ρεnule is sponsali & alia signa huius rei ponit Rasu.

Id. 2. e M. A matriis. ponitur vero anulus in quarum digito sponsae in manu sinistra , quia ibi docent animastici adesse quendam correspondentiam ad

seren Ah. contrahuntur sponsalia verbis deno tantibus matrimonium futurum, v. g. ego te acci pio . vel promitio te accipere in futuram coniuἀgem , S illa respondet, de quihu . in cap. imis eo am tu. cte. I . Aspons arari. ubi DD. dc nos su p. dii imus. Tertio modo contrahuntur sponsalia littori, in ter absentes . vel per procuratorem cum speciali mandato, qua de re dicemus . cum de procuratori hus ad explicationem text. iv c. O . de proc in s. Quatio modo contrahuntur sponsalia consensu, qui eonsensus, ut supra diximus, debet esse, pri mo voluntarius, secundo mutuus ex parte , utriuiaque . tertio debet acceptari, Ec aliquo signo externo manifestari. In Quo casu , cst sequenti.

AD intelligentiam horam iurium selendum

est . egi hie de oh ligationibus , quae ex sponsalibus nascuntur. Unde, Dieo primo , sponsalia Ohlinant ad peecatum

mortale, ut adimpleantur per promittentes. ratio est, quia ex contractu oritur naturaliter obligatio

iustitiae ad ipsum implendum, quando materia est gravis. sed sponsalia sunt contractus inter spon sum, de sponsam, in materia gravi, ergo ex sponsali 1 oritur obligatio sub mortali, ergo sponsus, sponsalia non adimplens , graviter neccat, quae obligatio, colligitur ex c.ip. desponsitas , cap. decoriv. II. q. a. cap. 2. cap. ex hu. il. 2. cap. requis

iis is sponsacquae obligatio incipit a momento con tractus , I. in sumib oblique. F. δε reg. iuri L cum qui, S. quoties, θ'. de Greb alii. neque opus est aliqua prodis, ione termini, ut obligatio nascatur, ut putat sania. Id. t. disitis. 28. sed nascitur 1 principio, quia ex tune est utilis, ut henὰ susil. lib. I a. δε marrirn. cap. 6. per fiat. Amoliatur concluso, ut etiam teneatur staresponsalibus dives, qui cum aliquo ignobili , &paupere contraxit sponsalia, cuius tamen non igno rabat con sitionem , quia cum esset conscius eoruditioni, ipsus, dc a hue sponsalia contraxit, tene tur a Aimplere promissionem , es qua oritur obligatio sub mortali , intellige tamen dummodh ex tali adimpleticine non sequatur grave malum, vel magnum Dandalum, vel incommodum , sue rixa inter parentes, quia tunc non obligarentur, cum

iussitia ad malum non obliget , Sunia. Id. i. Ast. 14. Limitatur tamen ἱn sponsal bus scth celebratis, id est factia. absque intentione promittendi, & se obligandi. quia nemo obligatur ad servandum id, quod vere non promisit, nee vera promissio suhsi. sit sne animo se ob igΛndi hoe ergo casu peccat mortaliter sponsus, decipiendo alterum, qui non

sicile poterat eognoscere . id ioeose agi , non

tamen tenetur stara promissoni, aut complere

sponsalia ex vi promissonia facta, sed si alter pateretur damnum vel scandalum oriretur, tunc te.

netur stare promissioni, Mnes. t . 1. I b. disp. 9.

doctissimi uiti dieentes, etiam consensum sctum producere Ohligaticinem stanti sponsalibus . tia Basu. lib. r. Op q. lib. 12. cap. a. msq. δ p. s. ae

Adverte etiam primδ, quod neque s fictis sponsalibus accesserit juramentum , obligatur iurans, ac contrahendum . quia obligatio iuramenti, ex vero, dc non ficto oratur j arament , e. humana -- res a I.q s. erit tamen servan. a promissio, alia sorte causa, puta si quis promisit ficte contrahere cum ali qua virgine. quam destoravit. nisi fritie si condi i onis longe superioris, se qui earnaliter viduam cognovit sub ficta promissionis matrimoni , si illa in famiam pareretur, teneretur stare promissonis,quia est injusta causa illius, nee dotando eam satis saceret, quia promiis , non de dote, sed de mali imo nao fuit. Sanes. ali stip. disip. io. docent vero alii, di probabiliux, hune talem siti ficere . resarci. endo interesse se ii damnum , ae injuriam. Adverte secundo. quod ii Ie . qui contraxit seo salia , & postea non vult adimplere, est monendus prius per Iudicem Ecelesasticum. dc si negat. eompellendus per censuras, es. eae Iister. debet tamen Judex compellere uer eensura ,eompulsione m de

rata, non praecisa, s pertina et fit pars in resistendo. cap requisitat, is sponse . Rarbos in a es ex bifer iste νε- illais. ias Hasb. quod s pru senter iudicetur, tru-1ira fieri exeommunieationem, debet Episco9Is ab

illa absinere, Basl. lib. I a. de matν. e. 6 nu. a. rati titis. in s ma. Din. i. Iractra. 2 9. Adverte tertio.quod 1lie,qui rem habuit cum ali qua, et promittens nubere , quae simulabat se virginem, vel divitem , cum . talis non esset. non tenetur eam ducere , quia hoc casu possunt dissolvi sponsalia , s facta essent , ut infra dicemus . ergo non est obligatio ea faciendi ;Sunch. lib. i. dysp. IO. nu. 11. nee aliquid ressi tuere tenetur et . quae virginem se simulabat. dc postea reperta est corrupta , sicut nec tenetur, quis dueere eam, cui scte prcimilit matrimi nitam .& copulam extorsit. quando wr est nobilitate. divitiis, aut potentia impar. qui, si mulier seiebat talem disonritatem, praesum itur, se voluntari. deceptam esse. saneh.II b. t. . O. Lestas lib. a. c. b. 3. & n ta Quod hoc su neque a i do. tandum, neque ad aliquid restituend am tenesur vir.

quia scemina selena videtur erin sensile,& ei ncin Lit acta iniuria .nam volenti. &seienti non st iniuria. capstenti, ae reg.,ν.m s. idem dic, s vir , es foemina essent pares in nobilitate,sed notabis iter altioris com ditionis, de scemina decepta , nesciebat inaequat ia-tem statua ipsus viri,vos sciebat. sed tamen vir pro misi insalii hiliter molieri ut credat sibi, promisso nem non ficte. sed vere seri, tunc neque tenetur viteam ducere, & quidem non tenetur ratione promissonis eum sit ficta , non ratione damni . scemi nar illati, quia hoc damnum resarciri potest do tando, aut augendo dotem. qua possit nubere, ae si non fuisset de rata, Smn. ubi supra. Adverte quartb.quod s vir ficte promisit ireminae illam dueere . sed paretites recusent, vel ipsa re cusat, ad nihil aliud tenetur vir quia per ipsam non stetit, quin promisso adimpleatur , nee te ne ur

