Exercitationes in titulum digestorum de justitia et jure, et historiam Pomponii de origine juris, et omnium magistratuum et sucsessione prudentium; Auctore Wilhelmo Vander Muelen ..

발행: 1723년

분량: 793페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

681쪽

DE ORIGINE IURI . , MI

hisa jam ante ab Rege instituto, reliquisse. Et paulo post:

vas Consules rude comitiis centuriatis a Praefecto urbis ex com--Mariis Servii riui creαι sunt . L. Iunius Brutus, S L. Ta=qujuiua Collatinus. Plaetoribus V em creatis, qui, avocatis bello Consulibus, 'in urbe Ius redderent , in tantum Praefecti urbi creari desierunt , ut tantum , quemadmodum statim ex Tacito allegavimus , simulacrum quoddam feriarum Latinarumst resinum. o. Feriarum Latinartim causa introductus es. J Harum Latin rum feriarum crebro fit apud Livium mentio. Primo eas Rex Superbus instituit, eam potissimum ob causam, ut, quemam modum Latini rerum publicarum causa ad lucum Ferentinae convenirent , sic sacrorum gratia in monte Albano cogeren. tur. Fuit autem locus, ut tradit Dionysius, in monte Alba no, ubi populus Romanus & Latini foederati convocabantur,ut Jovi Latiali communi consensu facerent sacrificium; cumque eorum alii agnos , alii caseum , alii lac , alii alia domo

attulissent, tauro immolato, suam quitque carnis partem acciperent, hoc lenne Latiar appellatum , ad extrema usque Reipub. tempora est conservatum. Neque enim ante Consules exire paludati in Provincias consueverant, quam ferias Latinas indixissent, atque iis in monte Albano cum Latinarum

. civitatum Mag straIibus Operam dedissent. Hinc est quod scribit Livius Db. s. cap. 1 . Latinas ferias instauratas, quod beati ab i ria questi in Senatu essent , Mia in monte Auaxo: La tuas, care nem , ut Gloles, duram non esse. Et lib. 37. Latianas instauratas, quod Laurentibus caro , quae dari debet, data non erat. Hi, autem feriis dicavit unum diem Superbus, quo tempore devicit Etruriam. Exactis vero Regibus & alter ad-. jectus est, ob libertatem adcptam ν Postea vero tertius accensit , ob plebis, quae secessirat, reditum. Anno denuun urbis. 396. composita , quae diu civitatem turbaverat, de plebe

. Ginsulatu seditione , quartus additus Cum autem hoc χώ. riarum tempore, ex urbe primore, civi alis caeterique Magi-

.stratus abesse debcbant, & Pais populi numerosor sacra harevetusto ritu in montem Albanum factura una cum Magistr-bus conscendebant , ne inturam urbs sine impurio foret. hic

682쪽

Σ Ex ERCITAT. IN HIS T. POMPON. Magistratus creari coeptus videtur, qui munus suum exerceret per eos dies, quibus feriarum causa abessent Magistratus. Oras. Πι com ment. ad tit. de o c. Proeu. urb. qui dies , quia pauci cum primis erant, dc interim a negotiis civilibus ablhinc batur, religionis potius causa coniti tutus censeri pote it, ad sedandos tumultus, & continendos tantisper in ossicio cives,

quo res pessii eum jus convocandi Senatum habuisse ex Geli.

Lb. I . cap. ult. censet Frant Zius in comment. ad h. t. Hunc

vero Magistratum ab Augusto valde auctum atque ornatum fuisse, ex veterum monumentorum auctoribus perspici potest, cu)us pollea in immensum crevit authoritas. Hinc Maecenatis apud Dion. lib. 31. Oratio: Praebetfas etιam urbis ex priminus et iris quidam ereandus est: qui omves Magistratus, quos geri an- re hunc convenit , gesserat, nos ut per ab utram Magistratuum Rempublicam adinini pret: sed ut cum reliquis in rebus urba praest , tum causas gustrue eas , a quibus provocatio competit capita. D fue etiam omnes, exceptιs ιis , quas post dicam , tu urbe, ac

