장음표시 사용
651쪽
6io Ex ERCITAT. IN His To R. POMPON.cumire eas minores Magistratus , sir Triumviri earceris LM miarum intentiorem custodiam habere jussi. Erant autem Lat miae proprie loca, in quibus lapides ad aliquod opus excidebantur. Plaut. in Captiυ. a I. 3. Scen. H.
Inde ibis porro in latomias lapidarias. Quia in iis locis, postquam magna vis lapidum excisa suerat,
carceres constituebantur, hinc interdum illa vox pro carceribus accipitur. Idem Liv. hb. 37. cap. 3. Per eosdem dies pr3π-cipes c Dourum tres S quadraginta, inter quos Damocratus Ufrater ejus erant, a duabus cohortibus mi si a M. Acitio Romam deducti, S in Lautumias conistri sunt. Id est, in carcerem. Et Callistratus in I. 9. Suecurritur etiam ei qui in vinculis fui . t. Vinculorum autem appellatio latius accipitur : nam etiam ιncisissos , veluti lautumiis, vinctorum numero haberi placet: quia ni-HI intersu, parietibus, an compedibus teneatur. Lautumiae non Latomiis seribi vult Gronov. in notis ad Liv. lib. 37. cap. 3. Atque ita scribendum esse in Digcstis , Cicerone, Plauto, optimos habere libros summos viros observasse : idque ipsum confirmare maxime jocum Sabini apud M. Senecam controv:17. Cum movisset homines S flebili oratione S diserta, rediit ta- meu ad sales. Rogavit ut in Lautumias transferretur: Non es, inquit) quemquam vestrum decipiat nomen ipsum Lautumiae, illa animo meo Iauta νει est. Scitote, inquit Gronov. illud nomen ortum, ut sint Lautumiae dictae, quasi lautae minimae. Et Scholius ad locum Senecae: ἀuamvis autem Latomus dicatur, Lautumias tamen veteres potius , quam Latomias , ut Locon Putronius Arbiter pro Laocon; de Laucidea pro Laodicea. Lautumiarum mentionem facit Varro lib. . de ling. lat. Quod SDracusis, inquit, tibi de causa custodiuntur Latomiae, exinde Lautumiae transeatum. Ita quoque Plaut. tu Poenul. a I. 4. βω. z. Ita me Dii ament: vel in latitumiis, vel inpistrino mave
Unde Asconius , Lautumiae carcer Syracusis. Et ita quoquestri
652쪽
DE ORIGINE IURIS. 6 Irscribendum assirmat Cujac. lib. 6. Obstrvat. 7. Hujus itaque carceris custodiam habuisse Triumviros , icstatur Pomponius,& alii auctores confirmant. Quaestio hic possct moveri, num ipsi Triumviri capitales de capitali crimine cognoverint, vel an eorum tantum ossicium δέ munus crat exequi sententiam ledecretum judicis P Putat Corasus ad hunc Titulum, Triumviros Sc de criminibus cognovisse& capitaliter judicasse, quippe inquit, Pomponius eos Magistratibus annumerat: & Salu stius ipse, quo maxime adversarii nituntur, eos rerum captia talium judices dicit. Sed vero magis consentanea mihi videiatur eorum sententia , qui istiusmodi TriumViros executores sententiae criminalis fuisse affirmant, quod evidenter testatur Ualer. Max. lib. s. cap. 4. Sanguiuis Ingenuι mulierem Praetor apud Tribunal suum capitali crimine damnatam Triumviro in eareere neeundam tradicit: Luo receptam, is , qui cu Zodiae praeerat, misericordia motus, non protinus strangulavit. ditum quoque ad
eam suae , sted disi genter excussae , ne quid ribi inferν et, dedit:
existimans futurum , ut inedia consumeretur. Cum autem jam dies plures intercederent , secum se quaerens , quidnam esset, quod tamaeiu siustentaretur ρ curiossius observata stua, animadvertit, exerto ubere famem matris Iactis sui sub dio lenientem. 2uae tam admirabilis speeracuti novitas ab Vso ad Triumvirum , a Triumviro ad Praetorem , a Praetore ad Covcilium judicum perlata, remissionem partiae mulieri impetravit. Eae quibus judicii ordinem S rationem perspicimus. Scit. Triumviros crimina ad Praetorem detulisse, Praetorem conlilium atque judices coegi sse,
judices in consilium mi sisse, qui ubi Judicassent , judicati sive sententiae ab iis latae executio insungebatur iterum Triumviris. Sic quoque idem tradit lib. S. cap. 4 v. a. Alexandrum Fannii Servum, cum in suspicionem C. Fl. Equitis Romani occili venisset, quamvis sexies tortum pernegavisset se ei culpae amnem esse: verum perinde atque conlassum reum . a judicibus damnatum, a L. Calpurnio l riumviro in crucem actum esse. Et Salustius in Catilinaria. Cujus verba haec sunt : S uatus in Catonis flententiam discessit. Consul optimum factu ratas, noctem , quae instabat, ante capere e ne νια eo spatio novaretur.