335쪽

33α I. CA PONI INSTITU T. 'CA NON IC. Lib. n.

semina vero aliquid restituere , a quo extorsit. copulam scts promissione matrimonii , tam quia promissio suit ficta , tum quia vir non patitur

damnum ex copula habita cum foemina, Communiter Doctores, quos sequitur Diana p.' reo. 34. rasi. 3 a. qui restit a 3. probabiliter tenet. quod promittens sponsalia ficte etiam cum iuramento , sine animo tamen. δ intentione se Ob. ligandi , non Ohligatur nec tenetur stare promissioni, idem dicit rest 34. Daco secundo, ex sponsalibus nascitur impedi. mentum publicae honestatis . eum hae tamen dis serentia , quod ex sponsalibus de praesenti . ut

est retit imonium ratum nascitur impedimentum

publieae honestatis, quod impe/it, di dirimit matri

monium secundum , usque ad quartum gradum inclusve, ut declaravit Pius Quintus in Bulla, quae incipit 'manum r S est posita in fine Coneilii Τtidentini: s vero matrimonium ess consummatum, tune oritur impedimenium affinitatis , de quo impedimento daeemus infra, Sse erravit Tolestis ιό ν. o. asserens impedimentum publicae honestatis. ortum ex matrimonio , extendi solum ad primum gradum . non enim advertit ad motum P ij . ut

docet Anne. de matrim q. 3. par. II.

Quod s sponsalia Iint per verba de suturo e lebrata , tunc nasceretur ex illis impedimentum publicae honesta iis impediens, ct dirimens matrimonium , usque ad primum gradum. quando tamen spon alia suerint valida. nam s fuerint inva lida rε spectu eor sensus. vel alio modo, non nasci tur tu e impedimentum Trid. sess. 24. da matrem cap. a. iii et olim hoc impedimeatum etiam usque ad primum gradum extenderetur, cap. sponsam, defossa ib. tibi Doctores. Iu g. Dirsus, cum anatis sequentius.

AGitur hie de sponsalibus contractis sus conis

ditione. Ad cujus intelligentiam. 19 itidum est primΛ , dari in iure demonstrationem, causam, modum, & conditionem demonis

urtii est j quando denotatur aliqua qualitas personae, ut s dicatur Dueo ic, quae es virgo causa est, quando e Yplicatur motivum. Ob quod sit contractus. Di s dicatur contraho tecum, quia es di. ves ) mcdus es, quando adiicitur onus in contra

elu, ut si dicatur Duco te, ut mihi inseruias ) eon.

sitio est . quando dicitur Dueo te, si mihi descentum.

sciendum secundo est, eonditiones, quae pὸ sunt apponi in matrimcinio alias esse necessaria, alias turpes, alias impossibiles, alias impertinentes, ullas honestas, alias de praeterito, alias de praesenii. & alias de suturo. His positis . . Dico prim b. matrimonium, sub congitione necessaria celebratum . validum est ante eonditionem, tam in foro externo. quam interno, Samh. lib. s dis et Cisi .h.dy.as gub. I. Probatur. quia hoe matrimcnium est validum , quando adest mutuus consensus de praesenti inter personas habiles, ma nifesta ius fgno externo sufficienter, se in hoc casu adest mutuus consensus inter personas habiles s gno externo suffetenter manifestus, ut suppono, ergo, quod s uterque contrahens intendat celebrare matrimonium, & suspendere consensum suum, tisque ad eventum conditionis; tunc matrim

nium sub eonditione necessaria celebratum. non est validum de praesenti , cum non adsit consensus mutuus de praesenti. I x quo bene sequitur valere matrimonium se con tinctum, cum talio tecum, vel duco te in uxorem, suras sol orietur, aut si stellae erunt in eoelo,aui s eleamentum ignis erit supra elementum aeris, dummodo oontrahens non intendat suspendere consensum,us que ad eventum conditionis se valet matrimonium

celebratom si h hae conditi ope; Contraho tecum,si Antichristiana seetur. quia ex insallibili scripturae te simonio cerium es, Antichristum nasciturum , &se statim valet matrimonium. Idem die de conditione de praesenti necessaria, vel de praeteν to', ut contraho tecum, si es virgo, vel si suisti Romae , Anes. lib. s. dis. 2. nu. 3. Dico secundo, matrimonium contractum, subcond. tione turpi, quae si contra substantiam matrimonii irritum est, s conditio adjungatur. ut praefanda de Liuro, ecl. m. de condi. v filii. Probatur. quia de substantia matrimonii est con sensis ad Iccietatem coniugalem, & ad fidem

mutuo servandam. ergo omnis conditio turpis, talibus honis repugnans. facit invalidum matrimoni

um , quod si conditio si turpis de pta senti, vel de

praeterii O. tunc non invalidat matrimonium. s fuerit posia in esse, id eb s dieas Titius Beriae, con traho tecum, si adulterium commisissi, validἡ statim

matrimonium contrahit,s Beria adulterium commi st, secus si non commisi adulterium , quia conditio de praesenti, vel de praeterito suspendit actum .