extra urbem inque ad LXXXI. minia passuum dijudicet. Quare apud Euseb. Olymp. CLXXXVIII. Iesbia corvinus primus Praesecus urbis factus , sexto die Magistratu se abdicavit, inci-Ghm potestatem os contesans. Id est, immodicam, quam habere non decebat civem. Ιmo in tantum processit , ut Nero cognitionibus Praesecturae urbis , honoris initia aulpicaretur. Suci. m Nerone cap. 7. Et ut supr. ex Tacito descripsimus, Piso viginti annis praefecturam urbis, velut instar magni muneris, gerere non dubitavit. Extatque Divi Severi epistola ad Fabium Chilonem Praefectum urbi, quae magnam et Jurisdi-fhionem dedit, ita ut omnia omnino crimina, nec tantum ea, quae intra urbem, Verum ea quoque, quae extra urbem intra

Italiam admittuntur , sibi vindicaret. Hinc Calliod. lib. 6. Dictiovi tute nou sotam Roma commissis est quamvis in ilia comtiueantur huiversa ) verum etiam 3ntra centesimam potesatem te

protendere antiqua Iura voLerunt, ne tantae civitatis judicem muralis aeger includeret, cum Romae omnia pinderet. Quod autem dicitur Praefectum l sin. f. de pro f. urb. extra urbem , id est , extra centcsimum ab illa lapidem , tu consequenter extra terminum suae p. testatis sive jurisdictionis constaturiimbubere tuli

683쪽

eare, hoc interpretamur, quod non quidem ipse exerceat existra illum terminum Jurisdictionem aliquam , verum quod judicem clare possit, qui intra centesimum ab urbe lapidem judicat, in suo territorio, dc infra juris ductionis terminos. Alio

qui posset ei impune non pareri: ι. s . f. de jurisae Vel uti

glossa, legendum nec extra urbem, aut Potius dicendum est , terminos urbis in ae L s . ex ι. a. e. de P. S. non decentesimo lapide, sed aedificiis urbis, quibus urbs Roma finitur, accipiendos esse, sensumque esse, Praefectum urbis, quoties urbe excedit, non habere potestatem jus dicendi extra illius muros, sicut nec Praetor habuit, licet de omni cavisa , quae ad centesi mum utque lapidem accidit, in urbe jus diceret, judicemque, qui extra urbem etiam Iudicat, dare Pollit: nam nec Procontui , etsi statim imperium habere incipias, quo urbe excellit, antequam provinciam an gressuS est , Potestatem exercet. I. i. deo c. P, Mons . Ampiam itaque Praelectus urbi habebat potesta tem atque Iurisdictioncm, Omnium, ut d IXImUS, criminum habebat cognition m. Servos, qui ad statuas confugerunt, vel sua pecunia enaptos, ut Manumittantur, de dominis querentes audiet. Sed & patronos egentes de suis libertis audiet,& maxime si aegros se esse dicant, deiiderentque a libertis exhiberi: relegandi deportandique in insulam , quam Imperatori alii gnavit, licentiam habent. I. I. f. de ossi c. Fνaesiis. urb. Solent qucque ad eum mitti tutores, qui male in tutela live cura vertati, graviori animadversione indigent , quam ut sussiciat eis suspectorum infamia. g. 7. F. eod. Cura carnis omnis

ut austo pretio praebeas ur, ad ossicium Praefecti pertineti Mideo sorum suarium sub iplius cura est. Sed & caeterorum sue pecorum, sive armentorum, quod ad hu)usmodi praebitionem. spectat, ad ipsius curam pertinent. g. I i. f eod Quies quoque populi, & disciplina spectaculorum ad Praesem .urbi curam pertinere videtur: 8c sane, debet etiam dispositos millies stationarios habere ad tuendam populi quietem, de ad referen dum sibi , quicquid in urbe agatur. g. ia. f eod. Et dili

genter curare, ne quid circa urbis custodiam, aut munus vigi liarum segniter executum foret, quamobrem Custos urbis vocatus est. Juven. Jat . I 3. vers 1 7. λ

684쪽

nee quota pars Reserum, quae custos Gallicus Drbis Usque a Lucifero, doaee lux occidat, audit. Fuit enim Rutilius Ganicus urbis Praesectiis temporibus Do nutiani: apud quem secundas dignitatis Partes obtinuit, omnia. que ad eum urbis jura ab aliis Magistratibus deserebantur. De quo etiam Statius lib. I. SFIυ. 4. vers. s.