Triumviros , quae ad D licium posulabat, sarare jubet. L e
653쪽
Hspositi, praesidiis, Lentulum is carcerem tricit: idem sit caetrirti per Praetores. Et paulo infra, is eum locum postquam demissus Lentulat, vindices rerum capitalium , quibus praeceptam erat, D tieo eulam fregere. Α liae editiones habent judices rerum ea pitalium. Quare ipse Corasius adducit hunc locum , ut probaret rerum capitalium judices ipsos fu isse Triumviros. Usrum ab aliis hoc mendum correctum est, & maxime, quia verosimile videtur, Salustium hoc loco per vivices non voluisse denotare Triumviros, sed Potius lictores, utpote qui rei tam levissimae & abjectae incubuerint , ut annotavit quidam in notis ad Salust. idque magis Vero consentaneum videtur, quia legimus apud Plutarchum in vita Ciceronis: Forum egregys Consul , cum ad carcerem ventum et, trait fictori Lentulum, eumque strangulari jusit. Quanquam etiam responderi posset, quod hanc Salustii loquendi formulam ita rigide interpretari non debemus, quasi ipsi Triumviri propria manu illam criminalem sentent i am executi fuerint, & Lentulum necaverint, verum iis jubentibus & praesentibus id actum esse, Suetonius indicare voluit. Ita Valerius: Sanguinis ingenui mulierem Praetor apud Tribunalyhum crimine damnatam , Triumviro in earcere necandam tradidit. Et sib. 8. cap. 4. n. a. statim allegato. Itaque quoties apud auctores legitur morte aut supplicio aliquem affecisse, ita interpretandum est, quasi interventu eorum lege actum sit. Nam, ut inquit Pomponius noster, quoties animadverti oporteret, interventu eorum id fieri necesse erat. Sed notandum, fas non fuisse Triumvirali supplicio virginem vel immaturas puellas assicere , licet maximorum criminουm reae essent, & poenae capitali obnoxiae , ut ex Tacito colligimus s. Aunia. cap. 9. ubi de Sejani filia sermonem habens , inquit: Tradunt ejus temporis auctores , quia Triumvirali Dpplicio oscivirginem inauditum habebatur , a carnifice laqueo juxta compressum: extu oblisis faucibus, id aetatis ς corpora in Gemonias afecta. Dio I. s8. Liberi ejus Sejani) ex Senatusconsulto necati Ρηt, filia, quam factus erat Claudii filio , constuprata prius
a carnifice, quasi impium esset, virginem in carcereperire. Suet. in Eib. e. 6t. Immaturae puellae , quia more tradio nefas esset
virgines strangulari, Tisiatae Frius a carnifice , dem strangulatae. Dissilired by Cooste
654쪽