l. insiliaris salis. F.δ condi. insa r. nec censetur contra matrimonii hona, cum supponatur praecessisset ipsum matrimonium, Sann. lib. s. dis. s. Ex quo non valet matrimonism contractum hoc moAo; Contraho ieeum, si sitos occidas . vel mutiles, quia est conditio contra henum matrimonii; id est contra prolem , etiam si consummetur, invali

dum est, quia cum si invalidum, invalidum pr etsi per copulam reddi non potes validum; se in Valliadum est matrimonium , si dicat quis, contraho te eum, si domi semper manseris, aut vestem nigri e loria gesseris, quia istae conditiones sunt eontra in dissolubilitatem matrimonii, si alter contudi non habeat intentionem eontrahendi, ni salier coniux revera semper domi maneat i se nec valet matrimonium celebratum sub hae conditione, eontrahoteeum. s te Obliges ad servandam perpetuo castitatem, vel ad pro sessonem in religione facien dam ratio es , quia matrimonium requirit consen sum saltem tacitum in copula, sed talis consen sua non adest quando interveniunt dictae condi

t ones: ergo, ita communiter Doctores . apud Sumb. Id. 3. illi f. io. Fusura. Daetis. t C. Op. g. et ιι i. 3. niam. Is . licet contrarium docent Ab-na a d matri non. q. a. pM. I C. nti. I s. valebit tamen matrimonium contractum hoc modo, contraho tecum hoc pacto , ut nunquam petas dehi. tum . reddam tamen tibi petenti, quia posta hao

conditione , adhuc proles suscipi potest, reddendo debitum petenti , ergo illa conditio non est proli contraria, se valet matrimonium. s dieatur contraho tecum, si neges mihi debitum, quoties illiciti petiero , non tamen valet matrimo

nium contractum cum pacto . nunquam coha-hitandi s mul: quia haec conditio repugnat proli,

quae videtur impedit sne causa. Di eo terti validum est matrimonium contractum sub conditione turpi; modo conditio non sit contra substantia matrimonii. probatur exemplis, s enim quis dixerit, contraho tecum, si patrem occideris, quia talis conditio habetur pro non adiecta,cissi. . de conius. anuit. sed si non esset adiecta ; validum esset matrimoniu ergo est validii, quamvis fuerit ad tecta dicta eonditio , dumodb st consensus conira hentium suffcienter explica ius signo externo. DD.

citati. Idem die. ii conditio esset impossibilia puta

336쪽

Tit. IX. DE'SPONSALIBUS.

oontraho tecum si montem istum in mare trans tuleris . dummodo adsit absolutus contrahentium eonsensus. Dico quarto, matrimonium, contractum subeonditione honesta de praesenti, vel de praeteri to: validum est, si res ita est . quia talis conditio non est proprie conditio, nec actum suspendit ideli valet matrimonium , s quis divit crintrahoteeum . s patri placet, vel si es clive . si re vera alter est dives, vel patri placet; secus si alter non est dives, vel patri non placet, si vero celet, retur

sub eonditione de suturo honesta , tune non valet matrimonium antὰ conditionis eventum, quia conia. trahentes non intendunt contrahere, nisi depen denter a tali eonditione , DD. ubi supra An verb tale matrimonium advenient condiatione essiciatur validum , absque alio nouci conia

sensti quaestio est inter Canonillas . & Theolo

gos ; etenim putant Canon istae, quos eitat, de se qnitur Sanu. tim. r. Id. s. Aspavcl. num. s. omnia. δε suerami. 2 f. 29. dub. i. conet a. & alii, quia ece. teri eontractus conditionales adveniente conditi ne, absque novo consensu puriscantur , Liae eonis

Ario, si se contra. emp. erg, idem dieendum est de matrimonio. Ide Λ s quis contrahit matrimo nium conditionaliter de Drasenti, & postea aliud contrahat statim quod advenit conditio, es Deun dum invalidum. quia per implementum condItio nis, primum matrimonium Omnino firmum suit equae sententia probabilis est. Theologi verΛ communiter, quos citat , sed non sequitur si bea ubi supra , nu 3. sequiturveth Badibos distis omnisae in collia I . a. ita.

e. Lis. s. cap s. Gutrierea de matrim. cap. g. MULIim Pontiui de matrim. lib. 3. cap. I . min. Is .

probatur, quia forma illa contrahendi. si plaeet

patri tuo, videtur tantum valere, quantum si se rei per verba de suturo , ut patet ex Op. supra eossi tangularibtis appositis I sed si feret per verba defuturo, requireretur postea novus consensus, ergo Actum per verba illa requirit novum consensum. Confirmatur, quia Sacramentum non potest

dependere a conditione de futuro ι idia si qui,

dicat. Eo 38 absim, cum primum rest in , nihil esseit: sed matrimonium est Sacramentum, ergo si fiat per talia verba. pendebit a conditione de suturo . ergo requiritur novus consensus posteὲ, quando patri placet.

Ex quo insertur primo , quod si post eventum

eonditionis ante novum consensum praestitum at ter contrahat aliud matrimonium , peccat quidem eontra fidem praesitam , sed valet matrimonium, quia priua matrimonium habebat tantum vim sponia salium, sesus in ι' GIn. II. φ 2. art. r. conclus. 3. una par. s. react. I 3. resor. 87. per totam, O par.

Insertur secunA eontra sunther, quod s duoeonsangi, inei contrahant coram Parocho, de teiasibus per verba de praesenti. sub eonditione , si Papa dispensaverit , non est matrimonium , absque nri. o consensu post obtentam dispens

sonem papa , ita Getieret ad matrim. cap. II. num.

Quod si tibi placet opinio eorum, qui dicunt,

non requiri novum consensum, seias, quod requi. ritur saltem , ut eonditio adimpleatur coram Pa-meho. & testibus , vel ut parochus, ct testes eo gnoscant conditionem esse adimpletam, Coninia. rubisti, se 'η itis δε matrim. lib. s. cap. 22. nu. 8. Insertur terti b,quod is, qui contrahit matrimoni. um cum duobus per verba de praesenti sub conditio.

ne de fututo, ita maritus illius, cuius conditio prius adimpletur, quod si utraque conditio simul assim .pleatur neutrum matrimonium valet. quia inci Ltitudo vitiat matrimonium , cap. in titteris, ae solet sali 1. Insertur quarto , matrimonium eontractum iii- ter consanguineos, s summus Ponti sex dispensa verit, vali sum esse adimpleta condsticino. se adveniente dispensations , quia quoties impedimen tum est dispensabile, toties impedimentum cense. tur conditio, non turpis, sed honesta, vera d eis

248. licet contrarium diaerit 'tu Rom. apud Gregor. 3 s. de aio. vhi habetur, sponsalia inter consanguineos contracta sub conditione suturae dispensatio

nis, esse ipso itire nulla. & lieere . ab eis recede

re, & dispensatione impetrata requiri novia n con sensum , qua de re multa eumulat i libertiri mliramianus in addit ad Gregoriciis iue. M; stipra. Mihi tamen Ouinio contraraa placet, e Te valida, qua ido Sum. mus Pontifex solitus est dispensare. Sicut etiam te ingatum relictum puellae cum conditione de contra hendo matrimonio eum tali consanguineo . inter quos matrimonium esse non potest sine l. ensatio.