- - ω is Subitataque S dera cervuGatheus, ps caelo, Nais es, Germanιce , ceres , si Dis ueget ρ erutast tanto doliare mumstro Imperium fortiaua tuum. M vers. I . Suippe mavet, longumque aevo redeunte manebit,

Euem penes inti Fidae mitis custodia Romae. Sed & Seneca & Iosephus Custodem urbis appellant, quem

Suet. in Dberio eap. ε. Praesectum fuisse indit. ita enim inquit: Postea P inceps in ipsa publicorum morum correm e cum Pompeio Maeco S L PMne noctem cistinua que biduum Vala do potandoque consumsit: quorum alteri S rιam ProvIuciam , alis teri Printraram urbis G estνm detulit, eodicilli r tioque jue dismos, is omnium b rarum amicos professus. De eodem dieneiaca epist. 33. L. Piso m bis cuνος ebrιus, ex quo stemAfactur fuit. e majorem partem noctu in convivio exigeb at : usque in horam sextam fere dormiebat, Me ejus matutinum. O cium tamen suum , quo tutela urhis continebatur , diolenti e admisistravit. Huieis visas ita Mastus dedit st creta ma data , eum Hsim praepone ret Thraeι , quam perdomuιt: is raberius proficissens in Campaniam , eum multa au urbe N hus ecta relis ueret, i, invisa.

Puto quia illi bρηe eo at Pisonis ebrietas, ρ'stea ostrem ferit

rbis Prae fctum , virum Irmem, moderatum , Ped mers m vino S moranteis. Et Vell. lis. a. de eodem ita inquit: ij sex m

685쪽

DE ORIGINE IURI s. 6 sgnitatem interjecto tempore tam infimae sortis duxerunt ut Heliogabalus, teste Lampridio in ejus vita , voluerit per singulas urbes lenones Praefectos facere, & ut essent in urbe r .& fecisset, s vixisset, promoturus omnes turpissimos, & ultum se professionis homines. Nam Friefectus annonae S vigilum non funt Magistratus. JAnnona dicitur quicquid ad alimoniam pertinet. Itaque annonae Praefectiis dicebatur, qui ejus curam gerebat, atque Providebat, ne populus annonae caritate M inopia premeretur, ut panis ubique copia esset, & ut audiret eos, qui deferrent ad eum, quae ad utilitatem annonae pertinebant. I. I 3. F. de ariscus. I. I . ad L Jui. de annona. Originem hujus Magistratus tradit Liv. lib. q. cap. II. ubi inquit: Postremo pepulere plebei, haud a errante Senatu , ut L. Minutius Praefectus annonae erearetur , felicior in eo Magistratu ad custodiam libertatis futurus , quam ad curationem ministerii sui: quamquam postremo annonae quoque levatae , haud immerito is gratiam S gloriam tulit. Hujus Magistratus quoque mentionem facit Tacit. I.

annal. cap. 1. S I 3. annal. cap. ar. Et de Pompejo annonae

Praefecto ita Appian. Alex. de MI. civ. lib. I. At popuIus Romanus fame pre s, Pompedium annosae praefecit , eique, sicut prius in belia Firatico , viginti ex Senatu ministros addidit: quibus iue circa provincias dimissis, brevi urbem replevit omnigenis copiis rerum ad victum pertinentium: etsi hinc quoque auctus es tam gloria quam potentia. Fuit autem hic Magistratus

extraordinarius. Saepius enim ut quaeque negotia occurrebant, quae extraordinariam curam requirere videbantur , alii atque

alii Magistratus creabantur. Postea ordinarium fecit Aligustus , ut Suet. tradit in ejus vita , cap. 37. qui eum Curatorem frumenti populi dividundi vCcat. Quo plures , inquit,

partem Admisistrandae Regub. capereut , nova incia excogitavit: curam operum pubticorum , viarum , aquarum, aiser Tiberis , frumenti populo dividunc Se. Putat Casa ubonus in suis anima Der Ionibus in Suet. ad hunc locum, qui hanc curam sustinebat, alio nomine dictum Minutiae Curatorem, ut in lapide veteri insculptum interpretatur: CURATOR