BR ORIGINE IURI s. 613 Sed annotavit Lipsius, cur ait Tacitus inauditum , virginem adfici Triumvirali supplicio, id est, laqueo: Id ego ita ceperim , inquit, quasi non sispliciter virginem dixerat , sed impubem investemque. Lex enim non tam virginitati ignotum cautumque voluit, quam aetati. Ita nec pueros inter fici fas, nisi toga sumpta, is relatos iu viros. Hinc apud Dionem scriptum , a Triumviris in proscriptione jussum puerem quendam togam virilem sumere, ut siticet ures fer anter*ι. Hinc itaque priusquam ultimo Sejani filia fuit affecta supplicio, a carnifice stuprata, ut jam compressa de virginataque mulier videretur pleiana annis. Triumviris quoquc capitalibus mandatum fuisso docet Liv. Lb. 39. ut vigilias quoque per urbem disponerent ;S, ne qui nocturni coetus flerent, observarent: utque ab incendiis caveretur. Hinc P. Villius Triumvir nocturnus a P. Aquilio Trib. plcb. accusatus, populi judicio concidit: quia vigilias negligentius circumierat. Et M. Mulvius, Cn. Lollius, L. Sextilius Triumviri , quod ad incendium in sacra via ortum extinguendum tardius venerant, a Trib. pleb. die dicta ad populum damnati sunt. Valer. lib. 8. cap. I. Pertinuit etiam ad
eorum munus Sacramenta exigere, erat autem Sacramentum,
ut describit Festus, aes, quod poenae nomine pendebatur, sive in rem agitur, sive contenditur. Varro autem sic lib. . Ea pecunia, inquit, quae in judicium venit in litibus , Sacramentum a sacro qui petebat, S qui infriabatur, de aliis rebus uterisque quingentos aeris ad pontem deponebant, de aliis rebus item certo alio legitimo numero assii . Sacramenta Graecorum , quae in contestanda lite deponebantur: qui vicerat judicio, suum Sacramentum a sacro auferebat, vici i ad aerarium redibat. Id muneris autem Trium viris injungebatur, ut ejusmodi Sacramenta exigerent , judicarentque, ut Sex. Festus indicat deverb. si g. lib. i7. ex lege L. Papirii Trib. pleb. cujus verba ad hunc modum restituenda apud Rae vard. legimus lib. a. varior. cap.
18. QUICUNQUE POST HAC PRAETOR FACTUS ERIT QUI INTER CIVES JUS DICET, TRES VIROS CAPITALES POPULUM ROGATO: IIQUE TRES VIRI CAPITALES QUINQUE A POPULO FACTI E-Κkkk RUN Τ
655쪽
RUNΥ SACRAMENTA EXIGUNTO JUDL. CANTOQU E, EO DEM QUE JURE SUNT OUT EI EX LEGIBUS PLEBEIQUE SCITIS, EXIGERE, J V DICARE, ESSE QU E , O POMTET. Caeterum nec quidem Sacramenta duntaxat exigebant judicabantque Triumviri capitales , verum etiam de seria vis furi Ιque & aliis vilibus atque infimae ariectaeque condia. tionis hominibus cognoscebant , eosque apud Columnam Maeniam puniebant , ut videre est apud Asconium. Hinc adolescens ille apud Plaut. in Asenaria , cui cum scorto negotium fuerat, ALI. 1. Scen. Σ. Ibo ego ad Tresviros , vestraque ibi nomina
Verum quemadmodum interjecto tempore , caeteri Magistratus , aliis in eorum locum substitutis, fuere abrogati, ita qu pie Triumvirorum munus & ossicium lapsis temporibus ad 'raesemim vigilum transsatum est, ut videre est ex toto sit. f. de o c. praefui. Nig.
. 3 r. Et qnia QMagistratibus , vespertinis tempori bus, tu publico esse inconveniens erat, Quinqueviri constituti sunt cis Tiberim, oe ultra Tiberim, qui
possint pro Magistratibus fungi.