ne validum est. de ipsum debet habere legatarius. etiam si petierit dispensat dinem , & em non oliti

nuerit, quia per eum non stetit, quin haberetur. ita lat. ' rus nutanen ὀ pactis nuptialdus. Diu. 24

cla s. s. gloss. 3. pun. 4. num. s4 9 s . qui ei jam in sequenti Glbis ait , qurid si te tum esset fructum puellae ea conditione . quod nubat de com

sensu , aut licentia talis , tune talis conditio est reiicienda, & debetur legatum puellae . etiam si nubat sine tali consensu. vel licentia, quia esset talia conditio impeditiva libertat; matrimonii, etiam si pia causa esset instituta in casu contraiario , quo puella non nubat sne tali consensu, &licentia , nam adhue non nubes cum tali con

sensu dehetur legatum , & nti. s6. idem PontumLia limitat hoc. quando tellator mandasset, ut filia eum tali persona non nuberet . hoc enim easu talis particularis prohibitio valeret, I hoc mo. Δ 63. eum Iete priscissinti, ct L iae tenus r66. g. de condi . se amolis. Sep5uum Gratian. dycept. sis.

c. q. n. 9. Ratio est , quia quoad alia matrimonii libertas non impeditur. Idem etiam rotun/lla Le. cis. num. 83. limitat hoc dicens , non procedere quando pater diaceret, ut non possit nubere . nisi eum consito talis . nam tunc si legatarius conditionem non adimpleverit, non debet habere legatum, quia conditio hare non est impeditiva matrimonii. cum eonsitum licet legatarius petere , debeat tamen sequi non cogitur , Marescottus et tr. resuhb. I. c. 73. O. 3. ct Ponto. His . Dico quinto , matrimonium contractum subeonditione impertinenti de suturo non est validum , antequam veriscetur conditio mea.verbueris cata valet Sme et ita. s.A . I 8. Fit laccuuiris. IO. cap 4. q-I6. nti. s. quia contrahentes solum intendunt contrahere dependenter ab eventu Illius conditionis . ergo ante conditionem non valida contrahunt; alioquin contractus obligaret ultra intentionem eontrahentium. 1 leb s quis dicat. Da eo te in uxorem . si cognovero te benε moriger

tam esse, vel puleliram haberi non est ipso iure validum', sed seri ualidum veriscata eonditiones

modo contrahentes non revocaverint consen

Dieo serio . matrimonium, vel sponsalia con trahi possunt cum pacto, quod vir perpetuo habiaret in domicilio uxoris 1 ita communiter DD. apud sines de matrim.som. lib. t. S . o. Dym .in πυ- he. morat. lib. I. iras. IO. Iun. a. Ol. a. num. 3. 9

337쪽

3; 3 CA PONI INSTITU T. CANONIC. LI. II

M . pontis A matrim. lib. I a. cap. 2o. Dulit. 8. qui etiam addunt posse in tali casu exigi po nam, ne irhoc repugnare libertati, coniugii, nisi tamen nova causa emergat mutandi domicilii, tunc enim ii cet pactum sit juramento eonfirmatum, licebit re

sitie, S mulier tenebitur virum sequi. Confrinatur a smili, quia valet pactum, nequis possit ingredi in aliquam Civitatem , quod solei fieri in remisson hus iniuriarum . nam hoe pactum non tollii hominis libertatem , nedum si fieret temporale , sed etiam perpetuum , ut lat/rim. Hi sup contra ricta .m. GU T s. num. 3. A

Dieo septimo , in contractu sponsalium , non potest apponi poena per Alvenda ab eo. qui injuste recedit ab eis, ita ut etiam iniuste resiliens

non teneatur prenam persolvere 'ira communiter DD. quos sequitur Mnesta, lib. I. aemis'. disp. 3 o. Guiem ae matrim. e. p. et . Coninch A Sacrasti. Ei .

sasb. O ex I. Thia, F. d ires. H d. se ex L mahis, C. Byo ulib. chi habetur, tales promissones non Obligare , quia matrim via debent esse libera, Im no addit Sania. disti . 3 g. contra Lugimn liι a. cap. I . Ab T. . s6. id procedere , etiam si jurare nio sponsalia firmentur, quia juramentum hoc casu esset contra libellatem matrimonii. Non ignoro tamen doctissimum Aululanti P s. de nitur M. Ah 32. cap. 19. hum. 8. Ocinivn. tibis. a. in sponsalibus licite apponi posse poenam inius e re silenti, tam iure civili , quam canonico . ut lare probat idem Pon . quae sententia in puncto iuris verior es, ῆn praxi tamen est sequenda communis nostra sententia. Limittitur, quando promisso poenae seret ab em. traneo, nona spontis, propinquis, vel amicis ipso

rum , tunc enim valeret, nam tales conventiones sponsos nrin compellerent ad contrahendum, cum

nihil ad sponsos pertineat, quod extraneus aliquis poenam solvat, D D. tibi supra. Dices primo, qui contra ait sponsal a cum tur mento, vel etiam sine iuramento, potest per censuras cogi sare sponsalibus, e p. ex lit reis, δε μα-

3 s. nec potest quis allegare pro iussa causa, quia

parentes non consentiunt, eum de iure canonico consensus parentum non requiratur in matrimonios hahetur tamen pro iussa causa timor o haeredati nis paternae, Cara. Seraphin. δα ias 8. se pro iusta causa enuπeratur odium capitale, timor scandali,

ct inimicitiatum & homicidiorum, de quibus, cum

casus evenerit, recurras ad Caia a. Muti clam de tacitis, ct aetnsim conisu .hLa. sit. 17 peruttiis, ' nu ι- ferer aes ja ib. cap. i s. sed excommunicatio non est minor poena, quam fit alia quaevis poena pecuniaria, di temporalia, ergo potest in sponsalibus appo. ni poena solvenda ad iniusta dirimente sponsalia, Respondeo, quod licti possit aliquan o aucto. ritate Judicis cogi quis per censuras, stare sponsali hus iurati ad evitandum periurium,& iniuriam pro ximi, tamen non se a ur, aliquas conventiones permittendas esse poenales , praeter permissas a jure . quia se postulat matrimonii liherias ,' nutus in praxi , cap. 33. Rucius in traxi, res 23 i. Imanti quando subest aliqua jussa causa: E Helia abstinet tali coactione, quia nuptiae coa solent habere malos exitus , Carsis. Sera inu, A L. 12 8. Eoris iecis. 49 . O is mos

duis. et . par. r. Idem Cura 'S raphinx G H. 893. ct 2ec. iii 2. ad quos recurras in hac re