686쪽

rum observandum , hanc curationem, quam praefecturaim v c mus , cum illis Curatoribus , qui ex SC. in provincias mitistebantur, ad frumentum emendum, & comparatum ad urbem mittendum curabant, non confundendam. Quorum meminit

Cic. ad Atticum Iib. I s. epist. 9. ubi inquit : III. Nonas vesperi a Balbo redditae mihi litterae , fore Nonis Senatum, ut Bruttis in Asia, Cassius in Sicilia adfrumentum emendum , S ad urbem mittendum curarent. Et Paulus Jctus in I. xi. f. ad Municipalem, frumento comparando Curatoris constituti mentionem facit. Praefecto autem annonae nihil aliud incumbe. hat, quam frumenti ad urbem ab istis Curatoribus missi distributio, atque divisio, nec non curare, ut undique adveheretur , advectumque & in horrea publica transsusum justo pretio posset parari atque distribui. Ιmo si quid ultra proprios usus aliquis possideret , in medium ponendum curabat, Fenestella Iib. 2. cap. ι . ita ut si quis uberes proventus expectando , fructus suos aequis pretiis vendere declinet, ex traordinarium committeret crimen, I. 6. f. de extraord erim Ita Seneca de vitae brevitate cap. I9. ad Fautinum: Simile tu putas esse, utrum cures, ut incorruptum a fraude advehentium negMentia frumentum transfundatur in horrea, πe concepto humore vitietur, S coalescat , ut ad mensuram pondusque respondeat. Hanc autem Praefecturae dignitatem summi honoris loco habitam, ex Cassiodoro constat, qui eam Praefecturae urbi proximam facit. Unde & Pompejus magnus hanc sibi delatam dignitatem non recusavit. Verum senescente imperio Romano, viluisse quoque hoc annonae curandae munus, tradit

Boetius de conflatione lib. 3. Si quis cinquit quondam popuIi curasset annonam , magnus habebatur. Nunc ea praejeZIura quid abjectius p Magistratum tamen non esse. inquit Pomponius, proprie scilicet, sumpto Magistratuum nomine pro iis , qui ordinariam habent & perpetuam in urbe jus dicendi potestatem. Caeterum non impedit, quo minus sint Magistratus, scilicet extraordinarii, quemadmodum Dictator, &Magister equitum , quanquam enim hi erant extraordinarii, at tamen Inter Magistratus relati fuere. Vocantur enim Magistratus Diqiligod by Coosla

687쪽

DE ORIGINE IURI s. 6 rstratus potestates omnes , qui res humanas, quae quidem ad

Rempub. pertinent, publica auctoritate curant. Sig. de antiq.ium cis. Rom. cap. 1 . ob. I. Quorum quatuor recensentur Iura, unum positum in imperando , alterum in jure dicendo . tertium in referendo , quartum in auspicando. Magistratus alii majores, alii minores , iterum alii ordinarii, alii extraordinarii, illi centuriatis creabantur comitiis , hi extra ordinem in summa Reipub. necessitate, vel quando ejus utilitas id postulabat. Vide quae annotavimus ad s. q. h. t. Praefectum autem annonae jus dixisse , Ostendit L 13. ff. de accusat. I. sis. fad L DI. de annona. Ideoque merito praefectura dicitur Magistratus. Hinc quoque Onuphrius Praefectum annonae annuis merat Magistratui minori extraordinario. lib. a. de civit. Rom.