Vt quia Magistratibus vespertinis temporibus is 'Mira emeo inconveniens erat. J Cum enim Magistratibus debetur honor Eκ reverentia, magis conveniens eorum dignitati, ut negotia , quae tanquam jure Magistratus& ratione ossicii ipsis peria agenda & administranda incumbunt, aperta die , id est, post solis ortum & ante ejus occasum fiant, ut conspici posset e rum majestas & persona discerni, quam venerari omnes teneniatur, qui sub eorum imperio degunt: noctu enim nimis eorum
dignitas & persona exponi videtur improborum hominum pra-Diuitigod by Coos e
656쪽
t DE ORIGINE IURI s. 6 is vis machinationibus & occultis insidiis. Quippe cum terrori 'malis sunt, cavere sibi debent ne ab ejusmodi impiis S facinorosis opprimantur, qui teneb&rum praesidis se tutos fore
arbitrantes, saepissime eam opportunitatem non praetermittunt
sese vindicandi ab iis , a quibus facinorum suorum conscii, malo aliquo assici metuunt , vel propter admissa scelera jam puniti sunt: qui si ipsi facultatem neque occasionem habeant, ejusdem criminis fle facinoris socii exequuntur , quod ipsi facere nequeunt. In duodecim tabulis apud Gest. tib. 17. cap. 2. iptum filisse legimus: Aate meridiem caussm constito , cum Perorcis amfopraesentes. Fost meridiem praesenti litem addicito. ambo praesentes , Pt occasus si rema tempestas esto. Et idemtib. I . cap. 7. ex Vinronis tib. 'solicarum Paesionum 4. describit Senatu n=trum inare exortuM , aut post occasum μlem factum, ratum nonfuisse. Propterea fortasse, ne Magistratus vespertinis temporibus in publico esset. Contrarium vero apud Athenienses Areopagitae integri ac severi judices observarunt: illi enim noctu Si in tenebris semper judicabant. Eam potissi-
mum ob rationem, ne spectatores essent personarum , qui causas orabant & patrocinabantur, quorum aspectu saepissimeanimum judicis commoveri pose arbitrabantur, Verum ad ea quae dicerent, animum tantum attenderent, & secundum ea judica- Sent. Hinc supr. annotavimus ad I. I. h. t. nullum admisisse prooemium sive praefationem. quia suspecta ipsis erant quaecunque judicis animum assicere, & a vero deflectere poterant.
Quinqueviri constituti sunt eis Tiberim S Aura Tiberim. JUaria Quinquevirorum genera fuisse, ex Livio discimus. Erant alii agris dividundis praefecti, unde legimus apud Liv. tib. 6. cap. II. de Quinqueviris Fomptino arro dividendo creatis. Erant alii qui dicebantur mensarii , quod aes alienum pro his, qui
solvendo non essent, de publico solverent , Liv. Iob. 7. ωρ. 2I. Inclinatis inquit, semeI in concordiam animis , non Consules faenebrem quoque rem , quae distinere unanimos videbatur , levanae aurein, stationem alieni aeris in pisiaca evram verterunt: aeninqueviris creatis, quos mensarios ab aesensationesecuniae appellaveravi.
Erant alii creati muris turribusque reficiendis , Liv. c. 2S. v - - Κ k kh a cap.
657쪽
616 Ex E CITAT. IN HIs T. POMP N. cap. 7. scribit idem lib. 3. cap. 9. a C. Terentillo Arsa Tribu no plebis legem promulgatam , ut Quinqueviri legibus de Consulari imperio scribenssis crearentur. Quam tamen legem Dionys accuratissimus & diligentissimus Romanae historiar scriptor, non de Quinqueviris, verum Decemviris promulgatam fuisse scribit. Erant alii, quos alutores Triumviris capitaliabus datos scribit Liv. lib. 39. cap. I . uti cis Tiberim suae quisque regionis aedificiis praeessent. Eos itaque recte hic Pomponius Triumviris subjungit, qui vespertinis temporibus, quum Mais gistratus ad id temporis in foro esse inconveniens erat, eorum vices gerebant, & pro iis ossicio fungebantur. Itaque revera Magistratus non eranti sed ossicio & auctoritate, cujus vicem gerebant, utebantur. Postea horum Quinquevirorum munus ad AEdiles transatum est , ut infra tradit Jlius.
s. 3 1. Capta deinde Sardinia, mox Sicilia, item Hlpama, deinde Narbonensi proUincia: totidem Praetores, quot provinciae in ditionem venerant, creati seunt, par.