Dices secundo, in sponsalibus licitum est eonia trahentibus tradere arrhas . scilicet anulum, dic. iea conditione, ut tradens eas amittat, s si egerit fidem sponsaliorem. ergo poterit apponi poena soluenda a stangente fidem sponsaliorum. Respondeo . negando consenuentiam , quin arrhae maior; consito traduntur, cum satim ipso secto tradantur , poenae veto non statim solvun

tiar, sed promittuntur solvendae in futurum, α ideo jus aliter disposuit in arrhis, quam in poeianis, eo quia quilibet proclivior est ad verba de iore , quam ad pecuniam ex crumena depromendam. Non tamen omittas ncitare, quod

arthae non sunt solvendar . quando sponsalia distatuuntur auctoritate Judicis , aut per in gressum in Religionem , quia hic casuq iudicio prudentis viri censetur exceptus in: promisi sone arrhatum , ergo vhi abest culpa debet etiam abesse poena , S ruci. ius. 3 . num. s. ex quibus . 'Insertur primo , esse peccatum mortale apponere has poenas in sponsalibus , quia ap. ponentes faciunt contra legem in materia gravi , scilieet libertatis matrimonii , sed qui saeticontra legem in materia gravi , peccat mortaliter , ergo non desunt tamen aliqui , qui putant e peccare solum venialiter , ita Samiaα δάφ. 3 -n in . a. Gussi erra de matrim. cap. a . Quinta. dis t. 22. Δ, s. num. 23. Insertur secundo , non valere promisso nem , qua promittit , quis se non contractu rum matrimonium eum Titio , quia aufert li-hertatem matrimonii contrahendi, sicut nec va

let promisso , qua quis dicit , promitto me non dii luturum matrimonium periingressum Religionis, vel ob aliam iustam causam Insertur tertio , non posse peti interesse

damni emergentis virtute conventionis poenalis . sed promisssonis illius poenae per eum .ui vult stare sponsalibus . eum illa promis o, & eonstitutio poenae sit invalida; peti ta men poterit sub nomine injussitiae 4 commissae ab iniuste violante fidem sponsaliorum , nam iniustus violator sponsaliorum tenetur ad reparandum damnum , seu interes e damni emergentis . etiam si nulla praecessisset conventio ergo poterit conveniri , coram Iudice , ad sol Vendum dictum interesse, s absque causa iusta r egit a sponsalibus, ut docent commis. niter DD. In ρ. Non tamea ,scum sequenti.

AGitur in his II. de aetate requista ad

contrahenda sponsalia. Ad cuius inteLligentiam , Sciendum est primδ , quod aetas septem annorum requiritur , tam in masculo , quam in scemina ad celebranda sponsalia , eap. stateris , e . acces s , a. Asponsas. Mptiberum. Ratio est , quia sponsalia sunt mutua promisso . sed ad promissionem requiritur usus rationis . qui serὰ semper , tam in sceminis, quam In .iris adesse solet in septemnio , ergo , & licet politante septennium usus rationu

338쪽

Tr. IX. DE SPONSALIBUS.

m;s aqvenire, tamen regulariter in septennio ae ei-dit, Ec ad hoc, qtiod re lariter acci it leges a3aptantur, 1 jura, A. ae let . Quod s sponsalia cele hrentur mulio ante septennium, & malitia suppleat aetatem, lent in foro constientiae, s. risin. a. par. q 42. a I. Sania. lib. I. ad M. Ic. Coninia. δε-, . Asp. αν Δε s. scut matrimonium ante annum poterit contrahi a masculo , s hie habeat sussieientem Aiscretionem, Ec prudentiam.

tap. iuvenis, ae sponsalsius, cap. unica, ae ius Ut uinum s in 1. Dieea, idem iudicari debet in foro exteriori canonico, ac in foro interiori eonscientiae, sed in

foro exteriori sponsalia celebrata ante septenniisum . malitia supplente aetatem, sunt invalida, ero etiam in foro conscientiae , consequentia patet ;minor etiam constat eu supradictis ex communi

DD. schola, de qua supra. Maior proposito, quod

in soro externo canonico iudicari debeat. idem quod in soto conscientiae ι Probatur, quia, ut communiter Aoeent C snsae , relati per Ioarmem ruinum iri Agre. ueritissae fori in vers. lex Asser. II. ct in praeluas , num. 6. quae enim non sunt licita in foro canonico externo, nec sunt licita in foro constientiae. Respondetur, quod maior issa proposito intelligitur, quando ius canonicum se fundat super cer to, de super veritate, at in casu nostro sundat se se per praesumptione, praesumendo ante septennium deesse usum rationisi e reo si eonstat adesse usum rationis. praesumptio cessat & eedit veritati , &sunt itidicanda valida sponsalia in foro interno, ut ne rubrias d. iugeri II. cum se . An veth sponsalia celebrata paulb antὰ septennium valeant. nedum in foro conscientiae . sed et iam in soro externo; qinestio est. etenim non valere dixerunt sumes. M. I. Ase. I s. nu. . O lib. . diu. so . dc alii apuA Rierium abe. 6s s. qui docentapon salia facta octo, vel decem dies ante septennium

completum, esse invalidai affrmant veth valeres, sin, Henriqueet, de alii, quos sequitur Gus semiuina risII. cap. I. n. 7, quae sententia vera est , di se quenda. Dices proses , sacta in Religione ante i s. annum completum, non valet Triam. Isas. cap. s. ita ut professus uno dre ante i s. annum si invalide pro se si us , Me samentum sectum ante i annum abeo. uui est sui iuris, non valet, I r aetates. qui te-sam se possiane, ubi requiritur, ut si inchoatus ultimus die, , idem die de testamento Dcto a scemina

ante annum ret. ergo etiam sponsalia celebrata ante

inchoatum ultimum diem anni septimi, sunt invali da. otia in s adst malitia. Respondeo. disparitatem esse Inter ea sum n frum, d casus pro sitos in argumento. quia matrimonium. Ocnsalia sunt magis savorabilia, quamst professo. & testamentum , cum magis inclinet natura ad nuptias, quam ad alios actus politicos. &ideli ius exorem annullat testamentum dc prosessio vem, non sc matrimonium, vel sponsalia facta paulo ante legitimam aetatem. Ea quihus

insertur primo, non maiorem Mum rationis re q4iri ad sponsalia contrahenda. quam ad peccatum mortale saciendum , ut contra sonacinam demanim. q. I. un s . num. . docent Sanchra lib. t .d y 16. Aissilis Ponti, is murriuti lib. 4 cap. i. di alii cum ipss. nam sseturorum illa providentia, quam requirit sonacinis,. des etaretur in contrahendis sponsali hus, in cauteretiriptum esset a jure tempus septem annorum ad sponsalia contrahenda; quoq salsum est . ut patet ex