Idem dicendum de Praefecto vigilum, cui excubiae urbis commissae sunt, & incumbit providere , ne incendia fiant, sive delinquatur. Hinc omnes inquilinos admonere stliti erant, ne negligentia aliqua incendii casus oriatur l. 3. g. 4. f de offici Praeserit. vj. Apud vetustiores incendiis arcendis Triumviri Praeerant , qui ab eo, quod excubias agerent, nocturni dicti sunt l. I. f. eod. Hinc M. Mulvius , Cn. Lollius, L. Sextilius Triumliri, quod ad incendium in sacra via ortum extimguendum tardius venerant, a Trib. p . die dicta ad populum , damnati sunt. Valer. Max. lib. 8. cap. I. Interveniebant quoque nonnunquam AEdiles & Tribuni plebis, d. l. i. Deinde Augustus maluit per se huic rei contuli, quamobrem hunc

Magistratum instituit. Suet. tu Aug. eas. 3O. Adversus incendia excubras noeyurnas commentus es. Dio lib. s s. ad annum 7 9. Liuumque eo tempore musta in urbe incendiis essent vasata, libertinos septem Deis ad ea curanda constituit, equitem eis

Irae fecit: quos , etse haud diu id oscium gerere pati saluerat,

tamen re ina exsertus mitissimi ae maxime necessarium esse eorum munus, perdurare juyit. Suntque nostra etiam aetate nocturni hi eusoaes, non ex libertinis tantum, sed ex aliis etiam militibus: murosique in urbe toent, mercedem subiace accipiunt. Nam ut inquit Strabo lib. s. Continentes Romae sub fructiones fiunt ob crebras ruinas , incendia, Uduasque Nemditiones M. Erant autem septem cohortes Praefecti vigil ume. O OOo a . liber. Diuiliasu by Corale

688쪽

6 8 Ex ERCITAT. IN HISTOR. POMPON. libertinis conscriptae, quos, ut annotavit Casaub. ad Z I. Suet. in August. cap. 3o alii milites per com temptum vocabant Sparia teolos , ut opinor, inquit, a funibus, quorum multus usus in restinguendis incendiis: vel a Sparteis tunicis, quibus erant amicti. Quemadmodum eos vocat vetus Iuvenalis Scholiastes ad haec verba ex Id. i. Sat. I . Uers. 3P .

Dispostis praedioes hamis vigilare cohortem

Servorum noctu Licinusjubet.

Ad quae verba, Tispositis praedives hamis , per translationem,

inquit, disciplinae militaris, Da teoli Romae, quorum cohortes in tutelam urbis cum hamis S cum aqua vigilias censuerunt curare vicibus. Hamae, Turneb. intellisit de vasis aquariis rotundioris figurae , & ventris globosioris, quibus ad incendia restinguenda utebantur. Unde illud Juvenalis interpretatur

de homine incendium metuente, & vasa aquaria contra incendium parata habente. lib. I. cap. 29. Et lib. I9. cap. 23. arivers adfert ad eam rem Columellam. lib. I 7. de cucurbita sic loquentem z- - - Sive globosi

Corporis, atque utero nimium quae vasta tumesiit Ventre leges medio: Sobolem dabit ille catacem Nardiciae picis, aut actat metiis Θmetti, Aut habilem si his hamulam, Bacchove lagenam. Alii interpretantur de instrumentis, quibus disturbantur aedificia, a similitudine hamorum, sicque usurpatur in I. 3. I. 3. F. de praefecto vigiI. Sciendum est autem, Praefectum vigitam

per totam noctem vigilare debere , S coerrare calciatum cum hamis is dolabris. Cato de re Rustica cap. i 33. in rusticis instrumentis recensqt hamum. In I. m. I. M. F. de instrum. Ieg. l. Canales, Harpagones , & Hamos instrumento contineri in quit Jctus. Cognoscebat autem Praefectus vigilum de incendiariis, es fractoribus, furibus, raptoribus, receptatoribus I. 3.s de 'Praefecto vi I. nisi si quae tam atrox, tamque famosa Per sona sit, ut Praefecto urbi remittatur. Habuit vero jus fustium,

flagellorum, virgarum ae l. 3. & in servos fugitivos L ult. θNeod.