tim qui urbanis rebus, partim qui provincialibus praesent. Deinde Cornelius Sγlla quasiones publicas conia
situit: teluti defalso, de parricidio, de sicariis: γ
Pratores quatuor adjecit. Deinde C us 'ulitis Caesar duos Praetores, er duos AEdiles, qui frumento praesent, str a Cerere Cereales constituit. Ita duodecim Fratores, sex AEdiles seunt creati. DiOus deinde Amgo ius sedecim pratores constituit. Post deinde Divus Claudius duos Praetores adjecit, qui de fideicommisso jus dicerent, ex quibus unum Divus Titus detraxit:
γ adjecit Ditus Nerva, qui inter fiscum re pria
tos jus diceret. Ita decem re octo Pratores in civitate jus dicunt.
658쪽
Iota deinde Sardinia J Est autem Sardinia insula in mari
in Mediterraneo amplistima, ferri frugum , frumenti ditissima, unde a Timaeo inter Praecipuas insulas primo loco ponitur, cum ob magnitudinem, tum etiam propicr fertilitatem, hominumque multitudinem. Strabo lib. I . Et lib. s. tradit magnam omnium rerum habere copiam , excellenter autem us solum frumenti beatum esse. De ejusdem fertilitate Horat. Iib. I. carm. Od. 31. - - - Non opimae
Sardiniae segetes feraces: Hinc quoque Valerius Max. lib. 7: eap. 6. Siciliam'Sardiniam, benignissimas urbis Romanae nutrices vocat. Et Variaro de re Rust. lib. a. Igitur quod nunc intra murum fere satresfamilias eorre erunt, retictιs falce S aratro , S manus movere maluerunt in theatro ac circo , quam in segetibus ac vineistis , frumentum locamus, qai nobis advehat, qui faturi fiamus, ex Africa S Sardinia. Flor. Iib. . eas. a. Siciliam Sardiniamque annonae pignora vocat. Salvianus lib. 6. de vero Dei judicio, Sardinia si Siciliamque appellat fiscalia horrea, 8t vitales Romae urbis venas. Dives aler frugum , apud Claud. deheu. GiMoaico. Et Silius Italicus I b. I a. de Sardinia canens:
a videt Italiam, faxo o torrida dorso, xercet scopulis late freta pavidaque intus
Arva eoquit, nimium Cancro fumantibus Austris Caetera propensae Cereris nutrita favore. Magnam vero tamen ejus partem asperam 8c parum paratam esse, docet idem Strabo lib. s. Aer ejus admodum pestilens&peregrinis valde infestus est , & ibi praecipue, ubi feracissima: de qua Mela lib. 2. cap. ult. Caeterum fertilis , S; foti quam caeli melioris: atque ut fouvia, ita pene psilens. Unde quoque Cicero Quintum fratrem monet in epis. 3. lib. a. etiam tum cum optime valeret, meminisse eum oportere in Sardinia se esse. Et lib. 7. Epist. a'. adfami. Tigellium quendam Sar-
659쪽
vissens , a Sardi terrae, a Norace Norae oppido nomen datum. Solin cap. Φ. Et Martianus Capella lib. 6. Caeteram, inquit, Sardinia a Sar ia Aio Hercutis appellata. Pausanias in Phocicis: Primι in Sardiniam navibus transmigras dicuntur Afri, duce Saria sitio Macerissis , cui apud Dptios S Afros Herculis cognomen fuit. Et de Macerari quidem nιhil refertur ilia Asrius quam evus iter Telphos. Sardus vero coloniam Afrorum is Ichnusam dedacendam o sit. Unde mutato priore voeabula de ejus nomine insula die fa es. Putat Bochartus Maia charid apud Poenos Herculis fuisse cognomen , quorum se mone Macharid est ut qui exterret, seu terribilis Sie Levit. 26. vers. 6. Et dabo pacem in terra S dormietis'uouerit c Macharid' qui exterreat. & Deut. 28: 26. Voce igitur inquit) Hae braeis iam usitata Poenos suspicor Herculem suum Macharid cognominasse, atque inde Graeco Maia ceridem. Verum quicquid de Sardo dicitur, valde sibi sit spe ctum dicit. Eidem videtur nomen Phaniciae originis esse, & idem valere Griecis Ichnufa s Hebraeis 'inx Dad , vesti