nium, esse invalida, auando uterque sponsus, vel si ter illorum, nondum pervenerit ad usum rationis tempore sponsaliorum, quia ad valide contrahendum requirunt usum rationis D D. ubi supra e pote. runt tamen talia sponsalia ratiscari, de fieri valida.s post lesitimam aetatem,& ustim rationis expresse, vel tacite ratiseentur a sponsa, quod fit eonsentiaendo de novo, vel smul habitando, vel stii oscula, tanquam sponsis impingendo, vel mittensso munera. quae a sponsis mitti consuevereiit, modo sponsi

sciant sponsalia invalida, quia si nesciunt sponsalia

fuisse invalida , non fiunt, valida per ratificatio nem, quia nihil est magis eontrarium eonsensui.

quam ignorantia , I si sis errorem, F de juri .

n. tua. Infertur tertio , eontrahεntem sponsalia ante legitimam aetatem non peeeare mortaliter , ita sania. qui de communi iestatur opinione Id. I. disp. II. probatur , quia nulla irrogatur iniuria tertiae personae. nee Meramento , sponsalia Sa

cramentum non sint.

Dices adest texi. in e . a. de iusisset. impub. ubi dieitur districtius inhibemus, nee aliqui, quorum

uterque vel alter ad aetatem sacris canonibus deter minatam non pervenerit, coniungantur , nisi sorte aliqua urgeat necessitas, ergo adest reis. prohibens, ergo peccatum mortale facit contrarium siciens

Respondetur,quod texe. hie per verba illa conjitigantur. intelligitur de matrimonio, non desponsali bus . ergo cum simus in poenali hus , extenso nomsicere non potamus , qua de re ben8 Sinia. tibi Itino. dc si putet Bonarina δε oonsalibus, pun. 4. nu.; intelligi de sponsal hus, quem text. rogo videri, quia de matrimonio loquitur. Recedo tamen 1 funia.

qui dieit, neque peccare mortaliter facientem matriis monium ante legitimam aetatem. quia re vera neciscat mortaliter , cum ficiat contra prae ictum sext. prohibentem. Di bene ex eommuni DD. sententia docet poni. ad matris lib. . cap. 6s .num qu A tamen limitatur. quamdci cum Episcopi licentia, de luassa interveniente causa matrimonium ante legitimam aetatem celebraretur, ex d. cap. I. ubi sura, sic docet ruduce. Din. I. triar. Io. p. I. c. . sem. a s 9. Infertur quarto , parentes pos e contrahere

sponsalia pro stiis, qui nondum pervenerunt ad septimum annum; immh nedhm parentes, sed et

iam uxores curatores , ic consanguineos . Curam

gerentes infantium, posse ex gravi necessitate Drodictis silia eontrahere, docet rex is in cap. in intes. δ d sponsas. impia in s. quae sponsalia . ut valeant postea , requititur consensus pupillorum dein ἡρ ι non tamen tenetur stius eonsentire in sponsalia contracta pro se a patre . vel a cura tore , nis ex quodam debito honestatis , non vero necessitatis, dc se intelligitur Dis. in eap. I. de isspons impia, ut hene ibi docet Gllis, Sciendum feeundo est, ad validitatem matri. monii iuro Eedlesassicci requiri in masculo aeta tem quatuordecim annorum. Ec in se mina fluo decim , cap. fiet. de despons impuber. cap. 2. GLtimis , ubi requiritur uubertas ad contrahendum matrimonium . quae in masculo est aetas M. annorum , 3c in foemina a. Quod si malitia suppleat aetatem, tune illa aetast mest ouae reia cniritur ad generandum, Ba . in cog 3. rem. a.

lib. 4. tu. IO. cap. 9. n. II. censetur verb mo

raliter completa aetas etiam s desciant quatuor. aut sex dies, aut decem . ut docet Gultierra δε matrim. Op. a. nu. 2o. quia non requiritur , ut meia 6hyset compleatur aetas.

Rogabis, an sponsalia inpuberum, ita firmentur

339쪽

I. CA PONI INSTITU T. CANONIC. Iib. II 336

iuramento, ut nemini lie eat post pubertatem re

Respondeo eum sane et Iib. . a put. II. q. 3.nu. II. Omnia, dissut. 23. 2M. I. conti. 3. n. s. dc aliis contra fas iuvi rivi. a malon. lib. I. cap. 9. . dicentem non posse res lire adveniente puheristate. & colligi videtur ex Disti in cap. ex litteris, id. 2.

nia in verbo sponsuha, num. 2. ex cap. δε illis de ius n-silione i pubertim, verum contrarium dicendum est. posse factum puberem restire a sponsalibus non ex pectata alterius pubertate , ita Suniaeet uni. I. Id. r. I ut. si nu. s. Pontia lib. I et . ecl. 9. M . in conbil l . I. tis. I. cap. 7. quia frustra expectatur eventus cuius nullus eu effectus , cap. cum contingi

L ο is desuasi, ergo s ille, qui prius est factus pubes, potest altero pubertatem adepto reclamare poterit etiam statim. Ad ι xl. vero in cap. Δ illis ires si vers. Respondetur . quod loquitur . quando quis tempore sponsalium erat pubes , & reclamat altero impubere existente, hoc n. casu est expectanda pubertas alterius. In s. Ini Iarum, cum sex sequentibus.