689쪽

DE O arci I NE JURis. 649 eod. adversus capsarios quoque, qui mercede servanda in balneis vel timenta suscipiunt, judex est constitutus d. l. 3. S. s. In servum vero furem jus necis habuisse, videre est in I.penuit. f. de condict. cans dat. aliter in graviora delicta ipse non animadvertebat, ut statim diximus, verum ad Praefectum urbi remittebat reum. Hinc in l. Murc. Od. de Praefect. vig. Praefecti υigilum hujus urbis nihil de capitalibus causis Itia auctori tate flatuere debent: sedsi quid e semodi evenerit, culmini titie potestatis referre, scit Praefecti urbis, ut ex inscriptione con stat, referre, ut de Hyemoratis causιs celsiore sententiajudicetur. si uos Cistiberes diximus. J intelligit quinque viros, quos supra dixit cis & ultra Tiberim constitutos fuisse , qui, quamvis minores erant Magistratus, tamen Postea coeperunt evehi ad AEdilitatem Curulem.

s. 3 . Ergo ex his omnibus , decem Tribuni plebis , Constites duo , decem er octo Pratores, sex AEd

les, in civitate jura reddebant. Ureo J Concludit hic Ictus historiam suam de Magistratibus

I sed. Urbanis Romae constitutis, & ad sua usque tempora retentis. Quos omnes in civitate jura redd id isse tradit, quia modi itaque qui jurisdictionem exercebant, actiones & judicia dabant, eaque omnia faciebant, quae ad jus dicentis ossicium, quod latissimum est, pertinebant. I. I. sue de urisdict.

s. 31. civilis scientiam plurimi er maximi mirἱ

professi sunt: sed qui eorum maxima dignationis apud populum Romanum Derunt, eorum P in praesentia mentio habenda es , ut appareat, ὰ quibus er qua-- libus haec jura orta , e r tradita sunt. Et quidem ex omnibus , qlii stientiam nacti punt, ante Tibe Oo oo 3 riuiri

690쪽

rium Coruncanium publice professum neminem tradi tur e ceteri autem ad hunc vel in latenti jus titilo retinere cogitabant, solumque constultatoribus etacare potius, quam discere volentibus , se praefabant.

3 2uibus qualibus haec jura orta Sue tradita sunt. J Haec ατ Pomponii verba non ita intel ligenda, quasi illi viri, quos Iuris civilis scientiam professos tradit Ichus , juris & legum

condendarum potestatem habuissent , qdod solius sumi imperantis est, verum vel eatenus ortum ab ipsis jus dicitur, quatenus quotidie in melius productum paulatim receptum est, quae innovatio sive succedanea mutatio videtur quaedam nova legumlatio quae ad juris peritos tanquam auctores Se causam proximam hujus innovationis refertur, ideoque ab ipsis quasi orta dicitur: vel pars hic sumitur pro toto, ic indigitatur jus, ruod sine scripto venit, & auctoritatem sumebat a Prudentum olummodo eruditione Sc dignitate. Verum notandum, quanquam responsa Prudentium Iuris vim obtinuerint, illam tamen non ab auctoribus suis Iurisconsultis , verum ab ipso Caesare obtinuisse. Augustus enim Caesar, cum vidisset iis justam deesse auctoritatem , primum edixit, ne quis sola suorum studiorum fretus fiducia, sine Principis permissu de jure responderet. Deinde voluit, ut ii, quibus Permitteret, publica & principali donarentur auctoritate. MI in latenti as ciυιle retinere cogatabant. J In occulto, penes se, ut olim testatur Liv. lib. 9. abditum fuisse jus in Pontificum penetralibus.

s. 36. Fuit autem imprimis peritus Publius Papirius , qui leges Regias in unum contulit. ob hoc Appius Claudius, unus ex Decemziris, cujus maximum

consilium iu duodecim tabulis scribendis fuit. Fos

hunc Appius Claudius ejusdem generis maximam

SEARCH

MENU NAVIGATION