tur haec insula, sive Graeci R. inseruerint, aut etiam ipsi Poeni, qua Epenthesi nihil frequentius. Hinc ramus Hebraice dicitur sapha Sc Serapha. Poenis sane diu Sardiniam subditam fuisse, ex Historiis constat: imo & antiquillimas Phoenicum
colonias eo missas testatur Diodorus, adeo ut nomen Punicae
posset esse originis. Est haec insula, ut idem Solinus tradit, serpentum expers , sed quod aliis locis serpens, hoc μγuga Sarris. In agris animaI perexiguum , S aranei forma , seli garicta , quod flum fugiat. Pro solifuga, solisuga legendum ac
scribendum docet Salmas. in suis exercitationibus Plin. Sol u-gae dictae, non quod in sole vehementius pungant, ut putat Festus , verum quod minutulum animal ita acriter pungat, ut totum videatur esse punctura. Vid. Salmas dict. Dc. Duic incommodo , inquit Solinus, accedit.herba Sardonia, quae in desuviis fontaneis provenit justo largius. Ea si edulio fuerit nescientibus, nervos contrahit, rictu diducit ora, ut quι mortem o tunt facie ridentiam intereaut. Hinc in Proverbium abiit risus
660쪽
Sardonius, in eos, qui intus tristes, & foris laetitiam prae sese. runt, ridentesque moriuntur. Quinam populi hanc insulam inhabitarint, apud Bochartum videre kb. I. cap. 3I. Hoc certum, varios eam inhabitasse populos, usque ad Carthagianienses, qui eam occuparunt , postea Poeni Carthaginienses insu- Iam obtinuerunt, ad)utique ab incolis bellum contra Romanos gesserunt. Verum quando insulam in suam redegerint Cariathaginienses potestatem , non satis constat. Quanquam multa adferri possint pervetustae hujus coloniae testimonia,& quidem ipsum insulae nomen, quod supra Punicae originis esse dixi.
mus , jam Homeri aevo obtinuit. Et restatur quoque Diodoriantiquissimas Phoenicum colonias eo missas. Carthaginiensi bus devictis & domitis, omnia in potestatem Romanam vene runt. Tradit de antiq. jure Pro Uiuc. cap. 4. Sig. anno V. C. DXC. Carthaginienses a Romanis incusati, quod naves meriscatorum spoliassent, Sardiniam jam pridem bello a se partam,
impetrandae pacis causa, Romanis tradidisse. Juxta quaerefert Zonaras hisce verbis: Tum etiam Sardinia Poeni citra smgnam Romanis cesserunt , ac pecunias altas tribuerunν , quod cum negotiatores Romanos populati esse mari incusarenthr , Romanorum arma nondum satis rmatis opibus timuerunt. At Liavius tradit in princi p. tib. M. ubi inquit , Angebant ineentis
hiritas virum scit. Amilcarem, Hannibalis patrem) siritia
Sardiniaque amissae: nam Sicitiam nimis celeri desperatione rerum concessam , S Saraeuiam inter motum Africae staude Romanorum , stipendio etiam superimposito , interceptam. Non diu vero post pacem cum Carthaginiens bus initam, cum Sardi instigantibus Poenis arma cepissent', T. Manlio Torquato Consule duce , in potestatem redacti sunt. Liv. tib. 23. cap. 6 o. Et in Sardinia res per T. Manlium Praetorem a mini rari carptae, quae omissae erant, posteaquam Mucius Praetor graia vi morbo es impticitus. Eorumque consecit uno praelio XXX millia, & mille trecentos vivos cepit Et infra: Ibi nivibus longis deductis, impositoque , quem secum adduxerat, milite, Romam navigat, Sardiniamque perdomitam nunciat patribus. Deque eo ita Eutropius tib. 3. cap. 3. Manlio Torquato, GisAt iio Balbo Con tibus , de Sardis triumphatum est: ζύ pace