AD intelligentiam horum M. sciendum est

primo . quod s duo sponsalia contraxe runt, & deinde a m horum eonsensu velint illa dissolvere, poterunt,quia nihil t,m naturale es, quam ut res per easdem causas dissolvi possit, per qua, profluc tur,l. nihil tam naturati, st is rem is ,ris, sed sponsaba solo consensu contrahi pos Iunt , ergo eod. dissolvi poterunt. Sciendum est secundo. quod si voluerint dissolvere sponsalia, antequam sant puberes , non sunt audiendi, ac si unus st sactus pubes, debet expectare, ut alter pubescat, nam maius animi iudicium re quit tur in dissolvendo, quam in contrahendo ma trimonium, contractus est savorabilis, dissolutio ve

ro est odiosa, cap. nobis, destonsalib. In g. Dissotiuntur eum irins sequentibus. AGitur in hi, iuribus de modis. quibus Sponsalia dissolvuntur. Ad quorum intelligentiam Scaendum est, primo, quod sponsalia dirimun iur duobus modis principalibus, stilicet ipso jure , di facto hominis: in his tribus iuribus agitur de modis. quibus solvunt iit ipso iure . infra de modis, quibus solvuntur facto hominis. Primo modo dissolvuntur sponsalia ipso jure per

matrimonium subsequens cum alia persona , I cap. Lur ex tureis, cap. s torre mirum, cap. aδlescens de sonsalibus. Ratio est, quia res tradita uni per On- tractum indis lubilem non potest amplius tradi alteri, cui tantummodh promissa est, Menoch. qui concordantes adducit iu is ire. DAc. lib. I. cent. D M s. Conlach. dies'. 23. 2 5. 4. n u. 2s. Ampliatur ei iam , si in matrimonio non sit se quuta copula. & in sponsalibus copula intervenerit cap. i. ubi Canon sis de stonsa duorum, peccattamen mortaliter, qui matrimonium hoc casu Con traheret ; eo quia sponsam decepit, cap. de igis, cap. sol red)vi filius, & nota s anter . quod licet olim sponsalia per eo pulam subsequentem transarent in matrimonium . e. h, qtii abso altim tamen hodie nunquam per eo pulam sponsalia transeunt in

matrimonium, nam in matrimonio requiruntur solemnitates, C tu . Trici. Ius. 24. cap. I. de matrM.

Ampliatur secun db eon elusio , ut si postea dis

solvatur posterius matrimonium non teneatur lacinia

sus observare priora sponsalia , quia obligatio semel extincta. non reviviscit, i. qui res, A. aream, frid solutis h. cin n. abh 23 dtis. 4. n N,I. 32. Ampliatur tertio ui s pos spons i cum pri rea sequantur Sponsalia eum feeunda una cum cci puta, adhuc dissolvantur prima , ita contra Sams Id. t. distis. 49. docet Euserius, potius lib. I 2. - . Id. diu. q. quia quando duo agunt, unus de lucro acqui rendo, alter de damno evitand , huic potius faven dum est, quam primo, sed secunda foemina dam num patitur, & agit, ut damnum evitet, prior ve rhV ut lucrum acquirat . ergo huic potius heleniadum est. Notant vero DD. citati, quod factus pruhes, si vult potest reclamare , alias censebitur saiatim sponsalia confirmare, dicitur veri, statim,s in fra triduum sat, LM. C. do errore Ariocasoriam, LM. C. de Diuriis. Limitatur vero , quando matrImonium subia quens non esset valide celebratum, quia non prae sat impedimentum, quod de iure non sortitur es sectum . cap. non prauas, ae rerut juris . in s. sed ma trimonium inualiAum non sortitur effectum, ergo non praestat impedimentum , ergo non lassicit ad dissolvenda sponsalia, Guniereet demanim. cap. 27.

num. I.

An veri, dissolvantur sponsalia per subsequens

matrimonium facta cum iuramento. ita ut sponsus dissoluto matrimonio per mortem coniugis, tenea tur adimplere prima sponsalia cum iuramento sacta,

quaestio est i & verior est sentemia, ita dissolvi per

matrimonium ut amplius non reviviscant,& non te

neatur amplius ad priora sponsalia, nisi sorte tenea tur ratione damni, ut si defloravit sponsam bonae famae, nec illi antea satisfecit Ratio autem quare iurata sponsalia, ita se habeant, ea est, quia per matrimonium jam extincta sunt, ut supra, & juramentum firmat promissionem homini factam, sed obligatio extinguitur per subsequens matrimonium, ut non teneatur sponsus stare promissioni, seu sponia salibus, ergo etiam obligatio juramenti, ita Sunia e

Diees, qui vovit religionem, dc postea uxorem Auxit, tenetur mortua uxore Religionem ingredi. ut de eommuni docet Sancta. lib. i. 2s.M. cit. ergo ii 1 in casu nostro. Respondetur . nego consequentiam, & disparitas est. quia sponsalia, & matrimonium sunt obligatio nes eiusdem rationis, & sic bene una per aliam toti litur, sicut votum religionis laxioris per votum religionis strictioris tollitur, at vero votum religionis. de matrimonium causant obligationes diversae rationis nam una obligatur, quis Deo, altera homini, & se merito una per aliam non tollitur, sed suspenditur. 3c se non est in hoc audiendus sonae. contrarium

Secundo modo dissolvuntur, sponsalia ipso iure

per impedimentum superveniens Quod dirimat matrimonium, ut est error personae. asinitas superveni eris,&c. nam non adest oblieatio ad id, quod fiρ inon potest, & se solvuntur sponsalia, quando qumeon traxit sponsalia . & postea copulam habet eum consanguinea sponse in primo, vel secundo gradu, nam per talem copulam fit affinis sponsae. Immo ne d tim impedimentum,dirimens matrimonium,est cas

si sti Helena ad dissolvenda sponsalia, sed etiam sa ma publiea de impedimento, aut scandalum, cap. super rei, Δ csnsanguinitare, se innitare. Ideo si quis e pulam habuit cum Beria Virgine , eam des orando , eum mutua promissione sutu ri matrimonii , dc possea cognoscit se consan

340쪽

tulaeum iη quarto gradu, potest a ma timonio re. silire etiam invita Beria, quia 'promissio non oblu.nt ad rem ;llicitam. sponsalia etiam iurata δε impedἰmentum superniens dissolvuntur. Quod si a desset seandalum. obligaretur a petendam dispensationem a sede Apostolio Tertio modo dissolvuntur sponsalia ipso iure per

ingressum religionis, tam ex parte ingredientis quam manentis in saeculo. etiam si esset iurata, oup. veniens ι qui elerici, vel issentes, cap. pertenit a. de jurejurando . e p. I. ae volo. Ratio est, quia promisso eensetur ficta lub hae conditione tacita , nisi melior status eligatur. sed melior satus eligitur per

Ingressim religionis, ergo cessat obligatio promis sonis matrimonii per ingressum religionis, Sunia. Id. Aspis. a. An .erb solvantur sponsalia per solum ;ngressum religionis, an sit expectanda professio p maxima est

controversa; putat enim primo, Coinre de virini parari. cap. I. -N. Is . Namare. in manuali, cap. 22.m nti et 5. requiri professionem Gabriel vero & alij, quos sequitur Rebethus lib. 4. ae obligat. Dintiae q. g. sis. s. putant, dissolvi quoad eum . qui rema net in saeculo per solum ingressum religionis, quo ad eum veth, qui ingreditur religionem requiri prosessionem, sania. tandem eum aliis Id. i. a se. t. docet solo ingresso religioni et dissolvi quod is trunque, quae opinio probabibilior ess , ut heng

Ampliatur, ut neque teneatur stare sponsalibus. sdlinde exeat de religione, quia obligatio semel ex licta non revivistit, nis tamen ingressi is suerit in re hgionem, ut sponsam deciperet, quia tunc seau ei

Non prodest. argumenici es ex renore, vi rescriptis ,

hoc enim ea su non eligitur melior status sed fingitur eligi; ex parte autem sponsae manentis in saeculo etiam cessat Ohligatio. quia ingrediens Religionem renunciavit sponsalibus quantum est ex parte sua: tum quia promissio eensetur ficta ; dummodo non superveniat notabilis mutatio. Legas Sann. Miso ιν 43 Limitator hoe in eo, qui factis sponsalibus, copulam virtute sponsalium extorsi a iam in a. quia hienon potest religionem in eredi, quam vovit post copulam extortam nam ho e casu si iniuria alteri,ratione cuius iniuriae ingressiis religionis est illicitus , Sania. tibi sub qui etiam addit, quod votum religionis , quod sponsus emisit hoc casu , non irritum , dc

invalidum, sed validum & obligare post dissolutio.

nem matrimonii, quia est de re licita , & habet ita clum successivum. Limitatur seeundo in eo, ut sacto voto religionis. ve: castitatis , virginem defloravit eum promissione matrimonii,quia hic tenetur potius ad matrimonium contrahendum, quam ad votum implendum, sanctit lib. i. gium. s. cininch. dotii. 23. 2M. g. 3ζ alii cum eis. Ratio est, quia si stamina ignorabat votum ipsus tenetur sponsus ex iustitia .ergo potest suspendere votum religionis. Antecedens patet consequentia probatur, quivatus est vineulum iustitiae quam char;tatis. sed ob vinculum charitatis potest,quissu Lpendere votum religionis, ergo a sortiori ob vinculum justitiae. Maior. & consequentia patent. Minor probatur. quia s filius habeat parentes egenos: potest ex vinculo charitatis snspen flere votum religio. nis ergo ex vinculo etiaritatis potest quis votum sus pendere, ergo a sortiriti ex vinculo Iustitiae. Notandum etiam es, quod fissilia, de a Ditisu. lib. s. cap. II. 9. do et probabiliter . quod s talis tenebatur vo to religionis , tenetur quidem conirahere sed ante

consummat cinem debet ad relinionem trans re , quia se utrique oblinationi eommode satisfaceret, I caloni Insilis. Cau P. Iram. I.

auauiae scilicet eontrahendo . voto ves, transeundo od religionem , quae opinio , & si si probabilis , tamen nostra es prohabilior.

Dices promissio facta Deo est pcloth & gravior promissione facta Deminae. ergo est potior jure, &irritat posteriorem promissionem.

Reso detur , quia promisso urima sim Deo ,

redit secun sar posse An i p opter notabilem rerum mutationem , dc iustissimae gravissimum vinculum

superveniens.

An veth peeeet mortaliter ille, qui facto voto sm

plici religionis. vult contrahere matrimonium animo ingrediendae religionis, antea quam consumet matrimonium t quaestio est, nam negant Oieiunus in s ms . . Manimonium, & alii apud Sanchra diame 43 n. . aisrmant veth alii, quos sequitur Sunia et ubi

tio est, quia lacit gravem iniuriam alteri conjugi .

quae cogeretur ex pectare alterius professionem, antequam posset cum alio contrahere. Vel saltem coia

geretur manere cum desertore religionis, s postea ille egrederetur de religione, nec Ecclesia concedit duos menses ad deliberandum. intendens, ut hoc

sat eum praejudicio, & deceptione tertii. Quarto dissolountur sponsalia ipse jure per votum simplex castitatis. Actum uost ipsa sponsalia. nam semper in sponsalibus intelligitur illa conditio nisi

persectior vitae status eligatur sed per votum casti talis eligitur prosectior natus ergo per votum castiaratis sponsalia prima dirimuntur, legas texum in cap.

disp. 46. Ful uec. tibi sup c. s. q. 36. Ampliatur primo , etiamsi votum fiat prius quam

eontrahantur sponsalia, nam deinde sponsalia sunt invalida : nam si sponsalia , facta ante votum, irri tantur per votum , ergo a sortiori sunt invalida, si fiant post votum D D. cit. Ampliatur ieeundo, ut neqne peccet mortalitμr il le , qui contraxit spunsalia, s suscipiat Sacros ordi nes, quia semper quando contrahuntur sponsali intelligitur eonditio illa melioris, status. & licet propositum eelibatus sit melioris boni , tamen quia nones status metirit,ideo non videtur subintollecta conditio Celibatus; at cleriealis ordo est satias immobilia. & ideb ex ipsa natura rei sibintelligitur ea con sitici in sponsalibus, & ide1 nullum peccatum ςommittit, qui , contractis sponsalibus, curat promoveri

ad sacros ordines, Rafilius Pone. de matrim. Iib. 12.

cap. II. num. 3. cum aliis, quos citat.

Quinto dissoluuntur sponsalia ipso iure per votum suscipiendi ordinessacros.quia p2r votum suscἰpiendi ordines saerox , eensetur eligi persectior statu . sed sponsalia habent hanc tacitam conflitionem, nis uro sectior status eligatur, ergo D D. cit. Limitatur, quando quis voveret suscipere ordine minores, nam tune sponsalia non dissolvuntur. seut

non dirimuntur per coram realem susceptionem , quia minores ordines non repugnant statui matti monii, minores verb repugnant.

Ex quo nota chiter , quod qui vovit Aerox or

dines , non tenetur ex eo tempore , quo vovit ad

eastitatem sed quando eos suscipit, quia castitas est, quid annexum majoribus ordini hua, scut qui

vovit religionem . non tenetur ex eo tempore, quo

vovit ad onora relisionis, puta ad ieiunia obedien tiam , dcc. DD. uba p. Secudo nota, quod licet pro ordinationem sae amdissolvantur sponsalia, cap. unico. δὴ viro. in s. Q ut , dc matrimonium, tamen id intelligitur . quan do ordo sacer est praecedens nam s sit subsequenti non solvit matrimonium praecedens. sed remanet matrimonium, & illicite Ordri sulcipitur, ut in extra-

F s vaganti

SEARCH

MENU NAVIGATION